توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : معرفی تمام رشته های تحصیلی ، قابل توجه کنکوری ها
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:25 AM
علوم تجربی
»»» کاردانى امور بانکى
هدف آموزش و تربيت افرادى است که به طور رسمى عهدهدار مسئوليتهائى در شبکهٔ بانکى شده، قسمتى از نياز آنها را در زمينهٔ امور محوله تأمين کنند. طول دوره ۲ سال است. دروس به صورت عمومي، پايه و تخصصى ارائه مىشود. بعضى دروس تخصصى دوره عبارت است از: اصول بانکداري، حسابرسى داخلى بانکها، حقوق بازرگاني. فارغالتحصيلان قادر به انجام فعاليتهاى زير خواهند بود:
- انجام کليهٔ امور حسابدارى شعب واحدهاى بانکي، ادارهٔ امور مربوط به باجهداري، امور مشتريان، دريافت و طبقهبندى آمار و اطلاعات.
- اشتغال به کارهاى عمومى در ادارهٔ مرکزى بانکها، سرپرستى و اداره يا معاونت بعضى واحدهاى ستادى و شعب بانکها.
_______________________________
»»» کاردانى بهداشت حرفهاى
هدف تربيت افرادى است که در محيطهاى کارى مستقر شده و پس از مطالعه و بررسى مشکلات بهداشتى محيطهاى کار (نظير کارگاهها و کارخانجات) نيروهاى انسانى شاغل را از لحاظ عوامل نامناسب فيزيکي، شيميائي، بيولوژيکى و کنترل ضوابط ايمنى کار و کارگران، با همکارى ساير کارشناسان بهداشتى و سازمانهاى ذىربط بررسى کرده، مناسبترين روشهاى رفع اين مشکلات را به کمک کارفرمايان فراهم سازند و همچنين موازين ايمنى و مسائل بهداشت فردى را به کارگران بياموزند. اطلاعات و آمارهاى لازم را جمعآوري، طبقهبندى و کنترل کنند. دروس به صورت نظري، عملى و کارآموزى ارائه مىشود. فارغالتحصيلان مىتوانند در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، وزارت کار و امور اجتماعى و کارخانجات مشغول کار شوند. کسانى که به خدمت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکى در مىآيند برحسب نياز در مراکز بهداشتى درمانى نزديک به محيط کار و مراکز بهداشت شهرستانها خدمت خواهند کرد. امکان ادامهٔ تحصيل طبق ضوابطى تا سطح کارشناسى و کارشناسى ارشد بهداشت حرفهاى فراهم است.
_______________________________
»»» کاردانى بهداشت عمومى (مبارزه با بيمارىها)
هدف تربيت افرادى است که با کمک ساير نيروهاى بهداشتى و درمانى بتوانند در مراکز بهداشتى درمانى روستائى از انتشار بيمارىها جلوگيرى کنند. داوطلب بايد براى سپردن تعهد در روستاها آمادگى داشته باشد. طول دوره تقريباً ۲ تا ۵/۲ سال است. دانشجو بعد از گذراندن واحدهاى درسى و دو دوره کارآموزى در شهر و روستا فارغالتحصيل مىشود. مهمترين وظايف فارغالتحصيلان عبارت است از:
- شناخت کلى انتشار بيمارىهاى واگيردار و غيرواگيردار در منطقه.
- انجام دادن واکسيناسيونهاى مورد نياز جميع گروههاى سني.
- آموزش بهداشت به صورت فردى و گروهي.
- اجراء برنامههاى ايمنسازى منطقه چه از طريق مرکز يا به طور سيار و نظارت بر اينگونه امور.
امکان ادامهٔ تحصيل در دورهٔ کارشناسى ناپيوسته رشتهٔ بهداشت عمومى از طريق آزمون ورودى فراهم است.
______________________________
»»» کاردانى تکنولوژى پرتوشناسى تشخيصى (راديولوژى)
هدف تربيت نيروى انسانى مورد نياز بخشهاى پرتوشناسى تشخيصى در حد کاردانى است. طول متوسط دوره ۲ سال است و دروس بهصورت عملي، نظرى و کارآموزى بيمارستانى و کارآموزى در عرصه ارائه مىشود. دانشجويان لازم است زمينهٔ مساعد در دروس فيزيک، فيزيولوژى و آناتومى و آمادگى کافى جسمى و روحى را براى کار کردن در مراکزى که با اشعه سروکار دارند نيز دارا باشند. توسعهٔ علم پزشکى و نياز روزافزون اين علم به متخصصان پرتوشناس براى تشخيص بيمارىها و کمى تعداد افراد ورزيده و تحصيلکرده در اين فن، اهميت اين دوره را آشکار مىسازد. فارغالتحصيلان مىتواند در بخشهاى پرتوشناسى و راديولوژى بيمارستانها و مراکز درمانى دولتى و يا خصوصى سراسر کشور به عنوان همکار کارشناس خدمت کنند
_______________________________
»»» کاردانى تکنسين اتاق عمل
هدف تربيت نيروى انسانى مورد نياز اطاقهاى عمل جراحى بيمارستانهاى کشور است تا بتواند در مسائل فنى پزشکان جراح را يارى دهند و پرستاران بتوانند به کارهاى محولهٔ خود بپردازند. طول دوره ۲ سال آموزشى است و دروس به صورت عملى و نظرى و کارآموزى است. فارغالتحصيلان اين دوره داراى توانائىهاى زير خواهند بود.
- کمکهاى لازم فنى را در اطاق عمل به جراحان بنمايند.
- وسايل جراحى و استريل را جهت استفاده آماده نمايند.
- ادارهٔ اطاقهاى عمل را به عهده گيرند. لزوم گسترش مراکز بيمارستانى داراى اطاق عمل جراحى و نياز روزافزون به افراد کاردان جهت ادارهٔ اطاقهاى عمل جراحى ضرورت و اهميت اين رشته را مشخص مىکند.
____________________________
»»»کاردانى دامپزشکى
هدف تربيت افراد کارآمدى است که با راهنمائى و نظارت علمى دکتر دامپزشک بتوانند در امر کنترل بيمارىهاى دامي، بيمارىهاى مشترک انسان و دام و کنترل بهداشتى مواد خوراکى با منشاء دامى به فعاليت بپردازند. طول دوره حداقل ۲ سال است. در حال حاضر ادامهٔ تحصيل در اين رشته در مقطع کارشناسى از طريق شرکت در آزمون کاردانى به کارشناسى و يا شرکت مجدد در آزمون سراسرى در مقطع دکتراى دامپزشکى امکانپذير مىباشد.
مهمترين وظايف فارغالتحصيلان عبارت است از:
همکارى در پيشگيرى و ريشهکنى بيمارىهاى دامي، بيمارىهاى مشترک انسان و دام. کنترل بهداشتى مواد خوراکى با منشاء دامى در آزمايشگاهها و کشتارگاهها در آزمايشگاههاى دانشکدهها، آموزشکدههاى دامپزشکي، سازمان تحقيقاتى ذىربط، مديريت فنى و ارائهٔ خدمات فنى در حد تکنسين در بخشهاى استانهاى کشور.
____________________________
»»»» کاردان شيمى و پدافند جنگهاى شيميائي، ميکروبى و هستهاى
هدف تربيت کاردان براى مقابله با جنگهاى شيميائي، ميکروبى و هستهاى است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و ارگانهاى نظامى به وجود آنها نياز بسيار دارند. طول دوره ۲ تا ۵/۲ سال است. دروس دوره مشتمل بر دروس عمومي، نظامى عمومى پايه و تخصصى است. واحدهاى درسى شامل شاخهٔ شيميائي، شاخههاى ميکروبى و هستهاى مىباشد. برخى دروس اختصاصى شاخهها به شرح زير است:
- در شاخهٔ شيميائى: شيمى عمومي، شيمى تجزيه، بيوشيمي، عوامل شيميائى جنگي، تأثير عوامل شيميائى بر محيط زيست.
- در شاخهٔ ميکروبى: ميکروبيولوژى عمومي، باکترىشناسى رزمي، عمليات خنثىسازي.
- در شاخهٔ هستهاى: فيزيک هستهاي، فيزيک جديد، عوامل هستهاي، حفاظت جمعي.
فارغالتحصيلان اين دوره مىتوانند با کسب مهارتهاى لازم در زمينهٔ پدافند جنگهاى ش، م، هـ در سازمانهاى رزمى و ديگر ارگانها و سازمانهاى مرتبط با پدافند جنگهاى ش، م، هـ انجام وظيفه نمايند.
________________________________
»»» کاردانى مدارک پزشکى
هدف تربيت افرادى است که با عنوان تکنسين مدارک پزشکى بتوانند مدارک پزشکى بيمارستانها، مراکز بهداشتي، درمانى آموزشى را به منظور استفاده از آنها در امور آموزشي، پژوهشى و درمانى بهصورت عملى نگهدارى کنند. همچنين قادر باشند آمارهاى مفيد، ارزنده و کاربرى را به نحوى متناسب براى استفاده در برنامهريزى بهداشتي، درمانى و آموزشى تهيه کنند. طول دوره حداکثر ۳ سال است. فارغالتحصيلان مىتوانند مسئوليت هر يک از قسمتهاى پذيرش - مدارک پزشکى - آمار - کُدگذارى را در بيمارستان پذيرفته و امور زير را انجام دهند:
- آگاهى از نحوهٔ صحيح پذيرش بيمار و به کار بستن آن.
- تهيه آمار مفيد از همهٔ فعاليتهاى يک مرکز اعم از بهداشتي، درمانى و آموزشي.
- پياده کردن کامل طبقهبندى بينالمللى بيمارىها با استفاده از کتب مربوط بالاخصicd.
______________________________
»»»کاردانى فوريتهاى پزشکى
هدف از تربيت کاردان فوريتهاى پزشکى ارائهٔ خدمات امداد و کمکهاى اوليه به بيماران و مصدومان حوادث مختلف تا رساندن آن به مراکز درمانى مىباشد. ارائهٔ اين خدمات ممکن است داوطلبان را در موقعيتهاى حساس و پُراسترس در تمام مدت شبانهروز قرار دهد. بنابر اين داوطلب بايد از نظر جسمى و روحى و روانى آمادگى لازم را براى خدمت در شرائط سخت نظير دريا، کوهستان، هليکوپتر، هواپيما، شرايط زلزله و ديگر بلاياى طبيعى و بحران را داشته باشد. رانندگى آمبولانس، حمل بيمار يا مصدوم، انجام کمکهاى اوليه، اطلاعرسانى و انجام ساير خدمات طبق دستور مافوق بخشى از خدمات اين افراد را تشکيل مىدهد. به همين دليل داوطلب بايد روحيهٔ انضباطپذيري، گذشت و ايثار، اعتماد به نفس کافى براى فعاليت در شرايط سخت و توانائى در ايجاد ارتباط مسئولانه با بيمار يا مصدوم و بستگان آنها را دارا باشد. دانشآموختگان اين رشته مىتوانند در مراکز مديريت حوادث و فوريتهاى پزشکى در سراسر کشور، آمبولانس خصوصى و يا در سازمانهاى مشابه بهکار مشغول شوند چون اين رشته براى اولينبار در کشور تأسيس مىشود مىتواند از بازار کار خوبى برخوردار باشد. اين رشته فقط داوطلب مرد مىپذيرد. از جمله شرايط اختصاصى اين رشته داشتن سلامت کامل و داشتن استانداردهاى فيزيکى مىباشد.
»»» کارشناسى اعضاء مصنوعى و وسائل کمکى
هدف تربيت کارشناسان فنى است که براى معلولان و کسانى که دچار قطع يا نقص عضو شدهاند اعضاء مصنوعى و کمک توانبخشى را با رعايت همهٔ مسائل پزشکى و مهندسى محاسبه و طراحى کرده و بسازند. داوطلبان بايد علاقهمند به اين رشته بوده توانائىهاى لازم را از نظر برخورد صحيح با معلولان دارا باشند.
دروس رشته، شامل دروس نظرى - عملى در علوم پزشکى و فنى مهندسى است. فارغالتحصيلان علاوه بر توانائى سرپرستى مراکز ارتوپدى فنى مىتوانند در اين مراکز فعاليت نمايند.
___________________________
»»»» کارشناسى الهيات و معارف اسلامى
اين رشته به منظور تأمين چهار هدف اساسى در ايران تشکيل مىشود:
- تربيت دبيران تعليمات ديني.
- ايجاد زمينه براى تربيت استادان علوم و معارف اسلامى و مربيان اسلامى مورد نياز دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي.
- فراهم آوردن امکانات کسب معلومات با شيوهٔ دانشگاهى براى علاقهمندانى که مجال و امکانات لازم را براى ادامهٔ تحصيل در حوزههاى علميه ندارند.
- تربيت محقق در علوم و معارف اسلامى از طريق دورهٔ دکتريٰ.
علاوه بر آن، فارغالتحصيلان مىتوانند بعضى نيازهاى ديگر کشور را چون رايزنى فرهنگى در سفارتخانههاى ايران، تبليغات اسلامى و سياسى از طريق وزارت فرهنگ و ارشاد در خارج از کشور، برآورده سازند.
دروس دوره مشتمل است بر: علوم قرآني، علم حديث، عرفان و اخلاق اسلامي، کلام و مذاهب اسلامي، تاريخ و تمدن اسلامي، فقه، اصول فلسفه و حکمت اسلامي، اديان. فارغالتحصيلان در همهٔ رشتههاى اصلى علوم و معارف اسلامى به يک سلسله معلومات بنيادى و کليدى دست يافته، ديد جامع نسبت به ابعاد گوناگون اسلام خواهند يافت که بر اساس اهداف فوق نقش مؤثر در جامعه ايفاء کنند. ضمناً در يکى از شاخههاى پنجگانه تخصص مختصرى در حد دورهٔ کارشناسى پيدا خواهند کرد.
_____________________________
»»» کارشناسى تاريخ (نيمه متمرکز)
هدف تربيت کارشناسانى است که بر احوال و سرگذشت اقوام و ملل جهان براساس شناخت اسناد و مدارک تاريخى آگاهى داشته باشند. داوطلب بايد علاوه بر علاقه از قدرت تفکر و استنباط قوى نيز برخوردار باشد. دروس اين دوره مشتمل است بر: عمومي، پايه، اصلى و تخصصي. بعضى دروس تخصصى عبارت است از: تاريخ عمومى ايران پيش و بعد از اسلام، تاريخ اسلام و کشورهاى اسلامي، نهضتهاى عمومي. دانشجويان با راهنمائى سرپرستان گروههاى مربوط مىتوانند دروس تخصصى خود را از گروههاى علوم اجتماعي، سياسي، جغرافيا، باستانشناسى و ادبيات فارسى نيز انتخاب کنند. عمدهترين مراکز جذب فارغالتحصيلان اين دوره را وزارت امور خارجه، وزارت علوم، تحقيقات و فنآوري، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت آموزش و پرورش، سازمان موزهها، مراکز اسناد علمي، صدا و سيما، روزنامهها و مجلات و مراکز طبع و نشر کتاب و مانند آنها و دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالى (در صورت ادامهٔ تحصيل) تشکيل مىدهند. ادامهٔ تحصيل در اين رشته تا سطح کارشناسى ارشد و دکترىٰ در داخل و خارج از کشور وجود دارد.
_____________________________
»»» کارشناسى روانشناسى (۴ گرايش)
هدف تربيت افرادى است که مفاهيم اصول نظرى و عملى روشهاى پژوهش در علم روانشناسى را فراگرفته، حداقل مهارتهاى حرفهاى را در يکى از گرايشهاي: ”روانشناسى کودکان استثنائي“ و ”روانشناسى باليني“و ”روانشناسى عمومي“، ”روانشناسى صنعتى و سازماني“ به دست آورند. طول متوسط دوره در هر گرايش ۴ سال است. فارغالتحصيلان گرايش ”روانشناسى و آموزش کودکان استثنائي“ تا حدى مىتوانند کودکان استثنائى را تشخيص داده، به آموزش و بازپرورى آنان بپردازند و فارغالتحصيلان گرايشهاى ”روانشناسى باليني“ و ”روانشناسى عمومي“ مىتوانند فعاليتهاى مقدماتى را تحتنظر متخصص در زمينههاى تشخيص و درمان اختلالات روانى در مؤسسات عمومى و روانى و کلينيکهاى روانپزشکى و ساير مراکز شبيه آن عهدهدار شوند. و يا تدريس روانشناسى عمومى را در آموزش و پرورش به عهده گيرند و يا بهعنوان روانشناس مدرسه در مدارس راهنمائى و ابتدائى همکارى کنند.
____________________________
کارشناسى حقوق (نيمه متمرکز)
هدف تربيت کارشناسانى است که بتوانند در مشاغلى چون قضا، وکالت، سردفترى اسناد رسمي، کارشناسى حقوق انجام وظيفه کنند. داوطلب بايد داراى قوهٔ استنباط و استدلال بوده با ادبيات فارسى و عربى به اندازهٔ کافى آشنا باشد. بعضى دروس دوره عبارت است از: مباحث حقوق مدني، حقوق اساسي، حقوق تجارت، حقوق جزاء، حقوق بينالملل، حقوق کار و حقوق تطبيقي. دانشجويان علاوه بر دروس حقوقى مذکور با دروسى مانند جامعهشناسي، اقتصاد، ماليه، پزشکى قانوني، جرمشناسى نيز آشنا مىشوند. فارغالتحصيلان با آشنائى به مباحث فوقالذکر و مباحث مشابه ديگر از عهدهٔ کارهاى مشاورهٔ حقوقى بر مىآيند و مىتوانند در وزارتخانهها و دستگاههاى دولتى و خصوصى به کار اشتغال ورزند. امکان ادامهٔ تحصيل تا سطح کارشناسى ارشد در داخل و تا سطوح بالاتر در داخل يا خارج از کشور فراهم است.
___________________________
»»» کارشناسى زيستشناسى
هدف اين رشته تربيت کارشناسان متعهد و متخصصى است که از مفاهيم کلى و اساسى زيستشناسى آگاهى کافى داشته جنبههاى نظرى و کاربردى اين علم را با گذرانيدن واحدهاى نظرى و کاربردى بشناسند و نيازهاى مراکز آموزشى و پژوهشي، توليدى و خدماتى را در زمينههاى مذکور مرتفع سازند. برنامههاى آموزشى دورههاى کارشناسى زيستشناسى به صورت زير برنامهريزى مىشود:
۱. دبيرى زيستشناسى و زيستشناسى عمومى
۲. رشتهٔ زيستشناسى در شاخههاى (علوم گياهي، علوم جانوري، علوم ميکروبيولوژي، علوم سلولى و مولکولي)
دروس اين دوره بهصورت عمومي، پايه، اصلى و تخصصى گرايشى مىباشد، اهم موارد لازم به ذکر در مورد شاخههاى فوق عبارتند از:
- شاخهٔ علوم گياهى: دانشجويان با گذرانيدن دروس مشترک و اختصاصى خود که در آن ۱۰ واحد دروس اختيارى و با جنبهٔ کاربردى نيز پيشبينى شده است مىتوانند نياز مؤسسات پژوهشي، آموزشي، توليدى و خدماتى به کارشناسان علوم گياهى را برطرف نمايند. از جمله دروس تخصصى شاخهٔ علوم گياهى عبارتند از: جلبکشناسي، قارچشناسي، مورفولوژى گياهي، اکولوژى گياهي، فيزيولوژى گياهي، اصول و روشهاى ردهبندى گياهان و ... . اهميت اين شاخه با توجه به نياز مراکز پژوهشى به کارشناسى علوم گياهى آشنا به مسائل گياهشناسى و فيزيولوژى گياهي، نياز علوم گياه پزشکى به کارشناسان علوم گياهي، نياز به کارشناسان علوم گياهى در کشاورزى و صنايع داروئي، غذائى و چوب و کاغذ و ... نياز به کارشناسان علوم گياهى در مسائل محيط زيست، رفع نيازمندىهاى علوم طبيعى و باغهاى کشاورزى به کارشناسان علوم گياهى و پاسخگوئى به نياز مراکز آموزشى و پژوهشى در زمينهٔ تربيت مدرس و محقق علوم گياهى به خوبى روشن مىشود.
- شاخهٔ علوم جانورى: هدف اين شاخه به وجود آوردن زمينههاى مساعد براى شناخت علوم جانوري، برقرارى ارتباط صحيح آن با ساير علوم و در نتيجه تربيت کارشناسانى است که قابليت درک و حل مسائل بنيادى علوم جانورى را داشته و به جنبههاى کاربردى آن آشنا باشند. داوطلبان ورود به اين شاخه بايد در دروس - زيستشناسي، فيزيک، شيمى و رياضى دبيرستان قوى باشند. اهميت اين شاخه با توجه به نياز علوم پزشکي، بخشهاى تحقيقاتى و آموزشى و موزهها و باغهاى وحش به کارشناس و محقق در شاخهٔ علوم جانورى به خوبى مشخص مىشود. جانورشناسي، حشرهشناسى و زيستشناسى مولکولي، فيزيولوژيک جانورى و ... از جمله دروس تخصصى اين شاخه مىباشند.
- شاخهٔ علوم ميکروبيولوژى: هدف اين شاخه شناخت جانداران ميکروسکوپى و مسائل مختلف مربوط به زندگى آنها است. داوطلبانى که ديپلم تجربى داشته باشند در اين شاخه موفقتر هستند. علاوه بر علاقه به مسائل زيستى داوطلب بايد به کارهاى آزمايشگاهى (نظير کشت ميکروارگانيزمها) علاقهمند باشد. ميکروبيولوژى عمومي، ميکروبيولوژى محيطي، ميکروبيولوژى صنعتي، باکترىشناسي، قارچشناسى ويروسشناسي، تکياختهشناسى و ... از جمله دروس اختصاصى اين شاخه مىباشند. اهميت اين رشته با توجه به نياز صنايع غذائى و تخميرى به کارشناسان اين شاخه، نياز علوم پزشکى و داروئي، نياز سازمانهاى محيط زيست و مبارزه با آلودگى آن، نياز کشاورزى و دامپروري، نياز دانشگاهها به مدرس و محقق و ... به خوبى روشن مىشود.
- شاخهٔ علوم سلولى و مولکولى: تربيت کارشناسان متعهد و متخصص براى شناخت مسائل و پديدههاى زيستى در قالب سلولى و مولکولى هدف اين شاخه است. اهميت اين شاخه با توجه به لزوم بسط اين دانش، لزوم تحقيقات گسترده در زمينهٔ اعتلاء علوم پزشکى و داروئى و صنعتي، لزوم قطع وابستگى و شروع نو انديشى در مسائل علوم سلولى و مولکولي، لزوم فراهم آوردن تربيت محقق و مدرس در اين زمينه، به خوبى روشن مىشود. داوطلب ورود به اين رشته بايد علاقهمند و مستعد (خصوصاً در کارهاى آزمايشگاهي) باشد. ايمنولوژى بافت شناسي، بيوشيمى ويروسها، زيستشناسى سلولي، سيتوشيمى و ... از جمله دروس اختصاصى اين شاخه مىباشد.
- شاخهٔ دبيرى زيستشناسى (زيستشناسى عمومى): فارغالتحصيلان اين شاخه با گذرانيدن دروس مشترک تخصصى خود (به همراه تعدادى دروس تربيتى به منظور آشنائى با فنون معلمي) مىتوانند توانائىهاى لازم براى رفع نيازهاى وزارت آموزش و پرورش به دبيران زيستشناسى را به دست آورند.
ادامهٔ تحصيل در کليهٔ شاخههاى فوق تا کارشناسى ارشد در داخل و تا سطوح بالاتر در خارج از کشور امکانپذير است.
ضمناً بر اساس مصوبات جديد شوراى عالى برنامهريزى در نظر است رشتهٔ زيستشناسى در مقطع کارشناسى داراى ۲ رشته و ۱۰ گرايش باشد.
- رشتهٔ زيستشناسى در ۵ گرايش (دبيري، عمومي، علوم گياهي، علوم جانوري، دريا)
- رشتهٔ زيستشناسى سلولى مولکولى در ۵ گرايش (علوم سلولى و مولکولي، ميکروبيولوژي، ژنتيک، بيوشيمي، بيوفيزيک)
»»» کارشناسى شنوائى شناسى
هدف تأمين نيروى متعهد و متخصص جهت ارزيابى سيستم شنوائى و تعادل تعيين درجهٔ معلوليت و نيز تأمين کادر علمى مربوط است. طول دوره ۸-۷ ترم تحصيلى است. فارغالتحصيلان با استفاده از دستگاههاى متفاوت و آزمايشهاى مختلف شنوائى مىتوانند نوع و محل ضايعه در شنوائى و تعادل را تشخيص دهند، نوع سمعک را تعيين و تجويز کرده، مراحل تربيت شنيدارى را به منظور زبانآموزى افراد ناشنوا عملى سازند. فارغالتحصيلان در صورت پذيرفته شدن در آزمون ورودى دورهٔ کارشناسى ارشد (فوق ليسانس) مىتوانند در رشتههاى شنوائى شناسي، زبانشناسى و کودکان استثنائى ادامهٔ تحصيل دهند.
هدف از تشکيل دورهٔ کارشناسى شنوائى شناسي، تربيت افراد متعهد و کارشناسى است که بتوانند مستقلاً از عهدهٔ حل مسائل و مشکلات شنوائى برآيند و قادر باشند به تنهائى ناراحتىهاى شنوائى را تشخيص و توانبخشى نمايند. به علاوه با کسب معلومات پايهاى در امر تحقيق و پژوهش در امر شنوائى شناسى وارد شوند.
فارغالتحصيلان اين رشته علاوه بر تونائىهاى فارغالتحصيلان کاردانى اين رشته، قادر به انجام آزمايشات تکميلى و تشخيص محل ضايعه در سيستم شنوائى گوش و اعضاء مربوطه، تعيين و تجويز و ارزيابى مشخصات الکترواکوستيکى سمعک و قالب مورد نياز هر فرد معلول، تشخيص کم شنوائي، تدريس براى افرادى که به نوعى نياز به اطلاعات اين رشتهها دارند، کمک و همکارى با ساير متخصصين در زمينههاى شنوائى و تکلم، تحقيق و بررسى در زمينههاى شنوائي، تشخيص عيوب دستگاههاى شنوائى و کمک به رفع آن و ارائهٔ طرح و برنامهريزىهاى لازم در زمينههاى مربوط به شنوائى خواهند بود.
_______________________________
»»» کارشناسى علوم تغذيه
هدف تربيت کارشناسان متعهد و متخصص در مسائل تغذيهاى براى حفظ و ارتقاء دانش تغذيه براى رفع نياز مراکز بهداشتي، درماني، اجرائي، آموزشى و پژوهشى کشور است. طول دوره ۴ سال متشکل از ۸ ترم تحصيلى است. فارغالتحصيلان مىتوانند برنامههاى تغذيهاى براى مراکز آموزشي، پژوهشي، بهداشتي، درمانى و ساير مجتمعهاى مختلف کشور تنظيم و اجراء کنند. امکان ادامهٔ تحصيل، تا حد دکترىٰ فراهم است.
______________________________
»»» کارشناسى علوم سياسى (نيمه متمرکز)
هدف تربيت کارشناس امور سياسى و ايجاد زمينه براى پرورش پژوهشگر در علم سياست است، داوطلب بايد از ذهنى فعال و خلاق، حافظهاى قوى و علاقه و استعداد فراوان برخوردار باشد. طول متوسط دوره ۴ سال و شامل دروس نظرى است فارغالتحصيلان که ضمن تحصيل با پديدههاى سياسي، نهضتهاى انقلابي، اشکال مختلف دولت و حکومت، کشور روابط و پديدههاى سياسى و علل پيدايش آنها، ادارهٔ جامعهٔ کشوري، روابط بينالمللى و نظاير آنها آشنا شدهاند مىتوانند در ارگانهاى اجرائى کشور از جمله وزارتخانههاى امور خارجهٔ کشور، آموزش و پرورش و ديگر سازمانهاى علاقهمند به تحقيق و حل مسائل مربوط به اشتغال ورزند.
_____________________________
»»» کارشناسى فيزيوتراپى
فيزيوتراپى رشتهاى است که با استفاده از عوامل فيزيکى (مثل گرما، سرما، نور، الکتريسته و ...) و عوامل مکانيکى (تمرينات و حرکتهاى مختلف) در جهت کمک به درمان و بهبود يا بازگرداندن کار اعضاء بدن و هدايت بيمار براى استفاده از توانائى باقىمانده و به دست آمده براى جبران هرچه بيشتر ناتوانائىها و محدوديتها براى رسيدن مستقل فرد معلول و بيمار در حد امکان کوشش مىنمايد.
هدف از ارائهٔ اين دوره تربيت افرادى است که پس از طى دوره کارشناسى فيزيوتراپى بتوانند براساس تشخيص پزشک درمان فيزيکى بيماران را به عهده گيرند.
___________________________
کارشناسى فلسفه (نيمه متمرکز)
هدف تربيت دبير براى تدريس فلسفه، تربيت محقق آشنا به فلسفهٔ اسلامى و ساير مکتبهاى مهم فلسفى و نيز تربيت مدرسان و استادان فلسفه براى دانشگاههاى کشور است، طول متوسط اين دوره ۴ سال است، فارغالتحصيلان با آشنائى به تفکر فلسفى در عالم اسلامى و مغرب زمين و مکاتب و مذاهب مختلف فلسفى توانائى تحقيق در مسائل فلسفى را پيدا مىکنند و آماده مىشوند که تحصيلات خود را تا مرحلهٔ بالاتر ادامه داده، به درجات بالاى علمى و استادى فلسفى نائل آيند. ادامهٔ تحصيل تا بالاترين مدارج علمى در اين رشته در داخل و خارج کشور امکانپذير است.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:26 AM
رشته مهندسي رباتيک چيست
شاید تا کنون تعریفی عامی از ربات و رباتیک شنیده باشید ولی رشته رباتیک را بطور واضح و کامل خیر.
رشته فنی مهندسی رباتیک یکی از رشته های میان رسته ای جدید در ایران میباشد ،جدید بودنش میتواند بدلیل تاسیس در حد اکثر 15 سال گذشته باشد و میان رشته ای است به دلیل اشتراکاتی که با رشته های مهندسی برق گرایشات الکترونیک و کنترل و همچنین مهندسی مکانیک گرایش طراحی جامدات و مهندسی کامپیوتر گرایش نرم افزاردارد.
گاهی اوقات حتی افراد تحصیل کرده نیز به اشتباه ،گمان میبرندمهندس رباتیک ،مهندس برق نیز می باشد علاوه بر این مکانیک و کامپوتر نیز هست،در صورتی که برای دانشجوبان رباتیک واضح بودن این اشتباه غیر قابل انکار است که بقیه رشته ها یک مهندس رباتیک تنها یک مهندس رباتیک است. چرا که به صرف ارائه دروسی چون مداراهای الکترونیکی و منطقی و ریز پردازنده در برنامه درسی مهندسی کامپیوتر-نرم افزار و اشتراک این دروس در رباتیک و مهندسی الکترونیک ،نمیتوان نسبتی از الکترونیک و رباتیک به کامپیوتر داد.وظیفه و کربرد ها متفاوت است.شاید یکی از نمونه های فریبنده آگهی های استخدام کار شرکتها یا کارخانه ها باشد که آنهم بدلیل کاربرد مورد انتظار آنها،نام چند رشته مهندسی را در کنار یکدیگر قرار میدهند.
به عبارتی این دیگر بستگی به نیاز صنعت و کارخانه ها دارد که بسته به نیازشان ، رشته های دانشگاه تاسیس شده اند، رشته رباتیک نیز از این اصل مستثنا نیست .
یک مهندس رباتیک حتی با وجود توانایی در برخی از موارد اختصاصی موجود در دیگر رشته ها،تنها یک مهندس رباتیک استاین اصل را میتوان برای دیگر رشته های فنی مهندسی تعمیم داد.
رشته های جدید برای نیاز های جدید و پاسخ به آنها طراحی شده اند وبه طبع آن توانایی افراد تحصیل کرده نیز بهترین پاسخ برای این نیازها میباشد که رشته رباتیک نیز پاسخگو به نیاز رباتیکی صنعت میباشد.
گرایشهای این رشته در مقطع کارشناسی ارشد،در ایران مکاترونیک میباشد و البته خود رباتیک که در ایران هنوز وجود ندارد.
ارتباط رشته رباتیک با دیگر رشته ها
در حقیقت اگر یک مهندس رباتیک قصد نو آوری و ایجاد یک تکنولوژی را در سر بپروراند و برای مثال طرح یک ربات فوتبالسیت آدم واره را بریزد ملزوم به استفاده از دروسی که قبلا ً ،فراگرفته و یا تکمیل آنها میباشد به عبارتی باید در برنامه نویسی و تنظیم الگوریتم بهینه ،طراحی مدارهای الکتریکی و الکترونیکی مورد نیاز، طراحی مکانیزم عالی و ی نقص و کار امد در ایجاد تعادل پویا مهارت کافی داشته باشد.
به خصوص در زمینه طراحی کامیپوتری مدارها ، اجزاء و از همه مهمتر برنامه نویسی در سطح بالای قرار داشته باشد تا این نیازها را برطرف کند.
بر فرض برای طراحی یک ربات آی کاوشگر باید با روشهای عایق بندی آشنا باشد و یا در یک ربات پرنده با طراحی سیستم آئرودینامیکی تا حدودی آشنایی داشته باشدو یا در تولید و ساخت ربات جنگنده، آشنا به موارد مختلف و ویژگی های مختلف آنها مثل استحکام و سبک وزنی یا انعطاف و سختی و دیگر مورد این چنینی باشد.
البته مثل دیگر رشته های میان رشته ای ارتباط های زیادی میتوان با دیگر علوم و فنون پیدا کرد که موارد فوق مربوط به رباتیک بودند که به نظر من این ارتباطات در این رشته بیشتر از دیگر رشته هاست.
دانشگاهها و موسسات دارای این رشته در خارج از ایران
United States
Brown University
Caltech
Carnegie-Mellon University
Cal Poly Pomona
Colorado School of Mines
Columbia University
Cornell University
Dartmouth College
Drexel University
Florida A&M University/FSU
Florida International University
Georgia Tech
Indiana University
Johns Hopkins University
Kansas State University
Long Beach City College
MIT
New Mexico Institute of Mining & Technology
Ohio State University
North Carolina State University
Northwestern Polytechnic University
Rice University
Stanford University
Tennessee State University
Texas A&M University
University of Arizona
UC Berkeley
UC San Diego
UC Santa Cruz
University of Cincinnati
University of Florida
University of Hawaii
University of Houston
University of Idaho
University of Maryland
University of Massachusetts, Amherst
University of Michigan, College of Engineering
University of Michigan, Ann Arbor
University of Minnesota
University of Nebraska, Lincoln
University of New Hampshire
University of New Mexico
University of Notre Dame
University of Oklahoma
University of Pennsylvania
University of Rochester
University of Southern California
University of Tennessee, Knoxville
University of Texas, Austin
University of Texas, Dallas
University of Washington, Bothell
University of Washington, Seattle
University of Wisconsin, Madison
University of Utah
U.S. Air Force Academy
Utah State University
Vanderbilt University
Virginia Tech
Wellesley University
The Harvard Robotics Laboratory
Canada
Center for Intelligent Machines, McGill University
University of Alberta
Europe
Johannes Kepler Universität, Austria
University of Leoben, Institute of Automation, Austria
The Maersk Mc-Kinney Moller Institute for Production Technology, University
Institute of Computer Science, University of Freiburg, Germany
University of Kaiserslautern, Germany
University Bonn, Germany
Utrect University, The Netherlands
University of Maribor, Institute for Robotics, Slovenia
University of Zurich, Switzerland
Luleå University of Technology, Sweden
University of Edinburgh, Scotland
Computer science, Queen Mary, University of London, UK
Southhampton University Robot Wars Team, UK
University of Plymouth, Robot Football, UK
University of Kaiserslautern
Royal Institute of Technology, Stockholm, Sweden
University of Stuttgart, Germany
Ruhr-Universität Bochum, Germany
Asia
Rostov State University, Russia
University of Tsukaba, Japan
Shahrood University of technology , Iran
Australia
University of New South Wales
Australia National University, Robotics Systems lab
University of Western Austrialia
صنعت رباتیک
امروزه استفاده از رباتها واتوماسیون غیر قابل انکار و معرفی شده برای تمام صنایع و کارخانه ها میباشد به طوری که کارخانه ها روز به روز به این سمت روی می آورند دلیلش هم مشخص است زیرا بازده ای بهتر و سرعت دقت کم هزینه بودن دیگر خصوصیات مورد انتظار را به ارمغان میآورد.
رباتها اولین بار در سال 1954 در صنعت به کارگرفته شدند که یک بازوی ربات یا Manipulator نام داشت که تنها 3 درجه آزادی بود.رباتهای صنعتی امروزی اکثراً همان بازوی رباتیکی هستند ولی با 6 درجه آزادی و خیلی پیشرفته تر نبست به گذشته کار میکنند رباتها در صنعت به شیوه ها و روشها و مدلهای مختلفی به کارگرفته میشوند. اما متاسفانه همانطور که خودتان میدانید، به جرات میتوان گفت ارتباط بین دانشگاه و صنعت در ایران خیلی کم و گاهی در حد صفر میباشد و این وجود دانشگاه را زیر سوال میبرد ،چرا که، اگر صنعت ،تشنه علم و نوآوری نبود پس چرا عده های به نام دانشجو به تحصیل علم میپردازند؟
این سوال را به محضر آقای دکتر زاهدی و دکتر مرادزاده تقدیم میکنم.
گستردگی علم رباتیک
همان طور که در ارتباط این رشته با دیگر رشته ها ذکر شد برای فعالیت و نوآوری و تحقیق و پیشرفت به جرات میتوان گفت یکی از وسیع ترین شاخه های فنی مهندسی،رشته مهندسی رباتیک میباشد.
برای اثبات این حقیقت کلمه robotic یا RoboticEngineering را در اینترنت جستجو کنید و یا نگاهی با تاملبه حضور رباتها در رشته ها و مکانهای مختلف بیاندازید.
برای مثال رباتی را معرفی میکنم که ارتباط بسیار کمی با رشته های فنی مهندسی و علوم پایه دارد،ربات جراح تحت فرمان پزشک جراح در اتاق عمل با حضور مستقیم پزشک و یا غیر مستقیم و با کمک اینترنت ،نمودی از پیشرفت این رشته است که بسیار مفید و حیاتی میباشد.تصور کنید رباتی را که شما طراحی کرده اید وسیله ای برای نجات یک بیمارو بهبودی وی شده است که قطعاَ لذت موفقیت آنفخستگی زحمتتان را از بین میبرد.
نمونه ی بارز دیگر گستردگی علم رباتیک، که بسیار مورد توجه کشورهای مختلف مثل ژاپن،کره،آمریکا و ایران و چند کشور دیگر میباشد،رباتهایامداد و نجات هستنند که یاری رسان گروه امداد در حوادث غیر قابل پیش بینی میباشد.به هر حال این گرایش از رباتیک آن قدر اهمیت داشته است که مسابقاتی تحت عنوان شبیه سازی امداد و نجات در روبوکاپ برگزار میگردد.
وظیفه اصلی رباتهای امداد رسان پیدا کردن مصدومین و اعلام مکان آنها به سرور میباشد.
رباتها در پروژه های JPL شرکت فضایی NASA نقش مهمی دارند از جمله آنها Spriteو Sojourner می باشد.این نیز استفاده دیگری از رباتیک میباشد .
مصارف رباتها در همه ابعاد زندگی انسان به سرعت در حال گسترش است تا کارهای سخت و خطرناک را به جای انسان انجام دهند مثل بررسی وضعیت داخلی راکتورها هسته ای که یک ربات هیچ گاه تحت تاثیر تشعشعات رادیو اکتیو قرار نمیگیرد و این یک جایگزینی خوب و مفید رباتها میباشد.
نیاز کارخانه ها و صنایع جهان و آینده شغلی
در ابتدا باید ذکر کنم که بازار شغلی این رشته در ایران اشباع نشده است چرا که تا این لحظه هیچ مهندس رباتیکی فارغ التحصیل نشده است (در ایران)، که احتمالا ً تا ماه دیگراولین فارغ التحصیل این رشته وارد جامعه شود و به امید خدا ،اکثراً جذب کارخانه ها خواهند شد زیرا هزینه یک مهندس رباتیک ایرانی خیلی پایین تر از و به صرفه تر از خارجی میباشد و یا استخدام چند مهندس مختلف نیز هزینه بر است و یا افراد توانا در بر طرف کردن نیازهای رباتیکی کارخانه ها نیز که خیلی خیلی کم هستنند ، دستمزد بالا دریافت کرده و شاید به اندازه یک فارغ التحصیل این رشته نیز مهارت کافی و مطالعه و توانایی نداشته باشند.
کارخانه های دارای ربات های صنعتی وخطوط اتوماسیون و به خصوص بازوهای رباتیک اولین کارخانه ها در چذب نیروی پرسنلی در این رشته اند و در اولویت اول این کارخانه ها مربوط به صنایع ماشین سازی و سپس شرکت های تولید کننده تراشه های سیلیکونی والکترونیکی میباشند ،از جمله این کارخانه ها در ایران که دارای خطوط اتوماسیون و یا بازوهای رباتی و یا دیگر رباتهای صنعتی هستند، میتوان نام برد به شرح زیر است: کارخانه ماشین سازی ایران خودرو،ماشین سازی سایپا،کاشی سمنان،کاشی یزد،تراکتور سازی تبریز،کیش خودرو،رب تبرک،کنستانتره شاهرود و چندین کارخانه دیگر که اکثرا ماشین سازی هستنند را میتوان نام برد.
رباتیک و ربات در ایران
در زمینه تولید ربات هنوز کسی در ایران چیزی نشنیده است، مگر تعمیر و بازسازی رباتهای وارداتی تنها بخش ،ساخت ربات ،برای مسابقات رباتیک میماند که باید خدمتان عرض کنم تیم های ایرانی کم ترین حضور را دارند آنهم بدلیل هزینه قابل توجه ساخت میباشد که نبود حمایت دانشگاه ها چه مالی و چه هر چیز دیگری ،نبود پشتیبان تبلیغاتی که الته این مورد در حال حاضر به جرات میتوان گفت یکی از قویترین کشورها در مسابقات روبوکاپ در بخش شبیه سازی امداد و نجات و شبیه سازی فوتبال ،ایران میباشد.شاید علت امتناع فعالان رباتیک در بخش های دیگر کم هزینه بودن این رشته باشد و متاسفانه علت آن در اکثر مواقع پولی است.جالب است بدانید در مسابقات برمن آلمان که 24 خرداد برگزار شد اکثر تیم های شرکت کننده در بخش شبیه سازی رباتهای امداد و نجات ایرانی بودند.به هر حال هرچه مشکل بزرگ باشد چه مالی و چه ... ، خدای ما بزرگتر است و ما را در استفتده از توانایی خودمان یاری میرساند. در مورد ایران البته با توجه به تمام مطالب بیان شده در مورد ایران جای امید واری است که اکثر کارخانه ها و صاحبان صنایع بر اساس دلایل مختلف مثل رقابت روز به روز به سمت استفاده از ربات روی آورده اند و این موضوع دلیلی بر وجود و حتی رشد بسیار چشم گیر بازار شغلی این رشته دارد.
رباتیک و ربات در ایران
مسلما در طراحی یک ربات و یا ساخت اجزا مکانیکی یک ربات ،ساخت مدارهای الکتیکی و الکترونیکی ، برنامه نویسی و شبیه سازی کامل عملکرد ربات از جنبه های توانایی مورد انتظار میباشددر راستای همین موارد میتوان به مدیریت پروژه های رباتیکی ،نظارت مهندسی و مهندس ناظر و دیگر موارد مربوطه اشاره کرد.داوری مسابقات رباتیک را نیز میتوان در فعالیتی حاشیه ای بر شمرد.
شاید برایتان این سوال پیش آید که چرا گاهی مدیریت یک ربات در ایران به یک مهندس از رشته دیگری داده میشود در پاسخ همانطور که ذکر شد هنوز فارغ التحصیل این رشته وجود ندارد مگر تا یک ماه بعد، ودیگر این که حتی با وجود آنها در صنعت نیز همچنین این اتفاق می افتد باید به این نکته توجه داشت که گاهی تجربه یک فرد ارزشمند تر از تحصیلات دانشگاهی باشد البته در مواردی خاص، این دلیل بسیاری از نامنظمی ها در وضعیت استخدامی کشور است. حال شما فرض کنید یک فارغ التحصیل اگر تجربه را نیز به افتخارات خود بیافزاید آینده شغلی به مراتب ایده آل تر در انتظار اوست در همان تخصص وی که این حالت باید برای همه همینطور باشد.
چشم انداری از رباتیک
شهری را تصور کنید که رباتها در اکثر فعالیت های انسانی و بشری کمک رسان بشر شده اند.به یقین که نگاهی با کمی دورنگری و کمی بزرگ نمایی از آینده این رشته بسیار نگران کننده و شاید خطرناک باشد.تصور این که رباتی شما را در یک معمله بفریبد و یا رباتی که دارای احساس و اندیشه و جماعاتی رباتی که بر سر مسایل مورد نظر شان مثل کم توجهی به آنها شروع به شورش کنند و دیگر موارد که اکنون خنده دار و در باطن نگران کننده است.
ابته مفید بودن ساخته دست بشر در درجه اول قرار میگیرد در راستای همین مطالب بد نیست نگاهی با تامل و جدی به فیلم "مرد 200 ساله" بیاندازید که به تصور شما کمک میکند.
دانشگاه صنعتی شاهرود و رباتیک
در مهر ماه سال یک هزار و سیصد و هشتاد و یک در دانشگاه صنعتی شارود اولین پذیرش در رشته مهندسی رباتیک در مقطع کارشناسی اغاز شد. آغازی با انگیزه های فراوان دانشجویان و اساتید آن .آغازی با چشم اندازی چند ساله در کشور با هدیف تولید علم در این زمینه و پرورش دانشجویان در رشته رباتیک.
همانند تمام دانشگاه ها در ایران و خارج از ایران با تاسیس یک رشته در یک دانشگاه مخصوصا ً یک رشته میان رشته ای باشد قطعا دانشگاه با مشکلات مواجه خواهد شد که ابته تا کنون پیشرفت بسیار چشم گیری در حل مشکلات و افزایش سطح علمی آن شده است.
اما اگر مشکلی وجود نداشته باشد آیا کسی در جهت رفع مانع تلاش خواهد کرد که سبب از بین رفتن مشکلات بعدی و نتیجه پایانی پیشرفت و ارتقاسطح علمی بشود. به هر حال پیشرفت خوبی دیده میشود آینده روشنی در انتظار دانشجویان رباتیک دیده میشود.
از جمله برنامهای دانشگاه در راستای اهداف رباتیک را بدین شرح است.
کلاسهای مقدماتی رباتیک برای ورودی های هر سال که مدرسان آنها دانشجویان رباتیک هستند که در مسابقات مختلف رتبه میآورند.
کلاسهای پیشرفته رباتیک و کلاسهای پیشرفته الکترونیک که باز هم مدرسان رباتیکی دارد بر خلاف وجود دانشجویان ارشد الکترونیک کنترل قدرت و دکتری کنترل، جلسات هفتگی با محوریت رباتیک و موضوعات مربوطه و کلاسها و جلسات و برنامه های فوق برنامه دیگری که مدیریت اکثر آنها با رباتیکی هاست.لازم به ذکر است که دو اتاق یکی آزمایشگاه رباتیک و اتاق پروژه رباتیک که درب آن بر روی رباتیک ها برای طراحی و ساخت باز است.
چند ربات آموزشی نیز از موسسات اروپایی از طرف دانشگاه خریداری شده است که برای مصارف آموزشی استفاده میشود
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:27 AM
زبانهای خارجی
در انتخاب رشتههاى تحصيلى زبانهاى خارجى اکيداً توصيه مىشود که اگر پايهٔ زبان شما در دبيرستان ضعيف است از انتخاب آنها خوددارى کنيد بخصوص در رشتههاى غيرانگليسى اگر فرد آشنائى کافى نداشته باشد در دانشگاه موفق نخواهد بود و حتى پس از فارغالتحصيلى با معدل ضعيف کار موردنظر را نخواهد يافت.
دبیری زبان انگلیسی
کارشناسی زبانهای انگلیسی، آلمانی، ایتالیائی، روسی و فرانسه
کارشناسی مترجمی زبانهای انگلیسی، آلمانی، ایتالیائی، روسی و فرانسه
زبان و ادبیات ارمنی
کارشناسی زبان و ادبیات اردو
کارشناسی زبان و ادبیات ژاپنی
کارشناسی زبان اسپانیائی
دبيرى زبان انگليسى
هدف پرورش افرادى است که براى انجام وظيفهٔ خطير دبيرى زبان انگليسى کارآئى کافى داشته باشند. داوطلب بايد به مسئوليت و ويژگىهاى معلمى آشنا بوده شرايط جسمى و روانى لازم را داشته، ويژگى و مسئوليتهاى آن را درک کرده باشد. هيچکس با گذراندن چند واحد درسي، معلم به معناى واقعى کلمه نمىشود. معلم شخصيتى است وظيفهشناس، ايثارگر و متعهد نسبت به جامعه و فرزندان آن. از اين رو دانشجوى رشتهٔ دبيرى علاوه بر دروس تخصصى ملزم به فرا گرفتن تعدادى واحد تربيتى نيز خواهد بود.
فارغالتحصيلان اين رشته ممکن است به استخدام آموزش و پرورش درآيند.
کارشناسى زبانهاى انگليسي، آلماني، ايتاليائي، روسى و فرانسه
هدف تربيت کارشناسانى است که بتوانند ادب و فرهنگ ايرانى و معارف اسلامى را به جوامع خارجى معرفى کنند و با تحقيق در کتب خارجي، جامعهٔ خود را از آخرين پيشرفتهاى علمى و فنى مطلع سازند. در زمينههاى نگارش مقالات تحليلى - انتقادى به زبانهاى خارجى و ترجمهٔ مقالات و کتب مورد استفاده قرار گيرند و براى ادامهٔ تحصيل در دورههاى بالاتر و تأمين کادر علمى دانشگاهها و ديگر مراکز پژوهشى آمادگى لازم را داشته باشند. طول دوره هر رشته ۴ سال است با توجه به نياز اغلب دانشگاههاى جديدالتأسيس به استاد و مربى زبانهاى خارجى و نيز اکثر وزارتخانهها، رسانههاى گروهى و صنايع، به کارشناس اين رشتهها اهميت آن روشن مىشود.
کارشناسى مترجمى زبانهاى انگليسي، آلماني، ايتاليائي، روسى و فرانسه
هدف تربيت مترجمان ورزيده و ذىصلاح در زمينههاى فرهنگي، ادبى و علوم انسانى است. طول دورهٔ هر رشته ۴ سال است. فارغالتحصيلان قادر خواهند بود منابع و فنون، علمى و ادبى زبانهاى خارجى را به نحو مطلوب به فارسى برگردانند و معارف اسلامى و فرهنگى ايرانى را به زبانهاى خارجى ترجمه کنند. با توجه به نياز صنايع، بانکها و برخى وزارتخانهها و مؤسسات خصوصى به ترجمهٔ مدارک فني، تجارى و ادارى و نيز احتياج رسانههاى همگانى به ترجمهٔ مطالب عمومي، روزنامهاى و خبرى و برگرداندن گزارشهاى خبرگزارىها به زبان فارسى و نياز ساير وزارتخانهها و نهادها به مترجم، اهميت اين رشته روشن مىشود.
زبان و ادبيات ارمنى
هدف تربيت افرادى است که براى انجام وظيفهٔ خطير معلمى زبان و ادبيات ارمنى به دانشآموزان مدارس خاص ارامنهٔ شهرهاى تهران، اصفهان، تبريز، اراک، شاهينشهر و اهواز کارآئى کافى داشته باشند. دروس به صورت تئورى است و تعدادى دروس تربيتى نيز براى آموزش فنون معلمى ارائه خواهد شد. مراکز جذب فارغالتحصيلان در مدارس خاص ارامنه، مؤسسات فرهنگى و مذهبى ارامنه مىباشد.
امکان پذيرفتن داوطلب غيرارمنى در اين رشته بسيار محدود است. انتخاب اين رشته، به داوطلبان غيرارمنى توصيه نمىشود.
کارشناسى زبان و ادبيات اردو
هدف تربيت افرادى است که اجراء وظيفهٔ خطير ترجمهٔ متون اردو را که بسيار به فارسى نزديک است و بيش از ۶۰۰ ميليون از جمعيتهاى شبه قارهٔ هندوستان، کشورهاى همجوار آن، بسيارى از کشورهاى خليجفارس و برخى از استانهاى شرقى ايران بدان تکلم مىکنند متقبل و متحمل مىشوند.
داوطلب بايد بداند که زبان اردو، زبان رسمى همسايهٔ ما پاکستان است و در سطح جهانى صدها هزار کتاب و مجله و روزنامه هر سال در زمينههاى فرهنگي، ديني، پژوهشى و معلوماتى به اين زبان انتشار مىيابد. شايد نزديک به هشتاد درصد واژگان و اصطلاحات اين زبان از کلمات فارسى به طرق مختلف گرفته شده باشد.
رسمالخط زبان مورد بحث با فارسى شباهت کامل دارد و ترکيب جملهبندى در اين دو زبان همان است و يادگيرى آن براى فارسى زبانان دشوار نيست.
نظر به کمبود نيروى انسانى متخصص و مترجم در زبان اردو و لزوم توسعهٔ فرهنگى ميان ايران و کشورهاى همکيش بخصوص از لحاظ برگرداندن متون اردو به خارجى نياز به وجود متخصصان و مترجمان و دانشآموختگان اين زبان به خوبى احساس مىشود.
کارشناسى زبان و ادبيات ژاپنى
هدف از اين دوره کسب مهارتهاى چهارگانه (درک مطلب - حرف زدن - خواندن و نوشتن) زبان ژاپنى و آشنائى با ادبيات اين زبان و کمک به شکوفائى استعداد و ذوق ادبى دانشجويان است. طول اين دوره حداقل ۴ سال در ۸ ترم تحصيلى است و ادامهٔ تحصيل تا سطح کارشناسى ارشد ميسر است.
فارغالتحصيلان اين دوره قادر هستند ادب و فرهنگ و معارف اسلامى را به جوامع خارجى معرفى کرده و با تحقيق در کتب ژاپنى جامعهٔ ايرانى را از آخرين پيشرفتهاى علمى و فنى جهان مطلع سازند و در نگارش مقالات تحليلى انتقادى به زبان ژاپنى فعاليت کنند.
با توجه گستردگى ارتباطات جهانى و تبادل اطلاعات علمى بين کشورها ضرورت و اهميت اين رشته را آشکار مىسازد.
کارشناسى زبان اسپانيائى
هدف تربيت مترجمان و پژوهشگرانى است که در زمينهٔ ترجمه و پژوهشهاى علمى و ادبى بتوانند ارتباط سياسي، علمي، فرهنگى و اقتصادى با اسپانيا و کشورهاى اسپانيولى زبان را انسجام و تداوم بخشند ضمناً ايجاد امکان انتخاب اين زبان به عنوان يک زبان خارجى و تأمين نياز وزارتخانهها و نهادهاى مختلف جهت بهرهبردارى هرچه بيشتر از دانشها و دستآوردهاى علمى جهان از ديگر اهداف اين دوره مىباشد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:27 AM
مهندسی مکانیک
هدف :
الف – گرايش مكانيك در طراحي جامدات
هدف تربيت آزمايشگاهي متخصصاني است كه بتوانند در مراكز توليد و كارخانهها اجزاء و مكانيزم ماشينآلات مختلف را طراحي كنند. دروس اين دوره شامل دروس نظري، آزمايشگاهي، كارگاه و پروژه و كارآموزي است. فارغالتحصيلان ميتوانند در كارخانجات مختلف نظير خودروسازي ، صنايع نفت، ذوب فلزات و صنايع غذايي و غيره مشغول شوند و براي اين دوره امكان ادامه تحصيل تا سطح كارشناسي ارشد و دكتري در داخل يا خارج از كشور وجود دارد. موفقيت داوطلبان به آگاهي آنها در دروس جبر و مثلثات، هندسه ، فيزيك و مكانيك همچنين آشنايي و تسلط آنان به زبان خارجي بستگي فراوان دارد. از جمله دروس اين دوره ميتوان دروس مقاومت مصالح، طراحي و ديناميك را نام برد. در اين رشته زمينه اشتغال و بازاركار خوب وجود دارد و مطالب ارائه شده در طول تحصيل براي دانشجويان محسوس و قابل لمس است.
ب – گرايش مكانيك در حرارت و سيالات
اين رشته در به كاربردن علوم و تكنولوژي مربوط جهت طرح و محاسبه اجزاء سيستمهايي كه اساس كار آنها مبتني بر تبديل انرژي ، انتقال حرارت و جرم است به متخصصان كارآيي لازم را ميدهد و آنها را جهت فعاليت در صنايع مختلف مكانيك در رشته حرارت و سيالات (نظير مولدهاي حرارتي، انتقال سيال نيروگاههاي آبي، موتورهاي احتراقي و ... ) آماده ميسازد. فارغالتحصيلان اين دوره قادر به طراحي و محاسبه اجزا و سيستمها در بخشهاي عمدهاي از صنايع نظير صنايع خودروسازي ، نيروگاههاي حرارتي و آبي، صنايع غذايي، نفت، ذوب فلزات و غيره هستند.
فارغالتحصيلان اين دوره ميتوانند تا مقطع كارشناسي ارشد و دكتري در داخل يا خارج از كشور ادامه تحصيل دهند. داوطلبان اين رشته بايد در دروس رياضي و فيزيك تسلط داشته و با يك زبان خارجي آشنا باشند. دروس اين رشته شامل مطالبي در زمينههاي حرارت و سيالات ، ميباشد.
نظر دانشجويان: با توجه به اينكه اصولا تحصيلات دانشگاهي به خصوص در زمينههاي مهندسي نياز صد در صد به علاقهمندي داوطلب دارد، بنابراين عدم داشتن علاقه و همچنين عدم تقويت دروس اساسي و پايهاي در بخش مكانيك مانند رياضي، فيزيك – مكانيك ، شيمي ، رسم فني (تجسم بالا داشتن) و هوش نسبتا خوب و عدم روحيه تجزيه و تحليل در مسائل باعث دلسردي و از دستدادن انگيزه تحصيل و ركورد شديد در تحصيلات خواهد شد.
ج - گرايش ساخت و توليد
هدف تربيت كارشناساني است كه با به كاربردن تكنولوژي مربوط به ابزارسازي، ريختهگري ، جوشكاري، فرم دادن فلزات ، طرح كارگاه يا كارخانههاي توليدي آماده كار در زمينه ساخت و توليد ماشينآلات صنايع (كشاورزي ، نظامي، ماشينسازي، ابزارسازي ، خودروسازي و ... ) باشند. فارغالتحصيلان اين دوره قادر خواهند بود در صنايعي مانند ماشينسازي، ابزارسازي، خودروسازي ، صنايع كشاورزي، صنايع هوايي و تسليحاتي به ساخت و توليدي ماشينآلات، طراحي كارگاه و يا كارخانه توليدي بپردازند و نظارت و بهرهبرداري و اجراي صحيح طرحها را عهدهدار شوند. داوطلبان اين رشته بايد در دروس رياضي، فيزيك و مكانيك از آگاهي كافي برخوردار باشند. دروس اين دروه شامل مطالبي در مورد نحوه توليد، طراحي قالبهاي پرس، طراحي قيد و بندها، كار و برنامهريزي با ماشينهاي اتوماتيك، اصول كلي و نحوه كار با ماشينهاي دستي و تعمير و نصب تمام سرويسهاي صنعتي مي باشد و درصد نسبتا بالايي از آنها به صورت عملي ارائه ميگردد. داوطلب بايد سالم باشد تا بتواند كارهاي كارگاهي را به خوبي انجام دهد و استعداد كارهاي فني را داشته باشد. با توجه به خودكفايي صنايع كشور اين رشته داراي بازار كار خوبي است.
در حقيقت رشته مكانيك بخشي از علم فيزيك است كه با استفاده از مفاهيم پايه علم فيزيك و به تبع آن رياضي به بررسي حركت اجسام و نيروهاي وارد بر آنها ميپردازد و ميكوشد تا با توجه به نتايج بررسيهاي خود ، طرحي نو در زمينه فنشناسي و صنعت ارائه دهد و در راه پيشرفت انسان گامي به جلو بردارد.
به عبارت ديگر رشته مكانيك، رشته پياده كننده علم فيزيك است چون براي مثال بررسي حركت خودرو و عوامل موثر بر روي آن برعهده فيزيك است. اما اين كه چگونه حركت آن تنظيم گردد بر عهده مكانيك ميباشد.
1- تبريد 2- حرارت مركزي و تهويه مطبوع
• رشته شغلي متناسب با ديپلم
- نقشه كشي تاسيسات بهداشتي و گازرساني ساختمان و نظارت بر آنها
- لوله كشي تاسيسات بهداشتي (سرد و گرم, فاضلاب) ساختمان
- نصب وسايل بهداشتي و رفع عيب سيستم لوله كشي سرد و گرم و فاضلاب
- محاسبه قطر لوله هاي آب گرم, سرد, برگشت و فاضلاب ساختمان
- جوشكاري روي لوله هاي در حد تكنسين درجه 2
- اپراتوري سيستم لوله كشي آب و فاضلاب ساختمان ها
• رشته هاي دانشگاهي متناسب با رشته تاسيسات
- مكانيك در حرارت سيالات
- تاسيسات حرارتي نيروگاه
- عمليات گازرساني
- دبير فني مكانيك در حرارت سيالات
- كاردان فني حفاري
- كاردان علمي كاربردي مكانيك (تعميرات نيروگاه)
- كاردان علمي كاربردي تكنسين حرفه اي تعميرات مكانيكي
- تاسيسات تهويه وتبريد
- كاردان فني عمران (تاسيسات حرارت نيروگاه)
- معلم فني تاسيسات تهويه و تبريد
- مهندس علمي كاربردي مكانيك نيروگاه
- كاردان فني مكانيك تاسيسات
- تاسيسات آبرساني و گاز رساني
• رشته هاي شغلي متناسب با فارغ التحصيلان رشته تاسيسات
ايزوكار, لوله كش, نصاب تاسيسات حرارت مركزي, راه انداز و تعمير كار شوفاژ, راه انداز و تعميركار تهويه مطبوع, راه انداز و تعمير كار لوازم خانگي و تجاري (يخچال ساز), راه انداز و تعميركار سرد خانه ها , نصاب و دستگاه هاي سرد كننده , نصاب دستگاه هاي تهويه مطبوع , تعميركار وسايل گاز سوز خانگي , طراح و ناظر لوله كش گاز خانگي , نصاب دستگا هها ي گاز سوز تجاري , ناظر لوله كش گاز شهري , نصاب ودستگاه هاي اندازه گيري ابزار دقيق , نقشه كش تاسيسات , تعميركار پمپ آب , لوله بازكن , تشخيص دهنده تركيدگي لوله , متصدي دستگاه تصفيه آب , متصدي دستگاه تصفيه فاضلاب , تكنسين رسوبگير مبدل هاي حرارتي ,نصاب دستگاه سردخانه و رختشوي خانه هاي صنعتي , راه انداز و تعمير كار ديگ بخار , راه انداز و تعمير كار چيلر آبزرويشن ,راه انداز و تعميرات كار چيلر سانتريفوژ , را هاي انداز و تعمير كار دستگاه هاي سخت گير , راه انداز و تعمير كار تجهيزات آب استخر , تكنسين لوله كشي گازهاي طبي, استاد كار تاسيسات.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:27 AM
هنر
کاردانى باستانشناسى
هدف تربيت افراد متعهد و مؤمن و تجهيز آنان به دانش، تجربه و کار عملى براى مشارکت در مطالعات و پژوهشها و کاوشهاى باستانشناسى بهعنوان عضو هيئتها و کمک کارشناس است طول دوره ۵/۲ سال است. دروس بهصورت عملي، پايه، تخصصى و اصلى است. بعضى دروس عبارت است از آشنائى باستانشناسى و آثار تاريخى پيش از اسلام ايران، هنر و تمدن اسلامي، سفال دورهٔ اسلامى ايران، باستانشناسى و آثار تاريخى دورهٔ اسلامى ايران.
---------
کاردانى حفاظت و مرمت آثار تاريخى
هدف تربيت افرادى است که در حفاظت و مرمت آثار تاريخى دانش و کارآئى عملى داشته باشند فارغالتحصيلان اين دوره قادر خواهند بود در مراکز تحقيقاتى و آزمايشگاهها و کارگاههاى حفاظت و مرمت (کتابخانهها، موزهها و سازمانهاى فرهنگي) در سراسر کشور مشغول خدمت شده با ساير کارشناسان وظيفهٔ حفاظت و مرمت آثار تاريخى و ميراث فرهنگى را بهعهده گيرند توجه به آثار و اشياء متعدد تاريخى و فرهنگى موجود در موزههاى کشور و نيز آثار هنرى وابسته به معمارى و ابنيهٔ تاريخى که بسيارى از آنها به روشهاى مناسب حفاظت، مرمت و نگهدارى علمى و فنى را نياز دارد ضرورت و اهميت اين دوره را آشکار مىسازد.
------------
کاردانى موزهدارى
هدف تربيت افرادى است که بتوانند فاصلهٔ بين کارشناسان و سطوح پائينتر متخصص را در کارهاى موزهدارى پُر کرده و در موزههاى دستيار کارشناسان باشند. فارغالتحصيلان اين رشته علاوه بر آشنائى با نيازها و الزامات يک موزهدار، شناسائى زمينههاى عملى اين کار، خلاء تخصصى موجود را پُر کرده در زمينههاى زير انجام وظيفه مىکنند. کار در بخشهاى اختصاصى يک موزه، ادارهٔ موزههاى کوچک محلى و سيار، همکارى در ادارهٔ موزههاى وابسته به سازمان ميراث فرهنگى کشور، همکارى با کارشناسان و موزهداران، کمک به راهاندازى و ايجاد موزهها و نمايشگاهها، حراست آثار متنوع و متعدد فرهنگى و تاريخى و هنرى ارزشمندى که در موزهها و مجموعههاى کشور نگهدارى مىشود و نيز تکميل و گسترش آيندهٔ موزهها براى پژوهشهاى علمى و تاريخى محتاج افراد واجد شرايط صلاحيتهاى علمى و فنى در سطوح گوناگون است.
--------------
کاردانى هنرهاى تجسمى و هنرهاى نمايشى
دورهٔ کاردانى هنر يکى از دورههاى هنرى و علمى و آموزش عالى است که بعد از پيروزى انقلاب اسلامى تهيه و تدوين شده و داراى دو رشته هنرهاى تجسمى با سه شاخهٔ نقاشي، گرافيک و مينياتور و هنرهاى نمايشى با دو شاخهٔ بازيگري، کارگردانى و ادبيات نمايشى است. هدف تربيت کادر هنرى متخصص و متعهد براى انجام وظيفه در همهٔ واحدهاى هنرى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى کشور است. فارغالتحصيلان قادر هستند در کادر هنرى واحدهاى وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، يا هر واحد ديگرى انجام وظيفه کنند. ضرورت و اهميت اين دوره با توجه به نيازمندىهاى جامعه به نيروى انسانى ماهر و متخصص براى حفظ و اشاعهٔ هنرهاى تجسمى و نمايشى در نقاط دور افتادهٔ اين کشور به منظور پيشبرد اهداف مقدس ميهني، مشخص مىشود.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:28 AM
دندانپزشكي
هدف :
دندانپزشك به تشخيص و درمان بيماريهاي دهان و دندان ميپردازد و از همينرو شايد بهتر باشد كه عنوان اين رشته را دهانپزشكي گذاشت.در گذشته دندانپزشكي را مساوي با دندانسازي ميدانستند. اما امروزه دندانسازي تنها بخشي از دندانپزشكي است. ?رشته دندانپزشكي در مقطع دكتراي عمومي نحوه رعايت بهداشت، پيشگيري و درمان بيماريهاي دهان و دندان را آموزش ميدهد. دندانپزشكي يك علم تخصصي است كه سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوي مهم در سلامت جسم و روح، زيبايي و ادا كردن كلمات تامين ميكند. همچنين به ياري اين علم ميتوان بسياري از بيماريها را در مراحل اوليه شناخت و از پيشرفت آن جلوگيري نمود.
ماهيت :
اين مقطع داراي دو دوره مجزاي 2 و 4 ساله است. كه در 2 سال اول دانشجويان واحدهاي علوم پايه مثل بيوشيمي، آناتومي، بافتشناسي، فيزيولوژي، ژنتيك، ميكروبشناسي و ايمنيشناسي را ميگذرانند و بعد از 2 سال وارد دوره تخصصي دندانپزشكي شده و دروس اختصاصي خود را در زمينه آسيبشناسي فك و دهان، ارتودنسي، اندودنتيكس، پروتزهاي ثابت و اكلوژن، پروتزهاي متحرك و فك و صورت ، پريودنتولوژي، ترميمي و مواد دنداني، بيماريهاي دهان و دندان، جراحي دهان و فك و صورت، دندانپزشكي كودكان و راديولوژي دهان و فك و صورت ميگذرانند. و در نهايت ميتوانند بيماريهاي دهان و دندان را تشخيص داده و در حد يك دندانپزشك عمومي نسبت به درمان آنها اقدام كنند.?
عدهاي دندانپزشكي را با كار عملي و تكنيكي صرف، يكي ميدانند در حالي كه اگر دانشجوي دندانپزشكي تنها فن و تكنيك اين رشته را فراگرفته اما در علوم پايه ضعيف باشد، در نهايت يك دندانساز خواهد شد يعني چنين فردي كار روي دندان را فراگرفته است اما از علم پزشكي بينصيب ميباشد.
آينده شغلي ، بازار كار، درآمد:
امروزه در كشور ما نزديك به 12 هزار دندانپزشك وجود دارد و از سوي ديگر سالانه 18 دانشكده دندانپزشكي دولتي و خصوصي موجود در كشور بيش از 1000 دندانپزشك تربيت ميكنند. حال سوال اينجاست كه آيا براي اين تعداد فارغالتحصيل رشته دندانپزشكي فرصتهاي كاري وجود دارد؟
دكتر افشار در پاسخ به اين سوال ميگويد:
?امروزه در كشور ما فرصتهاي شغلي براي دندانپزشكان جوان به دو دليل عمده محدودتر شده است كه يكي از اين دلايل پيشرفت بهداشت در كشور ماست. يعني خوشبختانه كشور ما نيز مانند ساير كشورهاي جهان در جهت پيشگيري و اهداف بهداشتي حركت كرده و بسياري از بيماريها را مهار و كنترل كرده است. در نتيجه مردم كمتر به پزشكان و دندانپزشكان مراجعه ميكنند. از سوي ديگر در چند سال اخير رشد پزشكان و دندانپزشكان نسبت به نرخ رشد جمعيت افزايش يافته است. براي مثال اگر تا 20 سال قبل به ازاي هر 25 هزار نفر يك دندانپزشك وجود داشت حال به ازاي هر 5 يا 6 هزار نفر يك دندانپزشك وجود دارد. البته ذكر عوامل فوق به معناي آن نيست كه هيچ فرصت شغلي براي دندانپزشكان جوان وجود ندارد بلكه در بسياري از شهرستانهاي كشور، ما هنوز شاهد كمبود دندانپزشك هستيم. يعني در حالي كه در بعضي از نقاط كشور به ازاي هر 2 هزار نفر يك دندانپزشك داريم، در نقاط محروم كشورمان به ازاي هر 100 هزار نفر يك دندانپزشك وجود دارد.?
دكتر كوثري نيز ضمن تاييد موارد فوق ميگويد:
?مطمئنا با پيشرفت بهداشت دهان و دندان، فرصتهاي شغلي يك دندانپزشك عمومي كاهش پيدا كرده است و البته افزايش تعداد دندانپزشكان جوان بيكار تنها مشكل ايران نيست چون طبق بررسيها و پيشبينيهاي جوامع علمي خارج از كشور، در سال 2030 ميلادي بهداشت دهان و دندان مردم به اندازهاي خوب خواهد بود كه دندانپزشكي عمومي به بخشي از پزشكي عمومي برخواهد گشت و رشته دندانپزشكي تنها جنبه تخصصي پيدا ميكند.?
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه :
همانطور كه در قسمتهاي قبل اشاره شد، عدم تسلط بر علوم پايه و زبان انگليسي، دانشجو را از مقولات علمي دور ميكند و صرفا به او توانايي انجام كارهاي عملي اين رشته را ميدهد.
هرآنچه كه يك دانشآموز در درس زيستشناسي دوره دبيرستان خود فرا ميگيرد به نحوي به رشته دندانپزشكي ارتباط دارد بخصوص دو بخش فيزيولوژي و آسيبشناسي كه دانشجويان دندانپزشكي در دو سال اول تحصيل خود با وسعت و عمق بيشتري نسبت به دوره دبيرستان مطالعه ميكنند. همچنين دانشجوي اين رشته بايد از دستهايي ماهر و توانمند برخوردار باشد چون بسياري از كارهاي دندانپزشكي از تراش دندان گرفته تا بازسازي دندان نياز به دستهايي هنرمند و توانا دارد تا بتوان به نحو احسن كارهاي ظريف دندانپزشكي را انجام داد.
برخورداري از سلامت كامل جسمي و رواني و قابليت انجام كارهاي بسيار دقيق علمي، عملي، كلينيكي براي داوطلبان اين رشته بسيار ضروري است. خلاقيت و مهارت در كار دست و همچنين برخورداري از خلاقيت و ديد هنري، دانشجو را در انجام كارهاي عملي اين رشته و انجام مهارتهاي لازم در پياده كردن آموختههاي آن، كمك بسيار ميكند.
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر:
امكان ادامه تحصيل فوق دكترا در رشتههاي مختلف دندانپزشكي در ايران وجود دارد.
تعداد وعناوين واحدهاي اصلي و اختصاصي:
طول دوره دندانپزشكي پنج سال است و درسهاي آن در سه بخش : عمومي ، پايه و اختصاصي برنامهريزي شده است كه از لحاظ نحوه تعليم و تدريس، به درسهاي نظري ، عملي ? نظري، عملي تقسيم ميشود.
اين دوره شامل دو مرحله است:
مرحله اول (5/1 سال) : در اين مرحله دانشجويان درسهاي نظري و عملي علوم پايه و عمومي را در دانشگاه (كلاس و آزمايشگاه) ميگذرانند.
مرحله دوم (5/3 سال) : در اين مرحله دانشجويان درسهاي تخصصي را در دانشگاه (كلاس و بخشهاي كلينيكي) فرا ميگيرند و به منظور برخورداري از كارايي آموزشي- درماني، بيشتر اين دوره تحصيلي را در بخشهاي كلينيكي دانشكده و بيمارستانهاي وابسته به ارائه خدمات بهداشتي و درماني ميپردازند؛ لازم به تذكر است كه گذراندن درسهاي پايه براي ورود به دوره كلينيكي (مرحله دوم) ضروري است.
نظام آموزشي مطابق آييننامه مصوب شوراي عالي برنامهريزي است و هر واحد درس نظري 17 ساعت و هر واحد درس عملي 34 ساعت است. كل واحدهاي درسي اين دوره 203 واحد است.
درسهاي پايه
درسهاي پايه به درسهايي گفته ميشوند كه زمينهساز ورود دانشجو به درسهاي اصلي و تخصصي و فراگيري آنهايند. در اين رشته درسهاي پايه جمعا به تعداد 43 واحد درسي است كه عبارتند از: فيزيك پزشكي ، بيوشيمي ، بافتشناسي انساني، جنينشناسي، تشريح ، ژنتيك انساني، ميكروبشناسي، ايمني شناسي، فيزيولوژي، روانشناسي عمومي، آسيبشناسي عمومي.
درسهاي اختصاصي
درسهاي تخصصي به درسهايي گفته ميشود كه اطلاعات و آگاهيهاي لازم را درباره رشته تخصصي به دانشجو داده، او را با مفاهيم تخصصي و عمده رشته مورد نظر آشنا ميكند و آموزشهاي لازم را به او ميدهند.
در رشته دندانپزشكي درسهاي تخصصي عبارتند از: كالبدشناسي و مرفولوژي دندان، زبان خارجي اختصاصي، جنين و بافتشناسي فك و دهان ، آسيبشناسي دهان، ارتودنسي، اندودنتيكس، بيماريهاي دهان و تشخيص ، بيولوژي دهان، پريودنتولوژي، دندانپزشكي ترميمي(پروتز متحرك پارسيل، پروتز ثابت ، پروتز كامل) جراحي دهان و فك و صورت ، دندانپزشكي كودكان، راديولوژي دهان ، گوش و حلق و بيني ، نظام پزشكي و طب قانوني، بهداشت عمومي و اكولوژي ، بهداشت محيط زيست ، دندانپزشكي مجتمعي ، بيماريهاي رواني ، بيماريهاي دروني، فارماكولوژي ، بهداشت دهان و تغذيه و ندانپزشكي پيشگيري مواد دنداني و پاياننامه (رساله).
دانشجويان در سال چهارم با تاييد استاد راهنما، موضوعي را براي پاياننامه انتخاب وراجع به آن تحقيقاتي را آغاز مينمايند، ولي واحد پاياننامه در سال آخر محاسبه خواهد گرديد كه در آن زمان دانشجو پاياننامه را به هيات داوران منتخب ارائه و از آن دفاع مينمايد.
خلاصهاي از مطالب مطرح شده بعضي از درسهاي تخصصي الزامي:
اندودنتيكس: مطالب اين درس شامل بررسي اتيولوژي، تشخيص، پيشگيري و درمان بيماريهاي پالپي و بافتهاي نگهدارنده دندانناشي از ضايعات پالپ به منظور حفظ سلامت و نگهداري دندانهاي طبيعي است.
بيماريهاي دهان و تشخيص : در درس بيماريهاي دهان و تشخيص، به شناسايي ، تشخيص كلينيكي و پاراكلينيكي ضايعات حفره دهان و درمان ضايعات مخاطي آن و ارتباط آن با ساير بيماريهاي بدن پرداخته ميشود.
پروتزهاي دنداني: در اين درس در ارتباط با مسائل ترميمي و بازسازي دستگاه جونده (دندانها و ساختمان مجاور كناري صورت) از طريق پروتزهاي ثابت، متحرك (پارسيل و كامل) و فك و صورت بحث ميشود. همچنين مسائل مربوط به اصول اكلوژن در اين رشته مورد تدريس علمي ? عملي قرار ميگيرد.
راديولوژي: درس راديولوژي يكي از درسهاي دندانپزشكي و از علوم اساسي جهت دستيابي و شناسايي حالات طبيعي و غيرطبيعي استخوان فكها و دندانها ميباشد.
دندانپزشكي كودكان: درس دندانپزشكي كودكان، قسمتي از درسهاي دندانپزشكي است كه شامل : تشخيص، پيشگيري و درمان بيماري دهان و دندان كودكان، معلولان و معلولان ذهني و شناسايي رابطه آن با سلامت عمومي آنها ميباشد.
دندانپزشكي ترميمي : اين درس شامل بررسي اتيولوژي ، تشخيص ، پيشگيري و درمان و ترميم ضايعات بافتهاي سخت دنداني به منظور حفظ سلامت و زيبايي دندانهاي طبيعي و بافتهاي نگهدارنده آنهاست.
رشتههاي مشابه و نزديك به اين رشته :
وجوه مشترك علمي وسيعي كه اين رشته با رشته پزشكي دارد، به دندانپزشك اين مهارت را ميدهد تا با شناخت همه جانبه ساختمان بدن و فيزيوپاتولوژي آن خدمات و درمانهاي لازم را در راستاي تخصصي خود ارائه دهد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر :
اگرچه اهميت رشته دندانپزشكي در شهرهاي بزرگ و متوسط تا حدود زيادي روشن است، اما متاسفانه هنوز اين رشته نتوانسته است ارزش والاي خود را در شهرهاي كوچك و روستاها، آنچنان كه بايد نشان دهد. گرايش روزافزون داوطلبان به اين رشته و مراجعه رو به افزايش شهروندان به شاغلان اين حرفه ، ميتواند اهميت قابل ملاحظه و نياز به متخصصان را در اين رشته ، حتي در مقايسه با ساير رشتههاي پزشكي به وضوح نشان دهد.
نكات تكميلي :
اما تحصيل در اين رشته خالي از مشكل نيست . دكتر صنوبري نيز در مورد دشواريها و مشكلات اين رشته ميگويد:
?دندانپزشكي حرفهاي است كه با كارهاي عملي بر روي بيمار همراه است، بنابراين امكان انتقال بيماريهاي عفوني مثل ?هپاتيت? يا ?ايدز? از بيمار به پزشك بسيار زياد است و دندانپزشكان بايد همواره به اصول كنترل عفونت توجه داشته باشند چون يك كوتاهي يا اشتباه ميتواند براي آنها عواقب ناخوشايندي داشته باشد. همچنين يك دندانپزشك بايد بطور مرتب نرمش و ورزش كند تا دچار كمردرد و پادرد مزمن نگردد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:28 AM
حسابداري
هدف :
حسابداري يك سيستم است كه در آن فرآيند جمعآوري، طبقهبندي ، ثبت، خلاصه كردن اطلاعات و تهيه گزارشهاي مالي و صورتهاي حسابداري در شكلها و مدلهاي خاص انجام ميگيرد. تا افراد ذينفع درون سازماني مثل مديران سازمان و يا برونسازماني مثل بانكها، مجمع عمومي سازمان مورد نظر و يا مقامات مالياتي بتوانند از اين اطلاعات استفاده كنند. به همين دليل فردي كه تحصيلات دانشگاهي ندارد، بيشتر دفتردار است تا حسابدار. چرا كه گزارشهاي اين دسته از افراد مطابق استاندارد نيست و پردازش كافي نميشود و بيشتر تراز حسابها ميباشد. براي مثال يك حسابدار تجربي نميتواند براحتي بين دارايي كوتاه مدت و بلند مدت تفاوت قائل شود و يا نميداند كه چگونه بايد معاملات ارزي را در دفاتر ثبت كرد.
حسابداري به عنوان يك نظام پردازش اطلاعات، دادههاي خام مالي را دريافت نموده، آنها را به نظم در ميآورد. محصول نهايي نظام حسابداري گزارشها و صورتهاي مالي است كه مبناي تصميمگيري اشخاص ذينفع (مديران ، سرمايهگذاران ، دولت و ...) قرار ميگيرد.
ماهيت :
يك حسابدار متخصص، در آينده ميتواند مدير مالي يك سازمان يا شركت گردد يعني ميتواند به مديريت يك شركت ايده بدهد كه منابع موجودش را در چه راههايي سرمايهگذاري نمايد تا استفاده بهينه كند و يا اگر شركت به منابع مالي جديد نياز داشت يك مدير مالي بر اساس دانش آكادميك خود ميتواند بگويد كه از چه طريقي بايد تامين مالي كرد. و مجموع اين فعاليتها خارج از توانايي يك حسابدار تجربي است.
?حسابداري يك سيستم اطلاعاتي است كه با فراهمكردن اطلاعات لازم كمك ميكند تا سرمايهگذارها، اعتبار دهندگان، مديران و دولت نسبت به مسائل اقتصادي بهتر بتوانند، تصميم بگيرند. براي مثال اگر شخصي بخواهد در يك شركتي سرمايهگذاري كند، تمايل دارد كه وضعيت مالي آن شركت و يا نتايج عمليات آن شركت را در طي سالهاي قبل بداند. موضوعاتي كه به صورت گزارشهاي مالي توسط حسابداران تهيه ميشود.
?حسابداري به منظور جوابگويي به نيازهاي انسان به وجود آمده است. به همين دليل با گذشت زمان و به موازات گسترش فعاليتهاي اقتصادي و افزايش پيچيدگي آن ، هدفها و روشهاي حسابداري براي جوابگويي به نيازهاي اطلاعاتي، توسعه يافته است. چرا كه اشخاص، شركتها و دولت براي تصميمگيري در مورد توزيع مناسب منابع مالي نياز به اطلاعاتي قابل اتكا دارند كه اين اطلاعات را به ياري حسابداري ميتوان به دست آورد. از سوي ديگر انجام سرمايهگذاري يكي از مواد ضروري و اساسي در فرآيند رشد و توسعه اقتصادي كشور است و سرمايهگذاران نيز از بعد عرضه سرمايه، تا حد امكان سعي دارند منابع مالي خودرا به سويي سوق دهند كه كمترين ريسك و بيشترين بازده را داشته باشد. يعني به دنبال برآورد ريسك سرمايهگذاريها خواهند بود. اين در حالي است كه يكي از مباني اساسي براي محاسبه ريسك بازار شركتها ، استفاده از اطلاعات توليد شده توسط سيستم حسابداي است.
رشته حسابداري از جمله رشتههايي است كه از داوطلبان هر سه گروه آزمايشي رياضي و فني ، علوم تجربي و علوم انساني دانشجو ميپذيرد.
آينده شغلي ، بازار كار ، درآمد:
به نظر ميرسد فارغالتحصيلان دورههاي تحصيلات تكميلي اين رشته، آمادگي و پختگي بيشتري براي حضور در بازار كار دارند.
نتيجه يكي از تحقيقات دانشگاه ?كلمبيا? مبني بر اين بود كه از از دهه 70 به بعد همه شركتهاي موفق، شركتهايي بودهاند كه مدير آنها تحصيلات مالي داشته است. چون از اين دهه به بعد اطلاعات نقش مهمي پيدا كرده است و مهمترين اطلاعات نيز، اطلاعات مالي است كه تاثير بسياري در تصميمگيري روساي شركتها دارد.
?فرصتهاي شغلي يك حسابدار بسيار گسترده است و از پايينترين سطح تا بالاترين سطح را در بر ميگيرد. و با وجود اين كه در دانشگاههاي مختلف كشور اعم از دولتي ، غيرانتفاعي و آزاد، دانشجويان بسياري در رشته حسابداري تدريس ميكنند اما تعداد فارغالتحصيلان بيكار اين رشته از بيشتر رشتهها كمتر است. چون از يك موسسه كوچك گرفته تا بزرگترين كارخانههاي كشور حداقل براي تهيه اظهارنامه مالياتي به حسابدار نيازمند هستند.
همچنين دانش حسابداري در بخش ماليات كاربرد وسيعي دارد. چون محاسبه سود به ياري حسابداري امكانپذير است و تعيين مقدار سود نيز مبناي محاسبه ماليات شركتها اعم از دولتي و خصوصي ميباشد.
فارغالتحصيلان اين رشته پس از اتمام تحصيل ميتوانند در سطوح مختلف و شاخههاي متفاوت عهدهدار انجام امور مالي گردند كه شرح آن چنين است:
حسابداري
فارغالتحصيلان ميتوانند در كليه موسسات و واحدهاي تجاري، اعم از دولتي يا خصوصي به عنوان حسابدار در شاخههاي زير مشغول كار شوند:
حسابداري مالي: در كليه شركتها و موسسات تجاري و غيرانتفاعي.
حسابداري صنعتي : در كليه واحدهاي صنعتي و شركتهاي توليدي.
حسابداري دولتي : در كليه سازمانها و ادارات دولتي به عنوان حسابدار يا عامل ذيحساب.
حسابداري مالياتي : در ادارات دارايي.
حسابداري بيمه : در موسسات بيمه .
حسابداري بانكها : در شعبهها و سرپرستي بانكها .
حسابداران پس از مدتي اشتغال به كار حسابداري ميتوانند در سمت مديريت مالي واحدهاي تجاري ، ايفاي نقش نمايند.
حسابرسي
فارغالتحصيلان رشته حسابداري قادرند با توجه به شاخههاي حسابداري در بند الف در حرفه حسابرسي شاغل شوند. شاغلان حرفه حسابرسي در يك تقسيمبندي كلي به دو گروه اصلي تفكيك ميشوند :
حسابرسان داخلي : اين گروه از حسابرسان ، كارمند واحد مورد رسيدگي هستند، و در واقع رابط ميان هيات مديره و شركت بوده و گزارش رسيدگي خود را به طور هفتگي ، ماهانه يا سالانه به مديرعامل و هيات مديره ارائه ميدهند . اين گروه از حسابرسان عمليات داخل واحد تجاري را رسيدگي ميكنند.
حسابرسان مستقل: اين گروه از حسابرسان، افرادي هستند كه در موسسات حسابرسي مشغول كار هستند و بر اساس قرارداد ميان شركتها يا سازمانها با اين موسسات، عمليات حسابداري و مالي واحد تجاري را بر اساس اصول و موازين حسابداري مورد رسيدگي قرار ميدهند و گزارش خود را به مجمع عمومي صاحبان سهام ارائه ميكنند. در واقع حسابرسان مستقل رابط ميان صاحبان شركت و هيات مديره شركت ميباشند.
در حال حاضر در ايران ، سازمان حسابرسي به عنوان يك سازمان دولتي ، بزرگترين موسسه حسابرسي است و در كنار آن ساير موسسات حسابرسي دولتي و خصوصي مشغول فعاليت ميباشند.
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه:
داشتن شم رياضي در رشته حسابداري از اهميت بسياري برخوردار است. به همين دليل دانشآموزان رشته رياضي در اين رشته موفقتر هستند. البته اين بدان معنا نيست كه دانشآموزان رشته علوم انساني قادر به ادامه تحصيل در رشته حسابداري نيستند بلكه بايد تلاش كنند تا از دانش رياضي خوب و يا حداقل متوسطي برخوردار باشند.
همچنين يك حسابدار بايد بتواند بخوبي گزارش كارهاي خود را ارائه دهد. بنابراين بايد در ادبيات فارسي مسلط بوده و نگارش خوبي داشته باشد. اين ويژگي بخصوص در سطوح بالاتر اين رشته يعني حسابرسي و مديريت مالي اهميت بسياري دارد.
در آزمون هر سه گروه آزمايشي درس رياضي به عنوان مهمترين درس اين رشته ضريب 4 دارد.
دانشجوي حسابداري بايد صادق و رازدار باشد چون در آينده تمام اسناد و مدارك يك سازمان را در اختيار دارد و اگر فرد رازدار و در كل با اخلاقي نباشد لطمات زيادي به آن شركت و در نهايت به جامعه وارد ميآورد. اين مساله بخصوص در حسابرسي اهميت بيشتري دارد زيرا اگر يك حسابرس كه وظيفه بررسي گزارشات مالي يك سازمان و تاييد صحت و سقم آن را بر عهده دارد، درستكار نبوده و يا شهامت ابراز مشكلات را نداشته باشد، ميتواند به نابسامانيهاي اداري و مالي يك جامعه دامن بزند.
و بالاخره يك حسابدار براي موفقيت در اين دنياي پر از رقابت و تغيير و تحول بايد خلاق، مبتكر، صبور و منضبط باشد.
علاقه به امور مالي و تجزيه و تحليلهاي آن، عامل موفقيت دانشجوي حسابداري است.
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر:
تا مقطع دكترا امكان ادامه تحصيل وجود دارد.
نظر يك فارغالتحصيل مشغول به كار در اين رشته :
دانشجوي اين رشته بايد تحمل ساعتها كار در پشت يك ميز و صندلي و سرو كار داشتن با اعداد و ارقام را داشته باشد. همچنين بايد دقيق و منظم باشد تا در جمعبندي اعداد و ارقام دچار مشكل نگردد.?
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر:
آموزش حسابداران و شركت موثر آنها در فراهمآوري اطلاعات مالي دقيق و قابل اعتماد، و تجزيه و تحليل اين اطلاعات براي توسعه پايدار در كشور در حال توسعهاي مانند ايران اهميت فراواني دارد. چرا كه وجود اطلاعات دقيق، اعتماد برانگيز، بموقع و مربوط به فعاليتهاي اقتصادي، نه تنها لازم بلكه حياتي است. علاوه بر اين اطلاعات مالي حاصل از فعاليتهاي اقتصادي كه بوسيله نظامهاي حسابداري گزارش ميشود، ميتواند از انحراف مسير پيشبيني شده ، اتلاف منابع اقتصادي و اخلال در برنامههاي توسعه اقتصادي جلوگيري كند.
دكتر ثقفي نيز در اين باره ميگويد:? چون اين رشته فقط به كلاس و معلم نياز دارد متاسفانه در سالهاي اخير، بسياري از شهرهاي دورافتاده كه حتي يك حسابدار مجرب و متخصص ندارد، رشته حسابداري را با استفاده از اساتيد كمتجربه دائر كرده است و در نتيجه فارغالتحصيلان دانشگاههاي فوق حسابداراني ناكارآمد هستند كه نميتوانند، جذب بازار كار شوند. البته آنچه گفته شد شامل حال فارغالتحصيلان توانمند اين رشته نميشود چون هر فرد سرمايهگذار و هر موسسه اعتباري براي سرمايهگذاري يا اعتبار دادن به حسابدار نياز دارد. ?
نكات تكميلي :
چند سال پيش وقتي كه آقاي . ت رياست يكي از كارخانههاي ايران را بر عهده گرفت با اخمهاي در هم و چهرههاي عبوس كارگراني روبرو شد كه 6 ماه بود حقوق نگرفته بودند و اميد چنداني نيز به رئيس جديد نداشتند. اما رئيس جديد كه فارغالتحصيل رشته حسابداري بود با مديريت قوي و درست خويش نه تنها كارخانه مورد نظر را از ورشكستگي نجات داد بلكه امروزه اين كارخانه يكي از بهترين كارخانههاي كشور است كه محصولات آن به خارج از كشور صادر ميگردد و در حال حاضر نيز نحوه كار رئيس ياد شده به عنوان يك شيوه نوين در دانشگاهها تدريس ميشود.
آنچه خوانديد سرگذشت واقعي يكي از كارخانههاي كشور است.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:28 AM
رشته باغبانی
مقدمه
رشته باغبانی یکی از مهمترین رشته های کشاورزی است که داوطلب گروه آزمایشی علوم تجربی می تواند آن را انتخاب کند. با توجه به افزایش روز افزون جمعیت و احتیاج غذایی آنها، رشته باغبانی با تولید حدود 40% مواد غذایی، نقش مهمی در تأمین مواد غذایی مورد نیاز بشر دارد. تخصصی شدن پرورش گیاهان و درختان میوه نیاز به استفاده بهینه از ابزار و امکانات و همچنین استعدادهای جوان دارد. به منظور تربیت نیروی متخصص، در آزمون سراسری، رشته مهندسی باغبانی برای تربیت متخصص در زمینه های تولید محصولات باغبانی، شامل درختان میوه ، سبزیها، درختان زینتی، گل کاری و طراحی فضای سبز ارائه می گردد.
1- مهندسی باغبانی
تعریف و هدف
مهندسی باغبانی یکی از رشته های اصلی مجموعه کشاورزی است که در سطح کارشناسی در بسیاری از دانشکده های کشاورزی دانشگاههای معتبر کشور ارائه می گردد. هدف از ارائه این رشته تربیت نیروهای زبده ای است که بتوانند در زمینه های مختلف پرورش و تولید محصولات باغی، سبزی و صیفی، گلهای زینتی، طراحی فضاهای سبز و... فعالیت نمایند.
اهمیت و جایگاه در جامعه
اساسی ترین نیاز هر فرد، تأمین نیاز غذایی اوست. با توجه به محدود بودن زمین و آب برای جوامع رو به رشد، باید حداکثر محصول را از زمینهای زیر کشت به دست آورد. محصولات باغبانی در دنیا، علاوه بر تأمین بخشی از غذای مورد نیاز بشر، در تأمین سلامتی انسان جایگاه ویژه ای دارد. تولید گلها و گیاهان زینتی سبب انبساط و شادی روح انسان و تقویت سلامت روانی افراد می شود. با توجه به وابستگی کشورمان به صادرات نفت، تولید محصولات باغبانی می تواند یکی از مهمترین منابع ارزی کشور باشد و جایگزین درآمد نفت شود. در حال حاضر نیز این بخش یکی از مهمترین منابع ارز آوری کشور محسوب می گردد. با توجه به این مطالب، جذب فارغ التحصیلان این رشته در وزارت کشاورزی و سازمانهای وابسته و همچنین بخشهای خصوصی نظیر شرکتهای سهامی زراعی و... اهمیت قابل ملاحظه دارد و نیاز خاص به این رشته را- حتی در مقایسه با سایر رشته های کشاورزی- به وضوح نشان می دهد.
سطوح رشته
ردیف نام دانشگاه کاردانی کارشناسی ارشد دکترا
1 آزاد- استهبان
2 آزاد- تبریز
3 آزاد- جهرم
4 آزاد- جیرفت
5 آزاد- رشت
6 آزاد- رفسنجان
7 آزاد- ساوه
8 آزاد- شیراز
9 آزاد- شیروان
10 آزاد- علوم و تحقیقات تهران
11 آزاد- محلات
12 آزاد- مرند
13 آزاد- مهاباد
14 آزاد- میانه
15 آزاد-ابهر
16 آزاد-تاکستان
17 آزاد-خوراسگان
18 آزاد-مراغه
19 ارومیه
20 بوعلی سینا همدان
21 تبریز
22 تربیت مدرس
23 تهران
24 خلیج فارس
25 زنجان
26 شاهد تهران
27 شهیدچمران اهواز
28 شیراز
29 صنعتی اصفهان
30 علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
31 فردوسی مشهد
32 گیلان
33 مازندران
34 هرمزگان- بندرعباس
35 ولیعصر رفسنجان
36 کشاورزی مراغه
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس
1 آبیاری عمومی
2 آفات مهم درختان میوه
3 آفات و بیماریهای مهم گیاهان زینتی، صیفی و سبزی
4 آمار و احتمالات
5 ازدیاد نباتات
6 اصلاح و بذرگیری گل و سبزی
7 اصول اصلاح نباتات
8 اصول باغبانی
9 اصول تبدیلی و نگهداری فرآورده های کشاورزی
10 اصول و ترویج و آموزش کشاورزی
11 اقتصاد کشاورزی
12 اکولوژی
13 بیماریهای گیاهی
14 بیماریهای مهم درختان میوه
15 بیوشیمی عمومی
16 جلسه بحث
17 چایکاری و تکنولوژی چای
18 حاصلخیزی خاک و کودها
19 حشرهشناسی و دفع آفات
20 خاکشناسی عمومی
21 دامپروری عمومی
22 درختان و درختچه های زینتی
23 رابطه آب و خاک و گیاه
24 ریاضیات عمومی
25 زراعت عمومی
26 ژنتیک
27 سبزیکاری خصوصی
28 سبزیکاری عمومی
29 شیمی آلی
30 شیمی عمومی
31 طراحی باغ و پارک
32 طرح آزمایشات کشاورزی 1
33 علفهای هرز و کنترل آنها
34 عملیات کشاورزی
35 فیزیولوژی بعد از برداشت
36 فیزیولوژی گیاهی
37 فیزیک عمومی 38 گلکاری
39 گیاهشناسی 1(فیزیولوژی و تشریح )
40 گیاه شناسی 2 (سیستماتیک و مرفولوژی)
41 ماشینهای کشاورزی
42 ماشینهای برداشت محصولات باغی
43 مسئله مخصوص
44 مساحی و نقشه برداری
45 میوههای ریز
46 میوههای گرمسیری و نیمهگرمسیری
47 میوه های مناطق معتدله
48 هوا و اقلیم شناسی
49 کارآموزی
صنعت و بازارکار
تواناییهای لازم برای داوطلبان این رشته و ادامه تحصیل در آن
برای ادامه تحصیل در این رشته- با توجه به کمیت و کیفیت دروس ارائه شده در این دوره- داوطلب باید از دانش بالایی در زمینه های علوم پایه، شیمی، فیزیک و... برخوردار باشد. همچنین توان جسمی، قدرت تجزیه و تحلیل و دقت کافی در مسائل را داشته باشد. شایان ذکر است تقریباً اکثر کارها و فعالیتهای این رشته در خارج از محیط شهری و باغهاست و توان نسبتاً بالایی را می طلبد.
تواناییهای فارغ التحصیلان
همان گونه که اشاره شد فارغ التحصیلان این رشته می توانند پس از پایان تحصیلات مسؤولیتهای متفاوتی به عهده بگیرند، از جمله:
محاسبه، ساخت و اجرای گلخانه های تولید گل و سبزی، شاسی های گرم و سرد، خزانه های تولید نشا و سایر ادوات ثابت باغبانی.
نظارت و اجرا در کاشت باغهای پیشرفته و همچنین تولید ارقام جدید میوه و سبزی و... .
فعالیت در زمینه های تحقیقات کشاورزی در بخش باغبانی.
طراحی باغ و پارک و فضای سبز شهری و نظارت و اجرای طرحهای فضای سبز ، چمن کاری و گل کاری.
انجام بسیاری از کارهای نقشه برداری برای اجرا و ایجاد دقیق باغها و فضای سبز.
تولید نهال و پرورش گل و ایجاد نهالستان و گلستانهای پیشرفته.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:28 AM
رشته علوم تغذیه
مقدمه
در جهان امروز غذا نقش اساسی و استراتژیکی را بازی می کند بسیاری از کشورها به خاطر کمبود مواد غذایی تمام حیثیت و شرف خود را به اجبار به استعمارگران برده اند اگر کشوری از نظر تولید مواد غذایی بتواند در حد خوبی قرار گیرد و خودکفا شود پس از آن یا بهتر بگوییم هم زمان با آن باید توجه جدی به علوم تغذیه نماید ، صرف غذا خوردن و معده را از غذا انباشته کردن اگر ضرر نداشته باشد مطمئنا سودمند نخواهد بود . در تعاریفی که از علوم مرتبط به تغذیه شده آن را علمی دانسته اند که نیازهای غذایی بدن را از نظر کیفی و کمی تعیین می کند و بیان می کند که چگونه می توان سالم زیست.
در مورد تغذیه مناسب صحبت فراوان و اهمیت آن آشکار است. علم تغذیه نسبتا علم جوانی است و در عین حال که رشته مجزایی است تا حد زیادی به یافتههای شیمیایی، بیوشیمیایی، میکروب شناسی پزشکی و زیست شناسی وابسته است و در تحقیقات علمی این رشته ها شرکت می کند.
در حال حاضر این رشته در سه مقطع کارشناسی پیوسته، کارشناسی ارشد ناپیوسته، دکتری در کشور ارائه میگردد و طول دوره اول آن 8 ترم تحصیلی است.
در این رشته علاقه به علوم تغذیه و دقت عمل در آزمایشگاهها و کسب تجربه و کار آموزی حائز اهمیت است.
از دروس دبیرستانی که کاربرد بیشتر در این رشته دارند، می توان زیست شناسی و شیمی را نام برد. ضریب زیست شناسی 4 و ضریب 2 برای شیمی، فیزیک و ریاضیات می باشد.
سطوح رشته
ردیف نام دانشگاه
1 آزاد- تهران
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس
1 آمار حیاتی
2 آموزش تغذیه
3 اصطلاحات پزشکی و بیمارستانی
4 اصول اپیدمیولوژی
5 اصول و روشهای نگهداری مواد غذایی
6 اقتصاد و برنامهریزی تغذیه
7 اکولوژی تغذیه
8 بررسی وضع تغذیه
9 بهداشت عمومی
10 بهداشت و مسمومیتهای غذایی
11 بیماریهای ناشی از سوء تغذیه و اپیدمیولوژی آن
12 بیوشیمی متابولیسم
13 بیوشیمی مقدماتی
14 تاثیر فرآیندها بر ارزش غذاها
15 تشریح و فیزیولوژی
16 تغذیه اساسی 1
17 تغذیه اساسی 2
18 تغذیه در دورانهای مختلف زندگی
19 تغذیه گروههای ویژه
20 تنظیم برنامه غذایی
21 جامعه شناسی
22 جلسه بحث
23 رژیم درمانی 1
24 رژیم درمانی 2
25 روانشناسی
26 زبان تخصصی
27 زیستشناسی
28 شیمی
29 شیمی آلی
30 شیمی مواد غذایی
31 فیزیولوژی تغذیه
32 فیزیک عمومی
33 مدیریت بخش غذایی
34 میکروبشناسی عمومی
35 میکروبشناسی مواد غذایی
36 نقش تغذیه در خدمات بهداشتی
37 کارآموزی در عرصه
صنعت و بازارکار
بخش تغذیه بیمارستانها، مسؤولیت فنی کارخانجات تولید مواد غذایی، همکاری در کلینیکهای رژیم درمانی با همکاری پزشکان غدد داخلی، همکاری در تعیین رژیم برای گروههای مختلف از جمله ورزشکاران، بیماران خاص، کارگران و. . . مشغول به کار هستند.
بطور کلی میتوان گفت فارغالتحصیلان دوره کارشناسی این رشته از توانائیها و مهارتهای زیر برخوردارند.
برنامه ریزی غذایی برای بیماران در بیمارستانها و مراکز بهداشتی.
شرکت در فعالیتهای تغذیهای مراکز همگانی.
بررسی و تحقیق و آموزش مطالب مربوط به تغذیه در واحدهای آموزشی و تحقیقاتی.
انجام خدمات تغذیهای برای واحدهای دستاندرکار تغذیة جامعه.
تنظیم و اجرای برنامههای آموزش تغذیه عمومی.
تنظیم یک رژیم غذایی مناسب برای افراد چاق و لاغر و افراد مبتلا به بیماریهای خاص از جمله بیماریهای کلیوی، دیابتی، نقرس و. . .
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:29 AM
رشته پزشكي
هدف:
هدف تربيت پزشك عمومي با خصوصيات زير است:
1) در راه آشنايي بيشتر با مكتب و تزكيه و تعالي روح كوشا باشد. كمك به تامين بهداشت و درمان دردهاي مردم را وسيلهاي براي رضاي خدا و تقرب به او بداند.
2) با فرهنگ اسلامي و نظام جمهوري اسلامي آشنا باشد و خود را ملزم به رعايت قوانين و مقررات حاكم به جامعه اسلامي بداند.
3) از شناخت مسائل عمده بهداشت و درمان و نظام ارائه خدمات بهداشتي و درماني كشور به قدر كافي برخوردار و از مسئوليتها و وظايف خود در اين نظام آگاه باشد.
4) قابليت علمي و عملي كافي در تشخيص بيماريها و ارجاع بيماران به سطوح بالاتر بهداشتي و درماني كشور و شركت در برنامههاي پيشگيري و بهداشت عمومي را دار باشد.
5) قادر به استفاده از آخرين منابع علمي و بهرهگيري از اطلاعات جديد كار خود باشد.
دوره آموزش دكتراي حرفهاي پزشكي شامل مراحل زير است:
علوم پايه: طول اين دوره 2 سال است كه در پايان اين دوره دانشجو در آزموني شامل كليه دروس اين دوره شركت ميكند و در صورت موفقيت به دوره بعدي راه مييابد. هر دانشجو حداكثر دوبار ميتواند در اين آزمون شركت كند.
فيزيوپاتولوژي : طول اين دوره 6 ماه است و طي آن دانشجو ضمن آگاهي از مباني فيزيولوژيك ، با مكانيزم بيماريها و عوامل موثر در آنها به طريق تحليل گرانه آشنا ميشود و نشانههاي بيماريها و تشخيص و درمان آنها را ياد ميگيرد.
كارآموزي باليني : طول اين دوره 20 ماه است و هدف شناخت آثار و علائم بيماريها از ديدگاه باليني و آزمايشگاهي به دست آوردن تواناييهاي لازم در به كاربردن انديشه ، استدلال و نتيجهگيري سريع، به منظور برخورد منطقي و صحيح با بيمار و طراحي عمليات پيشگيري درماني است.
كارورزي باليني: طول دوره 18 ماه است و هدف پرورش مهارتها، تقويت قدرت تصميمگيري ، افزايش اتكاء به نفس و تكميل پرورش انديشه از طريق رويارويي مستقيم كارورز با مسائل بهداشتي ، درماني و تقبل مسووليت مستقيم امور بهداشتي، درماني به عهده همه است.
كارورزي: دانشجويان قبل از شروع مرحله كارورزي ، در كنكور كارورزي كه شامل كلياتي از دروس پايه و اصلي و عمومي فيزيولوژي علوم باليني است و به طور سراسري برگزار ميشود شركت ميكنند چون گذراندن موفقيتآميز اين آزمون براي راهيابي به دوره كارورزي ضروري است. فارغالتحصيلان ملزم به خدمت در مناطق محروم كشور هستند.
تواناييهاي فارغالتحصيلان
فارغالتحصيلان اين رشته ميتوانند بعد از پايان تحصيلات، مسووليتهاي متفاوتي را عهدهدار شوند، از آن جمله ميتوان به موارد زير اشاره نمود:
تشخيص ? درمان و پيگيري بيماران در مطبهاي شخصي، درمانگاهها و بيمارستانها.
مديريت و سرپرستي مراكز ارائه خدمات بهداشتي و درماني.
مشاركت در امر تحصيلي و پژوهشي در ارتباط با بيماريهاي مختلف.
دوره پزشكي شامل 4 مرحله ميباشد : علوم پايه ، فيزيوپاتولوژي (نشانهشناسي) ، كارآموزي و كارورزي
مرحله علوم پايه درواقع عامل ارتباطياي بين درسهاي دبيرستان و پايه با درسهاي تخصصي پزشكي است، بدين ترتيب كه شامل آن قسمت از درسهاي پايه است كه به بدن انسان مربوط ميشود؛ براي مثال، بيوشيمي قسمتي از علم شيمي است كه در مورد شيمي بدن موجود زنده (در اينجا انسان) صحبت ميكند و همينطور ساير درسهاي اين مرحله كه در بخش درسها شرح داده ميشوند.
مرحله شناخت نشانه و علايم بيماري و چگونگي پيدايش علايم بيماري، در ارتباط با عامل بيماريزا و چگونگي پيدا كردن آن در معاينهها و آموزش نظري دستگاههاي تشخيص ، بدون توجه به درمان است. در اين دوره ، دانشجو مفهوم بيماري و علايم آن و نحوه تشخيص آن را به صورت نظري مطالعه نموده، چگونگي آن را با توجه به درسهاي علوم پايه فرا ميگيرد.
مرحله بعدي شامل دوره كارآموزي (استاژري) است كه دانشجو در اين مرحله ، به بيمارستان و بالين بيماران ميرود و در كنار درسهاي نظري، روشهاي تشخيص و درماني را در بالين بيمار ميآموزد. در اين قسمت، استادان در مورد هر بيمار، توضيحات لازم را به دانشجويان ارائه ميدهند و دانشجو نيز زيرنظر استاد، فرآيندهاي معاينه باليني و فنون تشخيص را به كار ميبرد و شيوه درمان و تجويز دارو را نيز در هر مورد ميآموزد. در اين مرحله درسهاي نظري نيز ارائه ميشود كه مكمل كار باليني در بخش خواهد بود.
مرحله بعد دوره كارورزي (انترني) است ، دانشجو پس از فراگيري راههاي تشخيص و درمان به صورت مستقل و با نظارت كلي روزانه استادان ، اقدام به بيماريابي، تشخيص و درمان نموده، مواد آموخته شده در مرحله كارآموزي (استاژري) را در عمل به كار ميبرد و تجربه مياندوزد.
در كل دوره پزشكي عمومي دو امتحان اصلي (حياتي) وجود دارد كه شامل امتحان جامع علوم پايه و ديگري امتحان جامع پرانترني ميباشد. قبولي در اين دو امتحان، لازمه ورود به مرحله بعدي است.
آينده شغلي ، بازار كار ، درآمد:
عمدهترين موقعيتهاي شغلي كه بيشتر پزشكان ميتوانند جذب آنها شوند، عبارتنداز:
مطبهاي شخصي كه بر حسب تمايل پزشك و نياز منطقه در شهرها و روستاها داير ميگردد و پزشكان ويزيت مراجعان را در مطبها انجام ميدهند.
بيمارستانها و درمانگاههاي خصوصي و دولتي كه در آنها پزشكان به تشخيص و درمان بيماريهاي مراجعان خود ميپردازند.
مراكز بهداشتي درماني شهري يا روستايي كه اغلب مديريت و سرپرستي اين مراكز به عهده پزشكان عمومي ميباشد و همچنين اين مراكز از پزشكان عمومي براي تشخيص، درمان و پيگيري بيماريها نيز استفاده مينمايند.
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه :
سلامت تن و روان برابر ضوابط مربوط به تشخيص كميسيون پزشكي متعهد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي براي داوطلبان رشته پزشكي امري ضروري است.
علاوه بر آن داوطلبان ورود به رشته پزشكي بايد از دانش و علاقه بالايي در زمينه درسهاي زيستشناسي و علوم پايه نيز برخوردار بوده، دقت كافي و حوصله زياد در زمينه فراگيري جزئيايت مربوط به بيماريهاي مختلف را داشته باشند.
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر :
ادامه تحصيل دانشجويان رشته پزشكي بعد از اتمام دوره پزشكي عمومي در دو مرحله امكانپذير است:
الف ) ادامه تحصيل در رشتههاي تخصصي باليني كه داوطلب بعد از قبولي در امتحان پذيرش دستياري سراسري كشور ميتواند در رشتههاي تخصصي كه در حال حاضر در داخل كشور ارائه ميشوند ادامه تحصيل دهد.
رشتههاي تخصصي باليني در حال حاضر شامل 23 رشته ميباشد كه عبارتند از : جراحي عمومي ، جراحي مغز و اعصاب، جراحي استخوان و مفاصل (ارتوپدي) ، جراحي كليه و مجاري ادراري تناسلي (ارولوژي) ، بيماريهاي اعصاب، بيماريهاي داخلي ، بيماريهاي عفوني و گرمسيري ، بيماريهاي قلب و عروق ، بيماريهاي كودكان، بيهوش ، پزشكي اجتماعي، پزشكي هستهاي ، آسيبشناسي (پاتولوژي) ، پوست ، پزشكي فيزيكي و توانبخشي، چشمپزشكي ، پرتودرماني (راديوتراپي) ، پرتوشناسي تشخيصي (راديولوژي) ، زنان و زايمان ، روانپزشكي، گوش و حلق و بيني ، پزشكي قانوني و طب كار ميباشد.
ب) ادامه تحصيل در رشتههاي علوم پايه ، فارغالتحصيلان رشته پزشكي ميتوانند در تخصصهاي علوم پايه پزشكي نظير فيزيولوژي ، ايمونولوژي، ژنتيك، ويروسشناسي پزشكي، ميكروبشناسي پزشكي ، انگلشناسي پزشكي، بيوشيمي ، آمار حياتي و تغذيه نيز شركت نمايند.
دوره علوم پايه
مرحله علوم پايه، اولين مرحله آموزش پزشكي بوده، مدت اين مرحله دو سال است. در اين مرحله ، دانشجويان بخش اول درسهاي عمومي و درسهاي پايه و اصلي را ميگذرانند. هدف از اين مرحله، آموزش ساختمان بدن انسان و اعمال فيزيولوژيك و نقش آن در سلامت انسان و همچنين شناخت عوامل بيولوژيك بيماريزا و شيوههاي دفاعي بدن در برابر آنها و اصول آسيبهاي بدن انسان و آشنا ساختن دانشجو با اصول مسائل بهداشتي است. دانشجويان بايد در هر نيمسال تحصيلي 20 واحد درسي ارائه شده از طرف دانشكده را به طور اجباري بگذرانند. حداكثر زمان مجاز براي گذراندن اين مرحله 3 سال است .
در ذيل به شرح برخي از اين درسها ميپردازيم :
بيوشيمي: مربوط به بدن موجودات زنده و انسان است. در اين درس، با شيمي آلي مولكولها و اتمها و واكنشهاي آنها در بدن آشنا ميشويم.
آناتومي: در آناتومي، دانشجو با كليه ساختهاي بدن شامل انواع ماهيچهها ، استخوانها، اعصاب و احشا و با محل آنها و اعضاي مجاور آنها به طور دقيق و در حالت طبيعي بدن، آشنا ميشود، به طوري كه بتواند اجزاي هر ناحيه را به صورت سه بعدي شناسايي كند.
فيزيولوژي : در اين درس چگونگي عملكرد اندامها و بافتها مورد مطالعه قرار ميگيرد؛ به اين ترتيب كه دانشجو بعد از آشنايي با آناتومي و بافتشناسي اندامها با شيوه عمل آنها در شرايط مختلف و در وضعيتهاي ويژه آشنا ميشود.
ايمونولوژي: اين درس به بررسي سازمان دفاعي بدن ، سلولهاي دفاعي و واكنشهاي موثر در اين شبكه ميپردازد.
انگلشناسي: اين درس به انگلهاي موثر در ايجاد بيماريهاي انساني اعم از حشرات ، كرمها ، قارچهار و غيره ميپردازد. در اين درس، اين انگلها به طور دقيق شناسايي شده، در درس عملي نيز مورد بررسي قرار خواهد گرفت و به اين وسيله چشم دانشجو با انواع انگلها آشنا ميگردد.
پاتولوژي عمومي : در اين درس انواع آسيبهاي بافتي و تغييرهاي بافتهاي بدن در هنگام بروز يك ناهنجاري ، تحريك و يا آزار مورد بررسي قرار ميگيرد.
دوره فيزيوپاتولوژي (نشانه شناسي)
مدت مرحله دوم شش ماه است. در اين مرحله دانشجو پس از اين كه با آموختن درسهاي فيزيولوژي به چگونگي عملكرد طبيعي سازمان بدن پي برد و در درس پاتولوژي وضعيت واكنشهاي بدن در بيماري و تغييرهاي بافتها را در هنگام ورود عوامل مضر به خوبي فراگرفت، به مرحلهاي ميرسد كه اكنون بايد بتواند با تلفيق اين دو ، واكنشهاي بدن را در هنگام يك بيماري از زمان شروع تا انتهاي آن دنبال كرده، سلسله توالي نشانههاي آشكار و ماهيت يكايك آنها را شناسايي كند.
در اين قسمت دانشجو در مقطعهايي كه با عنوان كورس (دوره)از آن ياد ميشود، يك سرفصل از بيماريهاي داخلي مثل بيماريهاي خون را به طور مشروح مطالعه ميكند و در هر قسمت، عوامل شروع كننده، شيوه عمل، واكنش بدن ، سير بيماري و نشانههاي اختصاصي مربوط را بررسي مينمايد. اين مطالعه صرفا شامل نشانهشناسي بيماريهاست و شامل مباحث درمان و تشخيص در بالين بيمار و معاينههاي فيزيكي نميشود. در اين دوره دانشجو، فارماكولوژي را به صورت مروري كلي بر دستههاي دارويي و چگونگي اثر داروها، ميگذراند. اين آشنايي با فارماكولوژي به صورت كلي بوده، دستههاي اختصاصي داروها و راههاي تجويز آنها رد هر بيماري ، در فارماكولوژي اختصاصي به طور مشروح مورد مطالعه قرار خواهد گرفت.
دوره كارآموزي (استاژري)
دوره سوم كه از آن به عنوان دوره كارآموزي ياد ميشود، شامل دو مجموعه درسهاي نظري و كار عملي است. اساس تدريس درسهاي نظري مانند ساير درسهاي علوم پايه و فيزيوپاتولوژي است ولي در برنامه عملي، دانشجو در بالين بيمار با مجموعهاي از دانستههاي نظري خود با نشانههاي بيماي به صورت مستقيم مواجه ميشود و با صحبت با بيمار و به دست آوردن تاريخچه بيماري، نوع آن را تشخيص داده، اقدامهاي درماني لازم را فراخواهد گرفت. برنامه كار در دوره كارآموزي به طور خلاصه شامل كنفرانسهاي صبحگاهي در مورد بيماران بستري در بخش، صحبت در بالين توسط استاد مربوط و يادگيري معاينهها و گرفتن شرح حال، انجام كارهاي تشخيصي و تا حدودي نسخهنويسي است. عموما درسهاي نظري بعد از ظهرها تدريس ميشود و صبحها به كار در بيمارستان و برنامههاي آن اختصاص دارد. زمان گذراندن كارآموزي باليني به طور مطلوب 20 ماه و حداكثر 27 ماه است كه طي آن ، دورههاي داخلي ، جراحي ، كودكان ، زنان و زايمان ، چشم ، گوش و حلق و بيني ، روانپزشكي ، راديولوژي و پوست و واحدهاي باقي مانده درسهاي عمومي گذرانده ميشود. محل گذراندن كارآموزيها بيمارستانهاي آموزشي است.
دوره كارورزي (انترني)
دوره انترني يا كارورزي در واقع نقطه عطف آموزش باليني دانشجويان رشته پزشكي است. كارورز پس از آموختن علوم پزشكي و گذراندن يك دوره كارآموزي باليني در تمام بخشهاي بيمارستاني، اينك بدان حد از اطلاعات پزشكي و قضاوت باليني رسيده است كه به طور مستقل در مواجهه با بيماران قرار بگيرد و با به كار بستن عملي تمام آموختهها ، به طور مستقيم با بيماران در تماس باشد و با انجام معاينههاي باليني و دستور آزمايشهاي پاراكلينيك، به تشخ يص رسيده، به درمان بيمار بپردازد. اين فعاليتها همگي زير نظر استادان و دستياران مربوط صورت ميگيرد.
تواناييهاي فارغالتحصيلان دوره دكتراي تخصصي پزشكي و فرصتهاي شغلي آنان
اين فارغالتحصيلان ميتوانند در بيمارستانهاي آموزشي يا غيرآموزشي كشور استخدام و كار درمان بيماران و آموزش دانشجويان رشته پزشكي و پيراپزشكي مشغول شوند. همچنين ميتوانند به كار درمان بيماران در درمانگاههاي تخصصي يا مطبهاي خصوصي مبادرت ورزند.
رياست بيمارستانهاي دولتي يا خصوصي معمولا به عهده پزشكان متخصص است. همچنين رياست و معاونت دانشكده و دانشگاهها علوم پزشكي كشور نيز به عهده پزشكان متخصص ميباشد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:29 AM
رشته رياضي
هدف
?رياضيات علم نظم است و موضوع آن يافتن، توصيف و درك نظمي است كه در وضعيتهاي ظاهرا پيچيده نهفته است و ابزارهاي اصولي اين علم ، مفاهيمي هستند كه ما را قادر ميسازند تا اين نظم را توصيف كنيم? .
دكتر ديبايي استاد رياضي دانشگاه تربيت معلم تهران نيز در معرفي اين علم ميگويد: ?علم رياضي، قانونمند كردن تجربيات طبيعي است كه در گياهان و بقيه مخلوقات مشاهده ميكنيم . علوم رياضيات اين تجربيات را دستهبندي و قانونمند كرده و همچنين توسعه ميدهند.?
دكتر رياضي استاد رياضي و رئيس دانشگاه صنعتي اميركبير نيز در معرفي اين علم ميگويد: ?رياضيات علم مدلدهي به ساير علوم است. يعني زبان مشترك نظريات علمي ساير علوم ، علم رياضي ميباشد و امروزه اگر علمي را نتوان به زبان رياضي بيان كرد، علم نميباشد.?
اهداف گرايشهاي مختلف اين رشته عبارتند از:
1- رياضي كاربردي: هدف از اين شاخه تربيت كارشناسي است كه با اندوخته كافي از دانش رياضي، توانايي تحليل كمي از مسائل صنعتي، اقتصادي و برنامهريزي را كسب نموده، توان ادامه تحصيل در سطوح بالاتر را داشته باشد.
2- رياضي محض: هدف از اين شاخه رياضي، تربيت متخصصان جامع در علوم رياضي است كه آمادگي لازم براي ادامه تحصيل در جهت اشتغال به پژوهش و نيز انتقال علم رياضي در سطوح دانشگاهي را داشته باشند. آشنايي با تجزيه و تحليل مسائل در قالب رياضي و مدلسازي رياضي نيز از اهداف ديگر شاخه رياضي محض است.
3- رياضي دبيري: هدف از شاخه دبيري تربيت دبيران و كارشناسان متخصص آموزش رياضي است كه پاسخگوي نيازهاي آموزش و پرورش كشور در سطوح پيشدانشگاهي باشند.
ماهيت :
? رياضيات بر خلاف تصور بعضي از افراد يكسري فرمول و قواعد نيست كه هميشه و در همهجا بتوان از آن استفاده كرد بلكه رياضيات درست فهميدن صورت مساله و درست فكر كردن براي رسيدن به جواب است و براي به دست آوردن اين توانايي ، دانشجو بايد صبر و پشتكار لازم را داشته باشد تا بتواند حتي به مدت چندين ساعت در مورد يك مساله رياضي فكر كرده و در نهايت با ابتكار و خلاقيت آن را حل كند?
فارغالتحصيلان اين رشته ميتوانند پس از پايان تحصيلات، در ادارات دولتي براي مسووليتهايي كه به نوعي با تجزيه و تحليل مسائل سروكار دارند، در بخش خصوصي در اموري همانند طراحي سيستمها در امر بهينهسازي و بهرهوري ، در بخش صنعت براي اموري همانند مدلسازيهاي رياضي و در آموزش و پرورش و ... ، مسووليتهاي متفاوتي را به عهده گيرند.
گرايشهاي مقطع ليسانس:
?رئيس اتحاديه بينالمللي رياضيدانان جهان در يازدهمين اجلاس آكادمي جهان سوم كه اخيرا در تهران برگزار شد، عنوان كرد كه بهتر است بگوييم رياضيات و كاربردهاي آن، نه اينكه رياضيات را به محض و كاربردي تفكيك كنيم چرا كه به اعتقاد رياضيدانها هيچ مقوله رياضي نيست كه روزي كاربردي براي آن پيدا نشود.?
?رياضيات محض بيشتر به قضايا و استدلالها ، منطق موجود در آنها و چگونگي اثباتشان ميپردازد اما در رياضيات كاربردي چگونه استفاده كردن و به كارگرفتن قضايا، آموزش داده ميشود، به عبارت ديگر در اين شاخه، كاربرد رياضيات در مسائل موجود در جامعه بيان ميگردد?
?وقتي صحبت از رياضي محض ميشود نبايد تصور كرد كه تنها بايد در گوشهاي نشست و به حل مسائل رياضي پرداخت بلكه اين علم ، بخصوص در مدارج بالا، ارتباط نزديكي با طبيعت دارد به عبارت ديگر ايدههاي رياضي از ذهن پژوهشگران نميرويد بلكه رياضيدانها غالبا الهام خود را از طبيعت ميگيرند و به قول ?ژان باپتيت فوريه? رياضيدان مشهور قرن نوزدهم فرانسه ?تعمق در طبيعت، پربارترين منابع اكتشافات رياضي است.?
عموما رياضيات كاربردي به شاخهاي از رياضي گفته ميشود كه كاربرد علمي مشخصي داشته باشد براي مثال در اقتصاد، كامپيوتر،فيزيك و يا آمار و احتمال كاربرد داشته باشد و رياضي محض نيز به شاخهاي گفته ميشود كه به نظريهپردازي رياضي ميپردازد اما بايد توجه داشت كه امروزه اين دو گرايش آنچنان در هم ادغام شدهاندكه مرزي را نميتوان بين آنها مشخص كرد.
زيا گاه يك تئوري كاملا محض وارد مرحله كاربردي شده و چون در عمل با مشكل روبرو ميشود، بار ديگر به حوزه تئوري برميگردد و در نهايت پس از رفع نقايص، دوباره وارد مرحله كاربردي ميشود. يعني يك تعامل و ارتباط دوجانبهاي بين رياضي كاربردي و محض وجود دارد و هريك از اين دو شاخه، از تجربيات شاخه ديگر به بهترين نحو استفاده ميكند و به همين دليل يك رياضيدان موفق بايد از هر دو شاخه اطلاع داشته باشد.?
معرفي مختصري از درسهاي تخصصي گرايش رياضي كاربردي
رياضيات گسسته: هدف از اين درس، آشنايي با زمينههاي مختلف رياضيات گسسته و كاربردهاي آن با تاكيد بر اثبات و ارائه الگوريتمهاي مناسب است. سرفصلهاي اين درس عبارتنداز : معادله تفاضلي و رابطه بازگشتي ، تابع مولد، اصل شمول و طرد، گراف و ماتريس، تطابق و ديگر كاربردهاي گراف، جبربول و كاربردهاي آن و آشنايي با طرحهاي بلوكي، مربع لاتين، صفحههاي تصويري ، كدگذاري و رمزنگاري.
برنامهسازي پيشرفته : در اين درس، دانشجويان به مباحثي همچون برنامهسازي صحيح ، مستند سازي برنامهها ، برنامهسازي ساخت يافته، آشنايي با زبان دوم برنامهسازي و مقايسه آن با زبان اول، اشكالزدايي و آزمايش برنامه، حصول اطمينان از صحت برنامهها ، الگوريتمهاي غير عددي شامل : پردازش رشتهها، روشهاي جستجو و مرتب كردن ، آشنايي مقدماتي با كامپايلرها و ديگر برنامههاي مترجم، اجراي طرحهاي بزرگ و ... ميپردازند.
آناليز عددي: هدف از اين درس، ارائه الگوريتمهاي عددي و بررسي خطاهاي ايجاد شده از حل عددي مسائل است. در خصوص روشهاي تكراري، بررسي همگرايي و نرخ همگرايي نيز مورد تاكيد ميباشند. در اين درس سرفصلهاي موجود عبارتند از : نمايش اعداد حقيقي، انواع مختلف خطاها، آناليز خطاها ، حل معادلات خطي، مشتق و انتگرالگيري عددي و حل معادلات ديفرانسيل عددي و ... .
ساختمان دادهها: در اين درس، دانشجويان با آرايهها ، بردارها، ماتريسها ، صفها و رديفا، ليستهاي پيوندي ، خطي، حلقوي ، روش نمايش و كاربرد ليستهاي پيوندي ، درختها و پيمايش آنها، روش نمايش و كاربرد درختها، درختهاي تصميمگيري ، گرافها و نمايش آنها، تخصيص حافظه به صورت پويا و مسائل مربوط آشنا ميشوند.
تحقيق در عمليات: در اين درس ، دانشجويان با زمينه تحقيق در عمليات، انواع مدلها و مدلهاي رياضي، برنامهريزي خطي، شبكهها و مدل حمل و نقل، ساير مدلهاي مشابه، آشنايي با برنامهريزي متغيرهاي صحيح ،برنامهريزي پويا، برنامهريزي غيرخطي و مدلهاي احتمالي آشنا ميگردند.
آينده شغلي ، بازار كار ، درآمد:
?كاربرد رياضي در علوم مختلف انكارناپذير است. براي مثال مبحث آناليز تابعي در مكانيك كوانتومي، كاربرد بسياري زيادي دارد و يا در بيشتر رشتههاي مهندسي معادله ?لاپ لاسي? كه يك معادله رياضي است، مورد استفاده قرار ميگيرد. در جامعهشناسي نيز نظريه احتمال و نظريه گروهها نقش بسيار مهمي ايفا ميكند. در كل بايد گفت كه همه صنايع ،زير ساخت رياضي دارند و به همين دليل در همه مراكز صنعتي و تحقيقاتي دنيا، رياضيدانها در كنار مهندسان و دانشمندان ساير علوم حضوري فعال دارند و آنچه در نهايت ارائه ميشود، نتيجه كار تيمي آنهاست.?
دكتر رياضي از اساتيد دانشگاه در مورد فرصتهاي شغلي موجود در ايران ميگويد: ?اگر در جامعه ما مشاغل جنبه علمي داشته باشند، قطعا به تعداد قابل توجهي رياضيدان نياز خواهيم داشت چون يك رياضيدان ميتواند مشكلات را به روش علمي حل كند. البته اين به آن معنا نيست كه در حال حاضر هيچ فرصت شغلي براي يك رياضيدان وجود ندارد اما بايد حضور رياضيدانها در مراكز تحقيقاتي و صنعتي پررنگتر باشد.?
هرچقدر كه شغل يك فرد تخصصيتر شود، ميزان رياضياتي كه لازم دارد، بيشتر ميگردد.
براي مثال يك مهندس الكترونيك از آناليز تابعي و فرآيندهاي تصادفي استفاده ميكند و يا يك برنامهريز پروژههاي اقتصادي از مطالب پيشرفته آماري مانند سريهاي زماني ، به عنوان ابزار كار ياري ميگيرد. به همين دليل امروزه تربيت متخصصان علم رياضي، يعني افرادي كه قادر هستند رياضيات مورد نياز را آموزش داده و يا توليد كنند، اهميت بسيار زيادي دارد. چرا كه لازمه پيشرفت در تكنولوژي ، توجه به دانش رياضي ميباشد.
اما يكي از دانشجويان اين رشته نظر جالبي در مورد توانايي يك فارغالتحصيل رشته رياضي دارد: ?درست است كه در جامعه ما مكان مشخصي براي جذب فارغالتحصيلان رياضي وجود ندارد اما يك ليسانس رياضي به دليل نظم فكري و بينش عميقي كه در طي تحصيل به دست ميآورد، ميتواند با مطالعه و تلاش شخصي در بسياري از شغلها ، حتي شغلهايي كه در ظاهر ارتباطي با رياضي ندارد موفق گردد.?
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه :
شايد مهمترين توانايي علمي يك دانشجوي رياضي ، تسلط بر درس رياضي دبيرستان باشد كه اين امر صرفا زاييده علاقه شخصي به اين درس است.
?اين رشته نيازمند دانشجوياني است كه از نظر ذهني آمادگي جذب ايدههاي جديد را داشته باشند و بتوانند الگوها و نظم را درك كرده و مسائل غيرمتعارف را حل كنند. به عبارت ديگر يك روحيه علمي ، تفكر انتقادي و توانايي تجزيه و تحليل داشته باشند.?
از آنجا كه رياضيات ورود به عرصههاي ناشناخته و كشف قوانين آن است ، علاقمندي به مباحث رياضي از همان دوران تحصيل در دبيرستان مشخص ميشود. همين علاقمندي است كه ميتواند راههاي بسيار سخت را براي دانشجوي اين رشته هموار سازد.
يك رياضيدان قبل از هرچيز بايد جرات قدمگذاري در وادي ناشناختهها را داشته باشد.
بطور كلي دقت ،تجزيه و تحليل صحيح و صبر و پشتكار سه عامل اصلي در توفيق داوطلب در اين رشته ميباشد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر:
دكتر بابليان معتقد است هر وزارتخانه يا شركتي نياز به افرادي دارد كه علاوه بر دانستن الفباي كامپيوتر، داراي توانايي تجزيه و تحليل و تصميمگيري مناسب باشند. در اين زمينه شركتها ميتوانند فارغالتحصيلان رياضي محض و يا كاربردي را جذب نمايند.
رشتههاي مختلف رياضي جايگاه وسيعي در جامعه دارند از آن جمله : تمام رشتههاي مهندسي ، رشتههاي مختلف علوم پايه (فيزيك ، شيمي ،زيستشناسي، زمين شناسي)، پزشكي، علوم كامپيوتر، اكتشافات فضايي، بازرگاني، برنامهريزيهاي دولتي، غالب رشتههاي وابسته به صنعت ، مديريت و رشتههاي مختلف كشاورزي به رشته رياضي وابستهاند و از آن به طور مستقيم استفاده ميكنند؛ همچنين بخش بزرگي از فعاليتهاي اقتصادي و توليدي كشور در طرحهاي مختلف نظير: نفت ، پتروشيمي، حمل و نقل و ... ، مستقيم و يا غيرمستقيم از رياضي استفاده ميكنند.
نكات تكميلي :
گرايشهاي مختلف مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري
فارغالتحصيلان مقاطع كارشناسي رياضي كاربردي ميتوانند در مقاطع كارشناسي ارشد در گرايشهاي مختلف: تحقيق در عمليات ، آناليز عددي ، بهينه سازي و نظريه كنترل به تحصيل ادامه دهند. فارغالتحصيلان كارشناسي رياضي محض و دبيري ميتوانند در مقاطع كارشناسي ارشد در گرايشهاي مختلف آناليز رياضي، جبر، هندسه و معادلات ديفرانسيل ادامه تحصيل دهند. در هر يك از گرايشهاي ياد شده زير شاخههاي تخصصيتري وجود دارد كه در مقطع دكتراي تخصصي (P.h.D) و نيز در رساله دكتري به آن پرداخته ميشود.
تواناييهاي فارغالتحصيلان مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري
نظر به اين كه در مقاطع تحصيلات تكميلي به جنبههاي پژوهشي، تحقيقاتي و كاربردي با ديدي عميقتر پرداخته ميشود، فارغالتحصيلان اين مقاطع داراي تواناييهاي علمي و تحقيقاتي و محاسباتي زيادي هستند و در كارهاي اجرايي نقش مهم و ارزندهاي دارند. در مقطع دكتري، دانشجويان ضمن افزايش مراتب علمي خود در يك زمينه خاص، قدرت ، توان و صلاحيت خود را در جهت انجام طرحهاي تحقيقاتي در سطح ملي و منطقهاي افزايش ميدهند و قادر به توسعه مرزهاي دانش و رفع معضلات علمي و اجرايي از طريق پژوهش ميباشند. فارغالتحصيلان مقاطع تحصيلات تكميلي ميتوانند با توجه به تخصص ويژه خود، در مراكز علمي و پژوهشي، مراكز تحقيقاتي، دانشگاهها و صنايع و مراكز آموزش عالي به عنوان عضو هيات علمي يا عضو پژوهشي جذب گردند.
خوشبختانه با رويكرد صنايع و موسسات به انجام امور تحقيقاتي، هماكنون امكان جذب بسياري از فارغالتحصيلان تحصيلات تكميلي رشتههاي رياضي ، فراهم شده است.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:30 AM
رشته شيمي
هدف :
شيمي علم اتمها، پيوندها و مولكولهاست. دانشي كه ميتواند خواص ماده، چگونگي تغييرات و شيوه توليد آنها را از هسته اتم گرفته تا كهكشانها بررسي كند و رشته شيمي، رشتهاي است كه به پرورش متخصصاني ميپردازد كه با مطالعه و تحقيق و آزمايش به ابداع و نوآوري پرداخته و يا فرآوردههاي شيميايي را كنترل ميكنند.
دكتر محمدحسين رفيعي استاد شيمي دانشگاه تهران در معرفي اين رشته ميگويد: ?رشته شيمي داراي دو بخش علم شيمي و صنايع شيمي است كه علم شيمي به عنوان يكي از علوم پايه زيربناي علوم مختلفي همچون بيولوژي ، بيوتكنولوژي ، پزشكي ، دندانپزشكي ، داروسازي و رشتههاي متعدد مهندسي است. اما صنايع شيميايي عبارت است از صنايعي كه در آنها واكنش شيميايي انجام ميگيرد يعني اقسام مواد اوليه تبديل به محصولات جديد ميگردد كه خواص اين محصولات تا حدودي با مواد اوليه متفاوت است.?
وي در ادامه ميگويد: ?با توجه به تعريف فوق صنايع شيمي طيف گستردهاي از صنايع را در بر ميگيرد كه از آن جمله ميتوان به صنايع غذايي، داروسازي، پتروشيمي ، الياف مصنوعي ، بهداشتي و آرايشي و صنايع توليد لوازم خانگي اشاره كرد.?
يكي ديگر از اساتيد دانشگاه در معرفي اين رشته ميگويد: ?بررسي و مطالعه اجمالي تركيب، ساختار و ويژگيهاي ماده و همچنين كنترل آزمايشگاهي فرآيندهاي شيميايي، مطالب و فعاليتهايي است كه در رشته شيمي در سطح كارشناسي ارائه ميگردد. در سطح كارشناسي ارشد و دكترا نيز دانشجويان در گرايشهاي تخصصي اين رشته كه عبارتند از : شيمي آلي ، شيمي تجزيه ، شيمي معدني ، شيمي فيزيك و شيمي كاربردي به صورت عميقتري با بخشي از علم شيمي آشنا ميگردند تا در آينده بتوانند مرزهاي دانش شيمي را گسترش دهند.?
تواناييهاي فارغالتحصيلان
فارغالتحصيلان اين دوره ميتوانند مسؤوليت زمينههاي مختلف از جمله موارد زير را عهدهدار باشند:
1- طرح، نظارت و اجراي طرحهاي تحقيقاتي كوچك و بزرگ شيميايي در سطوح مختلف كاربردي و علمي محض، در دانشگاهها، كارخانجات و مراكز تحقيقاتي ، به منظور ارتقاي كمي و كيفي محصولات مورد نياز جامعه .
2- مسووليت و ارائه خدمات در آزمايشگاههاي كنترل كيفي، پيگيري و ارائه معيارهاي استاندارد به منظور افزايش كميت و كيفيت محصولات توليدي و همچنين مواد مصرفي كارخانهها و صنايع .
3- ارائه خدمات آموزشي در سطح دانشگاهها ، دبيرستانها و موسسات آموزشي.
4- ارائه طرحهاي پژوهشي به منظور استفاده از منابع اوليه ارزنده موجود در جامعه در جهت افزايش بهرهوري از آنها و جلوگيري از صادرات بيرويه مواد اوليه ارزشمند و تبديل آنها به محصولات واسطهاي كه ارزش اقتصادي بالاتري دارند.
5- ارائه خدمات در كارخانجات پتروشيمي ، پلاستيك ، لاستيك ، رنگ و رزين ، الياف ، صنايع غذايي ، صنايع دارويي، بهداشتي و شويندهها .
6- آمادگي براي ادامه تحصيلات در مقاطع بالاتر براي تامين كادر علمي دانشگاهها و ساير مراكز علمي.
7- كمك به توسعه صنايع دستي كه در سطح گستردهاي در جامعه پراكنده هستند؛ از جمله ساخت رنگهاي بهتر و متنوعتر، بخصوص استفاده از رنگهاي طبيعي موجود در صنعت فرش.
8- استفاده از گياهان دارويي فراواني كه در مملكت موجودند، به منظور استخراج و شناسايي موارد كاربرد اين گياهان به كمك متخصصان داروساز.
هدف از اين دوره تربيت كارشناساني است كه در زمينههاي آموزش در دبيرستان، تربيت كمك پژوهشگر، آماده كردن دانشجويان براي ورودبه دورههاي كارشناسي ارشد و دكتري به منظور تامين كادر آموزشي، پژوهشي مورد نياز دانشگاهها و موسسات تحقيقاتي ، كارشناسان مورد نياز صنايع شيميايي و بينيازي از كارشناسان خارجي بتوانند از عهده برآيند. دوره داراي دو گرايش: شيمي محض ، شيمي كاربردي است. داوطلب بايد در دروس شيمي، فيزيك و رياضي دبيرستان قوي بوده ، علاقه ، انگيزه و روحيه كاوشگري لازم را دارا باشد. دروس به صورت عمومي ، پايه ، الزامي (مشترك بين دو گرايش ) و اختصاصي ارائه ميشود. بعضي دروس الزامي عبارت است از : شيمي آلي ، شيمي تجزيه، شيمي فيزيك، شيمي معدني، معادلات ديفرانسيل. علاوه بر اين دروس 32 واحد درسي در هر گرايش وجود دارد. در شاخه شيمي محض و شيمي كاربردي 20 واحد از اين 32 واحد انتخابي است.
بعضي تواناييهاي فارغالتحصيلان به شرح زير است:
عهدهدار شدن مسووليت هدايت آزمايشگاهها و كمك به امر تدريس شيمي در دانشگاهها ، همكاري در زمينههاي پژوهشي در موسسات ذيربط و دانشگاهها، سرپرستي آزمايشگاههاي كنترل كيفيت مواد اوليه و محصولات در صنايع شيميايي و رفع مشكلات شيميايي صنايع موجود ، ارائه روشهاي بهتر جهت بالا بردن سطح توليد از نظر كيفي و كمي.
با توجه به نياز دانشگاهها به مدرس شيمي، نياز صنايع مختلف شيميايي به پژوهشگر و كمبود متخصص ايراني براي اداره كنترل كيفيت آزمايشگاههاي شيمي صنايع موجود، اهميت اين رشته مشخص ميشود.
امكان ادامه تحصيل در اين رشته تا حد دكتري در داخل و خارج از كشور وجود دارد. برخي از مراكز جذب كارشناسهاي شيمي به شرح زير است:
وزارتخانههاي آموزش و پرورش ، صنايع سنگين ، صنايع و معادن ، فرهنگ و آموزش عالي ، كشاورزي ، نفت و نيز آموزشگاههاي شيمي، صنايع شيميايي و نظاير آنها .
نظر دانشجويان : رشته شيمي از لحاظ محتوا بسيار گسترده و با اكثر صنايع به نحوي مرتبط است، به همين دلايل زمينههاي پژوهش و استخدام بسيار وسيع است.
گرايشهاي مقطع ليسانس:
رشته شيمي در مقطع كارشناسي داراي دو گرايش ?محض و كاربردي? ميباشد.
محض و كاربردي عنوان گرايشهاي بعضي از رشتههاي دانشگاهي مثل شيمي و رياضي است اما اين دو گرايش چه تفاوتي با يكديگر دارند؟
دكتر جمشيد مفيدي استاد شيمي دانشگاه تهران در معرفي اين دو گرايش ميگويد: ?در گرايش محض مبناي كار علم شيمي است و دانشجو درباره چهار گرايش اصلي علم شيمي كه عبارتنداز : شيمي آلي ، معدني ، تجزينه و شيمي فيزيك دروسي را مطالعه ميكند. اما در شيمي كاربردي، دروس پايه شيمي كمتر مطالعه ميشود و دانشجو يكسري از دروس مربوط به مهندسي شيمي مثل اصول صنايع شيميايي و تصفيه آب و فاضلاب را ميگذراند.?
دكتر مفيدي در مورد موقعيت شغلي فارغالتحصيلان اين دو گرايش ميگويد: ? فارغالتحصيل شيمي محض در شروع يك فعاليت صنعتي نقش دارد چرا كه او راهكارهاي تئوريك ساخت يك ماده را ارائه ميدهد و سپس يك فارغالتحصيل شيمي كاربردي و يا مهندس شيمي طراحي نيمه صنعتي ماده مورد نظر را ارائه ميدهد.?
دكتر پرويز رنجبر رشيدي استاد شيمي دانشگاه تهران نيز در معرفي اين دو گرايش ميگويد:?تفاوت اين دو گرايش در نحوه نگرش آنها به علم شيمي است چون شيمي كاربردي نگرشي كاربردي به علم شيمي دارد و ميخواهد از آموختههاي شيمي در صنعت استفاده كند و به همين دليل فارغالتصيلان اين گرايش با مفاهيمي كه در صنايع شيمي مطرح است آشنايي بيشتري داشته و بهتر جذب بازار كار ميشوند اما هدف شيمي محض پرورش دانشجوياني است كه كارهاي تحقيقاتي انجام بدهند و با تحصيل در دوره فوقليسانس و دكترا به حل مسائل و ناشناختههاي علمي شيمي بپردازند. از همينرو درسهاي نظري گرايش شيمي محض بيشتر از دروس كاربردي آن است.?
اميد خاكشور دانشجوي كارشناسي ارشد شيمي دانشگاه صنعتي شريف نيز ضمن معرفي اين دو گرايش ميگويد: ?هرچند كه شيمي محض بيشتر به تئوريهاي عميقتر شيمي ميپردازد و شيمي كاربردي با ارائه يكسري واحدهاي كاربردي، ارتباط نزديكتري با صنعت دارد ، اما اين دو گرايش در سطح ليسانس فرق زيادي با يكديگر ندارند و اگر كسي مايل باشد از هر دو گرايش اطلاع داشته باشد، ميتواند در دروس اختياري ، بعضي از واحدهاي اختصاصي گرايش ديگر را انتخاب كند. البته واقعيت اين است كه فارغالتحصيلان شيمي كاربردي راحتتر جذب بازار كار ميشوند كه آن هم بيشتر به خاطر عنوان اين گرايش است تا معلومات فارغالتحصيلان آن!?
آينده شغلي ، بازار كار ، درآمد:
دكتر رفيعي در انتها ميگويد: ?البته بايد گفت اين طور نيست كه هيچ فرصت شغلي براي فارغالتحصيلان اين رشته مهيا نباشد چون تعدادي از فارغالتحصيلان شيمي جذب صنايع شيميايي مختلف مثل صنايع رنگسازي، چرمسازي، پتروشيمي ، موادغذايي، لوازم بهداشتي و آرايشي ميشوند و در بخش آزمايشگاههاي كنترل كيفيت محصولات شيميايي و يا واحد توليد آنها كار ميكنند.?
دكتر جمشيد مفيدي نيز در مورد فرصتهاي شغلي فارغالتحصيلان اين رشته ميگويد: ?من فكر ميكنم كه شيمي جزو معدود رشتههايي است كه فارغالتحصيل آن ميتواند هميشه مشغول به كار باشد. چون هر كارخانهاي كه داير شود، در بخش كنترل كيفيت كالاهاي ساخته شده نياز به يك شيميست دارد و يا در تمام صنايع احتياج به فارغالتحصيلان شيمي داريم تا مواد اوليه را با توجه به استانداردهاي جهاني بررسي كرده و رد يا قبول بكنند.
علاوه بر موارد فوق يك شيميست ميتواند در خانه خود با كمترين امكانات كارگاه كوچكي داير كرده و بعضي از مواد مورد نياز جامعه را توليد كند براي مثال من فردي را ميشناسم كه بعضي از مواد مورد نياز وزارت دفاع را در يك كارگاه كوچك تهيه ميكرد.?
دكتر پرويز رنجبر رشيدي نيز در همين زمينه ميگويد: ?فارغالتحصيلان اين رشته توانايي تغيير و تبديل بر روي مواد خام را دارند و به ياري همين توانايي، تعداد زيادي از فارغالتحصيلان اين رشته كارگاهها يا كارخانههاي شيميايي كوچك يا بزرگ داير كرده و در كار خود نيز موفق بودهاند. در ضمن فارغالتحصيل شيمي ميتواند در كارگاهها و كارخانههاي تهيه مواد آلي، دارويي ،رنگها ، رزينها و تهيه و ترخيص مواد معدني كار بكند. ?
ظرفيت پذيرش كل و گرايش مختلف :
طي سه سال تحصيلي 76 تا 78 بطور متوسط در هر سال 446 نفر دانشجو از گره آزمايشي علوم رياضي و فني و 2772 نفر از گروه علوم تجربي در رشته شيمي پذيرفته شدهاند.
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه
شيمي يعني حفظ كردن صدها فرمول، عدد و رقم . اين تصور بسياري از دانشآموزان دبيرستاني است . تصوري كه به اعتقاد دكتر جمشيد مفيدي از دبيرستانها نشأت ميگيرد چرا كه حجم مطالب كتاب شيمي دبيرستاني زياد و فرصت تدريس محدود است و به ناچار دبيران و محصلان به جاي درك و استدلال مفاهيم، به سوي مسايل ذهني و حفظي كشيده ميشوند. در حالي كه شيمي تلفيقي از مهارتهاي ذهني و استدلالي است و اگر كسي بخواهد در اين رشته موفق گردد بايد در هر دو زمينه توانمند باشد و حتي ميتوان گفت كه قدرت استدلال بيش از قدرت حافظه در اين رشته اهميت دارد چون حافظه فقط ميتواند به كار سرعت بدهد اما حلال مشكلات نيست.
وي همچنين معتقد است كه دانشجوي اين رشته لازم است در دروس رياضي، شيمي و فيزيك قوي باشد و رشته شيمي را دوست بدارد يعني از مطالعه درس شيمي لذت ببرد و خسته نشود.
?دانشجوي شيمي بايد به شيمي علاقهمند باشد نه اين كه رشته شيمي در فرم انتخاب رشته، انتخاب چهلم و پنجاهم او باشد. همچنين دانشجو بايد مثل مارگيرهاي قديمي كه مار را ميگرفتند و از آن استفاده بهينه ميكردند، شجاع بوده و وسواس نداشته باشد چون بعضي از مواد شيميايي مثل مار خطرناكند اما اگر كسي طرز استفاده از همين مواد را بلد باشد، موادي قابل كنترل و بسيار مفيد هستند.?
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر :
رشته شيمي در ايران تا مقطع دكترا تدريس ميشود.
دوره كارشناسي ارشد شيمي دورهاي با گرايشهاي تخصصي در پنج گرايش (شيمي آلي ، شيمي تجزيه ، شيمي معدني ، شيمي فيزيك ، شيمي كاربردي ) است.
دوه دكتراي شيمي نيز پس از دوره كارشناسي ارشد در دو بخش ?آموزشي و پژوهشي? ارائه ميگردد.
رشتههاي مشابه و نزديك به اين رشته :
اين رشته داراي واحدهاي مشابه با رشته مهندسي شيمي ميباشد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر:
شهرام سعادت دانشجوي اين رشته نيز با اشاره به اشتغالزايي اين رشته ميگويد:
?شيمي رشتهاي است كه هم براي فارغالتحصيلان شيمي و هم براي افراد مختلف جامعه فرصت شغلي ايجاد ميكند. براي مثال با ايجاد هر شغل در صنعت پتروشيمي حدود بيست شغل در صنايع پايين دستي و وابسته به وجود ميآيد.?
دكتر رفيعي در تاييد اين سخن ميگويد: ?تنها كافي است وضعيت واردات كشور خودمان را بررسي كنيم تا به واقعيت سخن لينوس پاولينگ پي ببريم. چون درحال حاضر كشور ما هر ساله حدود 5 ميليارد دلار صرف خريد 3500 كالاي شيميايي ميكند. يعني ما يك كيلو نفت را 10 سنت ميفروشيم آن وقت يك كيلو از مواد شيميايي را 40 هزار ، 50 هزار و حتي بعضي از داروهاي شيميايي را تا 100 هزار دلار خريداري ميكنيم .
اين در حالي است كه كشور ما به دليل داشتن هيدرو كربنها، منابع معدني و همچنين نيروي انساني متخصص ميتواند كالاهاي شيميايي بسياري را توليد كند. كاري كه چين انجام داد و توانست با كمترين امكانات ، بازار كالاهاي شيميايي دنيا را قبضه كند. ?
وي در ادامه ميگويد:
?در ضمن بايد توجه داشت كه خريد كالاهاي شيميايي نه تنها به بودجه كشور فشار سنگيني وارد ميكند بلكه فرصتهاي شغلي صدها فارغالتحصيل رشته شيمي را نيز از بين ميبرد. افرادي كه بايد با استفاده از منابع اوليه كشور به توليد كالاهاي شيميايي بپردازند. ?
نكات تكميلي :
رشته شيمي از جمله رشتههايي است كه داوطلبان دو گروه آزمايشي علوم رياضي و فني و علوم تجربي ميتوانند آن را انتخاب كنند. البته مواد امتحاني و ضرايب اين رشته در هر گروه آزمايشي متفاوت است و دانشگاهها نيز براي داوطلبان هر گروه ظرفيت پذيرش ويژهاي در نظر گرفتهاند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:31 AM
رشته فيزيك
هدف
در معرفي علم فيزيك دكتر پروين استاد فيزيك دانشگاه اميركبير ميگويد: ?فيزيك علم زندگي و اصلا علم حيات است? . و يا دكتر منيژه رهبر استاد فيزيك دانشگاه تهران معتقد است هر چيزي كه در اطراف خويش ميبينيم به فيزيك ربط پيدا ميكند. همچنين پاسخ به بسياري از سوالهايي را كه هميشه ذهن بشر به آن مشغول بوده است به وسيله علم فيزيك ميتوان داد. مثل اين كه دنيا چگونه بوجود آمده است؟ از چه تشكيل شده و كوچكترين جزء آن چيست؟
در كل ميتوان گفت كه جهان در بزرگترين مقياس تا ريزترين مقياس در ارتباط با علم فيزيك ميباشد.
يكي ديگر از استادان دانشگاه نيز فيزيك را دانش كشف و استفاده عملي از قوانين و روابط حاكم بر پديدههاي طبيعي مينامد كه مبناي اين دانش بر تجربه و آزمايش استوار است.
ماهيت :
رشته فيزيك در حد ليسانس عبارت است از فيزيك دبيرستاني به اضافه فيزيك قرن بيستم . از سوي ديگر ميتوان گفت كه فيزيك در حد ليسانس مفاهيم فيزيكي دبيرستاني را عميقتر كرده و طرز برخورد با مسائل فيزيكي را آموزش ميدهد?.
دكتر پروين نيز ميگويد: ?فيزيك دانشگاهي بر پايه كتاب فيزيك هاليدي و برخي كتب ديگر كه به زمينههاي فيزيك مدرن ميپردازد، قرار گرفته است يعني به نظر من اگر كسي مطالبي را كه در فيزيك هاليدي نوشته شده است به درستي بفهمد بايد به او ليسانس فيزيكش را بدهند?.
گرايشهاي مقطع ليسانس:
رشته فيزيك در دوره كارشناسي داراي 5 گرايش اتمي مولكولي، هستهاي ، حالت جامد، هواشناسي و نجوم است (البته فيزيك داراي گرايش دبيري نيز هست كه ما در اينجا به بررسي آن نميپردازيم چرا كه گرايش دبيري به عنوان يك گرايش تخصصي در علم فيزيك مطرح نميباشد) كه تعداد واحدهاي تخصصي هر يك از اين گرايشها در دوره كارشناسي بسيار محدود است و به همين دليل گرايشهاي فوق در اين دوره تفاوت محسوسي با يكديگر ندارند.
براي اطلاع هرچه بيشتر به معرفي اجمالي هر يك از گرايشهاي اين دوره ميپردازيم.
گرايش اتمي - مولكولي
فيزيك اتمي- مولكولي كه مربوط به فيزيك جديد است از زماني متولد شد كه دانشمندان متوجه شدند كوچكترين جزء در طبيعت اتم نيست بلكه اتم از اجزاي كوچكتري به نام الكترونها و هسته تشكيل شده است. يعني اتم از هستهاي تشكيل شده است كه الكترونهايي در اطراف آن ميگردند.
دكتر منيژه رهبر استاد فيزيك دانشگاه تهران در ادامه سخنان خويش ميگويد: ?در اين ميان فيزيك اتمي به بررسي نقل و انتقالهاي الكترونهاي اطراف هسته ميپردازد و خواص آنها را مورد بررسي قرار ميدهد. يعني ما در فيزيك اتمي كاري به اين نداريم كه هسته از چه تشكيل شده است بلكه هسته برايمان مركزي با بار مثبت است و بيشتر توجه ما جلب الكترونهاي اطراف هسته ميشود?.
دكتر هوشنگ روحانيزاده استاد فيزيك دانشگاه تهران نيز در معرفي فيزيك اتمي ميگويد: ?اگر ما بپذيريم كه در كل، علم فيزيك به دو بخش دنياي بزرگ و دنياي كوچك تقسيم ميشود. دنياي بزرگ فيزيك ، مربوط به دنياي روزمره است و در آن حركت اتومبيلها، موشك، ماهواره و در كل تمام حركاتي كه ميبينيم مورد بررسي قرار ميگيرد، فيزيك اتمي به دنياي بينهايت كوچكها برميگردد چرا كه ما در فيزيكاتمي به بررسي ساختار ذرهاي به نام اتم ميپردازيم و اين كه اتم چگونه تشكيل شده و چه ويژگيهايي دارد؟?
گرايش فيزيك هستهاي
دكتر رهبر در معرفي فيزيك هستهاي ميگويد: ?در فيزيك هستهاي، خود هسته، مورد مطالعه قرار ميگيرد يعني متخصصان و دانشمندان بررسي ميكنند كه هسته از چه تشكيل شده و چه نيروهايي بين اجزاي هسته حكمفرما است و در نتيجه واكنشهاي انجام شده، چقدر انرژي آزاد ميگردد؟?
دكتر دويلو نيز در معرفي اين گرايش ميگويد: ?انرژي هستهاي و راديوايزوتوپها مسائلي هستندكه در فيزيك هستهاي مورد بررسي قرار ميگيرد?.
فيزيك حالت جامد
گرايش حالت جامد مربوط به سيستمهاي بس ذرهاي مخصوصا جامدات است.
سامان مقيمي عراقي در ادامه ميگويد: ?ابتداييترين كار در اين گرايش بررسي بلورهاي جامدات و خواص اپتيكي ، مكانيكي، الكتريكي و صوتي امواجي است كه در آن منتشر ميشود كه اين بررسي منجر به پديدههاي مختلفي مثل ابر رسانايي، نيم رسانايي و يا پخش و انتقال گرما ميگردد.?
دكتر پروين نيز ميگويد: ?مطالعه دانش مربوط به كريستالها و ويژگيهاي فيزيكي آنها به گرايش حالت جامد بر ميگردد.?
گرايش هواشناسي
دو گرايش نجوم و هواشناسي بسيار محدودتر از سه گرايش اتمي ? مولكولي، هستهاي و حالت جامد ارائه ميشود. براي مثال در سال تحصيل 79-78 گرايش هواشناسي تنها در دانشگاه هرمزگان ارائه شده و گرايش نجوم اصلا ارائه نشده است.
اما در معرفي اين گرايش سامان مقيمي عراقي ميگويد:
?گرايش هواشناسي ، اطلاعات پايهاي و متنوعي درباره انواع پديدههاي جوي و برخورد علمي با آنها ارائه ميدهد و همچنين با مطالعه ديناميك وضعيت هوا ميتوان بررسي كرد كه شرايط هوا چگونه تغيير كرده و چه پارامترهايي براي ايجاد اين تغيير لازم است؟?
گرايش نجوم
سه بخش اصلي اين گرايش را نجوم رصدي، اخترشناسي و كيهانشناسي تشكيل ميدهد.
سامان مقيمي عراقي در ادامه ميگويد: ?در بخش نجوم كه جنبه مشاهداتي دارد، پديدههاي مختلف نجومي را رصد و ثبت كرده و سپس از آنها عكس گرفته و طيف آنها را ميسنجد.
در اخترشناسي كه جنبه نظري دارد وضعيت ستارگان مورد مطالعه قرار ميگيرد يعني بررسي ميشود كه هر ستاره در چه مرحلهاي قرار دارد و چه اتفاقاتي برايش رخ ميدهد؟
بخش كيهانشناسي نيز با اين كه زياد جنبه نجومي ندارد اما به هرحال پيشرفتش را مديون علم نجوم است. به اين معني كه مدلهاي مختلف كيهانشناسي بايد با دادههاي رصدي مطابقت كند.? گفتني است كه اين كيهانشناسي به صورت كلاسيك به چگونگي ايجاد جهان و تشكيل ساختارهاي كهكشاني مانند خوشهها و ابر خوشهها ميپردازد.
آينده شغلي ، بازار كار، درآمد:
امروزه اگر كشوري بخواهد پيشرفت كند بايد پژوهش كند و چيزهاي جديدي بسازد. اگر بخواهد پژوهش كند بايد به آزمايشگاهها برود و اگر بخواهد در آزمايشگاهها كار كند، احتياج به تيم علمي دارد و در يك تيم علمي نيز هميشه متخصصان شاخههاي مختلف فيزيك حضور دارند چون هر كاري كه بخواهيم انجام بدهيم بايد بنيان فيزيكي داشته باشد.
دكتر پروين در ادامه مي گويد: ?براي مثال اگر بخواهيم يك دستگاه الكتريكي بسازيم اول بايد بدانيم چه قوانين فيزيكي بر آن حاكم است و بعد از شناخت آن قوانين، ميتوان دستگاه مورد نظر را با استفاده از فن و هنر ساخت.
?اگر كسي فيزيك را خوب خوانده باشد در سازمانهاي مختلف كشور از قبيل صداوسيما، برنامه و بودجه، مخابرات و همچنين در صنايع مختلف مفيد واقع شده و موفق ميگردد. چون دانشجويان فيزيك مطلب مختلفي از قبيل الكتريسيته و مكانيك ميخوانند و در زمينههاي مختلف ديد وسيعي پيدا ميكنند.?
آقاي صحبتزاده دانشجوي دكتري فيزيك دانشگاه شهيد بهشتي در مورد موقعيتهاي شغلي فارغالتحصيلان فيزيك ميگويد: ?فارغالتحصيلان اين رشته در حد كارشناسي ميتوانند در صنعت مخابرات و ارتباطات ، نيروگاههاي هستهاي، مراكز توليد قطعات غيرهادي و سلولهاي خورشيدي، صنايع توليد و نگهداري ليزر در صنعت، پزشكي و نظامي و سازمان انرژي اتمي فعاليت كنند.?
داريوش شيرازي فارغالتحصيل اين رشته نيز ميگويد: ?اگر كسي به اميد به دست آوردن يك موقعيت شغلي مناسب، واردرشته فيزيك بشود، بايد بداند كه در انتها فقط يك مدرك ليسانس به دست خواهد آورد. براي اين كه رشتههاي علوم پايه و از جمله فيزيك در جامعه ما موقعيت كاري مناسبي ندارند و در نهايت اگر شانس داشته باشند جذب كلاسهاي تقويتي و خصوصي ميشوند.?
البته اين در مورد دانشجوياني صدق ميكند كه رشته فيزيك انتخاب چهل يا سي به بعد آنها بوده است و در واقع به اميد اين كه فقط در دانشگاه پذيرفته شوند اين رشته را انتخاب كردهاند وگرنه دانشجوياني كه با علاقه و دقت و تامل بسيار اين رشته را انتخاب كردهاند حتي به صورت خصوصي نيز در اين رشته فعاليت ميكند. براي مثال يكي از فارغالتحصيلان اين رشته كارگاهي براي ساخت وسايل اپتيكي داير كرده است و يا تعدادي از فارغالتحصيلان با شركت ايران خودرو براي بعضي از پروژههاي اين شركت قرارداد بستهاند چون دانشجويان اين رشته ياد ميگيرند با مسائلي كه در پيش رويشان قرار ميگيرد براحتي برخورد كرده و مدل سادهاي براي حل مسائل ارائه بدهند.
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه:
اسماعيليان دانشجوي دكتري فيزيك هستهاي دانشگاه شهيد بهشتي ميگويد: ?فيزيك منهاي رياضي يعني صفر به همين دليل دانشجويان اين رشته بايد از نظر رياضيات در سطح بسيار بالايي باشند.?
سامان مقيمي عراقي نيز معتقد است كه دانشجوي اين رشته بايد به فيزيك علاقهمند باشد به اين معني كه از آنچه ياد گرفته است بتواند در زندگي روزمره خويش استفاده كند.
براي مثال با توجه به معلومات فيزيك دبيرستاني خود بررسي كند كه آبي كه از شير آب ميريزد چرا به تدريج باريك ميشود و سطح مقطع آن در اين هنگام به چه حدي ميرسد؟
بيشك عواملي كه باعث شد نيوتن با افتادن سيب پي به قانون جاذبه ببرد، كنجكاوي مفرط، صبر و بردباري، مطالعه و آزمايشهاي مستمر و قدرت تحليلي همراه با تفكر فراوان بود كه با مشاهده پديدههاي تكراري و عادي زندگي روزمره قوانيني را كشف كرد.
دكتر منيژه رهبر در اين باره ميگويد: ?برخلاف رشتههاي مهندسي كه با اتفاقات علمي كار دارند در رشتههاي علوم پايه از جمله فيزيك به چگونگي پيشآمدهاي علمي توجه ميكنند و در واقع به دنبال يافتن دلايل و چرايي هر پديده يا اتفاق هستند و به همين دليل بچههايي كه مستعد، باهوش و كنجكاو هستند، ميتوانند در اين رشته موفق گردند.
اما متاسفانه چون در دبيرستان فيزيك بخوبي آموزش داده نميشود و دانشآموزان تنها به حفظ فرمولها ميپردازند، نميتوانند بين آنچه خواندهاند و آنچه در دنياي خارج وجود دارد، ارتباط برقرار كنند و در نتيجه كنجكاوي آنها تحريك نميشود و تعداد اندكي از دانشآموزان با استعداد به رشته فيزيك علاقهمند شده و اين رشته را انتخاب ميكنند.?
مهم اين است كه دانشجوي فيزيك از آنچه در اطرافش اتفاق ميافتد به راحتي نگذرد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر:
امروزه اگر ما به فكر پيشرفت و ساخت وسايل صنايع مختلف كشورمان از نظامي گرفته تا پزشكي نباشيم بايد اين صنايع را به صورت آماده از كشورهاي ديگر بخريم كه اين كار احتياج به سرمايهاي گزاف دارد و باعث وابستگي كشور ما به كشورهاي صنعتي ميگردد?
دكتر رهبر نيز در همين زمينه ميگويد: ?ما در ايران صنايع چنداني نداريم و صنايع موجود نيز بيشتر مونتاژ بوده و ابتكاري نيست اما اگر روزي بخواهيم صنايع پيشرفتهاي داشته باشيم بايد خواص مواد را بدانيم تا متوجه شويم كه چطور ميتوان از آنها استفاده بهتري بكنيم و وضعيت آن را بهبود ببخشيم و چنين پيشرفتي تنها با توسعه و پيشرفت علم فيزيك امكانپذير است چرا كه متخصصان فيزيك ميتوانند موجب بهبود كيفيت محصولات گشته و يا وسايل جديد طراحي بكند. يعني ما به جاي اين كه مواد خام خود را خيلي ارزان صادر كنيم به ياري دانش فيزيك آنها را به محصولات ساخته تبديل بكنيم چرا كه اين محصولات ارزش افزوده بسيار زيادي دارد.
كار ي كشور پيشرفتهاي مثل ژاپن انجام داد. چون اين كشور به ياري صنايع نيمهرسانا، ترانزيستور و الكترونيك پيشرفت كرده است،صنايعي كه علم زيربنايي آنها فيزيك ميباشد.?
نكات تكميلي :
دكتر هادي دويلو استاد مهندسي هستهاي دانشكده فيزيك دانشگاه صنعتي اميركبير ميگويد: ?بيشتر واحدهاي درسي دانشجويان گرايشهاي مختلف رشته فيزيك، در دوره ليسانس مشترك چرا كه دانشجويان فيزيك تنها در سال آخر تحصيلي اقدام به انتخاب گرايش خود ميكنند و هر گرايش نيز تنها 9 واحد تخصصي يعني سه درس تدريس ميشود و به همين دليل نميتوان بين يك ليسانس گرايش فيزيك حالت جامد يا هستهاي و يا ساير گرايشهاي تفاوتي قائل شد يعني يك ليسانس فيزيك در هيچيك از گرايشها متخصص نميشود?.
دكتر عراقي استاد فيزيك دانشگاه صنعتي اميركبير با تاكيد بر همين امر ميگويد: ?هر دانشجوي فيزيك در دوره كارشناسي بايد 130 واحد بگذراند كه دروس تخصصي هر يك از گرايشها فقط 9 واحد از اين 130 واحد است و بدون شك 9 واحد نميتواند تغييري در ديدگاه دانشجويان ايجاد كند و هر دانشجو فقط شناختي جزئي نسبت به گرايش مورد نظر خود پيدا ميكند. تازه، گاه همين 9 واحد نيز به گونهاي مشترك اما در دروسي مختلف در هر يك از گرايشها تدريس ميشود يعني كتابها يا واحدهاي درسي هر گرايش، متفاوت است اما در كل همه به اطلاعات يكساني دست پيدا ميكنند. در نتيجه يك ليسانسه فيزيك، يك كارشناس فيزيك به معناي عام آن است و كارشناس يا متخصص در يكي از گرايشهاي فوق به شمار نميآيد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:31 AM
رشته مهندسي برق
هدف
يكي از بهترين تعريف هايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليت هاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. كه البته اين سيگنال ممكن است شكل موج ولتاژ يا شكل موج جريان و يا تركيب ديجيتالي يك بخش از اطلاعات باشد.
مهندسي برق داراي چهار گرايش است كه در زير بطور اجمالي به بررسي آنها مي پردازيم و در قسمت معرفي گرايشها به تفصيل در مورد هر كدام صحبت خواهم كرد
مهندسي برق - الكترونيك: الكترونيك علمي است كه به بررسي حركت الكترون در دوره گاز، خلاء و يا نيمه رسانا و اثرات و كاربردهاي آن مي پردازد. با توجه به اين تعريف، مهندس الكترونيك در زمينه ساخت قطعات الكترونيك و كاربرد آن در مدارها، فعاليت مي كند. به عبارت ديگر، زمينه فعاليت مهندسي الكترونيك را مي توان به دو شاخه اصلي "ساخت قطعه و كاربرد مداري قطعه" و "طراحي مدار" تقسيم كرد.
مهندسي برق- مخابرات: مخابرات، گرايشي از مهندسي برق است كه در حوزه ارسال و دريافت اطلاعات فعاليت مي كند. مهندسي مخابرات با ارائه نظريه ها و مباني لازم جهت ايجاد ارتباط بين دو يا چند كاربر، انجام عملي فرايندها را به طور بهينه ممكن مي سازد. پس هدف از مهندسي مخابرات، پرورش متخصصان در چهار زمينه اصلي اين گرايش است شامل فرستنده، مرحله مياني، گيرنده و گسترش شبكه كه گستره هر كدام عبارتند از:
فرستنده: شامل آنتن، نحوه ارسال و ...
مرحله مياني: شامل خط انتقال و محاسبات مربوط و ...
گيرنده: شامل آنتن، نحوه دريافت، تشخيص و ...
گسترش شبكه: مشتمل بر تعميم خط ارتباطي ساده، ادوات سويچينگ ، ارتباط بين مجموعه كاربرها و ...
مهندسي برق- كنترل: كنترل، در پيشرفت علم نقش ارزنده اي را ايفا مي كند و علاوه بر نقش كليدي در فضاپيماها و هدايت موشكها و هواپيما، به صورت بخش اصلي و مهمي از فرايندهاي صنعتي و توليدي نيز درآمده است. به كمك اين علم مي توان به عملكرد بهينه سيستمهاي پويا، بهبود كيفيت و ارزانتر شدن فرآورده ها، گسترش ميزان توليد، ماشيني كردن بسياري از عمليات تكراري و خسته كننده دستي و نظاير آن دست يافت. هدف سيستم كنترل عبارت است از كنترل خروجيها به روش معين به كمك وروديها از طريق اجزاي سيستم كنترل كه مي تواند شامل اجزاي الكتريكي، مكانيك و شيميايي به تناسب نوع سيستم كنترل باشد.
ماهيت
انرژي اگر بنيادي ترين ركن اقتصاد نباشد، يكي از اركان اصلي آن به شمار مي آيد و در اين ميان برق به عنوان عالي ترين نوع انرژي جايگاه ويژه اي دارد. تا جايي كه در دنياي امروز ميزان توليد و مصرف اين انرژي در شاخه توليد، شاخص رشد اقتصادي جوامع و در شاخه خانگي و عمومي يكي از معيارهاي سنجش رفاه محسوب مي شود.
دانش آموختگان اين رشته مي توانند در زمينه هاي طراحي، ساخت، بهره برداري، نظارت، نگهداري، مديريت و هدايت عمليات سيستم ها عمل نمايند.
گرايش هاي مقطع ليسانس
رشته مهندسي برق در مقطع كارشناسي داراي 4 گرايش الكترونيك، مخابرات، كنترل و قدرت(1) است. البته گرايش هاي فوق در مقطع ليسانس تفاوت چنداني با يكديگر ندارند و هر گرايش با گرايش ديگر تنها در 30 واحد يا كمتر متفاوت است. و حتي تعدادي از فارغ التحصيلان مهندسي برق در بازار كار جذب گرايشهاي ديگر اين رشته مي شوند. با اين وجود ما براي آشنايي هر چه بيشتر شما گرايشهاي فوق را به اجمال معرفي مي كنيم.
گرايش الكترونيك
دكتر كمره اي استاد مهندسي برق دانشگاه تهران در معرفي اين گرايش مي گويد:
"گرايش الكترونيك به دو زير بخش عمده تقسيم مي شود. بخش اول ميكروالكترونيك است كه شامل علم مواد، فيزيك الكترونيك، طراحي و ساخت قطعات از ساده ترين آنها تا پيچيده ترين آنها است و بخش دوم نيز مدار و سيستم ناميده مي شود و هدف آن طراحي و ساخت سيستم ها و تجهيزات الكترونيكي با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان ميكروالكترونيك است.
دكتر جبه دار نيز در معرفي اين گرايش مي گويد: گرايش الكترونيك يكي از گرايشهاي جالب مهندسي برق است كه محور اصلي آن آشنايي با قطعات نيمه هادي، توصيف فيزيكي اين قطعات، عملكرد آنها و در نهايت استفاده از اين قطعات، براي طراحي و ساخت مدارها و دستگاههاي است كه كاربردهاي فني و روزمره زيادي دارند."
گرايش مخابرات
هدف از مخابرات ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه اي به نقطه ديگر است كه اين اطلاعات مي تواند صوت، تصوير يا داده هاي كامپيوتري باشد.
دكتر جبه دار در مورد شاخه هاي مختلف اين گرايش مي گويد: "مخابرات از دو گرايش ميدان و سيستم تشكيل مي شود. كه در گرايش ميدان، دانشجويان با مفاهيم ميدان هاي مغناطيسي، امواج، ماكروويو، آنتن و ... آشنا مي شوند تا بتوانند مناسبترين وسيله را براي انتقال موجي از نقطه اي به نقطه ديگر پيدا كنند.
همچنين يكي از فعاليت هاي عمده مهندسي مخابرات گرايش سيستم، طراحي فليترهاي مختلفي است كه مي توانند امواج مزاحم شامل صوت يا پارازيت را از امواج اصلي تشخيص و آنها را حذف كرده و تنها امواج اصلي را از آنتن دريافت كنند.
گفتني است كه امروزه با توسعه مخابرات بي سيم، ارتباط نزديكتري بين دو گرايش ميدان و سيستم ايجاد شده است. براي نمونه در گوشي تلفن همراه ما هم تجهيزات مربوط به مدارهاي مخابراتي و هم تجهيزات مربوط به فرستنده و هم آنتن گيرنده را داريم. از همين رو يك مهندس مخابرات امروزه بايد از هر دو گرايش بخوبي اطلاع داشته باشد تا بتواند يك دستگاه بي سيم را طراحي كند."
گرايش كنترل
"اگر بخواهيم يك تعريف كلي از كنترل ارائه دهيم، مي توانيم بگوييم كه هدف اين علم، كنترل خروجي هاي يك سيستم بر مبناي ورودي هاي آن و با توجه به شرايط ويژه و نكات مورد نظر طراحي آن سيستم مي باشد."
دكتر كمره اي در ادامه معرفي علم كنترل مي گويد: "علم كنترل فقط در مهندسي برق مورد استفاده قرار نمي گيرد. بلكه در شاخه هاي ديگري از علوم مهندسي و حتي علوم انساني كاربرد دارد. به عنوان نمونه كنترل فرآيند تصفيه نفت در يك پالايشگاه، كنترل عملكرد يك نيروگاه برق، سيستم كنترل ناوبري يك كشتي و يا كنترل تحولات و تغييرات جمعيتي نمونه هاي متنوعي از كاربرد علم كنترل مي باشد.
گفتني است كه گرايش كنترل داراي زير بخش هاي متنوعي مانند كنترل خطي، غيرخطي، مقاوم، تطبيقي، ديجيتالي، فازي و غيره است."
دكتر جبه دار نيز با اشاره به اينكه گرايش كنترل منحصر به مهندسي برق نمي شود، مي گويد:
"در رشته هاي مهندسي مكانيك، مهندسي شيمي، مهندسي هوافضا، مهندسي سازه و مهندسي هاي ديگر نيز ما شاهد علم كنترل هستيم اما نوع سيستم كنترلي در هر رشته مهندسي متفاوت است. براي مثال در مهندسي مكانيك نوع كنترل، مكانيكي و در مهندسي شيمي براساس فرآيندهاي شيميايي است. اما در كل هدف مهندسي كنترل، طراحي سيستمي است كه بتواند عملكرد يك دستگاه را در حد مطلوب حفظ كند.
دكتر جبه دار در ادامه درباره فعاليت هاي ديگر مهندسي كنترل مي گويد: "خودكار كردن يا اتوماتيك كردن خط توليد، يكي ديگر از فعاليت هاي مهندسي كنترل است. يعني مهندس كنترل مي تواند به گونه اي خط توليد را هماهنگ و كنترل كند كه محصول توليد شده طبق برنامه تعيين شده و با بهترين كيفيت به دست آيد."
گرايش قدرت
دكتر جبه دار در معرفي اين گرايش مي گويد: "هدف اصلي مهندسين اين گرايش، توليد برق در نيروگاهها، انتقال برق از طريق خطوط انتقال و توزيع آن در شبكه هاي شهري و در نهايت توزيع آن براي مصارف خانگي و كارخانجات است. بنابراين يك مهندس قدرت بايد به روشهاي مختلف توليد برق، خطوط انتقال نيرو و سيستم هاي توزيع آشنا باشد."
دكتر كمره اي نيز در معرفي اين گرايش مي گويد: "گرايش قدرت به آموزش و پژوهش در زمينه طراحي و ساخت سيستم هاي مورد استفاده در توليد، توزيع، مصرف و حفاظت از برق مي پردازد.
به عبارت ديگر دانشجويان اين رشته در شاخه توليد با انواع نيروگاههاي آبي، گازي، سيكل تركيبي و ... آشنا مي شوند. و در بخش انتقال و توزيع، روشهاي مختلف انتقال برق اعم از كابلهاي هوايي و زيرزميني را مطالعه مي كنند و در شاخه حفاظت نيز انواع وسايل و تجهيزات حفاظتي كه در مراحل مختلف توليد، توزيع، انتقال و مصرف انرژي، انسانها و تاسيسات را در برابر حوادث مختلف محافظت مي كنند، مورد بررسي قرار مي دهند كه از آن ميان مي توان به انواع رله ها، فيوزها، كليدها و در نهايت سيستم هاي كنترل اشاره كرد.
يكي ديگر از شاخه هاي قدرت نيز ماشين هاي الكتريكي است كه شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهاي الكتريكي مي شود كه اين شاخه از زمينه هاي مهم صنعتي و پژوهشي گرايش قدرت است."
آينده شغلي، بازار كار، درآمد
"امروزه با توسعه صنايع كوچك و بزرگ در كشور، فرصت هاي شغلي زيادي براي مهندسين برق فراهم شده است و اگر مي بينيم كه با اين وجود بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته بيكار هستند، به دليل اين است كه اين افراد يا فقط در تهران دنبال كار مي گردند و يا در دوران تحصيل به جاي يادگيري عميق دروس و در نتيجه كسب توانايي هاي لازم، تنها واحدهاي درسي خود را گذرانده اند.
همچنين يك مهندس خوب بايد، كارآفرين باشد يعني به دنبال استخدام در موسسه يا وزارتخانه اي نباشد بلكه به ياري آگاهي هاي خود، نيازهاي فني و صنعتي كشور را يافته و با طراحي سيستم ها و مدارهاي خاصي اين نيازها را برطرف سازد. كاري كه بعضي از فارغ التحصيلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نيز بوده اند."
دكتر كمره اي نيز در اين زمينه مي گويد: "اگر يك فارغ التحصيل برق داراي توانايي هاي لازم باشد، با مشكل بيكاري روبرو نخواهد شد. در حقيقت امروزه مشكل اصلي اين است كه بيشتر فارغ التحصيلان توانمند و با استعداد اين رشته به خارج از كشور مهاجرت مي كنند و ما اكنون با كمبود نيروهاي كارآمد در اين رشته روبرو هستيم."
يكي از اساتيد مهندسي برق دانشگاه علم و صنعت ايران نيز در مورد فرصت هاي شغلي فارغ التحصيلان اين رشته مي گويد: "طبق نظر كارشناسان و متخصصان انرژي در كشور، با توجه به نياز فزاينده به انرژي در جهان كنوني و همچنين نرخ رشد انرژي الكتريكي در كشور، سالانه بايد حدود 1500 مگاوات به ظرفيت توليد كشور افزوده شود كه اين نياز به احداث نيروگاههاي جديد و همچنين فارغ التحصيلان متخصص برق و قدرت دارد.
فرصت هاي شغلي يك مهندس كنترل نيز بسيار گسترده است چون در هر جا كه يك مجموعه عظيمي از صنعت مهندسي مثل كارخانه سيمان، خودروسازي، ذوب آهن و ... وجود داشته باشد، حضور يك مهندسي كنترل ضروري است. و بالاخره يك مهندس مخابرات يا الكترونيك مي تواند جذب وزارتخانه هاي پست و تلگراف و تلفن، صنايع، دفاع و سازمانهاي مختلف خصوصي و دولتي شود."
توانايي هاي مورد نياز و قابل توصيه
توانايي علمي: "مهندسي برق نيز مانند مابقي رشته هاي مهندسي بر مفاهيم فيزيكي و اصول رياضيات استوار است و هر چه دانشجويان بهتر اين مفاهيم را درك كنند، مي توانند مهندس بهتري باشند. در اين ميان گرايش الكترونيك وابستگي شديدي به فيزيك بخصوص فيزيك الكترونيك و فيزيك نيمه هادي ها دارد. در گرايش مخابرات نيز درس فيزيك اهميت بسياري دارد زيرا دروس اصلي اين رشته بخصوص در شاخه ميدان شامل الكترومغناطيس و امواج مي شود."
داشتن ضريب هوشي بالا و تسلط كافي بر رياضيات، فيزيك و زبان خارجي از ضرورتهاي ورود به اين رشته است.
علاقمنديها: دانشجوي برق بايد ذهني خلاق و تحليل گر داشته باشد. همچنين به كار با وسايل برقي علاقه داشته باشد چون گاهي اوقات با دانشجوياني روبرو مي شويم كه در رياضي و فيزيك قوي هستند اما در كارهاي عملي ضعيف اند. چنين دانشجوياني براي رشته هاي مهندسي مناسب نيستند و بهتر است رشته هاي ذهني و انتزاعي مثل رياضي يا فيزيك را انتخاب كنند.
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر: (كارشناسي ارشد و ...)
فارغ التحصيل در مقطع كارشناسي برق كه مدرك خود را در يكي از چهار گرايش الكترونيك، مخابرات، قدرت و كنترل مي گيرد، مي تواند در يكي از اين گرايشها (اختياري) يا رشته اي كه برق زير مجموعه اي براي آن تعريف شده، ادامه تحصيل نمايد. اين رشته به صورت: مهندسي برق- الكترونيك، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرايش هاي: ميدان، سيستم، موج، رمز، مايكرونوري) برق- كنترل، مهندسي پزشكي (گرايش بيوالكتريك)، مهندسي هسته اي (دو گرايش مهندسي راكتور و مهندسي پرتو پزشكي، مهندسي كامپيوتر (معماري كامپيوتر، هوش مصنوعي و رباتيك) است. براي تحصيل در مقطع دكتراي تخصصي، مي توان، در هر يك از زيرشاخه هاي تخصصيتر گرايشهاي ياد شده ميزان مورد نياز واحدها را اخذ كرد و رساله دكتري را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است اين زير شاخه ها، گرايشهاي تخصصي تر اين چهار گرايش است. امكان ادامه تحصيل در كليه گرايشهاي ياد شده در مقطعهاي كارشناسي ارشد و تا حد زيادي در دوره دكتري، در داخل كشور وجود خواهد داشت. رشته برق به دليل كاربردي بودن آن در بسياري از علوم مهندسي ديگر، براي فارغ التحصيلان امكان تحصيل در بسياري گرايشها و دانشها را فراهم مي كند.
تخصصي مهندسي برق ? الكترونيك
از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي الكترونيك مي توان به درسهاي مدارهاي الكتريكي، الكترونيك 2 و 1، مدارهاي منطقي و مخابرات اشاره كرد. بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:
الكترونيك 3: مبحث اول اين درس مربوط به پاسخ فركانسي است كه به طور اجمال عوامل مربوط به كاهش بهره در فركانسهاي بالا و پايين (در واقع بالاتر و پايين تر از پهناي باند مياني) و روشهاي به دست آوردن فركانسهاي قطع بالا و پايين را در تقويت كننده هاي ترانزيستوري مورد بررسي قرار مي دهد. در مبحث دوم پايداري تقويت كننده هاي فيدبك مورد توجه قرار مي گيرد.
تكنيك پالس: در درسهاي مدار و الكترونيك، دانشجويان با سيگنالهاي سينوسي و پاسخ مدارهاي خطي و يا غيرخطي به آنها آشنا مي شوند، امروزه و با توجه به رشد روزافزون فن آوري ديجيتال، كمتر مدار الكترونيكي يافت مي شود كه در آن فقط سيگنالهاي سينوسي به كار رفته باشد. پالس در حالت كلي به سيگنالهايي گفته مي شود كه تغييرات جهش داشته باشند. از مهمترين اين سيگنالها كه در درس تكنيك پالس هم مورد بررسي قرار مي گيرد، سيگنالهاي پله، مربعي، مورب و نمايي هستند.
ميكروپروسسور: پس از پيدايش الكترونيك ديجيتال و جنبه هاي جذاب و ساده طراحيهاي ديجيتال و كاربردهاي فراوان اين نوآوري، با تكنولوژيهاي Ssi , Msi ، ادوات الكترونيك ديجيتال، مانند قطعات منطقي به بازار ارائه شد. شركت تگزاس اولين ميكروپروسسور 4 بيتي را با فن آوري 2si طراحي و عرضه نمود كه بعنوان بخش اصلي ماشين حساب مورد استفاده قرار گرفت و اين گام اول در پيدايش و ظهور ميكروپروسسورها بود.
معماري كامپيوتر: در اين درس معماري داخل 8 بيتي ها و نحوه اجراي دستورالعملها در اين پردازنده ها، بررسي حافظه ها و روش دستيابي ميكروپروسسورها به اطلاعات حافظه، معرفي زبان اسمبلي پردازنده هاي 8 بيتي و ايجاد توانايي جهت نوشتن برنامه اي براي عملكردي خاص به كمك ميكروپروسسورها و معرفي قطعات جانبي مورد استفاده توسط ريزپردازنده ها، مورد مطالعه قرار مي گيرد.
مدارهاي مخابراتي: درس مدار مخابراتي به بررسي ساختار و يا طراحي مدارهايي مي پردازد كه در فركانسهاي بالا كار كرده و يا به نوعي در ارسال پيام در گيرنده و فرستنده نقش دارند. در اين درس ابتدا با نويزهاي حرارتي، ترقه اي و ... آشنا شده و راههايي براي محدود كردن نويز پيشنهاد مي شود، سپس مدارهاي تشديد و تبديل امپدانس كه به منظور انتقال حداكثر توان به كار مي روند مورد بحث قرار مي گيرد.
فيزيك مدرن: در فصل اول اين درس با پرداختن به نسبيت خاص دانسته هاي علمي ما كاملاً اشتباه از آب درآمده و با پرداختن به اصولي نظير اتساع زمان، پديده دوپلر، انقباض طول، نسبيت جرم، جرم و انرژي و ...، همه دانسته هاي ما را (حداقل در حيطه دانستن) نابود مي كند.
فصلهاي ديگر درس به موضوعاتي نظير خواص ذره اي امواج، پديده فتوالكتريك، نظريه كوانتومي نور، پرتوايكس، پراش ذره، ساختار اتمي، مكانيك كوانتومي و ... مي پردازد.
فيزيك الكترونيك: شامل مطالعه خواص سيليكون، بلورشناسي، روشهاي ساخت قطعات و مدارهاي نيمه هادي، تحليل و طراحي اين مدارها، به دست آوردن مشخصات قطعات و يكي از مهمترين زمينه هاي كاري و تحقيقاتي در رشته الكترونيك است. پيش نياز اين قسمت تسلط بر درس درياضي مهندسي و معادلات ديفرانسيل و مختصري در فيزيك كوانتوم و فيزيك مدرن مي باشد.
درسهاي تخصصي مهندسي برق- مخابرات
از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي مخابرات مي توان به درسهاي رياضي مهندسي تجزيه و تحليل سيستمها، مدارهاي الكتريكي، الكترونيك و الكترومغناطيس اشاره كرد. بعضي از درسهاي تخصصي عبارتند از:
مخابرات 2: شامل تجزيه و تحليل و طراحي شبكه هاي مخابراتي ديجيتالي است. مطالب درسي با مروري بر تجزيه و تحليل سيگنالها و سپس فرآيندهاي تصادفي شروع شده و به دنبال آن به بررسي اجزاي يك سيستم (مجموعه) مخابراتي ديجيتال در حالت كلي مي پردازد و چگونگي بهينه سازي سيستم براي انتقال پيام با حداقل خطاي ممكن را بررسي مي كند.
ميدان و امواج: درس ميدان و امواج به بررسي رفتار امواج الكترومغناطيس در محيطهاي مختلف طبيعت مي پردازد. محيطها به قسمت هاي هادي و نيمه هادي و عايق تقسيم بندي شده و عوامل رفتاري امواج در اين محيطها از قبيل اتلاف نيرو انعكاسي كلي يا شكست بررسي مي شود.
الكترونيك 3: در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.
مدارهاي مخابراتي: در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.
آنتن ها و انتشار امواج: اين درس به بحث در مورد نحوه انتشار امواج الكترومغناطيسي مي پردازد. مباحث مطرح شده در اين درس به صورت نظري و عملي است، به عبارتي از نحوه تشعشع يك منبع الكترومغناطيسي ساده شروع كرده و با توسعه آن به مطالعه ساده ترين آنتن عملي مي پردازد.
مايكروويو: اين درس در ابتدا پس از تعريف محدود مايكروويو از نظر فركانس 1 و تقسيم بندي امواج مايكروويو به بررسي انتقال امواج با فركانس بالا با حداقل تلفات در محيطهاي مختلف مي پردازد. سپس عناصر غيرفعال مايكروويو شامل نضعيف كننده ها، تغيير فازدهنده ها و كوپلرهاي جهت دار معرفي مي شود.
اصول ميكروكامپيوتر: اين درس را به جرات مي توان از جذابترين و پركاربردترين درسهاي برق دانست زير در دنياي امروز كه تمامي وسايل مكانيكي آنالوگ جاي خود را به وسايل ديجيتالي مي دهند، داشتن اطلاعات كافي در مورد نحوه كارپروسسورها از اولين نيازهاي يك مهندس برق مي باشد. با تركيب مطالب اين درس با هر كدام از درسهاي ديگر مي توان طرحهاي بسيار جالب و پركاربردي را طرح ريزي كرد.
درسهاي تخصصي مهندسي برق- قدرت
از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي قدرت مي توان به دروس مدار، الكترومغناطيس، الكترونيك، ماشين و بررسي اشاره كرد. بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:
ماشينهاي الكتريكي 3: اين درس از جمله درسهايي است كه ديدي صنعتي به دانشجو مي دهد. مبحث اين درس را مي توان به دو فصل مهم ترانفسورمرهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون تقسيم بندي نمود.
ترانسفورهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون: وسايلي الكتريكي هستند كه بيشتر جنبه صنعتي دارند و كاربردهاي بسيار زياد ترانسهاي سه فاز در انتقال و توزيع انرژي الكتريكي، تبديل ولتاژ در ابتداي همه كارخانه ها و كارگاههاي بزرگ صنعتي و ... بر هيچ كس پوشيده نيست. در اين درس در مورد انواع آرايشهاي اين تراسنها، كليه گروههاي موجود و كاربرد هر نوع، بحث جامعي مي شود.
ماشينهاي مخصوص(ويژه) : به تعبيري مي توان اين درس را نقطه عطف درسهاي تخصصي اين گرايش دانست. زيرا اين درس به بررسي در مورد ماشينهاي ويژه مي پردازد كه اين ماشينها در وسايل خانگي كاربرد فراوان دارند.
الكترونيك قدرت: الكترونيك قدرت در عمل بين الكترونيك و قدرت، آشتي برقرار كرده است. به طور مثال مي توان با فرمان يك ريزپردازنده كه حدود 5 ولت و 200 ميلي آمپر است يك كارخانه را راه اندازي كنيم. در زمينه الكترونيك قدرت المانهايي نظير تريستور، ترانزيستور و ... كاربردهاي فوق العاده زيادي دارند. از مزاياي اين قطعات تحمل توانهاي بالا مي باشد.
بررسي سيستمهاي قدرت 2: اين درس بيشتر در مورد انتقال انرژي و مشكلات موجود در اين راه صحبت مي كند. از جمله مطالب ارائه شده در اين درس مي توان به پخش بار اقتصادي در شبكه هاي قدرت، اتصال كوتاههاي متقارن و نامتقارن روي شبكه قدرت و پايداري سيستمهاي قدرت اشاره نمود.
توليد و نيروگاه: اين درس يكي از درسهاي بسيار جذاب اين گرايش است، زيرا برخلاف ديگر درسها، زياد به مسائل نظري، نمي پردازد و جنبه بسيار عملي دارد. آشنايي با انواع نيروگاهها (آبي، اتمي، بادي، بخار، ...) و همچنين بحث كلي در مورد اين نيروگاهها و روشهاي كاري آنها از مباحث اين درس است.
رله و حفاظت: يك شبكه قدرت را بايد در مقابل خطرات احتمالي (اتصال كوتاهها) محافظت كرد. از وسائلي كه در اين مورد استفاده مي شود مي توان به رله ها اشاره كرد كه بسته به نوع رله به محض ايجاد يك حالت خطا و يا خرابي در شبكه وارد عمل شده، قسمتي از شبكه را جدا كرد.
عايق و فشار قوي: با توجه به تفاوتهاي ولتاژهاي فشار قوي با ولتاژهاي فشار ضعيف، به طور حتم توليد، اندازه گيري و بهره برداري از اين ولتاژها تفاوتهاي عمده اي با ولتاژهاي فشار ضعيف دارد و براي عايق بندي شبكه فشار قوي بايد از عايقهاي مخصوصي استفاده كرد. فصل نخست اين درس به بررسي اين مقوله مي پردازد.
در بخش دوم اين درس انواع تخليله الكتريكي، مراحل مختلف آن در عايقها و اثرات مختلف شكست بر عايق مورد بررسي قرار مي گيرد.
ترموديناميك: شايد اولين سوالي كه در مرحله اول به ذهن برسد ارتباط اين درس با درسهاي برق باشد. كاربرد اصلي مطالب اين درس مبحث توليد نيروگاه است. زيرا هنگام آشنايي با انواع نيروگاهها (نيروگاه بخار، گازي، اتمي و ...) بايد اطلاعاتي در مورد سيكل كاري آنها داشته باشيم، پس داشتن اطلاعاتي در مورد ترموديناميك ضروري است.
اصول ميكروكامپيوتر: درگرايش مخابرات توضيح داده شد.
درسهاي تخصصي مهندسي برق- كنترل
از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي كنترل مي توان به درسهاي مدار، الكترونيك، رياضي مهندسي، تجزيه و تحليل سيستم و كنترل خطي اشاره كرد. بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:
كنترل ديجيتال و غيرخطي: كنترل ديجيتال از سال 1960 در پيشرفتهاي مربوط به قابليت توليد و كيفيت محصولات و صرفه جويي در هزينه ها، نقش مهمي داشته است. به خصوص با پيشرفتهايي كه در زمينه ميكروپروسسور صورت گرفته، اين رشته توانسته است در بعضي موارد از كنترل آنالوگ پيشي گرفته، دقت كار را بالا ببرد.
كنترل مدرن: اين درس برخلاف ساير درسها (مانند كنترل صنعتي و ...) تا حدي جنبه نظري دارد و ديدي تقريبا رياضي به يك مهندس كنترل مي دهد. آشنايي كلي با مفاهيم كنترل پذيري و مشاهده پذيري سيستمهاي كنترل و مطالعه فيدبكهاي حالت از مباحث اين درس است.
كنترل صنعتي: اين درس از درسهاي تخصصي و مهم گرايش كنترل مي باشد كه به بررسي نحوه به كارگيري روابط رياضي و فرمولهايي كه در هر نوع پروسه اي وجود دارد مي پردازد و شامل آشنايي با سيستمهاي كنترل غلظت، سطح، ارتفاع و يا ئبي ورودي، خروجي مخازن حاوي مايعات صنعتي و شيميايي (مانند مخازن موجود در صنايع، پالايشگاهها و ...)، مطالعه سيستمهاي كنترل دما و رطوبت يك محفظه و يا اتاق، آشنايي با انواع كنترل كننده هاي صنعتي، مطالعه انواع سيستمهاي نورد موجود در كارخانه ها(مانند نورد فولاد، كاغذ و...) و ديگر سيستمهاي موجود در صنعت است.
ابزار دقيق: اصطلاح ابزار دقيق به ابزاري اطلاق مي شود كه سيگنالها را ثبت و نشان داده و يا باعث انتقال سيگنالي بين اجزاي مختلف سيستم مي شوند. اين درس به معرفي سيستمهاي كنترل و ابزار دقيق و همچنين معرفي اجزاي اين سيستمها مي پردازد.
اصول ميكروكامپيوتر: در گرايش مخابرات توضيح داده شد.
ترموديناميك: در گرايش قدرت توضيح داده شد.
مباني تحقيق در عمليات: اين درس به طور كلي براي تمام دانشجويان مهندسي مفيد است. چون مهندسي ارتباط مستقيم با هزينه و سود اقتصادي دارد. آگاهي به برنامه ريزي خطي كه بحث اصلي اين درس است براي هر مهندسي جنبه هاي مثبت زيادي دارد. با اين درس مي توان هزينه ها را به حداقل و سود و صرفه اقتصادي را با كمترين امكانات به حداكثر رساند. بنابراين آگاهي به اين درس براي تمام كساني كه مي خواهند يك طرح صنعتي انجام دهند مزاياي زيادي دارد
رشته هاي مشابه و نزديك به اين رشته
در برخي از دانشگاهها رشته مهندسي پزشكي را يكي از گرايش هاي مهندسي برق به شمار مي آورند.
رشته هايي از قبيل مهندسي علمي ? كاربردي برق، كارداني فني برق، دبير فني برق ? قدرت و ... پيوند عميقي بين اين رشته و دانش كامپيوتر وجود دارد كه غيرقابل انكار است.با توجه به حجم بازار الكترونيك و بازار صنعت نيمه رسانا در دنيا و نيز كشور ما كه رشد 7% و 15% دارد، لذا آينده روشني براي اين رشته پيش بيني مي كنند چه از لحاظ بازار كار بر صنعت هاي شغلي و چه از نظر تحققات علمي.
نكات تكميلي
"مانع رشد صنعت الكترونيك و ميكروالكترونيك در دنيا نه سرمايه است و نه فن آوري و نه بازار. البته همه اينها محدوديت ايجاد مي كند ولي فعالً محدوديت اصلي كه اجازه نمي دهد كار از حدي جلوتر برود عبارت است از نيروي كار كيفي."
آنچه خوانديد نظر قائم مقام فني يكي از بزرگترين مجموعه هاي ميكروالكترونيك بلژيك است و بيانگر آن است كه امروزه براي موفقيت در مهندسي برق گرايش الكترونيك بايد از سطح علمي و مهارت فني خوبي برخوردار بود.
دكتر فتوت احمدي استاد مهندسي برق دانشگاه صنعتي شريف نيز در تاييد همين سخن مي گويد: "براي مثال در طراحي ?ic? احتياج به سرمايه گذاري عمده اي نيست، بلكه هوشمندي طراح و دانش فني خوب، بسيار اهميت دارد."
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:32 AM
مهندسی صنایع
• مقدمه
• مهندسی صنایع درگذر زمان
• چه کسانی جذب این رشته میشوند؟
• ابعاد محوری مورد انتظار از متخصص مهندسی صنایع
• پستهای سازمانی مهندسی صنایع
• دانشگاهها، موضوعات پژوهشی و انجمنهای علمی
• گرایشهای تخصصی مهندسی صنایع
مقدمه
مهندس صنایع زن یا مرد که نسبت به سایر کارشناسان مهندسی با گستردگی و تنوع کاری بیشتری با مسایل میدان اجرا همراهی میکند، از یک سو تمرکز تخصصی بر مبنای مهندسی و فناوری داشته، و از سویی دیگر بر روشهای علمی افزایش بهرهوری و کارآیی و تغییر در فناوری نظامهای خدماتی و تولیدی با استفاده از ابزارهای مدلسازی، بهینهسازی و شبیهسازی تسلط دارد. ویژگی بین رشتهای و تنوع تواناییهای این رشته مهندسی که به طور روز افزون مطلوبیت تخصص مییابد، سبب شده ظرف سالهای اخیر این رشته جایگاه اجتماعی خویش را از منظر علاقمندان ورود به دانشگاه ایران از رتبه نهم، به اول و دوم بدل نماید. این حسن استقبال سبب ورود علایق، ظرایف و تواناییهایی به این رشته شده و به شدت باعث توسعه و تحول در آن گردیده است. در دنیا در حال حاضر فرآیند مشابهی در مورد این رشته در حال روی دادن است، به طوری که میتوان سه نوع برخورد اجتماعی متفاوت نسبت به این رشته را مشاهده نمود:
1. کاملا سنتی و صرفاً در حوزه کارسنجی و بهینهسازی تلاشها
2. متکی به بهرهوری از طریق زدودن نارساییها و استفاده هوشمندانه از امکانات
3. در راستای استفاده از ابزارهای تحلیلی برای دستیابی به قابلیت اطمینان بالاتر
تحصیل کرده ایرانی این رشته همچون تحصیل کردههای دیگر نقاط دنیا که از توانمندی صنعتی بالاتری برخوردار هستند، به تواناییهایی چون طرح و برنامهریزی سختافزاری و نرمافزاری خرد و کلان، امکانات و تجهیزات، ایجاد و هدایت سیستمهای کنترل و تضمین، کنترل پروژه، موجودی و مسایل مالی، مکانیزمهای سنجش کار و زمان و پژوهشهای مختلف عملیاتی مجهز میباشد.
از مسایل جزء دنیای اجراء نظیر تخصیص و تقسیم کار روزانه افراد، ماشینآلات و تجهیزات و بهبود روش گرفته، تا بازسازی نظامهای موجود، ایجاد نظامهای اطلاعاتی برای تصمیمگیریهای مدیریت، ابعاد اقتصادی و استفاده از ابزارهای ریاضی برای تسهیل در تصمیمگیریها، همه و همه در حوزه تلاشهای این کارشناسان قرار میگیرد. او علاوه بر اینکه در بخشهای صنعتی در حرفه خویش فعال است، بسته به طبیعت کاری در اکثر رشتههای اجرایی غیرصنعتی نقشهای محوله را نحو موثری ایفا مینماید.
تعریف مهندسی صنایع: مهندسی صنایع رشتهای است که با طراحی، بهبود و پیادهسازی سیستمهای یکپارچهای از افراد، مواد، اطلاعات، تجهیزات و انرژی مرتبط است. این رشته بر پایه دانش تخصصی و تبحر در علوم ریاضی، طبیعی، اجتماعی و نیز قوانین و روشهای تجزیه و تحلیل مهندسی و طراحی بنا نهاده شده است تا به کمک این علوم و قوانین، به تعیین، پیشبینی و ارزیابی نتایج حاصل از سیستمهای یکپارچه بپردازد.
مهندسی صنایع درگذر زمان
با گذشت زمان و توسعه کارخانهها، نیاز به روشهای علمی برای مدیریت این گونه واحدها افزایش یافت و بدینسان زمینههای لازم به منظور شکلگیری و ظهور مهندسی صنایع فراهم آمد.
توسعه ابتدایی رشته مهندسی صنایع، ارتباطی جدایی ناپذیر با فعالیت گروهی از محققین اواخر قرن نوزدهم دارد.
چه کسانی جذب این رشته میشوند؟
آنانی که از دبیرستان با گرایش ریاضی فیزیک به دانشگاه آمده و یا در دیسیپلینهای مختلف دانشگاهی خاصه مهندسی در حال تحصیل بوده و تمایل دارند از ارجحیتهای مهندسی صنایع استفاده کنند و تغییر گرایش تحصیلی میدهند،
کسانی که تمایل دارند با تواناییهای ریاضی گونه خویش، ارتباط بهینهای بین اجزاء نهادها، نظامها و امکانات پدید آورند،
آنهایی که برنامهریزی و هدایت موثر امکانات اندیشیده و نظاممند هستند، آنها که تمایل دارند با ایجاد فضایی بشاش و دلنشین، از وقت و انرژی انسانها با روحیهای بسیار مطلوب و ثمربخش بهرهگرفته شوند،
آنانی که ذوق هنری داشته و نیز تمایلات فنی در طراحی و ساخت و ساز امکانات، تجهیزات و نظامها را دارند،
کسانی که علایقی در خلق و بروز ابتکار در حوزههای کاربردی دارند،
آنهایی که به ایجاد امنیت میاندیشند و راهکار برای مقابله با ریسکهای گوناگون را دوست دارند،
آنها که ریاضی را دوست دارند، با فن و حرفه اجیناند، کامپیوتر را بخشی از زندگی روزمره خود میدانند، با انسانها رابطههای دوستانه میتوانند برقرار کنند، ابعاد مدیریتی را دوست دارند، اهل نوآوری و ارایه اندیشههای جدید هستند.
ابعاد محوری مورد انتظار از متخصص مهندسی صنایع
1.مهارتها و فنون مهندسی صنایع را که نقشی حیاتی در هر فرآیند بازسازی اقتصاد و اجتماعی دارد، به خدمت گیرد.
2.طیف قابل ملاحظهای از بهبود در بهرهگیری از منابع مالی، انسانی، زمانی و معنوی در دسترس را با استفاده از ابزارهای علمی مدلسازی و شبیهسازی، تحقق دهد.
3.توانایی تدارک سطح هرچه بالاتری از رضایت از خدمات را برای مشتریان در حرفههای گوناگون ایجاد کند.
4.تغییر در میزان راندمان فعالیتهای در حال انجام در سطح کارگاههای اجرایی گوناگون را پدید آورد.
5.بهبود در شرایط عرضه خدمات و ایجاد رفاه بیشتر را با ایجاد ارزش افزوده در فعالیتها و رفع تنگناها و نارساییها ایجاد کند
6.بهرهگیری از فنون بسیار مقدماتی اندازهگیری کار و زمان و روشسنجی تا گونههای بسیار پیشرفته و مدرن مدیریتی توسط کارکنان مدیریت در سطوح مختلف را در دستور کار خود داشته باشد.
7.ایجاد راهکارهای جهت مقابله با فشارهای تحمیلی از سوی بازار، برای افزایش دادن تواناییهای بازار کار در برابر رقابت گوناگون رو در روی، شناسایی تقاضاهای جدید و فزاینده مشتری در دستور کار او باشد.
8.اخذ تدابیر متنوع برای ایجاد رضایت، خشنودی و وفاداری در مشتریان گوناگون، علاوه بر این حوزههای مختلف ارایه تولید و خدمات بخشی از تلاشهای او باشد.
9.فنون کاهش دادن قیمتها، ضمن حفظ کیفیت و نیز ترجمه کیفیتهای جدید (آوردن کیفیتی به جای کیفیت دیگر) مورد انتظار، ولی پنهان از سوی مشتریان را، به خدمت گیرد.
10.زمانهای کوتاهتر در تحویل کالا و خدمات را به اشکال مختلف محقق سازد.
11.توانایی به خدمت گرفتن فناوریهای جدید روباتیک، طراحی و تولید توسط کامپیوتر، شناسایی خودکار، انبارداری و هدایت خودکار امکانات و تجهیزات در خدمت او باشد.
پستهای سازمانی مهندسی صنایع
پستهای سازمانی که به طور نمونه از تخصص مهندسی صنایع بهرهمیگیرند عبارتند از: رئیس مهندسی صنایع، سرپرست امور سازمانی، رئیس امور برنامهریزی و بودجه، سرپرست امور سازمانی، رئیس وام و سرمایهگذاری، رئیس برنامهریزی و تحلیلهای مالی، سرپرست آمار و گزارشهای تطبیقی، رئیس امور راهاندازی طرحها، سرپرست هماهنگی و پشتیبانی تدارکاتی، رئیس مهندسی فرآیند، کارشناس ارشد بودجه و کنترل هزینه، سرپرست برنامهریزی، سرپرست کنترل و پیشرفت برنامهها، رئیس برنامهریزی و کنترل پروژه، تحلیلگر سیستم، مهندس برنامهریز، کارشناس ایمنی، کارشناس تشکیلات و روشها، مدیر پروژه، مدیر انتقال تکنولوژی، رئیس تعمیر و نگهداری، برنامهریز و سرپرست بانک اطلاعاتی، مسئول سیستمهای پشتیبانی مدیریت، مدیر تکنولوژی، برنامهریز تولید و رئیس سالن تولید.
دانشگاهها، موضوعات پژوهشی و انجمنهای علمی
دانشگاههای ایران به موازات جذب تحصیل کردههای دنیای صنعتی، تا کنون چند ده هزار متخصص صنایع در ردههای مختلف تربیت و به بازار کار هدایت نمودهاند که با همان توانمندی جوامع صنعتی به امور محوله پرداختهاند. برای هماهنگی تواناییها، سالانه کنفرانسی بینالمللی در حوزههای تخصصی به موازات کنفرانسهای ملی برگزار میشود و صاحبنظران کشورهای مختلف در این حوزه تخصصی به تبادل تجربیات میپردازند. دانشگاه کشور علامه بر این به موازات مراکز پژوهشی وابسته به این رشته همچون مرکز جوش، مرکز تکنولوژیهای نو و موارد دیگر، اکثراً مجهز به آزمایشگاههای: ارزیابی کار و زمان، سیستمهای زمانسنجی، جوشکاری، آبکاری و اندازهگیری دقیق، سیستمهای مدرن تولیدی، تصمیمگیری و کاربرد کامپیوتر در مهندسی صنایع، طراحی کارخانه و اصول حمل و نقل مواد، ارگونومی و سیستمهای انسان و ماشین و کارگاههای تراش، ریختهگری و جوشکاری میباشد که به مدد آنها تواناییهای کاربردی دانشجویان را تضمین مینماید.
موضوعات پژوهشی که مهندسین صنایع در حیطهکاری به آن میپردازند را میتوان در حوزههایی مانند: اقتصاد و هزینهیابی، کیفیت، کنترل تولید و موجودی، تکنولوژی تولید، مدیریت، فناوری اطلاعات، مدیریت پروژه و شبکه، منابع انسانی، تحقیق در عملیات، طرح استقرار و ارزیابی کار و زمان مشاهده کرد.
اندازهگیری عملکرد، تعیین میزان تاثیر به جای مانده از فعالیتهای اجرایی کارکنان، سنجش میزان رضایت مشتری، مدلسازی میزان و تنوع تولید متناسب با نیاز مشتری، مجتمعسازی تلاشهای اجرایی، ارتقاء بهرهوری کارکنان و نظامها، نظامهای تضمین کیفیت، مدیریت و محیط زیست، طراحی الگوی توسعه صنعتی کشور، برنامهریزی حمل و نقل از طریق شبکههای عصبی، تصمیمگیری فازی، توسعه سیستمهای عرضه انرژی و برنامهریزی تولید در حالت احتمال با استفاده از شبیهسازی نمونه محورهای پژوهشی در حال انجام در این رشتهاند.
سایتهای اینترنتی متعددی در حوزه مهندسی صنایع، مرکز تبادل اطلاعات بین متخصصین این رشته در این محورها است: ارگونومی یا مهندسی انسان، آنالیز اثرات حالت خطا، ایمنی، بهبود فرآیندها، تحقیق در عملیات، سیستم، تولید ناب، ساخت یکپارچه، ساخت و تولید، شبیهساز، حمل و نقل، زنان در صنعت، فروش و بازاریابی، کنترل پروژه، کیفیت، مهندسی و مهندسی صنایع، مهندسی مجدد، نرمافزارها و اطلاعات تجاری.
انجمن مهندسی صنایع به عنوان یک رکن ارتباط دهنده بین علاقمندان به حرفه مهندسی صنایع، از سال 1376 با شکلگیری کانون دانشجویان مهندسی صنایع و از سال 1378 در حوزههای چندگانه به فعالیت به هنگامسازی فارغالتحصیلان مشغول است. گردهماییها، انتشارات، بازدها، داوریها، کارشناسیها و بازآموزیها را در زمره محوریترین تلاشهای این نهاد اجتماعی میتوان ذکرکرد. این نهاد که به شدت مورد احترام دانشجویان، اساتید، صاحبنظران و نیز افرادی که به نحوی از تواناییهای مهندسی صنایع بهرهمیگیرند، میباشدمرکزی است برای تبادل اندیشه و جهتگیریهای تخصصی در این رشته و کانونی برای برقراری ارتباط بین فارغالتحصیلان و بازار کار میباشد.
گرایشهای تخصصی مهندسی صنایع
آشنایی با دوره کارشناسی مهندسی صنایع
1. برنامهریزی تحلیل سیستم که از ابزارهای طراحی و تحلیلی برای ایجاد نظامهای گوناگون بهینه در فعالیتهای متنوع انسان، ماشین بهره میگیرد (نظام بهینه طراحی میکند)
2. تولید صنعتی که به مدد فنون برنامهریزی کنترل، امکان استفاده بهینه از امکانات و تجهیزات تولیدی، و خدماتی پدید میآورد (برنامهریزی برای استفاده بهینه میکند)
3. تکنولوژی صنعتی که با استفاده از مهارتهای اجرایی و ذکاوتهای فنی تجهیزات و تسهیلات مورد استفاده در بخش تولید و خدمات را طراحی نموده و تدابیر لازم را برای ساخت و ساز آنها تعیین مینماید (بهینهسازی در ساخت و ساز میکند)
4.ایمنی صنعتی که با بهرهگیری از تدابیر ویژه مهندسی مبادرت به ایمنسازی نظامهای گوناگون کاری در مواجهه با گونههای مختلف ریسک روی در روی آنان مینماید (بهینهسازی در ایمنسازی میکند)
معرفی گرایش ها و درسهای دوره کارشناسی مهندسی صنایع
آشنایی با دوره کارشناسی ارشد مهندسی صنایع
1- مهندسی صنایع
دوره کارشناسی ارشد مهندسی صنایع دورهای آموزشی با تأکید بر آموزشهای پیشرفته در مهندسی صنایع و تجزیه و تحلیل سیستمهای صنعتی است و هدف آن تربیت متخصصینی است که با بهرهگیری از آموختهها و دانشهای مهندسی و دروس اختصاصی این دوره به شناخت، تحلیل و ارائه طرح برای سیستمهای متشکل از انسان، مواد و ماشین توانا باشند. دانش آموختگان دوره کارشناسی ارشد مهندسی صنایع قادر به انجام خدمات گستردهای در زمینهای زیر هستند:
1- کشف و برررسی مشکالت وزارتخانهها، سازمانهای ستادی و نظامهای صنعتی.
2- جستجوی ارتباط منطقی بین اجزاء انواع سیستمهای تولیدی و غیر تولیدی.
3- برنامهریزی و ارائه مدل جهت کسب بهترین بازدهی از کارکرد سیستمها.
4- کنترل سیستمها جهت پیگیری نواقص و ارائه مدل مطلوب و نهائی.
6- برنامهریزی و شرکت در اجرای پروژههای تحقیقاتی صنعتی.
7- ارائه الگوهای مناسب برای طراحی واحدهای تولیدی عظیم کشور.
با توجه به تنوع وزارتخانهها، صنایع تولید و پروژههای صنعتی در دست اجرا و نیاز روز افزون صنایع مادر و واحدهای مختلف صنایع نظامی و نیز اکثر مراکز خدماتی به متخصصین این دوره، اهمیت تربیت کارشناسان ارشد در این زمینه روشنتر میشود.
2- مهندسی سیستمهای اقتصادی- اجتماعی
مهندسی سیستمهای اقتصادی اجتماعی به آموزش و تحقیق در زمینه برنامهریزی و طراحی سیستمهای مختلف مورد نیاز جامعه میپردازد. مهندسی سیستمهای نظیر حملونقل، آبرسانی، ارتباطات، توزیع کالاها، و انجام خدمات آموزشی و بهداشتی در این زمینه قرار دارند. مهندسی سیستمهای اقتصادی-اجتماعی به مطالعه، مدلسازی، و تحلیل علمی اینگونه سیستمها میپردازد و با در نظر گرفتن ابعاد مختلف آنها و همچنین با توجه به نیازها، اولویتها، و امکانات جامعه سیستم بهینه را طراحی میکند.
3- مدیریت سیستم وبهرهوری
دوره کارشناسی ارشد مدیریت سیستم و بهرهوری به منظور علوم و فنون اداره صنایع با تأکید بر کاربرد روشهای کمی و نظامگرا در اداره امور صنعتی تدوین گشته است. از آنجا که روشهای مورد استفاده در این دوره به آموزش و تجزیه و تحلیل مسائل مهندسی نیز کاربرد گستردهای دارد، دانش آموختگان دورههای کارشناسی فنی و مهندسی بعلت آگاهی از دانش مهندسی برای فراگیری دروس دوره مزبور نیز آمادگی کافی را خواهند داشت تا با آگاهی کافی بتوانند در مشاغل مدیریتی مشغول بکار شوند.
مدیریت سیستم و بهرهوری در حسن اداره و موفقیت صنایع و توسعه صنعتی کشور نقش کلیدی دارد. تلفیق احسن عوامل انسانی و فیزیکی در جهت تحقق هدفهای تعیین شده و کسب بیشترین نتیجه، در چهارچوب فعالیتهای مدیریت است. اهمیت این نقش سبب گشته است که دانش و فنون مدیریت سیستم و بهرهوری توسعه فراوانی یابد. با پیچیده شدن و گسترش سازمانهای صنعتی و پیشرفت علوم و فنون مدیریت، سیستم و بهرهوری، مدیران صنایع باید علاوه بر اطلاعات مهندسی از دانش مدیریت نیز برخوردار باشند.
دانش آموختگان دوره کارشناسی ارشد مدیریت صنایع، میتوانند در زمینههای زیر فعالیت نمایند:
1- مدیریت واحدهای صنعتی.
2- تجزیه و تحلیل مشکلات و نارسائیهای مدیریت واحدهای صنعتی و ارائه طریق برای بهبود مدیریت آنها با استفاده از روشهای کمی و نظامگرا.
3- انجام تحقیق و بررسی در زمینه روشهای مدیریت و بهبود این روشها با توجه به شرایط ایران.
زمینه های فعالیت مهندسی صنایع
با پیشرفت و تحول سریع علوم و فنون و پیچیدگیهای روز افزودن آن، بالطبع نظامهای تولیدی و خدماتی نیز گسترش یافتهاند که در این میان اداره صحیح و مناسب این گونه واحدها مستلزم بکارگیری تکنیکهای علمی و پیشرفته جهت پیشبینی مدلسازی، برنامهریزی، تأمین و تدارک، اجرا و نظارت و ارزیابی نتایج حاصله در راستای وظایف مدیریتی است. همانطوری که میدانیم فعالیت هر نظام اعم از تولیدی یا خدماتی با اتکا بر فناوری خاص آن امکان تداوم و استمرار دارد و صرفنظر از ماهیت فنی و صنعتی امر، فناوری دارای چهار جز اصلی یعنی شامل 1- تجهیزات، امکانات تولیدی و خدماتی 2- مدیریت و سازمان 3- نیروی انسانی 4- دانش فنی است. از آنجا که رشتههای مهندسی مرسوم نظیر مهندسی مکانیک، برق، ساختمان و ... بیشتر به ابعاد فنی صنعت (مورد 1 و 4) توجه دارند. در فرایند کسب و کار رقابتی به تنهایی پاسخگوی مسائل پیچیده خدمات مهندسی و مدیریتی مدرن امروزی که بصورت سیستماتیک تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و باورهای انسانی را در چرخه حیات سیستمهای مورد توجه خود لحاظ نمینمایند نیستند. لذا برای رفع چنین کمبودهایی در قرن حاضر بویژه طی چند دهه اخیر، رشته جدیدی تحت عنوان مهندسی صنایع با بهرهگیری از علوم ریاضی، فیزیکی، اجتماعی، اقتصادی و تکنیکها و فنون مهندسی بوجود آمده است. با توجه به مراتب فوق شاید مناسب بود این رشته با عنوان مهندسی مدیریت معرفی میشد، چرا که کاربردهای آن محدود به صنعت نیست و هر موسسه انتفاعی و غیر انتفاعی با جنبه صنعتی یا خدماتی میتواند از فنون و تکنیکهای مهندسی صنایع بهرهگیرد. مبحث صرف منابع و حصول حد اکثر نتیجه از منابع مصروفی چیزی نیست که منحصر به صنعت یا بنگاه خاصی باشد و امروزه با توجه به کمبود ارتقاع سطح بهرهوری امری ضروری و حیاتی محسوب میشود که نشانگر بستر گسترده برای فعالیتهای مهندسی صنایع نفتی میشود . مهندسی صنایع در حرفهها و مشاغلی همچون، بانکداری، خدمات مشاورهای، صنعت بیمه، شرکتهای هواپیمایی، کشتیرانی، بیمارستانها، کارخانجات، کشت و صنعت، خدمات شهری، استادیومهای ورزشی و یا هر مکان دیگری که نیاز به برنامهریزی، هدایت و مدیریت و ارتقا بهرهوری میباشد کاربرد دارد.
برخی از زمینههای کاری مشخص مهندسی صنایع در بازار کسب و کار عبارتند از:
برنامه ریزی استراتژیک و عملیاتی سازمان
مدیریت تولید
مدیریت مهندسی
مدیریت پروژه
مهندسی لجستیک
سیستمهای تولیدی
مهندسی سیستمهای کیفیت
مهندسی سیستمهای اطلاعاتی
مهندسی مالی
مهندسی ارزش
مهندسی سیستمهای بهره وری
طراحی فرایندها و ساختارهای سازمانی
جایگاه تعالی علمی یا دکتری مهندسی صنایع
در سطح عالی این رشته امکان ادامه تحصیل را به کارشناسان ارشد این رشته تخصصی و نیز دیگر متخصصینی که به نحوی جذب کارشناسی ارشد مهندسی صنایع میشوند، طی سالهای اخیر نیز بیش از 25 مرکز دانشگاهی آموزش عالی به تربیت این متخصصین مبادرت ورزیدهاند
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:33 AM
رشته مهندسی کشاورزی
امان از دست این مهندسی که عرض و طولش به کشاورزی و پزشکی هم رسیده. فکر مهندسی نظم و انضباط و حذف زوائد را در پی دارد. این رشته تازه تأسیس در مقطع کارشناسی دارای 10 گرایش مختلف است که در میان داوطلبان علوم تجربی 7 گرایش و در گروه علوم ریاضی و فنی 3 گرایش دارد.
در مهندسی کشاورزی که نگهداری و پرورش و حفاظت از خاک و گیاه بصورت علمی همراه با کمترین خسارت و بیشترین بهره دهی آموزش داده میشود، گرایشهایی همچون باغبانی ، زراعت و اصلاح نباتات، خاک شناسی ، گیاه پزشکی ، علوم و صنایع غذائی ، علوم دامی و ترویج و آموزش کشاورزی وجود دارد که در این گرایش ها یافتهها و تحقیقات برای تولید غذای سالم با کمترین خسارت و بیشترین حجم از تولید آموزش داده میشود.
دروس ریاضی، زیست شناسی ضریب 3 و فیزیک و شیمی ضریب 2 را دارد.
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس
1 آبیاری عمومی
2 آشنایی با کامپیوتر
3 آمار و احتمالات
4 اصول تبدیل و نگهداری فرآوردههای کشاورزی
5 اقتصاد توسعه و سیاست کشاورزی
6 اقتصاد تولید
7 اقتصاد خرد
8 اقتصاد ریاضی
9 اقتصاد سنجی
10 اقتصاد منابع طبیعی
11 اقتصاد کشاورزی
12 اقتصاد کشورهای با برنامه ریزی متمرکز
13 اکولوژی
14 بازاریابی محصولات کشاورزی
15 باغبانی عمومی
16 بیوشیمی عمومی
17 تهیه و ارزیابی طرحهای کشاورزی
18 حسابداری 1
19 حشرهشناسی و دفع آفات
20 خاکشناسی عمومی
21 دامپروری عمومی
22 روش تحقیق
23 ریاضیات عمومی
24 زراعت عمومی
25 زیست شناسی
26 سمینار
27 شیمی عمومی
28 عملیات کشاورزی
29 فیزیک عمومی
30 گیاهشناسی
31 ماشینهای کشاورزی
32 مدیریت مزرعه
33 هوا و اقلیم شناسی
34 کارآموزی
صنعت و بازار کار
از زمینههای اصلی کار یک مهندس کشاورزی میتوان به این موارد اشاده کرد: برنامهریزی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت برای واحدهای کشاورزی (مزرعه، کارخانه صنایع غذائی، واحدهای پرورش مرغهای تخمگذار یا گوشتی، واحدهای کشت و صنعت و. . .) مانند: چگونگی اختصاص سرمایه در زمینههای کاری، مقدار نیروی کار دائمی، مقدار نیروی کار فصلی، نوع ماشین آلات مصرفی و موارد دیگر، مدیریت واحدهای کشاورزی و دامپروری و صنایع غذایی یا امور تحقیقاتی مثل بررسی عوامل موفقیت یا عدم موفقیت واحدها یا مقدار سرمایهگذاری در زمینه محصولات اساسی مثل گندم، مرغ، سیبزمینی یا سایر محصولات کم اهمیت مثل کیوی.
مهندس کشاورزی، اطلاعات فنی مورد نیاز خود را از متخصصین مربوط دریافت میکند، مثلاً اطلاعات فنی مربوط به دفع آفات سیبزمینی، نظیر نوع و مقدار سم و تاریخ مصرف آن در منطقه و در مرحله شکوفه دادن را از یک پزشک دریافت میکند و با جمع بندی سایر اطلاعات، اعم از ماشین آلات، هواشناسی کشاورزی، وضع نیروی انسانی آماده به کار و متخصص و. . . ، یک برنامه عملی ارائه میکند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:33 AM
رشته مدیریت دولتی
دوره کارشناسی مدیریت دولتی یکی از دوره های تحصیلی آموزش عالی است و هدف از تشکیل این دوره آموزش نیروی انسانی متخصص مورد نیاز سازمانها، اداره ها، موسسه های و شرکتهای دولتی و خصوصی دولتی و خصوصی و نیز آشنایی دانشجویان با کاربرد روشهای علمی در مدیریت است.
شرکت کنندگان در این دوره افزون بر آشنایی با مسایل نظری دانش مدیریت با کاربردهای این رشته آشنا می شوند. ضرورت و اهمیت این دوره در آشناسازی مدیران رده های گوناگون با نقش رشته مدیریت در سازمانها و موارد استفاده این دانش، و همچنین تربیت نیروی متخصص به عنوان رابط بین مدیران و کارمندان اداری و فنی که معمولاً مسوولیت اجرایی و سرپرستی واحدها را عهده دار خواهند شد، می باشد .
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس
1 آمار و کاربرد آن در مدیریت
2 آمار و کاربرد آن در مدیریت 2
3 اصول حسابداری 1
4 اصول حسابداری 2
5 اقتصاد خرد
6 اقتصاد کلان
7 تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم
8 تحقیق در عملیات 1
9 تحقیق در عملیات 2
10 تصمیم گیری و تعیین خط مشی دولتی
11 توسعه اقتصادی و برنامهریزی
12 جامعه شناسی سازمانها
13 حسابدای دولتی
14 حقوق اداری
15 حقوق اساسی
16 روابط کار در سازمان
17 روانشناسی کار یا روانشناسی سیاسی
18 روش تحقیق در مدیریت
19 ریاضی پیش دانشگاهی
20 ریاضیات و کاربرد آن در مدیریت 1
21 ریاضیات و کاربرد ان در مدیریت 2
22 زبان پیش دانشگاهی
23 زبان تخصصی مدیریت 2 و 1
24 زبان تخصصی مدیریت 3 و 4
25 سازماندهی و اصلاح تشکیلات
26 سیر اندیشه سیاسی و تحول نهاد اداری
27 سیستم اطلاعاتی مدیریت
28 علم کلام 1
29 فراگرد تنظیم و کنترل بودجه
30 مالیه عمومی و تنظیم خط مشی مالی دولت
31 مباحث ویژه مدیریت دولتی
32 مبانی سازمان و مدیریت
33 مبانی مدیریت اسلامی و الگوهای آن
34 مبانی مدیریت دولتی 1
35 مبانی مدیریت دولتی 2
36 مدیریت تحول سازمانی
37 مدیریت تطبیقی
38 مدیریت تعاونیها
39 مدیریت توسعه
40 مدیریت رفتار سازمانی
41 مدیریت سازمانهای محلی و شهرداریها
42 مدیریت منابع انسانی
43 کامپیوتر و کاربرد آن در مدیریت
صنعت و بازار کار
رشته کارشناسی مدیریت دولتی یکی از دوره های تحصیلی آموزش عالی است که با طول دوره 4 سال در 8 نیمسال عرضه می شود. هر نیمسال تحصیلی 17 هفته می باشد در این رشته درسهای تئوری جنبه های کاربردی آن ها نیز مدنظر می باشد تعداد واحد های درس این رشته 133 واحد است. هدف از تشکیل این دوره آموزش نیروی انسانی متخصص برای سازمان ها، ادارات، مؤسسات و شرکت های دولتی و خصوصی می باشد. رشته مدیریت در جهان دچار تحولات بسیار عمیقی شده که متأسفانه این تحول در کشور ما بسیار کند و در بسیاری از مواقع خارج از حوزه مدیریت علمی کارها انجام می شود به هر حال مدیریت سر سلسه پیشرفت کشور هاست و متأسفیم که مجال صحبت در این باره وجود ندارد ما شما را دعوت می کنیم در این مورد به کتاب های موجود در بازار مراجعه فرمائید.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:33 AM
رشته علوم اقتصادی
مقدمه
رشته علوم اقتصادی دارای شش گرایش می باشد. این گرایشها عبارتست از :
1-اقتصاد نظری
2-اقتصاد بازرگانی
3-اقتصاد صنعتی
4-اقتصاد حمل و نقل
5-اقتصاد پول و بانکداری
6-اقتصاد کشاورزی ، گرایش اقتصاد بازرگانی دارای گرایش بیمه می باشد.
اهداف کلی آموزشی برنامه عبارت است از تعلیم و تربیت کارشناسانی که بتوانند:
الف) دیدگاه و تفکری که منبعث از جهان بینی اسلام و منطبق با اصول و ضوابط مکتب اقتصادی اسلام باشد دریافت کنند.
ب)مسائل و مشکلات اقتصادی واحدهای بخش عمومی و خصوصی را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل عملی قرار داده ، در ارائه طریق با کارشناسان ارشد همکاری کنند.
ج)در سطوح مختلف مدیریت اقتصادی واحدهای دولتی و غیردولتی با استفاده از تجربیات علمی انجام وظیفه کنند.
د)بنیه علمی لازم برای ادامه تحصیلات عالیه و کسب تخصص در سطوح بالاتر را تحصیل کنند.
طول دوره و شکل نظام
طول دوره کارشناسی علوم اقتصادی در هر شش گرایش ، چهار سال است و نظام آموزشی آن واحدی است.
کلیه دروس در هشت نیمسال تحصیلی ارائه می شود. طول هر نیمسال تحصیلی 17 هفته است . مدت هر واحد نظری 17 ساعت و هر واحد کارورزی 68 ساعت در طول یک نیمسال تحصیلی است.
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس
1 آمار 1
2 آمار 2
3 ارزیابی طرح های اقتصادی
4 ارزیابی طرحهای اقتصادی
5 اصول حسابداری 1
6 اصول حسابداری 2
7 اصول سازمان و مدیریت
8 اقتصاد ایران
9 اقتصاد بخش عمومی 1
10 اقتصاد توسعه
11 اقتصاد خرد 1
12 اقتصاد خرد 2
13 اقتصاد سنجی
14 اقتصاد منابع
15 اقتصاد کشاورزی
16 اقتصاد کلان 1
17 اقتصاد کلان 2
18 بازاریابی محصولات کشاورزی
19 پژوهش عملیاتی
20 پول و بانکداری
21 تجارت بین الملل
22 توسعه و سیاست کشاورزی
23 جامعه شناسی روستایی
24 جغرافیای اقتصادی ایران
25 حقوق تجارت
26 روش تحقیق
27 ریاضیات 1
28 ریاضیات 2
29 زبان خارجی 2
30 مالیه بین الملل
31 مبانی جامعه شناسی
32 مبانی فقهی اقتصاد اسلام
33 مدیریت مزرعه
34 نظام اقتصادی صدر اسلام
35 نظامهای اقتصادی
صنعت و بازارکار
فارغ التحصیلان دوره کارشناسی علوم اقتصادی از سطحی از مهارتها و توانمندی ها برخوردار می شوند که قادر به تجزیه و تحلیل مسائل اقتصادی در زمینه های صنعتی ، کشاورزی ، بازرگانی و خدمات در سطح کارشناسی شوند.
آنها همچنین آمادگی مشارکت و همکاری در ارائه خدمات برنامه ریزی ، ارزیابی و پیش بینی و مشاوره در زمینه های مختلف اقتصادی را دارا می باشند .
ایشان صلاحیت احراز مشاغل کارشناسی در موسسات دولتی و غیردولتی را نیز خواهند داشت.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:33 AM
رشته عملیات پتروشیمی
مقدمه
دیر زمانی است که دیگر نفت یک کالای اقتصادی نیست ، یک کالای سیاسی به تمام معنا شده است هر خبر سیاسی اجتماعی به این طلای ارزشمند اثر می گذارد و اهرم قدرتی است علیه یا به نفع کشور نفت خیز ایران به دلیل تحریم های دو دهه گذشته توانسته به قابلیت های مختلفی دست یابد که افزایش ارزش افزوده نفت که منجر به تولید مواد پتروشیمی و در نهایت صادرات آن است یکی از آنهاست .
امروزه کمتر استانی است که از نعمت پالایشگاه محروم باشد . رشد قابل توجه تولید مواد پتروشیمی و صادرات آن به طور طبیعی نیازمند کارشناسان خبره ای که در رشته های مختلف مشغول خدمت شوند . یکی از آن رشته ها عملیات پتروشیمی است. دوره کاردان فنی عملیات پتروشیمی یکی از دوره های آموزشی در نظام آموزش عالی در مقطع کاردانی است و هدف آن تربیت کاردان فنی جهت بهره برداری از واحدهای صنایع پتروشیمی و سایر واحدهای تولیدی صنایع شیمیایی مربوطه در زمینه تولید اسیدها، بازها و نمکهای معدنی و آلی، کودهای شیمیایی، منومرها و سایر ترکیبات مشابه پتروشیمی می باشد.
طول متوسط دوره آموزشی در دوره کاردانی عملیات پتروشیمی 2 سال است و نظام آموزشی آن مطابق آئین نامه مصوب شورایعالی برنامه ریزی واحدی است، زمان تدریس هر واحد درسی از نوع نظری 17 ساعت و از نوع آزمایشگاهی 34 ساعت و از نوع آزمایشگاهی و کارگاهی 51 ساعت و هر ماه کارآموزی معادل یک واحد محسوب می گردد.
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس
1 آشنایی با مجموعه و صنایع مربوطه
2 اصول سرپرستی
3 اصول عملیات واحد و آزمایشگاه
4 انتقال سیالات و حرارت و آزمایشگاه
5 ایمنی در صنایع پتروشیمی
6 ترمودینامیک
7 تصفیه آبهای صنعتی
8 تعمیر و نگهداری
9 روشهای اندازه گیری و سیستمهای کنترل و آزمایشگاه
10 ریاضیات عمومی
11 زبان فنی
12 شیمی آلی و آزمایشگاه
13 شیمی فیزیک و آزمایشگاه
14 شیمی و آزمایشگاه
15 فرآیندهای پتروشیمی 1
16 فرآیندهای پتروشیمی2
17 فیزیک الکتریسیته و آزمایشگاه
18 قوانین و روابط کار
19 ماشین آلات صنعتی 1
20 ماشین آلات صنعتی 2
21 مبانی تصفیه گاز طبیعی و نفت خام
22 موازنه انرژی و مواد
23 نقشه کشی صنعتی
24 کارآموزی
25 کارگاه 1
26 کارگاه 2
صنعت و بازار کار
فارغ التحصیلان این دوره در واحدهای صنایع شیمیایی بویژه صنایعی که از هیدروکربن ها بعنوان ماده اولیه استفاده می کنند، از قابلیت های زیر برخوردارند:
1- بهره برداری روزمره از واحدهای تولیدی صنایع شیمیایی در شرایط مطلوب فنی زیر نظر کارشناسان بهره برداری.
2- شناخت لازم از سایر قسمتهای واحدهای تولیدی
3- برنامه ریزی و نظارت بر فعالیت کارگران ماهر و انتقال معلومات فنی به آنها.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:34 AM
رشته الکترونیک هواپیما
مقدمه
امروزه صنعت هواپیمایی همانند صنعت خودرو سازی روال عادی خود را طی می کند و با قدمتی که پیدا کرده ، هواپیما را به وسیله ای روزمره برای جابجایی مسافر و کالا تبدیل نموده است به موازات همین اتفاق تنوع خدمات و بکارگیری افراد در این صنعت نیز هر روز رو به رشد و توسعه است که یکی از این رشته ها کاردانی تعمیر و نگهداری هواپیما می باشد . مجموعه کاردان الکترونیک هواپیمایی یکی از مجموعه های آموزش عالی در دانشکده هواپیمایی کشوری می باشد که هدف آن تربیت افراد کاردان در زمینه های الکترونیک، مخابرات، کمک ناوبری و ... بوده و در تدوین برنامه درسی رعایت موارد زیر در نظر گرفته شده است:
الف- رعایت دستورالعملها و مقررات سازمانها بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) در امور هوانوردی.
ب- برنامه های آموزشی گروه فنی مهندسی (کمیته تخصصی برق) شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری.
ج- تجربیات کشورهای پیشرفته در صنعت هواپیمایی.
د- نیاز سازمان هواپیمایی کشوری.
طول دوره و شکل نظام:
طول دوره مجموعه کاردانی الکترونیک هواپیمایی 5/2 سال است و برنامه درسی آن 5 ترم ارائه می شود و طول هر ترم برابر 17 هفته معادل یک و نیم سال تحصیلی است.
ساعت تدریس هر واحد نظری 17 ساعت و هر واحد عملی 34 ساعت و هر واحد کارگاهی 51 ساعت است.
درسهای رشته
ردیف نام درس
1 اصول فرستنده وگیرنده و آزمایشگاه
2 الکترونیک صنعتی
3 الکترونیک 1 و آزمایشگاه
4 الکترونیک 2 و آزمایشگاه
5 الکتریک و الکترونیک هواپیما
6 اندازه گیری الکتریکی
7 برنامه نویسی کامپیوتر 1
8 پروژه
9 تاسیسات و تجهیزات الکتریکی و کارگاه
10 تلفن و مراکز تلفنی
11 دستگاههای کمک ناوبری وآزمایشگاه
12 رسم فنی الکترونیک
13 ریاضی عمومی 1
14 ریاضیات کاربردی
15 زبان انگلیسی فنی 1
16 سیستمهای مخابرات هواپیمایی
17 فیزیک الکترونیک
18 فیزیک الکتریسیته و مغناطیس
19 فیزیک مکانیک
20 قوانین رادیویی
21 ماشینهای الکتریکی و آزمایشگاه
22 مدارهای الکتریکی 1 و آزمایشگاه
23 مدارهای الکتریکی 2 و آزمایشگاه
24 مدارهای منطقی و آزمایشگاه
25 کارآموزی
صنعت و بازار کار
کاردان الکترونیک هواپیما کسی است که اطلاعات و مهارتهای لازم جهت کار در صنعت هوانوردی را در محدوده ای مناسب کسب کرده و با استفاده از تکنیکها و رهنمودهایی که کارشناسان این رشته ارائه خواهند کرد قادر به انجام مسئولیتهای زیر باشد:
الف- نصب و راه اندازی (در محدوده ای معین) سیستمهای الکترونیکی، مخابراتی و کمک ناوبری
ب- تشخیص عیوب و تعمیر سیستمهای الکترونیکی، مخابراتی و کمک ناوبری و ناوبری
ج- سرویس و نگهداری سیستمهای الکترونیکی، مخابراتی و کمک ناوبری
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:36 AM
رشتهاي كاملاً كاربردي و البته منزوي و متاسفانه به باور بعضي غير ضروري! زندگي يعني نحوه درك و فهم ما از محيط و عكسالعمل و رفتار ما در برابر آن.
روانشناس به بررسي نحوه ادراك محيط توسط موجود زنده يعني ما دانشآموزان از محيط خود و چگونگي رفتار ما در شرايط خاص مي پردازد.گرچه موجود زنده شامل غير انسان نيز ميشود ولي هدف اصلي اين رشته بررسي وضعيت انسان است.
شايد باورتان نشود كه اين رشته مي تواند در تبلور خلاقيتها و استعدادهاي دانشآموزان و در چرخه توليد اقتصادي پدران ما نقشي به مراتب مهمتر از رشتههاي تخصصي ايفا كند. اهميت علم روان شناسي ناشي از هميشگي بودن عملكرد ما انسان هاست. چون ما هميشه نيازمند آن هستيم كه افكار و تحليل ها و رفتارهاي خود و ديگران را بشناسيم و براي بهتر شدن و اصلاح امور حركت كنيم .
ضريب دروس تاريخ و جغرافي 3 و روانشناسي ، فلسفه ، منطق ، رياضي ، اقتصاد و فارسي 2 ميباشد.
دانشجويان فارغ التحصيل رشته کارشناسي روانشناسي جهت تدريس در مدارس يا فعاليت در مراکز مشاوره و مراکز فرهنگي بخش ها و ادارات مختلف مي توانند مشغول کار شوند به مرور زمان مسير اشتغال به کار کساني که روان شناسي خوانده اند بهتر شده است .
دانشجويان فعال در اين رشته و کساني که ادامه به تحصيل مي دهند مي توانند در بخش هاي مختلف وزارتخانه ها، خانه هاي فرهنگ، مدارس غيرانتفاعي، مراکز مطالعات خانواده، مراکز خيريه مشغول کار شوند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:36 AM
در فرهنگ پربار اسلامي و از جمله در قرآن مجيد بر لزوم حکم بر اساس ما انزل ا... به کرات تاکيد شده است رعايت اين دستور که در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران نيز مورد اشاره قرار گرفته است ايجاب مي کند که کساني که تصدي امر قضا را در محاکم کشور بر عهده مي گيرند ضمن آشنايي با آخرين تحولاتي که در عالم علم حقوق رخ مي دهد، تسلط کافي بر منابع فقه اسلامي داشته باشند، به طوري که مستقيماً بتوانند با مراجعه به کتب فقهي مرجع احکام مربوطه را استخراج نمايند.
برنامه درسي دوره کارشناسي رشته علوم قضائي
دانشکده علوم فضائي و خدمات اداري در جهت دسترسي به اين هدف مهم تنظيم شده و در آن تلاش شده است که در عين رعايت دروس عمومي و دروس تخصصي مصوب رشته حقوق به طور کامل، با افزودن تعدادي واحد فقهي در برنامه درسي و تعدادي واحد عربي به عنوان دروس پيش نياز تسلط نسبي دانش آموختگان دانشکده بر موازين فقهي تأمين گردد.
هدف اوليه از تشکيل دوره کارشناسي علوم فضائي تربيت نيروي کارآمد جهت تصدي مشاغل قضائي در قوه قضائيه جمهوري اسلامي ايران مي باشد.
حداقل و حداکثر تحصيل در دوره کارشناسي علوم قضائي مطابق آئين نامه آموزش مصوب شوراي عالي برنامه ريزي است، کليه دروس حداکثر در (8) ترم ارائه مي گردد. طول هر ترم 17 هفته است و زمان آموزش هر واحد درس از نوع نظري هفته اي يک ساعت و عملي 2 ساعت است.
تعداد کل واحد هاي درس دوره کارشناسي رشته علوم قضائي 135 واحد به شرح زير است:
• دروس عمومي 20 واحد (همان واحد هاي مصوب شوراي عالي برنامه ريزي براي دوره کارشناسي حقوق)
• دروس پايه
با توجه به هدف اصلي از تشکيل اين دانشکده، فارغ التحصيلان آن توانائي هاي لازم را براي تصدي امر قضا در محاکم جمهوري اسلامي ايران پيدا خواهند کرد، علاوه بر اين با توجه به اينکه دانشجويان دانشکده کليه دروس تخصصي رشته حقوق را همانند دانشجويان دانشکده هاي حقوق سراسر کشور مطالعه مي کنند، براي مشاغل زير نيز درست مثل دانش آموختگان حقوق توانايي خواهند داشت:
• در مسائل تحرير دعاوي که شامل بازپرسي و دادياري است.
• در مسائل تحرير ادله مانند معاينه محل و استماع گواهان محلي و استماع اظهارات متداعيين معذور از حضور در دادگاهها به دلايل مختلف از قبيل مرض و غيره.
• در ادارات تسویه ورشکستگي و سرپرستي محجورين فني و حقوقي.
• در ادارات اجراي احکام (مدني و کيفري)
• در ادارات ثبت اسناد و املاک
• در دفاتر اسناد رسمي به صورت سردفتر و دفتريار
• در وکالت دعاوي خصوصي و دولتي (داخلي و خارجي)
• در تنظيم قراردادهاي اقتصادي و بازرگاني داخلي و خارجي که تخصص لازم دارد.
• مشاوران حقوقي (کارشناسان حقوقي) در وزارتخانه ها و موسسات ديگر دولتي
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:37 AM
براي شما دانش آموزان واضح است که سياست آنقدر وسعت و کارائي پيدا کرده که گاهي از حد و مرز نيز مي گذرد و نخود هر آشي مي شود رشته علوم سياسي اين وظيفه را به عهده دارد که هر آنچه به علم سياست در جهان امروز مرتبط مي شود را در حد دوره هاي تعيين شده بيان کند.
اين رشته نيز از رشتههاي مورد توجه و ويژه در بين رشتههاي علوم انساني است.
انسان در برخورد با اسم اين رشته نگاهش با سرعت به سوي وزارت خارجه و ... ميرود .
موضوع اين رشته مطالعه و تحقيق درباره پديدههاي سياسي مثل اشكال مختلف حكومت و دولت است. كشف علل و پديدههاي سياسي، نحوه اداري سياسي جامعه و ايجاد ارتباط محترمانه با كشورهاي دنيا در عرصه روابط بينالمللي ميباشد.
دانشآموزان ايران در سطح جهان اطلاعات سياسي بالائي را دارند كه متأثر از انقلاب اسلامي است. آشنائي به زبان انگليسي و يا به عبارتي زبانهاي خارجي و همچنين داشتن اطلاعات خوب در زمينه تاريخ و جغرافي از عوامل توفيق در اين رشته است.در كنكور سراسري ، ضريب درس تاريخ و جغرافي براي اين رشته 3 است.
دوره كارشناسي علوم سياسي بر اساس نيازهاي جامعه تدوين شده است و فارغالتحصيلان اين دوره علاوه بر كسب توانائي علمي در تجربه و تحليل مسائل سياسي اجتماعي ايران و جهان ميتوانند در وزارتخانهها و مؤسسات و سازمانهاي عمومي كشور به ويژه وزارت امور خارجه، وزارت كشور، وزارت آموزش و پرورش و ديگر ارگانهاي اجرائي كشور به تحقيق و حل مسائل مربوطه اشتغال ورزند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:38 AM
معرفی مهندسی عمران
Civil Engineering
1-مقدمه:
مجموعه مهندسی عمران یا رشته عمران یكی از رشتههای پر اهمیت و جذاب در مجموعه رشتههای آزمون سراسری است كه داوطلب در گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی میتواند آن را انتخاب كند. پیشرفت سریع جوامع ونیازهای روز افزون آنها به انجام طرحهای مختلف عمرانی از یك طرف و رشد و توسعه علوم مختلف از طرف دیگر، ایجاب مینماید تا با یك برنامه ریزی صحیح و همه جانبه و پرورش استعدادهای جوان و نیز استفاده بهینه از ابزار و امكانات موجود در جامعه ، گامی بلند در جهت ترقی و تعالی جامعه برداشته شود.
2-اهمیت و ضرورت:
سرپناه از نیازهای اساسی و اولیه نوع بشر است که در دورههای مختلف زندگی او بصورتهای مختلفی به این نیاز پاسخ داده شده است. انسانهای اولیه از غارها که بصورت طبیعی ساخته پدیدههای زمین شناسی بودند استفاده میکردند. ولی آیا انسان بلند پرواز که همواره سعی در بدست آوردن و رام کردن طبیعت دارد، میتوانست به این مکانهای محدود و بی روح بسنده کند؟
انسانها با بکارگیری ابزارهای دست ساز خود و استفاده از منابعی که طبیعت در اختیار آنها قرار میداد، اقدام به ساخت محلی برای زندگی خود کردند. با پیدایش اولین سرپناه دست ساز بشر پایه و اساس مهندسی عمران بوجود آمد. با بزرگتر شدن جوامع و نیاز آنها به سرپناههای بزرگتر، و تلاش بشر در جهت مهار و رام کردن طبیعت در جهت رفع نیازهای خود همانند ساختن سدها و پلها و ... رفته رفته نقش مهندسی عمران در زندگی بشر پررنگ و پررنگتر شد.
پیشرفتهای بزرگی که امروزه شاهد آن هستیم در سایه آرامش و ایمنی ایجاد شده توسط مهندسی عمران حاصل گردیدهاست. مهار قهر طبیعت همانند سیل و زلزله و طوفانهای وحشتناک، هدیههایی هستند که مهندسی عمران به جامعه امروزی عطا کرده است. از طرف دیگر راههای ارتباطی که همچون شریانهای حیاتی جامعه هستند، سدهای عظیمی که برق را به ارمغان میآورند، تونلهایی که دل کوهها را میشکافند و ... همگی شواهدی بر اهمیت این رشته مهندسی دارند.
در زبان انگلیسی به مهندسی عمران Civil Engineering اطلاق میشود که Civil به معنی تمدن و از همان ریشه کلمه Civilization است. پس میتوان نتیجه گرفت همانطور که از اسم این رشته پیداست، مهندسی عمران یعنی مهندسی تمدن! و تقریبا بیش از سایر رشتههای مهندسی به جامعه نزدیکتر است.
3-تفاوت مدرک و شغل مهندس عمران:
ذکر این نکته ضروری است که مهندسی عمران، یک مدرک تحصیلی است که به فرد پس از تحصیل در دانشگاه اعطا میشود، ولی به عنوان شغل به حساب نمیآید. بلکه بدلیل گسترده بودن حوضه فعالیت دانش آموختگان این رشته، شغلهایی که یک مهندسی عمران میتواند داشته باشد بصورتهای مختلفی طبقهبندی میشوند. یک مهندس عمران میتواند در حوضه پیمانکاری، مشاوره، نظارت و یا اگر دقیقتر به موضوع بنگریم در قسمتهای ساختمان سازی، سدسازی، راه سازی، پالایشگاه و سازههای صنعتی، مدیریت ساخت، سازههای دریایی و ... فعالیت داشته باشد که سعی خواهم کرد در ادامه مطلب توضیحات بیشتری را در این مورد ارائه نمایم.
رشته عمران در کشور ایران در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا تدریس میشود و امکان گرفتن مدرک در هرکدام از مقاطع برای دانشجویان ایرانی وجود دارد. با بالارفتن سطح تحصیلی، بدلیل گسترده بودن زیر مجموعهها، زمینه فعالیت محدود و بصورت تخصصی درمیآید، برای مثال یک دانشجو در دوره کارشناسی عمران، بصورت ضمنی تمام دروس زیر مجموعههای مختلف را مطالعه میکند و تقریبا با تمام زیر مجموعهها بصورت محدودی آشنا میشود ولی در دورههای بالاتر فقط یکی از زمینهها مورد مطالعه دقیقتر قرار میگیرد. برای مثال درس "اصول مهندسی زلزله" یکی از دروس دوره کارشناسی است که طی آن دانشجویان با اساس زلزله و طراحی در برابر زلزله آشنا میشوند. اما در دوره کارشناسی ارشد مهندسی زلزله، دانشجویان فقط بصورت تخصصی به مطالعه دقیق زلزله میپردازند.
در این مطلب بیشتر به معرفی رشته مهندسی عمران یعنی دوره کارشناسی عمران پرداخته میشود و گرایشهای مختلف آن توضیح داده میشود.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:38 AM
4-معرفی اختصاری گرایشهای مختلف مهندسی عمران
4-1-مهندسی عمران – عمران
این رشته قبلا به مهندسی راه و ساختمان موسوم بوده و به منظور تربیت مهندسان طراح ، محاسبه و اجرای پروژههای ساختمانی، صنعتی ، راهسازی و تاسیسات آبی و نظارت بر حسن اجرای طرحهای عمرانی در زمینههای فوق و همچنین همكاری با مهندسان مشاور یا محاسبه در زمینههای یاد شده ، به وجود آمده است. قسمت عمده دروس این رشته را مجموعه متنوعی از دروس نظری و پروژههای طراحی تشكیل میدهد و كنار آنها تعدادی دروس آزمایشگاهی و كارگاهی و نیز دو دوره كارآموزی در طی دو تابستان پیشبینی شده است. با توجه به سیاستهای عمرانی و سرمایهگذاریهای دولت برای ایجاد ساختمانها، راهها، پلها، سدها، نیروگاههای هستهای و حرارتی ، رفع نیازهای عمرانی در زمینه مسكن و تاسیسات آبی جهت تامین آب آشامیدنی شهرها و روستاها همچنین بازسازی مناطق جنگزده اهمیت این رشته مشخص میشود. فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در وزارتخانهها (نظیر وزارتخانههای راه و ترابری مسكن و شهرسازی و نیرو) و شركتهای دولتی و شركتهای خصوصی و مهندسان مشاور به كارهای طراحی ، محاسبه و اجرا بپردازند. در شرایط حاضر فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در دورههای مختلف كارشناسی ارشد سازه (آنالیز و طرح سازهها) ، خاك و پی (مطالعه مسائل مربوط به رفتار خاكها و محاسبات پیها) ، راه و ترابری (طرح راهها و شبكه ترابری) ، سازههای آبی (طراحی سازههای هیدرولیكی و مسائل آبی دیگر در ارتباط با سدها) در داخل كشور ادامه تحصیل دهند.
امكان ادامه تحصیل در دوره دكتری در داخل و در خارج از كشور وجود دارد. دارا بودن دانش قوی ریاضی و فیزیك و توانایی جسمانی از ضروریات این رشته است. حدود 10 درصد از دروس این دوره عملی است و از دروس تخصصی آن میتوان طراحی سازههای فولاد و بتن ، پیسازی، مكانیك خاك، مكانیك سیالات، هیدرولیك و تحلیل سازهها را نام برد.
4-2-مهندسی عمران – نقشهبرداری
طرح و اجرای برنامههای عمران و مطالعات مربوط به زمین مستلزم وجود اطلاع دقیق مهندسی (مسطحاتی، ارتفاعی، چگونگی) به هنگام به صورت نقشههای گوناگون (ترسیمی ، رقمی، تصویری) از منطقه مورد نظر است. مجموعه نقشهبرداری پاسخگوی این نیازها به گونهای هماهنگ با دیگر رشتههای عمران است و هدفش تربیت افرادی است كه آگاهی علمی كافی و مهارت فنی لازم را در زمینه نقشهبرداری داشته باشند. داوطلبان ورود به این رشته باید در ریاضیات (هندسه، مثلثات) و فیزیك دوره دبیرستان قوی بوده علاقهمندی و آمادگی جسمی (برای كارهای صحرایی و ...) لازم را دارا باشند. بعضی دروس تخصصی این رشته عبارتند از : راه سازی ، تئوری خطاها، جغرافیای ایران ، نقشهبرداری، ژئودزی (جهت تعیین شكل زمین) فتوگرامتری زمینی و هوایی (عكسهای هوایی) كارتوگرافی، هیدروگرافی (نقشهبرداری از بستر دریا) ، پروژه و كارآموزی از جمله دروس این دوره است. بعضی تواناییهای فارغالتصیلان این رشته عبارتند از:
مدیریت گروههای اجرایی در عملیات نقشهبرداری ، طرح و برنامههای سیستم نقشه، محاسبات و برنامهریزی در زمینههای مختلف فنی نقشهبرداری، تدریس و آموزش در دوره كاردانی (پس از طی دوره مربوط به تعلیم و تربیت).
امكان ادامه تحصیل در این رشته تا حد كارشناسی ارشد در داخل و در سطوح بالاتر در خارج از كشور موجود است. سازمان نقشهبرداری وزارت برنامه و بودجه ، وزارت راه و ترابری ، وزارت نفت ، سازمان آب ، سازمان بنادر و كشتیرانی، اداره جغرافیایی ارتش و سپاه و بخش خصوصی و ... از جمله محلهای جذب فارغالتحصیلان این رشته است.
نظر دانشجویان: این رشته از لحاظ آموزشی با نارساییهایی نظیر كمبود استاد و لوازم كار مواجه است. زیربنای كلیه كارهای عمرانی نقشه برداری است و با توجه به لزوم انجام دادن كارهای عمرانی، فارغالتحصیلان آن سریعا جذب بازار كار میشوند. داوطلبان باید به سختی كار در بیابان و كوهستان و شرایط سخت نقشهبرداری توجه داشته باشند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:38 AM
4-3-مهندسی عمران – آب
این دوره به منظور تربیت متخصصانی تدوین شده است كه بتوانند در زمینههای شناخت منابع آب و كنترل و بهسازی كیفیت منابع آب اطلاعات لازم را به دست آورند تا بتوانند در مراحل مختلف طراحی ، نظارت و مدیریت پروژههای آب كار كنند. با توجه به اینكه توسعه كشور در زمینههای كشاورزی، صنعتی ، عمران و ... بستگی به میزان آب قابل استفاده دارد میتوان صنعت آب را در ایران در زمره صنایع مادر به حساب آورد. داوطلبان ورود به این دوره باید در دروس ریاضی، فیزیك و شیمی دبیرستان قوی بوده، علاقهمندی و استعداد لازم (خصوصا در زمینه طراحی ) را داشته باشند. دروس این دوره به صورت عمومی، پایه ، اصلی ، تخصصی، انتخابی و كارآموزی (كارآموزی صحرایی پروژه تخصصی و كارآموزی تخصصی) است. بعضی دروس اصلی و تخصصی این رشته عبارتند از : مكانیك خاك ، هواشناسی ، هیدرولیك ، آبهای زیرزمینی ، سدهای كوتاه ، پیسازی و ...
فارغالتحصیلان این دوره تواناییهای لازم را در زمینههای مربوط به كارشناسی مطالعه منابع آب ، تاسیسات آبی و سازههای هیدرولیكی، كارشناسی آب و فاضلاب و نظارت بر حسن اجرای طرحهای آبی را خواهند داشت. امكان ادامه تحصیل در این رشته تا حد كارشناسی ارشد و بالاتر در داخل و خارج از كشور وجود دارد. سازمان آب، وزارت جهاد كشاورزی ، وزارت نیرو و بخش خصوصی و ... از جمله مراكز جذب فارغالتحصیلان این دوره است.
نظر دانشجویان : یكی از امتیازات این گرایش آن است كه علاوه بر محاسبات سازهای، وارد محاسبات هیدرولوژی و هیدرولیك نیز شده و بر وسعت كار میافزاید.
بدلیل اهمیت گرایش مهندسی عمران – عمران و اینکه امروزه اطلاق مهندسی عمران بیشتر تداعی کننده این گرایش است، به توضیح جزئیات بیشتری از این گرایش میپردازیم:
5-توضیح کامل گرایش مهندسی عمران – عمران
5-1-تعریف و هدف
عمران یكی از گرایشهای مجموعه مهندسی عمران است كه در مقطع كارشناسی در بسیاری از دانشگاههای معتبر كشور ارائه می گردد.
هدف از این رشته تربیت نیروهای متخصصی است كه بتوانند در پروژه های مختلف عمرانی در زمینه های ساختمانی ، راه سازی،پل سازی، سازه ها و بناهای آبی ، جمع آوری و دفع فاضلاب و … مسوولیت طرح، محاسبه اجرا و نظارت بر اجرا را بر عهده گیرند.
5-2-اهمیت و جایگاه در جامعه
كمتر جایی از یك جامعه و كمتر محلی از یك منطقه است كه فعالیتهای عمرانی به عنوان اولین واساسی ترین نیازهای آن طرح نشود. حتی تمام فعالیتهای صنعتی، كشاورزی، و … نیز به طور مستقیم و غیر مستقیم به این رشته و ابسته اند و از آن سود می برند.
علاوه بر رشد و توسعه جوامع، پیشرفت علم و فن آوری نیز ضرورت پرداختن و توجه دقیق و علمی به كارهای عمرانی و تغییر شیوه های گذشته را آشكار می سازد. فعالیتهای مختلف عمرانی در جهت ایجاد ساختمانها، راهها- پلها، سدها، شبكه های آب رسانی شهرها و روستاها، ساختمانهای خاص نظیر نیرو گاههای هسته ای و حرارتی و .. بخش بزرگی از مجموعه فعالیتهای اقتصادی و تولیدی كشور را به خود اختصاص می دهد به گونه ای كه سهم عظیمی از سرمایه گذاری های ملی در طرحهای ساختمانی و صنایع وابسته به آن به كار گرفته می شود.
مجموعه مطالب بیان شده و نیز جذب سریع فارغ التحصیلان این مجموعه در وزارت خانه ها و نهادها و سازمانهای دولتی و همچنین بخشهای خصوصی نظیر : شركتهای مهندسان مشاور و شركتهای ساختمانی و راه سازی و … اهمیت قابل ملاحظه و نیاز خاص به متخصص در این رشته را، حتی در مقایسه با سایر رشته های فنی و مهندسی، به وضوح نشان می دهد .
5-3-تواناییهای لازم برای داوطلبان این رشته و ادامه تحصیل در آن
برای ادامه تحصیل در این رشته – با توجه به كمیت و كیفیت درسهایی كه در این دوره تدریس می گردد – داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینه های ریاضی . فیزیك برخوردار باشد، همچنین توان جسمی، قدرت تجزیه و تحلیل، قدرت تجسم و دقت كافی در مسائل را داشته باشد. شایان ذكر است كه بسیاری از كارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا" زیادی را می طلبد.
5-4-تواناییهای فارغ التحصیلان
همان گونه كه اشاره شد، فارغ التحصیلان این رشته می توانند پس از پایان تحصیلات، مسوولیتهای متفاوتی نظیر طراحی، محاسبه ، اجرا و نظارت بر اجرای طرحهای مختلف عمرانی را به عهده گیرند. از جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود :
1- محاسبه، ساخت و اجرا و تا حدودی طراحی ساختمانهای مختلف مسكونی ، اداری و صنعتی اعم از آجری، بتنی وفولادی، نظیر ساختمانهای مسكونی ویلایی ، چند طبقه، آپارتمانها و برجهای بلند و همچنین كارهای ساختمانی اداره ها، مدرسه ها، بیمارستانها، كارخانه ها و مراكز صنعتی، ساختمانها و مراكز ورزشی، تالارهای اجتماعات و …
2 - طراحی، محاسبه و اجرای راهها و جاده های مختلف ارتباطی داخل و خارج شهرها و و روستاها اعم از : راههای شوسه، راههای آسفالته، بزرگ راهها و نیز راه آهن ( شامل مسیریابی، پیاده كردن مسیر، زیر سازی و روسازی).
3- ساخت و اجرا و در مواردی طراحی و محاسبه انواع پلهای بتنی وفلزی و با دهانه ها و ابعاد و شكلهای متفاوت نظیر : پلهای داخل شهری و روگذرها، پلهای خارج شهری و جاده ها.
4- اجرای سدهای مختلف خاكی و بتنی و نیز بندهای انحرافی و سایر تاسیسات وایسته نظیر تونل یا كانال انحراف آب رودخانه ( جهت اجرای عملیات كارگاهی در ضمن ساخت سد) ، تاسیسات آبگیری از سد و كنترل ارتفاع آب در پشت سد و ... )
5 - اجرای كارهای مربوط به ساماندهی رودخانه ها.
6- طراحی، محاسبه و ساخت خطوط انتقال آب اعم از انواع كانالهای تحت فشار و یا كانالهای با سطح آزاد آب كه به منظور انتقال آب از سدها و دریاچه ها و .. . برای مصارف كشاورزی، شرب و صنعتی به منطقه های مورد نیاز و نیز جهت انتقال آب از تصفیه خانه های آب به مخازن آب و از آن جا به مناطق مصرف، ساخته می شوند.
7-ساخت تصفیه خانه های آب و فاضلاب شامل : ساختمانها تاسیسات مربوط ، محوطه سازی و ...
8- طراحی، محاسبه وساخت شبكه های آب رسانی به منطقه های شهری و روستایی جهت تامین آب شرب مورد نیاز افراد و تاسیسات مربوط نظیر : مخازن آب،لوله كشی، انشعابات، و ...
9- طراحی ، محاسبه ساخت شبكه های جمع آوریو دفع آبهای سطحی ناشی از نزولات جوی در خیابانها وسایر منطقه های شهرها و شهر كها و همچنین شبكه های جمع آوری و دفع فاضلابهای خانگی و صنعتی و انتقال آنها به خارج از شهر و تصفیه خانه ها.
10- انجام بسیار از كارهای نقشه برداری كه برای كارهای ساختمانی مختلف نظیر: سراه سازی، سد سازی، و كهبه خصوص برای پیاده نمودن و اجرای دقیق نقشه ها مورد نیاز است، و همچنین تا حدودی كارهای نقشه كشی طراحی و معماری .
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:38 AM
5-5-موقعیتهای شغلی و محلهای كار
مراكز مختلفی به صورت مستقیم و غیر مستقیم در فعالتیهای عمرانی نقش دارند كه هر یك به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ التحصیلان این رشته می كنند.
وزارت خانه های مسكن و شهر سازی، راه و ترابری ، جهاد سازندگی و نیرو بهصورت گسترده تر و سایر وزارت خانه ها ، اداره ها ، سازمانها، مراكز دولتی و خصوصی نظیر : وزارت خانه های آموزش وپرورش ، كشاورزی، فرهنگ و آموزش عالی،بانكها و ... به صورت غیر مستقیم برای كارهای عمرانی خود مثل طرح محاسبه ، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن، شركتهای مختلف مهندسان مشاور كه در كشور به صورت گسترده وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت براجرای پروژه های ساختمانی را برعهده دارند، همچنین شركتهای ساختمانی و را ه سازی دولتی و خصوصی كه در اجرای این طرحها فعالیت دارند ،تعداد كثیری از فارغ التحصیلان رشته عمران را استخدام می كنند.
5-6-واحدهای درسی
بر اساس مصوبه های شورای عالی برنامه ریزی، دانشجو باید در دوره كارشناسی عمران 14 واحد درسی رابگذراند كه 20 واحد آن درسهای عمومی ، 25 واحد درسهای پایه، 8 واحد درسهای اصلی و تخصصی الزامی و 15 واحد درسهای اختیاری است.
1- درسهای عمومی ،درسهایی است كه در تمام رشته های تحصیلی دانشگاهی و در دوره های كارشناسی و كارشناسی ارشد پیوسته ب صورت مشترك ارائه می گردد و دانشجو موظف به گذراندن آنهاست، نظیر معارف اسلامی، فارسی و زبان خارجی .
درسهای پایه به درسهای گفته می شود كه در غالب رشته های هم گروه ( نظیر گروه فنی و مهندسی ) و بخصوص در گرایشهای مختلف یك رشته، بهصورت مشترك تدریس شده، اساس و پایه درسهای اصلی و تخصصی را تشكیل می دهد نظیر ریاضی عمومی ،معادلات دیفرانسیل وفیزیك.
درسهای اصلی و تخصصی الزامی عبارت از درسهایی است كه دانشجو را در زمینه تخصصی مربوط آموزش داده،او را برای انجام وظایف خاص در زمینه كارهای خویش در جامعه آماده میسازد ، نظیر " رسم فنی و نقشه كشی ساختمان " ، " سازه های بتن آرامه " و " سازه های فولاد " . گذراندن این درسهای تخصصی الزامی است.
درسهای اختیاری ، عبارت است از : مجموعه درسهایی كه اگر چه تخصصی است، اما دانشجو می تواند با توجه به علاقه شخصی و برنامه ای كه برای اینده خود دارد و همچنین نظر استاد راهنما در گروه و با هماهنگی شورای آموزشی گروه، تعدادی از آنها را انتخاب نماید : نظیر : " ماشین الات ساختمان " ، اصول مهندسی ترافیك " و بناهای آبی " .
الف ) درسهای پایه
13 واحد از درسهای پایه در زمینه ریاضی است، شامل " ریاضی عمومی " ، " معادلات دیفرانسیل " ، " محاسبات عددی و آمار " و " احتمال مهندسی " كه پایه درسهای تخصصی در مهندسی عمران را تشكیل می دهد ومكمل ریاضیاتی است كه در دوران دبیرستان و در رشته ریاضی – فیزیك خوانده می شود. برای موفقیت در این درسها، دانشجو باید تلاشهای فكری و علمی قابل ملاحظه ای انجام دهد.
همچنین درسهای " فیزیك در زمینه های حرارت " ، " مكانیك " و الكتریسته " و " مغناطیس " و یز درس " برنامه نویسی رایانه" – كه در آن دانشجو با رایانه و زبانهای برنامه نویسی رایانه آشنا می شود وبه برنامه نویسی به زبان فرترن تسلط پیدا می كند – از جمله درسهای پایه هستند.
ب ) درسهای اصلی و تخصصی الزامی
این درسها كه بسیاری از آنها به یك دیگر وابسته اند و بعضی پیش نیاز درس دیگر است، دانشجو در طول نیم سالهای مختلف تحصیلی آنها را انتخاب ومی گذراند. دراین جا خلاصه ای از مطالب مطرح شده در بعضی از درسهای تخصصی الزامی را ارائه می كنیم .
رسم فنی و نقشه كشی ساختمان : در درس " رسم فنی و نقشه كشی ساختمان " ، دانشجو با اصول كلی رسم فنی و نمایش قطعه ها به صورت تصویری آشنا شده، پس از شناخت علائم قرار دادی در نقشه های ساختمان و نقشه های تاسیسات برقی و مكانیكی، چگونگی رسم نقشه های مختلف و خواندن نقشه های ساختمانی را فرامی گیرد.
اصول مبانی معماری و شهر سازی : در این درس كه پس از درس فنی و نقشه كشی گذراندنه می شود، دانشجویان با نظریه های معماری ونقش مهندسان معماری در جامعه آشنا شده، چگونگی ارتباط بین فضاهای مختلف در انواع ساختمانها نظیر ساختمانهای مسكونی ، كودكستان، مدرسه ، كتابخانه ، بناهای صنعتی و درمانگاه وبیمارستان را فرا می گیرند. همچنین مطالبیدر مورد مفاهیم اولیه شهر سازی و جوامع روستایی و شناخت طرحهای هادی و تفصیلی و منطقه ای در مورد فعالیتهای عمرانی شهری، در این درس ارائه می گردد.
استاتیك، مقاومت مصالح ،تحلیل سازه ها : در این درسها كه به ترتیب در نیم سالهای مختلف ارائه می گردد، تعادل سازه های مختلف دراثر بارها ونیروهای وارده بر آنها مورد مطالعه قرار گرفته، چگونگی محاسبه سازه هایی همچون خرپاها بیان می شود. سپس به بررسی نیروهای داخلی به وجود آمده دراثر بارهای خارجی وروشهای تعیین آنها در قسمتهای مختلف سازه پرداخته ، ضمن تعیین مشخصه های هندسی قطعه های مختلف، مقاومت آنها را در مقابل نیروهای محوری و برشی همچنین خمش و پیچش مورد بررسی و تجزیه وتحلیل قرار می دهد.
همچنین در درس" تحلیل سازه ها " ، روشهای محاسبه تغییر مكان سازه ها و تحلیل سازه های پیچیده تر نظیر : " تیرهای سراسری " " قابهای" وساختمانهای بلند ( برج)، به دانشجو آموزش داده می شود.
اصول مهندسی زلزله : شناخت علتهای وقوع زلزله ، چگونگی سنجش قدرت زلزله، چگونگی تخریب و راههای كاهش پیامدهای آن، و روشهای تحلیل سازه های مختلف در برابر زلزله جهت مقاوم سازی آنها به خصوص برای منطقه های زلزله خیز ایران از اهمیت خاصی برخوردار است كهدر درس " اصول مهندسی زلزله " مورد بحث قرار می گیرد.
سازه های بتن آرمه و پروژه : بسیاری از ساختمانها وسازه ها نظیر ساختمانهای چند طبقه ،پلها و .. با بتن و بتن مسلح ساخته می شود و در موارد دیگر نیز حداقل برای ساخت قسمتهایی از سازه نظیر پی و فوندانسیون ( شالوده ) و.. از بتن استفاده می گردد. در درس " سازه های بتن آرامه " با استفاده ازاصول فراگرفته شده در تحلیل سازه ها، واكنش قطعات بتنی نظیر تیرها، ستونها، قابها، و صفحات ساخته شده از بتن مسلح تحت تاثیر انواع مختلف بارگذاری وتركیبات آنها مورد بررسی قرار گرفته ، با توجه به خواص مكانیكی بتن و فولاد و ایین نامههای مختلف ،ابعاد قطعه ومیزان فولاد لازم در هر قسمت ، معین و طراحی می گردد.
در نهایت ،دانشجو از طریق انجام طرح، كلیه مرحاه های بارگذاری، آنالیز، و طراحی یك سازه بتنی را به پایان رسانیده، گزارش كاملی از طی مراحل و نحوه محاسبات ونتیجه آنها ارائه می كند.
سازه های فولادی وپروژه : دراین درسها،دانشجو ضمن آشنا شدن با انواع فولادهای ساختمانی ، واكنش و مقاومت آنها، به چگ.نگی عملكرد اعضای مختلف یك سازه فولادی تحت اثر بارهای مختلف تسلط یافته، نحوه محاسبه قطعه های مختلف نظیر تیرها، ستونها، قابها، بادبندها واتصالهای مختلف آنها را فرا می گیرد، همچنین برای طراحی و تعیین مشخصه ها و ابعاد این قطعه ها، حداقل با یك ایین نامه معتبر بین المللی و نیز با ایین نامه ساختمانهای فولادی ایران آشنایی كامل پیدا می كند.
در پایان درس نظری ، دانشجو طرح كامل یك سازه فولادی را از ابتدا تا انتها به همراه گزارش مبسوط آن – به عنوان پروژه – ارائه می كند.
مكانیك خاك و پی سازی : بارهای وارد شده بر سازه ها از طریق پی یا فوندانسیون ( شالوده ) به خاك منتقل می شود. بدین جهت، شناخت چگونگی واكنش انواع خاكها و پی ها از ضروریات است. با این تعبیر ، هدف از این دو درس ، اشنایی دانشجو با مبانی و مفاهیم مقدماتی واكنش خاكها با تكیه بر خواص فیزیكی – مكانیكی آنها و با توجه به زمینه های كاربردی در مسائل مهندسی نظیر تنشها ومقاومت خاك و بررسی پایداری در خاكها و اصول و قانونهای حاكم بر آنها وهمچنین شناسایی انواع پی ها، ظرفیت باربری و محاسبه آنهاست .
مكانیك سیالات ، هیدرولیك و هیدرولوژی مهندسی : بررسی خواص فیزیكی سیالات و از جمله آب، قانونهای حاكم بر آنها در حالت سكون و حركت، نیروهای وارد ده بر اجسام و ساختمانها تاسیسات مختلف ناشی از وجود سیال، تجزیه وتحلیل ومحاسبه جریان درمسیرهای تحت فشار و نیز بررسی حركت وواكنش آب در شرایط و حالتهای مختلف در كانالهای با سطح آزاد و قانونهای هیدرولیكی حاكم بر آنها، از جمله هدفهای درسهای مكانیك سیالات و هیدرولیك است. همچنین در درس هیدرولوژی مهندسی، دانشجو با انواع بارندگیها، تبخیر و تعرق ، نفوذ آب در خاك، آبها سطحی ، آبهای زیر زمینی و روشهای تخمین و مطالعه آنها آشنا می شود.
مهندسی آب وفاضلاب و پروژه : برای تامین آب مورد نیاز جوامع روستایی ،شهری ومراكز صنعتی لازم است تا با انواع و میزان مصرف آب،چگونگی تامین آب، خطوط انتقال و نحوه محاسبه آنها، تصفیه خانه ها، مخزنهای ذخیره، شبكه توزیع آب و محدودیتهای فنی مربوط، آشنایی كامل وجود داشته باشد، همچنین چگونگی جمع آوری ، دفع و تصفیه فاضلابهای سطحی ، خانگی وصنعتی و آشنایی با مجموعه تاسیسات مرتبط از مسائلی است كه یك مهندس عمران باید با آنها آشنایی داشته باشد. این موارد از جمله هدفهای درس " مهندسی آب و فاضلاب و پروژه " است كه در نهایت به انجام یك پروژه برای محاسبه و طراحی كامل شبكه توزیع آب، جمع آوری و دفع فاضلاب و آبهای سطحی یك شهر یا شهرك منجر می شود.
بناهای آبی : در این درس ، دانشجو با طراحی و محاسبه برخی از شیوه های انتقال آب و سازه های آب نظیر : كانالهای خاكی و پوشش دار، كانالهای تحت فشار ، ایستگاههای پمپاژ، آبشارها یا شیب شكنها، زیر گذرها، حوضچه های آرامش و چگونگی آبگیری از سدها، دریاچه ها، كانالها و رودخانه ها و تاسیسات مربوطه آشنا می شود.
نقشه برداری و عملیات : كاردان با دوربینهای مختلف نقشه برداری از طریق اندازه گیری مستقیم و موقعیت نقاط زمینی شناخت انواع و استاندارد نقشه و كاربرد آنها در مهندسی عمران، روشهای اندازگیری طول، زاویه تعیین امتداد وترازیابی و ... از نیازهای ضروری مهندسی عمران است كه در درسهای یاد شده به عنوان یكی از درسهای جذاب بیان می گردد.
راه سازی، روسازی راه و مهندسی ترابری : از جمله تخصصهای مهم یك مهندس عمران، شناخت طرح و محاسبه زیر سازی و روسازی راههاست. بدین منظور درسهای یاد شده جهت فراگیری مطلبی نظیر : طراحی و اجرای راها شامل : مسیریابی، عملیات خاكی، مشخصه ها و طرح هندسی راها در مسیرهای افقی و قائم، مشخصه های فنی انواع مصالح راه و لایه های مختلف روسازی آن ، همچنین روشهای طرح و اجرای روسازیهای شنی و آسفالتی و نیز شبكه هاب حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی و برنامه ریزیها و مدیریتهای حمل و نقل ارائه می گردند.
در درس پروژه راه سازی كه پس از درسهای راه سازی و مهندسی ترابری ارائه می شود، كاربرد اصول را هسازی در طرح كامل یك راه، از ابتدا تا انتها به همراه رسم نقشه ها و محاسبه های مربوط مورد توجه قرار می گیرد .
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:39 AM
ج ) سایر درسها
علاوه بر موارد یاد شده كه اهم درسهای دانشگاهی در رشته مهندسی عمران – عمران می باشد، درسهای دیگری نظیر : " مصالح ساختمانی و آزمایشگاه " ، " تكنولوژی بتن و آزمایشگاه " ، " آزمایشگاه مكانیك خاك " ، " آزمایشگاه هیدرولیك " و " آزمایشگاه مقاومت مصالح " ارائه می گردد كه در درسهای آزمایشگاهی، دانشجو بعضی مطالب خوانده شده در درسهای نظری را در عمل آزمایشگاهی آزمایش می كند.
درسهای نظیر " راه آهن " ، و " اصول مهندسی ترافیك " هم كه از جمله درسهای مهم این دوره هستند در بسیاری از دانشگاههای معتبر به عنوان درسهای اجباری تدریس می شوند.
درسهای دیگری به عنوان درسهای اختیاری در دانشگاههای مختلف باعنوانهای متفاوت ارائه می گردند. از جمله مهمترین آنها می توان به درسهای : " بارگذاری " ، " اصول مهندسیسد" ، " طراحی ومعماری " و " اصول مهندسی پل " اشاره كرد.
5-7-ادامه تحصیلات
ادامه تحصیلات در دوره بعد از كارشناسی را تحصیلات تكمیلی می نامند كه شامل : كارشناسی ارشد ( فوق لیسانس یا دكترای حرفه ای ) و دكترای تخصصی است. در دوره كارشناسی ارشد ناپیوسته ، دانشجو حدود 32 واحد آموزشی تخصصی را كه به تناسب رشته ، تعدادی از واحدهای آن را پایان نامه ( یا رساله ) تشكیل می دهد، می گذراند و معلومات خود را در یك زمینه خاص از رشته، گسترده تر از مقطع كارشناسی افزایش می دهد .
در دوره كارشناس تخصصی كه پس از پایان تحصیلات در مقطع كارشناسی ارشد شروع می شود، بسته به رشته تحصیلی ، حدود 45 واحد درس اختصاصی ارائه می گردد كه اغلب در حدود نصف این تعداد واحد به پایان نامه دكتری اختصاص می یابد. دانشجو با تدوین این رساله ، كار تحقیقاتی نسبتا" گسترده ای را در یك زمینه تخصصی خاص به انجام می رساند و سعی می كند در گسترش مرزهای دانش سهیم باشد.
5-8-گرایشهای مختلف كارشناسی ارشد و دكتری در رشته عمران
فارغالتحصیلان مقطع كارشناسی عمران- عمران، می تواند در مقطع كارشناسی ارشد در گرایشهای مختلف : سازه، سازه های هیدرولیكی ،مهندسی زلزله ، راه وترابری، مكانیك خاك وپی ، مهندسی آب، سازه های دریایی ،مهندسی مدیریت ساخت، مهندسی برنامه ریزی حمل و نقل ،مهندسی نقشه برداری ( ژئودزی)، فتوگرامتری و مهندسی محیط زیست به تحصیل ادامه دهد و در هر یك از گرایشهای یاد شده زیر شاخه های تخصصی تری وجود دارد كه در مقطع دكترای تخصصی و به خصوص در ضمن انجام رساله دكتری به آن پرداخته می شود.
امكان ادامه تحصیل در تمام گرایشهای یاد شده درمقطع كارشناسی ارشد و در بعضی از زمینه های یاد شده در مقطع دكتری در داخل كشور وجود دارد، ولی ادامه تحصیل در پاره ای از گرایشهای دیگر، در حال حاضر فقط در خارج از كشور میسر است.
5-9-تواناییهای فارغ التحصیلان مقطعهای كارشناسی ارشد و دكتری
در دوره های تحصیلات تكمیلی ( كارشناسی ارشد و دكتری ) بیشتر به جنبه های نظری و پژوهشی پرداخته می شود. بدین جهت فارغ التحصیلان این دوره ها در هر یك از گرایشهای یاد شده، بیشتر تواناییهای علمی و محاسباتی و به طور كلی نظری خود را افزایش می دهد، اگر چه این افزایش توانایی ، در كارهای اجرایی علمی نیز از نظر صحت اجرا می تواند نقش مهمی داشته باشد.
در مقطع دكتری دانشجو ضمن اففزایش مراتب علمی خود، در یك زمینه تخصصی تر ، قدرت و توان خود را برای انجام كارهای تحقیقاتی و توسعه مرزهای دانش و رفع معضلات علمی و اجرایی از طریق پژوهش بالا برده، تحقیقاتی را در یك مورد خاص، انجام می دهد.
5-10-جذب فارغ التحصیلان تحصیلات تكمیلی در محیطهای كار
از آن جا كه این فارغ التحصیلان علاوه بر تواناییهای یك كارشناس عمران، از نظر علمی و نظری وپژوهشی در یك زمینه خاص، معلومات بیشتری دارند، بدین جهت كارایی بیشتری نیز دارند واز مطالب فراگرفته شده می توانند در زمینه های طراحی و محاسباتی دقیق و تخصصی تر و همچنین پژوهشی ، استفاده نمایند. این گونه فارغ التحصیلان ضمن آن كه می توانند در تمام محلیهای جذب فارغ التحصیلان كارشناسی مشغول به كار گردند، مسوولیتهای بالاتر و سنگین تر علمی،پژهشی و اجرایی را به عهده می گیرند. پس از پپایان دوره دكترای تخصصی ، امكان همكاری در دانشگاهها و سایر مراكز علمی و پژوهشی به عنوان عضو هیات علمی برایشان میسر می گردد.
6-اینده شغلی ، بازاركار، درآمد:
مراكز مختلفی به صورت مستقیم و غیرمستقیم در فعالیتهای عمرانی نقش دارند كه هر یك به تناسب نوع فعالیت خود، اقدام به جذب فارغالتحصیلان این رشته میكنند.
وزارتخانههای مسكن و شهرسازی، راه و ترابری، جهاد سازندگی و نیرو به صورت گستردهتر و سایر وزارتخانهها، ادارهها ، سازمانها ، مراكز دولتی و خصوصی نظیر : وزارتخانههای آموزش و پرورش ، كشاورزی ، فرهنگ و آموزش عالی، بانكها و ... به صورت مستقیم برای كارهای عمرانی خود مثل طرح و محاسبه، اجرا و نظارت بر اجرا، نیاز به استخدام مهندسان عمران دارند. علاوه بر آن ، شركتهای مختلف مهندسان مشاور كه در كشور به صورت گسترده وظیفه طراحی ، محاسبه و نظارت بر اجرای پروژههای ساختمانی را بر عهده دارند؛ همچنین شركتهای ساختمانی و راهسازی دولتی و خصوصی كه در اجرای این طرحها فعالیت دارند، تعداد كثیری از فارغالتحصیلان رشته عمران را استخدام میكنند.
«اصولا مهندس عمران شانس كاری زیادی دارد چون در طراحی و ساخت بسیاری از كارهای عمرانی مانند راهها ، پلها ، سدها ، سازههای دریایی برای سكوهای نفتی، آشیانههای هواپیما و خانههای مسكونی مقاوم در مقابل زلزله، مهندسین عمران حضوری فعال دارند. متخصصانی كه یا در دفترهای مشاوره به طراحی پروژههای فوق میپردازند و یا مجری كارهای عمرانی مذكور بوده و به كیفیت اجرای آنها نظارت دارند.»
«البته باید توجه داشت كه هر دانشجوی مهندسی عمران نمیتواند فرصتهای شغلی خوبی داشته باشد. بلكه باید در دوران تحصیل به دنبال پژوهش ، تحقیق و یادگرفتن باشد نه این كه تنها واحدهای دانشگاهی را پاس كند و یا حتی به فكر یك معدل خوب دانشگاهی باشد. چون شركتهای عمرانی خصوصی و دولتی به دنبال یك نیروی كارآمد هستند نه یك شاگر اول دانشگاه »
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:39 AM
7-تواناییهای مورد نیاز و قابل توصیه :
یك مهندس عمران باید بسیار اجتماعی و دارای توان ایجاد ارتباط با جمله سایرین باشد چون رشته مهندسی عمران یك رشته گروهی است. یعنی متخصص عمران در محیط كار خود با اقشار مختلف جامعه از جامعه كارگران، تكنسینها و مهندسان رشتههای دیگر سروكار دارد و باید با همه این افراد ارتباط خوبی برقرار كند تا بتواند شاهد پیشرفت و موفقیت كارش باشد.
با توجه به كمیت و كیفیت درسهایی كه در این رشته ارایه میگردد، داوطلب باید از توان و دانش برتر در زمینههای ریاضی و فیزیك برخوردار باشد. همچنین توان جسمی ، قدرت تجزیه و تحلیل ، قدرت تجسم و دقت كافی در بسیاری از مسایل را داشته باشد.
«رشته مهندسی عمران دارای دو بعد اجرایی و نظری و آزمایشگاهی است. در این میان عدهای از مهندسین جذب كارهای اجرایی میشوند كه در این صورت باید آمادگی كار در كارگاههای داخل و خارج شهر را داشته باشند یعنی برای برنامهریزی و سروكار داشتن با اقشار مختلف مردم آماده باشند و عدهای نیز جذب بعد نظری و آزمایشگاهی مهندسی میشوند كه این عده نیز باید آمادگی كارهای محاسباتی ، دفتری و آزمایشگاهی را داشته باشند. كارهایی كه به ریاضیات قوی و صبر و حوصله بسیار نیاز دارد.»
شایان ذكر است كه بسیاری از كارها و طرحهای عمرانی در خارج از محیطهای شهری بوده و فعالیت نسبتا زیادی را میطلبد لذا داوطلب این رشته باید علاقمند به كارهای عمرانی بوده و توانایی كار در محیطهای پرجمعیت را داشته باشد.
8-وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر :
وقتی كسی صحبت از سازندگی میكند اولین چیزی كه به ذهن هر كس میرسد پل، سد، كارخانه و كارگاه است كه ساخت بنای همه اینها بر عهده مهندسین عمران است و به همین دلیل فرصتهای شغلی این رشته در همه جای دنیا بسیار زیاد است. در همه كشور ما نیز كه فعالیتهای عمرانی 30 تا 40 درصد كل بودجه كشور را به خود اختصاص میدهد، بازار كار یك مهندس عمران از مهندسین رشتههای دیگر بیشتر است. بویژه این كه كشور ما بعد از انقلاب در زمینه مهندسی عمران رشد زیادی داشته است.»
با توجه به روند رو به رشد ساخت و ساز بناهای شهری در ایران و احتیاج به مسكن و ساختمان به نظر میرسد بازار كار این رشته همچنان پویا و پرتحرك باشد.
9-پیشبینی وضعیت اینده رشته در ایران :
«چندسال پیش كه برای مترو كارشناسان ژاپنی آمده بودند، یكی از آنها گفته بود تهران ده بزرگی است چرا كه خیلی از سیستمهای شهری را ندارد. این نشان میدهد كه برای پیشرفت و توسعه، ما به كارهای زیربنایی مثل راه، مترو و تاسیسات شهری بسیار نیازمندیم. برای مثال امكان ندارد كه كشوری پیشرفت كند اما سیستم ترابری و حمل و نقل آن به طور كامل درست نشده باشد؛ كاری كه بخش اصلی آن بر عهده مهندسین عمران است.»
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:39 AM
مهندسی پرتوپزشکی
تاريخچه پرتوپزشکی:
يكي از روشهاي تشخيصي و درماني ارزشمند در طب، پزشكي هسته اي مي باشد. كه تبلور آن از ابتدا تا كنون تلفيقي از كشفيات مهم تاريخي بوده است. اولين جرقه در سال 1895 با كشف اشعه X و در 1934 با كشف مواد راديواكتيو زده شد. اولين استفاده كلينيكي مواد راديواكتيو، در سال 1937 جهت درمان لوسمي در دانشگاه كاليفرنيا در بركلي بود. بعــــــد از آن در 1946 با استــــــفاده از اين مواد توانستند در يك بيمار مبتلا به سرطان تيروئـــــيد از پيشرفت اين بيماري جلوگيري كنند.
البته تا 1950 كاربرد كلينيكي مواد راديواكتيو بطور شايع رواج نيافت و مسكوت ماند. طي سالهاي بعد از آن متخصصين و فيزيكدانان به اين واقعيت پي بردند كه مي توان از تجمع راديو داروها در ارگان هدف تصاويري از آن تهيه نمود و يا به درمان بافت آسيب ديده كمك نمود. بطوريكه در اواسط دهه 60 مطالعات بسياري در خصوص طراحي تجهيزات لازم آغاز گشت. در دهه 1970 توانستند با جاروب نمودن از ارگانهاي ديگر بدن مانند كبد و طحال، تومورهاي مغزي و مجاري گوارشي تصاويري را تهيه نمايند. و در دهه 1980 از راديو داروها جهت تشخيص بيماري هاي قلبي استفاده نمودند و هم اكنون نيز با ضريب اطمينان بسيار بالايي از پزشكي هسته اي در درمان و تشخيص و پيگيري روند درمان بيماريها استفاده مي گردد.
پرتوپزشکی چیست؟
پرتوپزشکی شاخهاي از پزشکي است که در آن تشعشع خواص هستهاي نوکليدهايراديواکتيو و نوکليدهاي پايدار ، هم براي تشخيص و هم براي درمان امراض بکارميروند. اين امر ميتواند يا با پرتودهي مستقيم مريض با يک چشمه تشتعشع خارجي يابا تزريق داروهاي نشاندار با راديواکتيويته به مريض تحقق يابد .
*راديو داروداروهاي نشاندار راديواکتيو که به مريض تزريق يا خورانده ميشوند، به نام راديوداروها معروف هستند. دارويي هستهاي يا راديو فارماکولوژي روش دارويي خاصي است کهبا ترکيبات ، آزمايش يا تزريق مناسب راديو دارو به مريض ارتباط دارد.
کاربردراديوداروها
*روشهاي تشخيص زندهروشهاي تشخيص زنده آن روشهايي هستند کهدر آنها يک راديو دارو در سيستم يک مريض زنده ، بطريق خوراندن ، تزريق ، يا بااستنشاق وارد ميگرددم اشعه گاماي نشر شده بوسيله راديو داروها براي تامين اطلاعاتمورد نياز بر روي صفحه کامپيوتر قابل مشاهده هستند.
روشهاي تشخيص غير زندهروشهاي غير زنده آنهايي هستند که روي نمونههاي برداشته شده از يک مريض انجامميگيرد. تعدادي از اين روشها مستلزم بکارگيري راديو داروها است. ولي مهمترين آنهاروش راديو ايمونواسي (RIA) ميباشد.
راديو ايمونواسي و تاثير آن در پزشکيراديو ايمونواسي نوعي تجزيه بطريق رقيق کردن ايزوتوپي (IDA) ، جزو استو کيومترياست که در آن عنصر مورد تجريه نشاندار و غير نشاندار براي پيوند با مقادير محدودمولکولي که بطور خاص با عنصر مورد تجزيه پيوند ميدهد، رقابت ميکند. RIA بطورگسترده در آزمايشگاههاي پزشکي براي تعيين هورمونها ، داروها ، ويروسها ، و ديگرگونههاي آلي در سطح جهان بکار ميرود. شروع RIA به سالهاي 1950 ، با بررسي S.Berson و R.Yalow برروي متابوليسم انسولين B1I در مريضهاي ديابتي برميگردد.
Berson و Yalow دريافتند که مريضهاي ديابتي موادي در سرم خوندارند که با انسولين پيوند ميدهند. آنها مشاهده کردند که انسولين نشاندار وغيرنشاندار با اين ماده پيوند دهنده رقابت کرده، و اين مقدار انسولين غيرنشاندارموجود ، مقادير انسولين نشاندار را که پيوند داده متاثر ميکند. آنها در اين مطالعهتوانايي روش ، جهت ارزيابي انسولين را دريافتند. RIA از آن زمان تا کنون پيشرفتهايگستردهاي را در روشهاي پزشکي با کاربردهاي وسيع براي اندازه گيري مقادير بسيار کمبسياري از بيو مولکولهاي مهم نموده است.
کاربردهاي درماني تشعشعکاربردهاي درماني تشعشع و راديو داروها نسبت به کاربردهاي تشخيص محدودتر هستند. زماني که تشعشع براي درمان بکار ميرود، مقصود نابود نمودن يک قسمت خاص از نسوجمريض با تشعشع است. چشمه تشعشع ميتواند داخلي و خارجي باشد.
چشمههاي مورداستفاده در درمانچشمههاي خارجي تشعشع در حال حاضر اساسا در شکل باريکههايالکتروني يا اشعه ايکس است. بسياري از دستگاهها ميتوانند براي توليد اين تشعشعاتبکار روند. ولي شتابدهندهاي خطي کوچک بيشترين کاربرد را دارند. الکترونهاي باانرژيهاي 4 تا 15 ميليون الکترون ولت براي درمان سرطانهايي که نزديک سطح بدن هستند،مانند سرطانهاي پوست ، سينه ، سر و گردن بکار ميروند.
زماني که نفوذبيشتري از تشعشع لازم باشد، اشعه گاما از يک چشمه بسته راديو نوکليد مورد استفادهقرار ميگيرد. 60Co بطور گستردهاي براي اين منظور بکار رفته است، ولي در حال حاضر 137Cs ترجيح داده ميشود. علاوه بر تشعشع خارجي يک عضو ممکن است، يک سوزن يا دانهراديواکتيو را در داخل بدن مريض کاشت و لذا تنها مقاطع خاصي را که بايد نابود شوند،پرتودهي نمود. در اين رابطه کاشتهاي 198Au و 125I متداول است.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:40 AM
تصویر برداری در پرتوپزشکی
مشکل تصویربرداری از بدن انسان این است که ماده ای کدر و غیر شفاف است، نگاه کردن درون بدنانسان نیز بطور کلی دردناک است. در گذشته روش معمول دیدن درون بدن انسان جراحی بود! اما امروزه با استفاده از انبوهی از روشهای جدید دیگر نیازی به این روشهای وحشتناکنیست. تصویر برداری اشعه X، MRI، تصویر برداری CAT و مافوق صوت برخی از این تکنیکها هستند. هر کدام از این تکنیک ها مزایا و معایبی دارند که باعث می شود برای شرایطمختلف واعضای مختلف بدن مفید باشند.
تکنیک های تصویر برداری پزشکی هسته ایروشهای جدیدی را برای نگاه کردن به درون بدن انسان برای پزشکان فراهم می کند. اینتکنیک ها ترکیبی از استفاده از کامپیوتر، حسگرها و مواد رادیواکتیو است. این روشهاعبارتند از:
• توموگرافی با استفاده از تابش پوزیترون (PET)
• اسپکت SPECT
• تصویر برداری قلبی – عروقی
• اسکن استخوانهر کدام ازاین روشها از یکی ازخصوصیاتعناصر رادیواکتیو () برای تولید یک تصویر استفاده میکنند.
تصویر برداری در پزشکی هسته ای برای شناسایی موارد زیر بسیار مفیداست:
• تومورها
• آنوریسم Aneurysms
• نارسایی سلول های خونی و اختلال درعملکرد دستگاههای بدن مثل غده تیروئید و ریهاستفاده از هر کدام از این روشهایخاص یا مجموعه ای از آنها بستگی به علائم بیمار و نوع بیماری دارد.
پرتوپزشکی و درمان بیماریها
پرتوپزشکی از صرف هزینه های سنگین درمان جلوگیری می کند
هم اکنون اغلب مواد اولیه مربوط به تهیه تجهیزات مربوط به پرتوپزشکی وارد کشور می شود ، در صورتی که اگر مواد اولیه هسته ای در مرکز انرژی هسته ای و یا مرکز تحقیقاتی وابسته به دانشگاهها تولید شود می توان از مشکلات اقتصادی بخش درمان جلوگیری کرد.
پرتوپزشکیدر ایران ریشه قدیمی دارد چون سالهای زیادی استکه در ایران با مواردی نظیر اسکن، رادیوتراپی برای درمان بیماران سرطان از آناستفاده می شود.متاسفانه چون تکنیک ها و وسایلموجود در این زمینه قدیمی هستند کشور در مقایسه با کشورهای پیشرفته به لحاظ پزشکیهسته ای فاصله دارد.هم اکنون تعداد دستگاه ها و تجهیزات پزشکی در این زمینهدر کشور بسیار اندک است به گونه ای که فقط در تهران و چند شهر دیگر این تجهیزاتوجود دارد و این برای بیماران مشکل ایجاد کرده چون باید از نقاط مختلف کشور برایدرمان به این چند شهر خاص سفر کنند.
پرتوپزشکیدر ایران از جایگاه مطلوبی برخورداراست و فقط در صورتی که وسایل جدید در کشور فراهم شود به گونه ای که برخی از مواد کهامکان تولید از طریق هسته ای وجود دارد ساخته شود می توان این زمینه به پیشرفت هایمطلوبی رسید.
به طور حتم وسایل جدید مربوط پرتوپزشکیدر دنیا وجود دارداما علاوه بر اینکه تهیه آنها هزینه زیادی در بر دارد طول عمر این وسایل نیز بسیارکم است.
مهندسی پرتوپزشكي چيست؟رشتۀ مهندسی پرتوپزشكي كه را مي توان به سه حوزۀ زير تقسيمكرد:
:Bionuclear Instrument -1 در اين حوزه كليۀابزارها و دستگاههاي تشخيصي (تصويربرداري) و درماني (پرتودرماني) از لحاظ ساختار،فيزيك دستگاه و نحوۀ عملكرد مورد مطالعه و بررسي قرار مي گيرند. شتاب دهنده ها وحفاظهاي پرتويي نيز در اين حوزه قرار دارند. بطوركلي ميتوان اين حوزه را سخت افزاررشتۀ پرتوپزشكي ناميد.
:Bionuclear Modeling or Processing -2 اين حوزه شامل مطالعات و برنامه نويسي نرم افزاري در زمينۀ مدل كردنپديده هاي هسته اي، راديولوژيكي و راديوبيولوژيكي مي باشد. همچنين نرم افزارهايپردازشي مربوط به بهبود و فشرده سازي سيگنالهاي تصاوير پزشكي و استخراج ويژگي هايآنها بمنظور طبقه بندي و تشخيص بيماريها و يا ارزيابي نحوۀ درمان در اين حوزه قرارمي گيرند.
: Radio Pharmaceutical or Biological -3اينحوزه شامل فيزيك و نحوۀ توليد راديو داروها و راديوايزوتوپها و چگونگي تأثيرپرتوهاي مختلف بر بافتهاي زنده و بيو لوژيكي ميباشد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:40 AM
تحصیل در رشته پرتوپزشکی:
1-مقطع کارشناسی:
این رشته در حال حاضر در مقطع کارشناسی فقط در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی با ظرفیت 50 نفر در هر سال دانشجو می پذیرد.
معاون آموزشی و امور دانشجویی وزارت بهداشتبا تشریح اولویتهای آموزش پزشکی در سال تحصیلی جدید،از تاسیس رشته های جدید در زمینه پزشکی هسته ای خبر داده است.
2-مقطع کارشناسی ارشد:
مهندسی پرتو پزشکییکی از زیر مجموعههایمهندسی هستهایمیباشد. نام رشتههای کارشناسی که میتوانند در آزمون کارشناسی ارشد این رشته شرکت کنندعبارتند از: مهندسی هسته ای،مکانیک،مواد،مهندسیشیمی ،برق،فیزیکومهندسی پزشکی.
موادامتحانی و ضرایب آنها:
<LI class=MsoNormal dir=rtl style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; mso-margin-top-alt: auto; mso-margin-bottom-alt: auto; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 36.0pt">
زبان عمومی و تخصصی با ضریب 1
<LI class=MsoNormal dir=rtl style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; mso-margin-top-alt: auto; mso-margin-bottom-alt: auto; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 36.0pt">
ریاضیات با ضریب 2
<LI class=MsoNormal dir=rtl style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; mso-margin-top-alt: auto; mso-margin-bottom-alt: auto; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 36.0pt">
کنترل با ضریب 3
<LI class=MsoNormal dir=rtl style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; mso-margin-top-alt: auto; mso-margin-bottom-alt: auto; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 36.0pt">
فیزیک هسته ای با ضریب 3
<LI class=MsoNormal dir=rtl style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; mso-margin-top-alt: auto; mso-margin-bottom-alt: auto; mso-list: l0 level1 lfo1; tab-stops: list 36.0pt">
الکترونیک با ضریب 3
الکترو مغناطیس عمومی با ضریب 3
دانشگاه های صنعتی امیر کبیر،شهید بهشتی،شیراز و واحد علوم و تحقیقات پذیرای دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد می باشند.
3-مقطع دکتری:
دانشگاه صنعتی شریف ،امیر کبیر و واحد علوم و تحقیقات در مقطع دکتری پرتوپزشکی دانشجو می پذیرند.
موقعیت شغلی:
کار فارق التحصیلان این رشته اغلب در بیمارستان ها،مراکز پزشکی هسته ای و سازمان انرژی اتمی ایران می باشد که با توجه به علاقه و میزان فعالیت فرد به خصوص در زمینه پژوهش،شانس به دست آوردن کار افزایش پیدا می کند.
حقوق:
باز هم بستگی به کاری دارد که انجام خواهید داد که به طور کلی باید گفت حقوق مناسبی در انتظار تحصیل کردگان اید رشته می باشد.به خصوص اگر در زمینه دستگاه های پرتو پزشکی فعالیت کنید.
زمینه های پژوهشی:
دستگاه های پزشکی هسته ای،رادیوداروها،دوزیمتری ها و شتابدهنده ها زمینه های رایج هستند که پژوهشگران ایرانی و خارجی بر رویی آنها کار می کنند.
به طور کلی می توان گفت بهترین خصوصیت این رشته زمینه ویژه پژوهشی در آن است.
کار بر روی راکتورهای هسته ای ،زمینه ای از تحقیقات می باشد که برای خانم ها توصیه نمی گردد.
از لحاظ کاری در سازمان انرژی اتمی ایران،هم اکنون فارق التحصیلان راکتور را به خوبی جذب می کنند.
رشته پرتوپزشکی از لحاظ پژوهشی جایگاه کار مناسبی دارد ولی علاقه به ساخت
و داشتن دید مهندسی لازمه موفقیت در این رشته را فراهم خواهد نمود.
از موادرادیواکتیو به عنوان ردیاب رادیواکتیو استفاده می شود. این مواد از طریق بلعیدن ویا تزریق وارد جریان خون می شود. یکی از روشهای ردیابی به این شکل است که موادردیاب در خون حرکت می کنند و امکان می دهند که ساختار رگهای خونی مشاهده شود. اینروش مشاهده به پزشکان این امکان را می دهد که لخته و دیگر ناهنجاریهای رگهای خونیرا به راحتی تشخیص دهند. علاوه بر این، برخی اعضاء بدن هستند که نوع خاصی از موادشیمیایی را در خود جمع می کنند . برای مثال غده تیروئید ، ید را در خود جمع می کندبنابراین با بلعیدن ید رادیواکتیو ( به صورت مایع یا به صورت قرص ) می توانتومورهای تیروئید را تشخیص داد و درمان کرد. به همین ترتیب تومورهای سرطانی نیز،فسفات را در خود جمع می کنند. بنابراین با تزریق ایزوتوپ رادیواکتیو فسفر – 32 درجریان خون می توان تومورهای سرطانی را، به دلیل افزایش رادیو رادیواکتیوشان،شناسایی کرد.
در تصویر برداری، آزمایش یا درمان به وسیله پزشکی هسته ای، موادرادیواکتیوی که بلعیده یا تزریق می شوند به بدن آسیب نمی رسانند. رادیو ایزوتوپهایی که در پزشکی هسته ای استفاده می شوند به سرعت در عرض چند دقیقه تا حداکثر يکساعت واپاشیده می شوند. سطح تابش های رادیواکتیو آنها هم نسبت به اشعه X یا CT اسکنبسیار پایین تر است.
برخلاف درمان از طریق پزشکی هسته ای، رادیوتراپی ( کهکاملاً با آن متفاوت است ) از این مزیت بهره می گیرد که برخی سلولها با شدت بسیاربیشتری تحت تأثیر تابش های یونیزه یعنی تابش های آلفا، بتا و گاما و X قرار میگیرند. سلولها با سرعت های متفاوتی تقسیم می شوند و سلولهایی که با سرعت بیشتریتقسیم می شوند به دو دلیل، بیشتر تحت تأثیر تابش های یونیزه قرار می گیرند:
- سلولها دارای مکانیسمی هستند که به آنها این امکان را می دهد تا DNA آسیب دیده راترمیم کنند.
- وقتی که یک سلول در حال تقسیم متوجه شود که DNA آسیب دیده استخودش را از بین می برد.
سلولهایی که به سرعت تقسیم می شوند زمان کمتری برایمکانیسم ترمیم و شناسایی خطاهای DNA قبل از تقسیم شدن دارند، بنابراین احتمالبیشتری وجود دارد که پس از قرار گرفتن در معرض تابش های هسته ای از بینبروند.
از آنجایی که در اکثر انواع سرطان، سلولهای سرطانی به سرعت تقسیم می شونددر برخی موارد می توان به وسیله رادیوتراپی سرطان را درمان کرد. معمولاً موادرادیواکتیو اطراف یا کنار تومور قرار می گیرند. در تومورهایی که در عمق بدن یانواحی غیر جراحی قرار گرفته اند پرتو X با شدت بالایی روی تومور تابانیده میشود.
اما تنها مشکلی که این نوع از درمان دارد این است که دیگر سلولهای سالم کهبه سرعت تقسیم می شوند نیز، همراه سلولهای سرطانی تحت تأثیر پرتوها قرار می گیرند. به همین دلیل کسانی که تحت درمان سرطان هستند دچار حالت تهوع و ریزش موی شدید میشوند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:40 AM
مهندسی مکانیک
هدف :
الف – گرايش مكانيك در طراحي جامدات
هدف تربيت آزمايشگاهي متخصصاني است كه بتوانند در مراكز توليد و كارخانهها اجزاء و مكانيزم ماشينآلات مختلف را طراحي كنند. دروس اين دوره شامل دروس نظري، آزمايشگاهي، كارگاه و پروژه و كارآموزي است. فارغالتحصيلان ميتوانند در كارخانجات مختلف نظير خودروسازي ، صنايع نفت، ذوب فلزات و صنايع غذايي و غيره مشغول شوند و براي اين دوره امكان ادامه تحصيل تا سطح كارشناسي ارشد و دكتري در داخل يا خارج از كشور وجود دارد. موفقيت داوطلبان به آگاهي آنها در دروس جبر و مثلثات، هندسه ، فيزيك و مكانيك همچنين آشنايي و تسلط آنان به زبان خارجي بستگي فراوان دارد. از جمله دروس اين دوره ميتوان دروس مقاومت مصالح، طراحي و ديناميك را نام برد. در اين رشته زمينه اشتغال و بازاركار خوب وجود دارد و مطالب ارائه شده در طول تحصيل براي دانشجويان محسوس و قابل لمس است.
ب – گرايش مكانيك در حرارت و سيالات
اين رشته در به كاربردن علوم و تكنولوژي مربوط جهت طرح و محاسبه اجزاء سيستمهايي كه اساس كار آنها مبتني بر تبديل انرژي ، انتقال حرارت و جرم است به متخصصان كارآيي لازم را ميدهد و آنها را جهت فعاليت در صنايع مختلف مكانيك در رشته حرارت و سيالات (نظير مولدهاي حرارتي، انتقال سيال نيروگاههاي آبي، موتورهاي احتراقي و ... ) آماده ميسازد. فارغالتحصيلان اين دوره قادر به طراحي و محاسبه اجزا و سيستمها در بخشهاي عمدهاي از صنايع نظير صنايع خودروسازي ، نيروگاههاي حرارتي و آبي، صنايع غذايي، نفت، ذوب فلزات و غيره هستند.
فارغالتحصيلان اين دوره ميتوانند تا مقطع كارشناسي ارشد و دكتري در داخل يا خارج از كشور ادامه تحصيل دهند. داوطلبان اين رشته بايد در دروس رياضي و فيزيك تسلط داشته و با يك زبان خارجي آشنا باشند. دروس اين رشته شامل مطالبي در زمينههاي حرارت و سيالات ، ميباشد.
نظر دانشجويان: با توجه به اينكه اصولا تحصيلات دانشگاهي به خصوص در زمينههاي مهندسي نياز صد در صد به علاقهمندي داوطلب دارد، بنابراين عدم داشتن علاقه و همچنين عدم تقويت دروس اساسي و پايهاي در بخش مكانيك مانند رياضي، فيزيك – مكانيك ، شيمي ، رسم فني (تجسم بالا داشتن) و هوش نسبتا خوب و عدم روحيه تجزيه و تحليل در مسائل باعث دلسردي و از دستدادن انگيزه تحصيل و ركورد شديد در تحصيلات خواهد شد.
ج - گرايش ساخت و توليد
هدف تربيت كارشناساني است كه با به كاربردن تكنولوژي مربوط به ابزارسازي، ريختهگري ، جوشكاري، فرم دادن فلزات ، طرح كارگاه يا كارخانههاي توليدي آماده كار در زمينه ساخت و توليد ماشينآلات صنايع (كشاورزي ، نظامي، ماشينسازي، ابزارسازي ، خودروسازي و ... ) باشند. فارغالتحصيلان اين دوره قادر خواهند بود در صنايعي مانند ماشينسازي، ابزارسازي، خودروسازي ، صنايع كشاورزي، صنايع هوايي و تسليحاتي به ساخت و توليدي ماشينآلات، طراحي كارگاه و يا كارخانه توليدي بپردازند و نظارت و بهرهبرداري و اجراي صحيح طرحها را عهدهدار شوند. داوطلبان اين رشته بايد در دروس رياضي، فيزيك و مكانيك از آگاهي كافي برخوردار باشند. دروس اين دروه شامل مطالبي در مورد نحوه توليد، طراحي قالبهاي پرس، طراحي قيد و بندها، كار و برنامهريزي با ماشينهاي اتوماتيك، اصول كلي و نحوه كار با ماشينهاي دستي و تعمير و نصب تمام سرويسهاي صنعتي مي باشد و درصد نسبتا بالايي از آنها به صورت عملي ارائه ميگردد. داوطلب بايد سالم باشد تا بتواند كارهاي كارگاهي را به خوبي انجام دهد و استعداد كارهاي فني را داشته باشد. با توجه به خودكفايي صنايع كشور اين رشته داراي بازار كار خوبي است.
در حقيقت رشته مكانيك بخشي از علم فيزيك است كه با استفاده از مفاهيم پايه علم فيزيك و به تبع آن رياضي به بررسي حركت اجسام و نيروهاي وارد بر آنها ميپردازد و ميكوشد تا با توجه به نتايج بررسيهاي خود ، طرحي نو در زمينه فنشناسي و صنعت ارائه دهد و در راه پيشرفت انسان گامي به جلو بردارد.
به عبارت ديگر رشته مكانيك، رشته پياده كننده علم فيزيك است چون براي مثال بررسي حركت خودرو و عوامل موثر بر روي آن برعهده فيزيك است. اما اين كه چگونه حركت آن تنظيم گردد بر عهده مكانيك ميباشد.
دكتر آريا الستي استاد مهندسي مكانيك دانشگاه صنعتي شريف در معرفي اين علم ميگويد:
«علم مكانيك به تحليل حركت و عوامل ايجاد كننده حركت مانند نيروها و گشتاورها و شكل حركت ميپردازد. اما مهندسي مكانيك تا حدودي با علم مكانيك تفاوت دارد چرا كه يك مهندس مكانيك علاوه بر علم مكانيك بايد بسياري از علوم ديگر را ياد گرفته و بعضي از هنرها را نيز كسب كند. شايد بتوان گفت كه رشته مهندسي مكانيك ، رشته تحليل و طراحي سيستمهاي ديناميكي و استاتيكي است.»
دكتر محمد دورعلي يكي ديگر از اساتيد مهندسي مكانيك دانشگاه صنعتي شريف نيز در معرفي اين رشته ميگويد:
«رشته مهندسي مكانيك را شايد بتوان از نقطهنظر تنوع موضوعات تحت پوشش، جامعترين رشته مهندسي به شمار آورد. چون رشته مهندسي مكانيك در برگيرنده تمامي علوم و فنوني است كه با توليد ، تبديل و استفاده از انرژي، ايجاد و تبديل حركت و انجام كار، توليد و ساخت قطعات و ماشينآلات و به كارگيري مواد مختلف در ساخت آنها و همچنين طراحي و كنترل سيستمهاي مكانيكي، حرارتي و سيالاتي مرتبط ميباشد.
به عبارت ديگر محاسبات فني، مدلسازي و شبيهسازي ، طراحي و تهيه نقشهها ، تدوين روش ساخت ، توليد و آزمايش تمامي ماشينآلات و تاسيسات موجود در دنيا ، با تكيه بر تواناييهاي مهندسان مكانيك انجام ميگيرد.»
گرايشهاي مقطع ليسانس:
رشته مهندسي مكانيك داراي سه گرايش «طراحي جامدات ، حرارت و سيالات، ساخت و توليد» در مقطع ليسانس ميباشد كه البته دانشگاه صنعتي شريف داراي گرايشهاي ديگري نيز هست.
مهندسي مكانيك ( در سطح كارشناسي)
در شروع آموزش مهندسي در ايران ، مهندسي مكانيك با برق يكي بود و «الكترومكانيك» ناميده ميشد. اما اين دو رشته حدود 45 سال پيش از هم جدا شدند و به مرور رشتههاي ديگري مانند مهندسي شيمي و مواد نيز از مهندسي مكانيك جدا شد و مهندسي مكانيك به عنوان رشته مهندسي مكانيك عمومي ارائه گرديد. ولي با پيشرفت صنعت و نياز صنايع به تخصصهاي مختلف در اين زمينه، از مهندسي مكانيك عمومي دو گرايش «طراحي جامدات» و «حرارت و سيالات» و بعد از آن «ساخت و توليد» بيرون آمد و بالاخره بايد به مهندسي دريا اشاره كرد كه هنوز در دانشگاه صنعتي شريف به عنوان يكي از گرايشهاي مهندسي مكانيك ارايه ميشود. ما در اينجا به معرفي اجمالي هر يك از گرايشهاي فوق ميپردازيم.
گرايش حرارت و سيالات
همانطور كه از نام اين گرايش پيداست مهندسي مكانيك گرايش حرارت و سيالات به مبحث حرارت و مسايل مربوط به سيالات مي پردازد. به عبارت ديگر در اين رشته عوامل موثر بر خواص مختلف حركت سيال بخصوص سيال داغ مطالعه شده و اثر عبور سيال بر محيط محل عبور مانند نيروهايي كه در اثر عبور خود در محل ايجاد ميكند و يا طولهاي ناشي از اثر افزايش و يا كاهش دما در اعضاي مختلف يك دستگاه، بررسي ميشود. همچنين از دروس اصلي اين رشته ميتوان به مكانيك سيالات اشاره كرد كه نيروهاي وارد بر جسم متحرك در سيال را بررسي ميكند.
دكتر الستي در معرفي اين گرايش ميگويد:
«گرايش حرارت و سيالات به فيزيك حرارت و مكانيك سيالات ميپردازد و وظيفهاش تحليل و طراحي سيستمها از ديدگاه حرارتي و سيالاتي است . براي مثال در طراحي يك موتور احتراق داخلي، مسائل مربوط به تبديل حرارت به انرژي ، انتقال حرارت، حفظ موتور در حرارت مناسب و سرد نگهداشتن موتور توسط يك مهندس مكانيك حرارت و سيالات بررسي ميشود.
همچنين مسايل مربوط به تاسيسات ساختمان و رآكتورها، انتقال آب ، نفت و گاز ، طراحي نيروگاههاي مختلف ، طراحي توربو ماشينها (ماشينهاي دوار) مثل توربينهاي بخار، توربينهاي گاز و فنكويلها به گرايش سيالات مربوط ميشود.»
شهرداد صادق مهندس مكانيك گرايش حرارت و سيالات نيز در معرفي اين رشته ميگويد:
«دانشجويان اين گرايش در زمينه تهويه مطبوع ، دستگاههاي آب و فاضلاب و گرم كننده ساختمانها و به طور كلي مباحث «تاسيساتي» مطالعه ميكنند. در ضمن در اين رشته مباحث مربوط به طراحي نيروگاهها ، موتورهاي احتراق داخلي و طراحي انواع موتورهاي درونسوز اتومبيلها مطالعه مي گردد.»
گرايش طراحي جامدات
گرايش طراحي جامدات به بررسي انواع نيروها، حركتها و تاثير آنها بر اجزاء مختلف ماشين ميپردازد. در واقع مهندس طراحي جامدات با توجه به نيازهاي جامعه ، دستگاهها و ماشينهاي مختلف را طراحي ميكند.
محمد رضوي مهندس مكانيك گرايش طراحي جامدات در معرفي اين گرايش ميگويد:
«هر ماشين از دو قسمت متحرك و ثابت تشكيل شده است. حال بررسي اين مطلب كه حركت مورد نياز ماشين از چه راهي تامين شده و چگونه از منبع توليد به جايگاه مورد استفاده انتقال پيدا كند و بالاخره چگونه از اين حركت استفاده گردد تا بيشترين بازدهي را داشته باشد، در حيطه وظايف مهندسي طراحي جامدات است. همچنين ابداع و پيشبيني دستگاه تنظيم ماشينآلات نيز از مسايل مطرح در اين گرايش ميباشد.
در واقع مهندس طراح جامدات بايد تمامي نيروها و گشتاورهايي را كه به هر عضو ماشين وارد ميشود بررسي كرده و بهترين حالت قطعه مورد نظر را براي تمامي آن نيروها و گشتاورها و همچنين در براي داشتن بهترين كارايي به دست آورده و كارايي مناسب آن قطعه را در زمان طولاني تضمين كند.»
دكتر الستي در معرفي اين گرايش ميگويد:
« طراحي سيستم ، طراحي ماشينهاي تراش، فرز، چاپ و قسمتهاي تعليق ، سيستمهاي انتقال قدرت و ديناميك يك خودرو، توسط مهندسان اين گرايش طراحي ميشود. همچنين يك هواپيما قسمتهاي مربوط به فرود، پرواز، كنترل پرواز به نحوي مربوط به طراحي جامدات ميگردد.»
دكتر قرشي استاد دانشگاه صنعتي شريف نيز در معرفي اين گرايش ميگويد:
«گرايش طراحي جامدات به طراحي ماشينآلات و اجزاي آنها، ارتعاشات ماشينآلات، ديناميك آنها و كنترل سيستمها ميپردازد.»
گفتني است كه دو گرايش طراحي جامدات و حرارت و سيالات بسيار نزديك به هم هستند و تنها در 20 واحد درسي با يكديگر تفاوت دارند. بنابراين فارغالتحصيلان آنها نيز تواناييهاي مشترك زيادي دارند.
گرايش ساخت و توليد
يك قطعه بايد به چه روشي ساخته شود تا داراي توليدي سريع و ارزان و همچنين كيفيت مناسب و وقت و كارايي مطلوب باشد؟
پاسخ به اين سوال مهم بر عهده مهندسان گرايش ساخت و توليد است. چرا كه به گفته دكتر الستي يك مهندس ساخت و توليد به مسائل مربوط به ساخت بهينه و توليد با كيفيت بالا ميپردازد. در واقع اين گرايش بيشتر به مشكلات و معضلات ساخت و توليد ميپردازد و در نتيجه نسبت به دو گرايش حرارت و سيالات و طراحي جامدات علميتر است و دو گرايش فوق جنبه عمليتر دارند.
دكتر قرشي نيز با تاكيد بر كابردي بودن اين گرايش ميگويد:
«گرايش ساخت و توليد به زمينههاي كاربردي مهندسي مكانيك ميپردازد و مهندس اين گرايش در زمينه شكل دادن فلزات ، طراحي قالبها و ساخت قطعههاي گوناگون فعاليت ميكند.»
گرايش مهندسي دريا
يكي از گرايشهاي مهندسي مكانيك كه تنها در دانشگاه صنعتي شريف ارائه ميگردد، مهندسي دريا (كشتيسازي) است چرا كه در دانشگاههاي ديگر از جمله دانشگاه صنعتي اميركبير، دانشگاه خليج فارس و دانشگاه سيستان و بلوچستان، مهندسي دريا به عنوان يك رشته مستقل با سه گرايش مهندسي كشتيسازي ، مهندسي كشتي و دريانوردي ارائه ميشود.
اما چرا دانشگاه صنعتي شريف، مهندسي دريا را به عنوان يكي از گرايشهاي مهندسي مكانيك ارائه ميدهد؟
دكتر الستي در پاسخ به اين سوال ميگويد:
«مهندس دريا گرايش كشتيسازي مسائلي از قبيل طراحي بدنه، استحكام بدنه، سيستمهاي پيشرانه (موتور گيربكس) ، پايداري كشتي در مقابل امواج كناري جانبي كشتي و طراحي مربوط به ناوبري (مسيريابي كشتي) را مطالعه ميكند كه همه اين مسائل در گرايشهاي ديگر مكانيك نيز مطرح ميشود و فقط مهندسي كشتيسازي اين مسائل را به صورت تخصصي در ارتباط با كشتي و سازههاي دريايي مثل اسكلهها و سكوهاي نفتي متحرك مطالعه ميكند. به عبارت ديگر يك مهندس دريا ، مهندس مكانيكي است كه در كاربردهاي دريايي مشغول به كار ميباشد.»
گفتني است كه در دانشگاه صنعتي شريف، رشته مهندسي هوا و فضا نيز در دانشكده مكانيك ارائه ميگردد و اساتيد اين دانشكده ، مهندسي هوا و فضا را يكي از گرايشهاي مكانيك به شمار ميآورند.
آينده شغلي ، بازاركار، درآمد:
در حال حاضر دانشجوي توانمند مهندسي مكانيك پس از فارغالتحصيلي مشكل كاريابي ندارد چرا كه به گفته دكتر دورعلي توسعه سختافزاري و رشد مسايل مهندسي ، گرايش به سمت توليد داخل و ايجاد تكنولوژي توليد تجهيزات و وسايل در داخل كشور و روي آوردن به خدمات مهندسي در داخل كشور به علت محدوديتهاي ارزي و كاهش درآمدهاي نفتي، باعث رشد چشمگير بازاركار مهندسان مكانيك در ايران شده است.
دكتر دورعلي در ادامه ميگويد:
«يك مهندس مكانيك در حال حاضر در زمينههاي مختلفي فعاليت ميكند كه از جمله آنها ميتوان به موارد زير اشاره كرد:
طراحي و ساخت تمامي ماشينآلات و قطعات آنها، اعم از ماشينآلات توليدي تمامي صنايع، لوازم خانگي و تجهيزات پزشكي.
- طراحي و ساخت تجهيزات مكانيكي نيروگاههاي فسيلي، اتمي ، خورشيدي ، بادي و آبي.
- طراحي و ساخت تجهيزات و سيستمهاي انتقال و تصفيه آب، سيستمهاي مكانيكي و كنترلي پالايشگاهها و كارخانجات شيميايي.
- طراحي و ساخت تاسيسات حرارتي و برودتي ساختمانها و اماكن، بالابرها و آسانسورها و سيستمهاي حمل و نقل.
- ساخت ماشينآلات تغليظ و بازيافت مواد مثل كارخانجات قند، كاغذسازي ، سيمان ، نساجي ، نمك و كنسانتره .
- طراحي و ساخت وسايل و تجهيزات حمل و نقل زميني، دريايي و هوايي.
- ساخت تجهيزات دفاعي مانند تانك، راكت، اژدر و پلهاي متحرك
- ساخت روباتها ، بازوهاي مكانيكي و سيستمهاي توليد.
در ضمن يك مهندس مكانيك ميتواند به عنوان كارشناس و مشاور فني در بانكها ، شركتهاي سرمايهگذاري و بيمه و شركتهاي بازرسي و نظارت امور بينالمللي فعاليت بكند.»
دكتر الستي نيز در اين زمينه ميگويد:
«در همه جاي دنيا يك فارغالتحصيل مهندسي مكانيك مثل يك موم خام است كه دانش كافي دارد و در هر زمينهاي كه كار كند ميتواند در آن زمينه متخصص بشود.
براي مثال ميتواند در تحليل و طراحي خودرو، در طراحي و ساخت ماشينهاي ابزار و حتي در تدوين و توليد برنامههاي كامپيوتري فعاليت بكند. يعني رشته مكانيك زمينه كار و زمينه انتخاب بسيار گستردهاي را در مقابل فارغالتحصيلان اين رشته قرار ميدهد.»
دكتر قرشي نيز در مورد فرصتهاي شغلي، گرايش مهندسي دريا ميگويد:
«بدون شك چون مهندسي دريا نسبت به گرايشهاي ديگر رشته مكانيك تخصصيتر است، فرصتهاي شغلي آن نيز محدودتر ميباشد اما با اين وجود فارغالتحصيلان اين گرايش ميتوانند در كارخانههاي كشتيسازي كشور مثل كارخانه كشتيسازي «صدرا» در بوشهر ، كارخانه «نكا» در شمال و «اروندان» در خليج فارس مشغول به كار گردند و يا در سازمان بنادر و كشتيراني وظيفه ساخت سكوهاي شناور را بر عهده بگيرند.»
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه :
«مكانيك بهشت رياضيات است.» اين جمله زيبا از «لئونارد اولر» رياضيدان بزرگ سوئيسي، بيانگر ارتباط تنگاتنگ رياضيات با مكانيك است. در واقع مهندسي مكانيك بخصوص در گرايش حرارت و سيالات از مباحث و مسايل رياضي بسيار استفاده ميكند. از سوي ديگر همانطور كه پيش از اين گفتيم مكانيك بخشي از علم فيزيك است و حتي دانشآموزان دوره متوسطه نيز با علم مكانيك در كتاب فيزيك خود آشنا ميشوند و اين علم بخصوص در گرايش طراحي جامدات اهميت بسياري دارد. به همين دليل دانشجوي مهندسي مكانيك بايد در دو درس رياضي و فيزيك قوي بوده و همچنين از هوش، استعداد و قدرت تجسم خوبي برخوردار باشد.
دكتر الستي در مورد تواناييهاي لازم براي دانشجوي اين رشته ميگويد:
«فعاليت در رشته مهندسي مكانيك بسيار متنوع است و در نتيجه هم دانشجوي علاقهمند به كارهاي تئوريك ميتواند جذب اين رشته شده و در بخشهاي نظري و تئوري فعاليت كند و هم دانشجوي خلاق و علاقهمند به طراحي و ساخت وسايل و دستگاههاي مختلف ميتواند اين رشته را انتخاب نمايد. اما بدون شك يك مهندس مكانيك موفق كسي است كه به ياري دو بال علم و عمل پيشرفت كند. به همين خاطر من در دانشگاه ، دانشجويان را تشويق ميكنم كه پروژههاي تحقيقاتيشان تلفيقي از كار تئوريك و عملي باشد.»
دانشجوي اين رشته بايد از نظر جسمي آمادگي كار در محيطهاي پرجمعيت و كارخانجات دور از شهر را داشته باشد.
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر:
امكان ادامه تحصيل در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتراي تخصصي ميسر ميباشد. در دوره كارشناسي ارشد 32 واحد و در دوره دكترا 48 واحد درسي ارايه ميگردد.
رشتههاي مشابه و نزديك به اين رشته :
رشته مهندسي مكانيك به عنوان جامعترين رشته مهندسي داراي دروس مشترك با اغلب رشتههاي مهندسي ديگر نظير مهندسي دريا ، مهندسي شيمي، مهندسي هوا فضا و ... ميباشد.
مصاحبه با دانشجوي مشغول به تحصيل :
مهندسي مكانيك جامعترين رشته مهندسي است كه در آن با اصول اساسي طراحي تمامي سيستمهاي محيط پيرامون آشنا ميشويم . دروس اين رشته غالبا كاربردي بوده و در ارتباطي تنگاتنگ با دروس رياضيات و فيزيك است. دانشجوي اين رشته بايد فردي خلاق و داراي قدرت تجسم كافي باشد تا بتواند در طراحي مكانيزمها موفق باشد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر :
دانش مكانيك دانش زندگي است . در هر مجتمع و كارگاه صنعتي نياز به فارغالتحصيلان اين رشته امري ضروري و مشهود است و با توجه به حركتهاي صنعتي اين چندساله اخير كشور مهندسين مكانيك بيش از پيش در گرداندن چرخ صنعت دخيل شدهاند و راه همواره براي رشد و ترقي آنها گشاده است.
نكات تكميلي :
رشته مهندسي مكانيك داراي واحدهايي ملموس و كاربردي است ولي داشتن شناخت كافي نسبت به اين رشته قبل از انتخاب آن ضروري است. اغلب واحدهاي اين رشته داراي رياضيات ديفرانسيلي پيچيده و تجسم فيزيكي هستند كه منجر به سختشدن اين واحدها ميشوند. ضمنا واحدهاي كارگاهي و فعاليت در واحدهاي توليدي نيز از ويژگيهاي اين رشته ميباشد كه داوطلبان آن را با محيطهاي صنعتي آشنا كرده و پيوند ميزند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:40 AM
شیمی
هدف :
شيمي علم اتمها، پيوندها و مولكولهاست. دانشي كه ميتواند خواص ماده، چگونگي تغييرات و شيوه توليد آنها را از هسته اتم گرفته تا كهكشانها بررسي كند و رشته شيمي، رشتهاي است كه به پرورش متخصصاني ميپردازد كه با مطالعه و تحقيق و آزمايش به ابداع و نوآوري پرداخته و يا فرآوردههاي شيميايي را كنترل ميكنند.
دكتر محمدحسين رفيعي استاد شيمي دانشگاه تهران در معرفي اين رشته ميگويد:
«رشته شيمي داراي دو بخش علم شيمي و صنايع شيمي است كه علم شيمي به عنوان يكي از علوم پايه زيربناي علوم مختلفي همچون بيولوژي ، بيوتكنولوژي ، پزشكي ، دندانپزشكي ، داروسازي و رشتههاي متعدد مهندسي است. اما صنايع شيميايي عبارت است از صنايعي كه در آنها واكنش شيميايي انجام ميگيرد يعني اقسام مواد اوليه تبديل به محصولات جديد ميگردد كه خواص اين محصولات تا حدودي با مواد اوليه متفاوت است.»
وي در ادامه ميگويد:
«با توجه به تعريف فوق صنايع شيمي طيف گستردهاي از صنايع را در بر ميگيرد كه از آن جمله ميتوان به صنايع غذايي، داروسازي، پتروشيمي ، الياف مصنوعي ، بهداشتي و آرايشي و صنايع توليد لوازم خانگي اشاره كرد.»
يكي ديگر از اساتيد دانشگاه در معرفي اين رشته ميگويد:
«بررسي و مطالعه اجمالي تركيب، ساختار و ويژگيهاي ماده و همچنين كنترل آزمايشگاهي فرآيندهاي شيميايي، مطالب و فعاليتهايي است كه در رشته شيمي در سطح كارشناسي ارائه ميگردد. در سطح كارشناسي ارشد و دكترا نيز دانشجويان در گرايشهاي تخصصي اين رشته كه عبارتند از : شيمي آلي ، شيمي تجزيه ، شيمي معدني ، شيمي فيزيك و شيمي كاربردي به صورت عميقتري با بخشي از علم شيمي آشنا ميگردند تا در آينده بتوانند مرزهاي دانش شيمي را گسترش دهند.»
تواناييهاي فارغالتحصيلان
فارغالتحصيلان اين دوره ميتوانند مسؤوليت زمينههاي مختلف از جمله موارد زير را عهدهدار باشند:
1- طرح، نظارت و اجراي طرحهاي تحقيقاتي كوچك و بزرگ شيميايي در سطوح مختلف كاربردي و علمي محض، در دانشگاهها، كارخانجات و مراكز تحقيقاتي ، به منظور ارتقاي كمي و كيفي محصولات مورد نياز جامعه .
2- مسووليت و ارائه خدمات در آزمايشگاههاي كنترل كيفي، پيگيري و ارائه معيارهاي استاندارد به منظور افزايش كميت و كيفيت محصولات توليدي و همچنين مواد مصرفي كارخانهها و صنايع .
3- ارائه خدمات آموزشي در سطح دانشگاهها ، دبيرستانها و موسسات آموزشي.
4- ارائه طرحهاي پژوهشي به منظور استفاده از منابع اوليه ارزنده موجود در جامعه در جهت افزايش بهرهوري از آنها و جلوگيري از صادرات بيرويه مواد اوليه ارزشمند و تبديل آنها به محصولات واسطهاي كه ارزش اقتصادي بالاتري دارند.
5- ارائه خدمات در كارخانجات پتروشيمي ، پلاستيك ، لاستيك ، رنگ و رزين ، الياف ، صنايع غذايي ، صنايع دارويي، بهداشتي و شويندهها .
6- آمادگي براي ادامه تحصيلات در مقاطع بالاتر براي تامين كادر علمي دانشگاهها و ساير مراكز علمي.
7- كمك به توسعه صنايع دستي كه در سطح گستردهاي در جامعه پراكنده هستند؛ از جمله ساخت رنگهاي بهتر و متنوعتر، بخصوص استفاده از رنگهاي طبيعي موجود در صنعت فرش.
8- استفاده از گياهان دارويي فراواني كه در مملكت موجودند، به منظور استخراج و شناسايي موارد كاربرد اين گياهان به كمك متخصصان داروساز.
هدف از اين دوره تربيت كارشناساني است كه در زمينههاي آموزش در دبيرستان، تربيت كمك پژوهشگر، آماده كردن دانشجويان براي ورودبه دورههاي كارشناسي ارشد و دكتري به منظور تامين كادر آموزشي، پژوهشي مورد نياز دانشگاهها و موسسات تحقيقاتي ، كارشناسان مورد نياز صنايع شيميايي و بينيازي از كارشناسان خارجي بتوانند از عهده برآيند. دوره داراي دو گرايش: شيمي محض ، شيمي كاربردي است. داوطلب بايد در دروس شيمي، فيزيك و رياضي دبيرستان قوي بوده ، علاقه ، انگيزه و روحيه كاوشگري لازم را دارا باشد. دروس به صورت عمومي ، پايه ، الزامي (مشترك بين دو گرايش ) و اختصاصي ارائه ميشود. بعضي دروس الزامي عبارت است از : شيمي آلي ، شيمي تجزيه، شيمي فيزيك، شيمي معدني، معادلات ديفرانسيل. علاوه بر اين دروس 32 واحد درسي در هر گرايش وجود دارد. در شاخه شيمي محض و شيمي كاربردي 20 واحد از اين 32 واحد انتخابي است.
بعضي تواناييهاي فارغالتحصيلان به شرح زير است:
عهدهدار شدن مسووليت هدايت آزمايشگاهها و كمك به امر تدريس شيمي در دانشگاهها ، همكاري در زمينههاي پژوهشي در موسسات ذيربط و دانشگاهها، سرپرستي آزمايشگاههاي كنترل كيفيت مواد اوليه و محصولات در صنايع شيميايي و رفع مشكلات شيميايي صنايع موجود ، ارائه روشهاي بهتر جهت بالا بردن سطح توليد از نظر كيفي و كمي.
با توجه به نياز دانشگاهها به مدرس شيمي، نياز صنايع مختلف شيميايي به پژوهشگر و كمبود متخصص ايراني براي اداره كنترل كيفيت آزمايشگاههاي شيمي صنايع موجود، اهميت اين رشته مشخص ميشود.
امكان ادامه تحصيل در اين رشته تا حد دكتري در داخل و خارج از كشور وجود دارد. برخي از مراكز جذب كارشناسهاي شيمي به شرح زير است:
وزارتخانههاي آموزش و پرورش ، صنايع سنگين ، صنايع و معادن ، فرهنگ و آموزش عالي ، كشاورزي ، نفت و نيز آموزشگاههاي شيمي، صنايع شيميايي و نظاير آنها .
نظر دانشجويان : رشته شيمي از لحاظ محتوا بسيار گسترده و با اكثر صنايع به نحوي مرتبط است، به همين دلايل زمينههاي پژوهش و استخدام بسيار وسيع است.
گرايشهاي مقطع ليسانس:
رشته شيمي در مقطع كارشناسي داراي دو گرايش «محض و كاربردي» ميباشد.
محض و كاربردي عنوان گرايشهاي بعضي از رشتههاي دانشگاهي مثل شيمي و رياضي است اما اين دو گرايش چه تفاوتي با يكديگر دارند؟
دكتر جمشيد مفيدي استاد شيمي دانشگاه تهران در معرفي اين دو گرايش ميگويد:
«در گرايش محض مبناي كار علم شيمي است و دانشجو درباره چهار گرايش اصلي علم شيمي كه عبارتنداز : شيمي آلي ، معدني ، تجزينه و شيمي فيزيك دروسي را مطالعه ميكند. اما در شيمي كاربردي، دروس پايه شيمي كمتر مطالعه ميشود و دانشجو يكسري از دروس مربوط به مهندسي شيمي مثل اصول صنايع شيميايي و تصفيه آب و فاضلاب را ميگذراند.»
دكتر مفيدي در مورد موقعيت شغلي فارغالتحصيلان اين دو گرايش ميگويد:
« فارغالتحصيل شيمي محض در شروع يك فعاليت صنعتي نقش دارد چرا كه او راهكارهاي تئوريك ساخت يك ماده را ارائه ميدهد و سپس يك فارغالتحصيل شيمي كاربردي و يا مهندس شيمي طراحي نيمه صنعتي ماده مورد نظر را ارائه ميدهد.»
دكتر پرويز رنجبر رشيدي استاد شيمي دانشگاه تهران نيز در معرفي اين دو گرايش ميگويد:
«تفاوت اين دو گرايش در نحوه نگرش آنها به علم شيمي است چون شيمي كاربردي نگرشي كاربردي به علم شيمي دارد و ميخواهد از آموختههاي شيمي در صنعت استفاده كند و به همين دليل فارغالتصيلان اين گرايش با مفاهيمي كه در صنايع شيمي مطرح است آشنايي بيشتري داشته و بهتر جذب بازار كار ميشوند اما هدف شيمي محض پرورش دانشجوياني است كه كارهاي تحقيقاتي انجام بدهند و با تحصيل در دوره فوقليسانس و دكترا به حل مسائل و ناشناختههاي علمي شيمي بپردازند. از همينرو درسهاي نظري گرايش شيمي محض بيشتر از دروس كاربردي آن است.»
اميد خاكشور دانشجوي كارشناسي ارشد شيمي دانشگاه صنعتي شريف نيز ضمن معرفي اين دو گرايش ميگويد:
«هرچند كه شيمي محض بيشتر به تئوريهاي عميقتر شيمي ميپردازد و شيمي كاربردي با ارائه يكسري واحدهاي كاربردي، ارتباط نزديكتري با صنعت دارد ، اما اين دو گرايش در سطح ليسانس فرق زيادي با يكديگر ندارند و اگر كسي مايل باشد از هر دو گرايش اطلاع داشته باشد، ميتواند در دروس اختياري ، بعضي از واحدهاي اختصاصي گرايش ديگر را انتخاب كند. البته واقعيت اين است كه فارغالتحصيلان شيمي كاربردي راحتتر جذب بازار كار ميشوند كه آن هم بيشتر به خاطر عنوان اين گرايش است تا معلومات فارغالتحصيلان آن!»
آينده شغلي ، بازار كار ، درآمد:
دكتر رفيعي در انتها ميگويد:
«البته بايد گفت اين طور نيست كه هيچ فرصت شغلي براي فارغالتحصيلان اين رشته مهيا نباشد چون تعدادي از فارغالتحصيلان شيمي جذب صنايع شيميايي مختلف مثل صنايع رنگسازي، چرمسازي، پتروشيمي ، موادغذايي، لوازم بهداشتي و آرايشي ميشوند و در بخش آزمايشگاههاي كنترل كيفيت محصولات شيميايي و يا واحد توليد آنها كار ميكنند.»
دكتر جمشيد مفيدي نيز در مورد فرصتهاي شغلي فارغالتحصيلان اين رشته ميگويد:
«من فكر ميكنم كه شيمي جزو معدود رشتههايي است كه فارغالتحصيل آن ميتواند هميشه مشغول به كار باشد. چون هر كارخانهاي كه داير شود، در بخش كنترل كيفيت كالاهاي ساخته شده نياز به يك شيميست دارد و يا در تمام صنايع احتياج به فارغالتحصيلان شيمي داريم تا مواد اوليه را با توجه به استانداردهاي جهاني بررسي كرده و رد يا قبول بكنند.
علاوه بر موارد فوق يك شيميست ميتواند در خانه خود با كمترين امكانات كارگاه كوچكي داير كرده و بعضي از مواد مورد نياز جامعه را توليد كند براي مثال من فردي را ميشناسم كه بعضي از مواد مورد نياز وزارت دفاع را در يك كارگاه كوچك تهيه ميكرد.»
دكتر پرويز رنجبر رشيدي نيز در همين زمينه ميگويد:
«فارغالتحصيلان اين رشته توانايي تغيير و تبديل بر روي مواد خام را دارند و به ياري همين توانايي، تعداد زيادي از فارغالتحصيلان اين رشته كارگاهها يا كارخانههاي شيميايي كوچك يا بزرگ داير كرده و در كار خود نيز موفق بودهاند.
در ضمن فارغالتحصيل شيمي ميتواند در كارگاهها و كارخانههاي تهيه مواد آلي، دارويي ،رنگها ، رزينها و تهيه و ترخيص مواد معدني كار بكند. »
ظرفيت پذيرش كل و گرايش مختلف :
طي سه سال تحصيلي 76 تا 78 بطور متوسط در هر سال 446 نفر دانشجو از گره آزمايشي علوم رياضي و فني و 2772 نفر از گروه علوم تجربي در رشته شيمي پذيرفته شدهاند.
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه
شيمي يعني حفظ كردن صدها فرمول، عدد و رقم . اين تصور بسياري از دانشآموزان دبيرستاني است . تصوري كه به اعتقاد دكتر جمشيد مفيدي از دبيرستانها نشأت ميگيرد چرا كه حجم مطالب كتاب شيمي دبيرستاني زياد و فرصت تدريس محدود است و به ناچار دبيران و محصلان به جاي درك و استدلال مفاهيم، به سوي مسايل ذهني و حفظي كشيده ميشوند. در حالي كه شيمي تلفيقي از مهارتهاي ذهني و استدلالي است و اگر كسي بخواهد در اين رشته موفق گردد بايد در هر دو زمينه توانمند باشد و حتي ميتوان گفت كه قدرت استدلال بيش از قدرت حافظه در اين رشته اهميت دارد چون حافظه فقط ميتواند به كار سرعت بدهد اما حلال مشكلات نيست.
وي همچنين معتقد است كه دانشجوي اين رشته لازم است در دروس رياضي، شيمي و فيزيك قوي باشد و رشته شيمي را دوست بدارد يعني از مطالعه درس شيمي لذت ببرد و خسته نشود.
«دانشجوي شيمي بايد به شيمي علاقهمند باشد نه اين كه رشته شيمي در فرم انتخاب رشته، انتخاب چهلم و پنجاهم او باشد. همچنين دانشجو بايد مثل مارگيرهاي قديمي كه مار را ميگرفتند و از آن استفاده بهينه ميكردند، شجاع بوده و وسواس نداشته باشد چون بعضي از مواد شيميايي مثل مار خطرناكند اما اگر كسي طرز استفاده از همين مواد را بلد باشد، موادي قابل كنترل و بسيار مفيد هستند.»
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر :
رشته شيمي در ايران تا مقطع دكترا تدريس ميشود.
دوره كارشناسي ارشد شيمي دورهاي با گرايشهاي تخصصي در پنج گرايش (شيمي آلي ، شيمي تجزيه ، شيمي معدني ، شيمي فيزيك ، شيمي كاربردي ) است.
دوه دكتراي شيمي نيز پس از دوره كارشناسي ارشد در دو بخش «آموزشي و پژوهشي» ارائه ميگردد.
رشتههاي مشابه و نزديك به اين رشته :
اين رشته داراي واحدهاي مشابه با رشته مهندسي شيمي ميباشد.
وضعيت نياز كشور به اين رشته در حال حاضر:
شهرام سعادت دانشجوي اين رشته نيز با اشاره به اشتغالزايي اين رشته ميگويد:
«شيمي رشتهاي است كه هم براي فارغالتحصيلان شيمي و هم براي افراد مختلف جامعه فرصت شغلي ايجاد ميكند. براي مثال با ايجاد هر شغل در صنعت پتروشيمي حدود بيست شغل در صنايع پايين دستي و وابسته به وجود ميآيد.»
دكتر رفيعي در تاييد اين سخن ميگويد:
«تنها كافي است وضعيت واردات كشور خودمان را بررسي كنيم تا به واقعيت سخن لينوس پاولينگ پي ببريم. چون درحال حاضر كشور ما هر ساله حدود 5 ميليارد دلار صرف خريد 3500 كالاي شيميايي ميكند. يعني ما يك كيلو نفت را 10 سنت ميفروشيم آن وقت يك كيلو از مواد شيميايي را 40 هزار ، 50 هزار و حتي بعضي از داروهاي شيميايي را تا 100 هزار دلار خريداري ميكنيم .
اين در حالي است كه كشور ما به دليل داشتن هيدرو كربنها، منابع معدني و همچنين نيروي انساني متخصص ميتواند كالاهاي شيميايي بسياري را توليد كند. كاري كه چين انجام داد و توانست با كمترين امكانات ، بازار كالاهاي شيميايي دنيا را قبضه كند. »
وي در ادامه ميگويد:
«در ضمن بايد توجه داشت كه خريد كالاهاي شيميايي نه تنها به بودجه كشور فشار سنگيني وارد ميكند بلكه فرصتهاي شغلي صدها فارغالتحصيل رشته شيمي را نيز از بين ميبرد. افرادي كه بايد با استفاده از منابع اوليه كشور به توليد كالاهاي شيميايي بپردازند. »
نكات تكميلي :
رشته شيمي از جمله رشتههايي است كه داوطلبان دو گروه آزمايشي علوم رياضي و فني و علوم تجربي ميتوانند آن را انتخاب كنند. البته مواد امتحاني و ضرايب اين رشته در هر گروه آزمايشي متفاوت است و دانشگاهها نيز براي داوطلبان هر گروه ظرفيت پذيرش ويژهاي در نظر گرفتهاند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:41 AM
فکر کنم مهندسی شیمی با این که من گذاشتم فرق داشته باشه اما هنوز نتیجه قطعی نگرفتم...خبرتون میکنم...راجع به پر تو پزشکی هم بانی خیر شدید چون دیروز اشتباهی جای شیمی گذاشتم!!
این فعلا اطلاعات کمی راجع به IT
معرفي معماري اطلاعات
در دهه گذشته فناوري اطلاعات (Information Technology ) با سرعت چشم گيري در حال تحول بوده است . بعبارت ديگر ، فناوري هاي جديد اطلاعاتي ، هنوز از گرد راه نرسيده ، كهنه مي شوند و سازمانها براي مجهز نگهداشتن خود به آخرين فناوري ها ، ناگزير بطور مستمر هزينه هاي هنگفتي متحمل مي شوند. از طرف ديگر فناوري اطلاعات از يك فناوري براي كاهش هزينه ها و اطلاع رساني سريع ، فراتر رفته و بعنوان يك ابزار توانمندساز (Enabler ) مطرح است . معماري اطلاعات وسيله ايست براي برنامه ريزي توسعه كاربرد فناوري اطلاعات در سازمانها و به عبارت ديگر چارچوبي است براي يكپارچه سازي منابع IT .
تعريف معماري :
هر جا كه نياز به طراحي موجوديت يا سيستمي باشد كه ابعاد يا پيچيدگي آن از يك واحد معين فراتر رفته، يا نيازمنديهاي خاصي را تحميل نمايد، نگرشي ويژه و همه جانبه را لازم خواهد داشت كه در اصطلاح به آن ( معماري) گفته مي شود. معماري تركيبي است از علم، هنر و تجربه كه در رشته هايي نظير ساختمان داراي قدمتي چند هزار ساله است. معماري يعني ارائه توصيفي فني از يك سيستم كه نشان دهندة ساختار اجزاء آن، ارتباط بين آنها و اصول و قواعد حاكم بر طراحي و تكامل آنها در گذر زمان باشد.
معماري اطلاعات :
اساس معماري اطلاعات اين است كه رويكرد معماري را (كه سالها در ساير رشته هاي مهندسي بكار رفته است) در برنامه ريزي و توسعه فناوري اطلاعات در يك سازمان يا دولت بكار گيرد .
برنامه ريزي معماري اطلاعات در يك سازمان يا دولت (محلي يا ملي)در سه مرحله عمده انجام مي شود :
1. تدوين معماري موجود (وضعيت موجود سازمان از نظر فناوري اطلاعات را بررسي مي كند)
2. تدوين معماري مطلوب (وضعيت مطلوب سازمان از نظر فناوري اطلاعات را تعيين مي كند)
3. تدوين برنامه گذار از وضع موجود به وضع مطلوب (با توجه به امكانات ، منابع و محدوديتها)
هر معماري اطلاعات از چهار جنبه يا بعد تشكيل شده است :
1. كارومكان : يعني نحوه سازماندهي فرايندهاي كاري سازمانها و توزيع مكاني آنها
2. مجموعه هاي اطلاعاتي : يعني داده هاي لازم براي انجام فرآيندهاي كاري
3. برنامه هاي كاربردي : كه براي دسترسي به مجموعه هاي اطلاعاتي و كار با آنها مورد استفاده قرار مي گيرد.
4. زير ساخت فني : شامل سخت افزار ، شبكه و ارتباطات لازم براي اجراي برنامه هاي كاربردي
هنگامي كه از تعريف معماري موجود يا معماري مطلوب سازمان سخن مي گوئيم ، منظور توصيفي است كه بايد هرچهار جنبه فوق را در سطحي از كليت ، روشن سازد.
تاريخچه معماري اطلاعات :
درسال 1996 قانوني در كنگره آمريكا به تصويب رسيد كه به قانون كلينگر-كوهن معروف شد . مطابق اين قانون ، همه وزارتخانه ها و سازمانهاي فدرال آمريكا ملزم شدند معماريIT خود را تنظيم نمايند. مسئوليت تدوين ، اصلاح و اجراي معماري IT يكپارچه در هر سازمان مطابق اين قانون بر عهده مدير ارشد اطلاعاتي (CIO) آن سازمان قرار گرفت . قانون كلينگر- كوهن ، معماري IT را چنين تعريف مي كرد :
« يك چارچوب يكپارچه براي ارتقاء يا نگهداري فناوري موجود و كسب فناوري اطلاعاتي جديد براي نيل به اهداف راهبردي سازمان و مديريت منابع آن ».
بدنبال تصويب قانون كلينگر كوهن ، كه مهمترين سند قانوني در مورد الزام تنظيم معماري اطلاعاتي در سازمان هاي دولتي آمريكاست ، سازمان مديريت و بودجه ريزي آمريكا (OMB) نيز رهنمودي كه در سال 1996 منتشر ساخت ، بر لزوم هماهنگي طرح ها و هزينه هاي انجام شده توسط مؤسسات فدرال آمريكا ، از جمله وزارتخانه ها ، سازمانها ، نيروهاي نظامي و دانشگاهايي كه از بودجه دولتي استفاده مي كنند ، پروژه هايي را براي تنظيم و تدوين معماري اطلاعاتي خود به انجام رسانده اند.
برخي اصول راهبردي معماري اطلاعات :
1. بهينه سازي بودجه سازماني از طريق برنامه ريزي و هماهنگي منابع مديريت اطلاعات بين برنامه ها ، بخش ها و ادارات مختلف
2. تسهيل تصميم گيري مناسب از طريق تأمين اطلاعات مقتضي
3. پاسخ گويي سريع به نيازهاي اطلاعاتي از طريق ساماندهي پايگاه ها و سيستم هاي اطلاعاتي با هدف تأمين حداكثر دسترس پذيري ، تغييرو گزارش گيري
4. حل مسائل سازماني با راه حل هاي سازماني از طريق به حداقل رساندن افزونگي و دوباره كاري هاي اطلاعاتي بين برنامه ، بخش ها و ادارات مختلف
5. بهينه سازي سرمايه گذاري سازماني در IT از طريق تدوين برنامه ها و معماري جامع IT
6. حركت در جهت همگرايي و يكپارچه سازي اطلاعاتي ادارات محلي ، سازمان هاي تابع و پيمانكاران با تشويق به تبديل سيستم هاي قديم و ايزوله
7. مديريت صحيح و كارامد پروژه هاي فناوري اطلاعات
8. پاسخگويي به شرايط در حال تغيير
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:41 AM
يكي از بهترين تعريف هايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليت هاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. كه البته اين سيگنال ممكن است شكل موج ولتاژ يا شكل موج جريان و يا تركيب ديجيتالي يك بخش از اطلاعات باشد.
مهندسي برق داراي چهار گرايش است كه در زير بطور اجمالي به بررسي آنها مي پردازيم و در قسمت معرفي گرايشها به تفصيل در مورد هر كدام صحبت خواهم كرد
مهندسي برق- الكترونيك:الكترونيك علمي است كه به بررسي حركت الكترون در دوره گاز، خلاء و يا نيمه رسانا و اثرات و كاربردهاي آن مي پردازد. با توجه به اين تعريف، مهندس الكترونيك در زمينه ساخت قطعات الكترونيك و كاربرد آن در مدارها، فعاليت مي كند. به عبارت ديگر، زمينه فعاليت مهندسي الكترونيك را مي توان بهدو شاخه اصلي "ساخت قطعه و كاربرد مداري قطعه" و "طراحي مدار"تقسيم كرد.
مهندسي برق- مخابرات: مخابرات، گرايشي از مهندسي برق است كه در حوزه ارسال و دريافت اطلاعات فعاليت مي كند. مهندسي مخابرات با ارائه نظريه ها و مباني لازم جهت ايجاد ارتباط بين دو يا چند كاربر، انجام عملي فرايندها را به طور بهينه ممكن مي سازد. پس هدف از مهندسي مخابرات، پرورش متخصصان در چهار زمينه اصلي اين گرايش است شامل فرستنده، مرحله مياني، گيرنده و گسترش شبكه كه گستره هر كدام عبارتند از:
فرستنده: شامل آنتن، نحوه ارسال و ...
مرحله مياني: شامل خط انتقال و محاسبات مربوط و ...
گيرنده: شامل آنتن، نحوه دريافت، تشخيص و ...
گسترش شبكه: مشتمل بر تعميم خط ارتباطي ساده، ادوات سويچينگ ، ارتباط بين مجموعه كاربرها و ...
مهندسي برق- كنترل: كنترل، در پيشرفت علم نقش ارزنده اي را ايفا مي كند و علاوه بر نقش كليدي در فضاپيماها و هدايت موشكها و هواپيما، به صورت بخش اصلي و مهمي از فرايندهاي صنعتي و توليدي نيز درآمده است. به كمك اين علم مي توان به عملكرد بهينه سيستمهاي پويا، بهبود كيفيت و ارزانتر شدن فرآورده ها، گسترش ميزان توليد، ماشيني كردن بسياري از عمليات تكراري و خسته كننده دستي و نظاير آن دست يافت. هدف سيستم كنترل عبارت است از كنترل خروجيها به روش معين به كمك وروديها از طريق اجزاي سيستم كنترل كه مي تواند شامل اجزاي الكتريكي، مكانيك و شيميايي به تناسب نوع سيستم كنترل باشد.
ماهيت
انرژي اگر بنيادي ترين ركن اقتصاد نباشد، يكي از اركان اصلي آن به شمار مي آيد و در اين ميان برق به عنوان عالي ترين نوع انرژي جايگاه ويژه اي دارد. تا جايي كه در دنياي امروز ميزان توليد و مصرف اين انرژي در شاخه توليد، شاخص رشد اقتصادي جوامع و در شاخه خانگي و عمومي يكي از معيارهاي سنجش رفاه محسوب مي شود.
دانش آموختگان اين رشته مي توانند در زمينه هاي طراحي، ساخت، بهره برداري، نظارت، نگهداري، مديريت و هدايت عمليات سيستم ها عمل نمايند.
گرايش هاي مقطع ليسانس
رشته مهندسي برق در مقطع كارشناسي داراي 4 گرايشالكترونيك، مخابرات، كنترل و قدرت(1)است. البته گرايش هاي فوق در مقطع ليسانس تفاوت چنداني با يكديگر ندارند و هر گرايش با گرايش ديگر تنها در 30 واحد يا كمتر متفاوت است. و حتي تعدادي از فارغ التحصيلان مهندسي برق در بازار كار جذب گرايشهاي ديگر اين رشته مي شوند. با اين وجود ما براي آشنايي هر چه بيشتر شما گرايشهاي فوق را به اجمال معرفي مي كنيم.
گرايش الكترونيك
دكتر كمره اي استاد مهندسي برق دانشگاه تهران در معرفي اين گرايش مي گويد:
"گرايش الكترونيك به دو زير بخش عمده تقسيم مي شود. بخش اول ميكروالكترونيك است كه شامل علم مواد، فيزيك الكترونيك، طراحي و ساخت قطعات از ساده ترين آنها تا پيچيده ترين آنها است و بخش دوم نيز مدار و سيستم ناميده مي شود و هدف آن طراحي و ساخت سيستم ها و تجهيزات الكترونيكي با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان ميكروالكترونيك است.
دكتر جبه دار نيز در معرفي اين گرايش مي گويد:
گرايش الكترونيك يكي از گرايشهاي جالب مهندسي برق است كه محور اصلي آن آشنايي با قطعات نيمه هادي، توصيف فيزيكي اين قطعات، عملكرد آنها و در نهايت استفاده از اين قطعات، براي طراحي و ساخت مدارها و دستگاههاي است كه كاربردهاي فني و روزمره زيادي دارند."
گرايش مخابرات
هدف از مخابرات ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه اي به نقطه ديگر است كه اين اطلاعات مي تواند صوت، تصوير يا داده هاي كامپيوتري باشد.
دكتر جبه دار در مورد شاخه هاي مختلف اين گرايش مي گويد:
"مخابرات از دو گرايش ميدان و سيستم تشكيل مي شود. كه در گرايش ميدان، دانشجويان با مفاهيم ميدان هاي مغناطيسي، امواج، ماكروويو، آنتن و ... آشنا مي شوند تا بتوانند مناسبترين وسيله را براي انتقال موجي از نقطه اي به نقطه ديگر پيدا كنند.
همچنين يكي از فعاليت هاي عمده مهندسي مخابرات گرايش سيستم، طراحي فليترهاي مختلفي است كه مي توانند امواج مزاحم شامل صوت يا پارازيت را از امواج اصلي تشخيص و آنها را حذف كرده و تنها امواج اصلي را از آنتن دريافت كنند.
گفتني است كه امروزه با توسعه مخابرات بي سيم، ارتباط نزديكتري بين دو گرايش ميدان و سيستم ايجاد شده است. براي نمونه در گوشي تلفن همراه ما هم تجهيزات مربوط به مدارهاي مخابراتي و هم تجهيزات مربوط به فرستنده و هم آنتن گيرنده را داريم. از همين رو يك مهندس مخابرات امروزه بايد از هر دو گرايش بخوبي اطلاع داشته باشد تا بتواند يك دستگاه بي سيم را طراحي كند."
گرايش كنترل
"اگر بخواهيم يك تعريف كلي از كنترل ارائه دهيم، مي توانيم بگوييم كه هدف اين علم، كنترل خروجي هاي يك سيستم بر مبناي ورودي هاي آن و با توجه به شرايط ويژه و نكات مورد نظر طراحي آن سيستم مي باشد."
دكتر كمره اي در ادامه معرفي علم كنترل مي گويد: "علم كنترل فقط در مهندسي برق مورد استفاده قرار نمي گيرد. بلكه در شاخه هاي ديگري از علوم مهندسي و حتي علوم انساني كاربرد دارد. به عنوان نمونه كنترل فرآيند تصفيه نفت در يك پالايشگاه، كنترل عملكرد يك نيروگاه برق، سيستم كنترل ناوبري يك كشتي و يا كنترل تحولات و تغييرات جمعيتي نمونه هاي متنوعي از كاربرد علم كنترل مي باشد.
گفتني است كه گرايش كنترل داراي زير بخش هاي متنوعي مانند كنترل خطي، غيرخطي، مقاوم، تطبيقي، ديجيتالي، فازي و غيره است."
دكتر جبه دار نيز با اشاره به اينكه گرايش كنترل منحصر به مهندسي برق نمي شود، مي گويد:
"در رشته هاي مهندسي مكانيك، مهندسي شيمي، مهندسي هوافضا، مهندسي سازه و مهندسي هاي ديگر نيز ما شاهد علم كنترل هستيم اما نوع سيستم كنترلي در هر رشته مهندسي متفاوت است. براي مثال در مهندسي مكانيك نوع كنترل، مكانيكي و در مهندسي شيمي براساس فرآيندهاي شيميايي است. اما در كل هدف مهندسي كنترل، طراحي سيستمي است كه بتواند عملكرد يك دستگاه را در حد مطلوب حفظ كند.
دكتر جبه دار در ادامه درباره فعاليت هاي ديگر مهندسي كنترل مي گويد:
"خودكار كردن يا اتوماتيك كردن خط توليد، يكي ديگر از فعاليت هاي مهندسي كنترل است. يعني مهندس كنترل مي تواند به گونه اي خط توليد را هماهنگ و كنترل كند كه محصول توليد شده طبق برنامه تعيين شده و با بهترين كيفيت به دست آيد."
گرايش قدرت
دكتر جبه دار در معرفي اين گرايش مي گويد:
"هدف اصلي مهندسين اين گرايش، توليد برق در نيروگاهها، انتقال برق از طريق خطوط انتقال و توزيع آن در شبكه هاي شهري و در نهايت توزيع آن براي مصارف خانگي و كارخانجات است. بنابراين يك مهندس قدرت بايد به روشهاي مختلف توليد برق، خطوط انتقال نيرو و سيستم هاي توزيع آشنا باشد."
دكتر كمره اي نيز در معرفي اين گرايش مي گويد:
"گرايش قدرت به آموزش و پژوهش در زمينه طراحي و ساخت سيستم هاي مورد استفاده در توليد، توزيع، مصرف و حفاظت از برق مي پردازد.
به عبارت ديگر دانشجويان اين رشته در شاخه توليد با انواع نيروگاههاي آبي، گازي، سيكل تركيبي و ... آشنا مي شوند. و در بخش انتقال و توزيع، روشهاي مختلف انتقال برق اعم از كابلهاي هوايي و زيرزميني را مطالعه مي كنند و در شاخه حفاظت نيز انواع وسايل و تجهيزات حفاظتي كه در مراحل مختلف توليد، توزيع، انتقال و مصرف انرژي، انسانها و تاسيسات را در برابر حوادث مختلف محافظت مي كنند، مورد بررسي قرار مي دهند كه از آن ميان مي توان به انواع رله ها، فيوزها، كليدها و در نهايت سيستم هاي كنترل اشاره كرد.
يكي ديگر از شاخه هاي قدرت نيز ماشين هاي الكتريكي است كه شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهاي الكتريكي مي شود كه اين شاخه از زمينه هاي مهم صنعتي و پژوهشي گرايش قدرت است."
آينده شغلي، بازار كار، درآمد
"امروزه با توسعه صنايع كوچك و بزرگ در كشور، فرصت هاي شغلي زيادي براي مهندسين برق فراهم شده است و اگر مي بينيم كه با اين وجود بعضي از فارغ التحصيلان اين رشته بيكار هستند، به دليل اين است كه اين افراد يا فقط در تهران دنبال كار مي گردند و يا در دوران تحصيل به جاي يادگيري عميق دروس و در نتيجه كسب توانايي هاي لازم، تنها واحدهاي درسي خود را گذرانده اند.
همچنين يك مهندس خوب بايد، كارآفرين باشد يعني به دنبال استخدام در موسسه يا وزارتخانه اي نباشد بلكه به ياري آگاهي هاي خود، نيازهاي فني و صنعتي كشور را يافته و با طراحي سيستم ها و مدارهاي خاصي اين نيازها را برطرف سازد. كاري كه بعضي از فارغ التحصيلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نيز بوده اند."
دكتر كمره اي نيز در اين زمينه مي گويد:
"اگر يك فارغ التحصيل برق داراي توانايي هاي لازم باشد، با مشكل بيكاري روبرو نخواهد شد. در حقيقت امروزه مشكل اصلي اين است كه بيشتر فارغ التحصيلان توانمند و با استعداد اين رشته به خارج از كشور مهاجرت مي كنند و ما اكنون با كمبود نيروهاي كارآمد در اين رشته روبرو هستيم."
يكي از اساتيد مهندسي برق دانشگاه علم و صنعت ايران نيز در مورد فرصت هاي شغلي فارغ التحصيلان اين رشته مي گويد:
"طبق نظر كارشناسان و متخصصان انرژي در كشور، با توجه به نياز فزاينده به انرژي در جهان كنوني و همچنين نرخ رشد انرژي الكتريكي در كشور، سالانه بايد حدود 1500 مگاوات به ظرفيت توليد كشور افزوده شود كه اين نياز به احداث نيروگاههاي جديد و همچنين فارغ التحصيلان متخصص برق و قدرت دارد.
فرصت هاي شغلي يك مهندس كنترل نيز بسيار گسترده است چون در هر جا كه يك مجموعه عظيمي از صنعت مهندسي مثل كارخانه سيمان، خودروسازي، ذوب آهن و ... وجود داشته باشد، حضور يك مهندسي كنترل ضروري است.
و بالاخره يك مهندس مخابرات يا الكترونيك مي تواند جذب وزارتخانه هاي پست و تلگراف و تلفن، صنايع، دفاع و سازمانهاي مختلف خصوصي و دولتي شود."
توانايي هاي مورد نياز و قابل توصيه
توانايي علمي: "مهندسي برق نيز مانند مابقي رشته هاي مهندسي بر مفاهيم فيزيكي و اصول رياضيات استوار است و هر چه دانشجويان بهتر اين مفاهيم را درك كنند، مي توانند مهندس بهتري باشند. در اين ميان گرايش الكترونيك وابستگي شديدي به فيزيك بخصوص فيزيك الكترونيك و فيزيك نيمه هادي ها دارد. در گرايش مخابرات نيز درس فيزيك اهميت بسياري دارد زيرا دروس اصلي اين رشته بخصوص در شاخه ميدان شامل الكترومغناطيس و امواج مي شود."
داشتن ضريب هوشي بالا و تسلط كافي بر رياضيات، فيزيك و زبان خارجي از ضرورتهاي ورود به اين رشته است.
علاقمنديها: دانشجوي برق بايد ذهني خلاق و تحليل گر داشته باشد. همچنين به كار با وسايل برقي علاقه داشته باشد چون گاهي اوقات با دانشجوياني روبرو مي شويم كه در رياضي و فيزيك قوي هستند اما در كارهاي عملي ضعيف اند. چنين دانشجوياني براي رشته هاي مهندسي مناسب نيستند و بهتر است رشته هاي ذهني و انتزاعي مثل رياضي يا فيزيك را انتخاب كنند.
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر: (كارشناسي ارشد و ...)
فارغ التحصيل در مقطع كارشناسي برق كه مدرك خود را در يكي از چهار گرايش الكترونيك، مخابرات، قدرت و كنترل مي گيرد، مي تواند در يكي از اين گرايشها (اختياري) يا رشته اي كه برق زير مجموعه اي براي آن تعريف شده، ادامه تحصيل نمايد. اين رشته به صورت: مهندسي برق- الكترونيك، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرايش هاي: ميدان، سيستم، موج، رمز، مايكرونوري) برق- كنترل، مهندسي پزشكي (گرايش بيوالكتريك)، مهندسي هسته اي (دو گرايش مهندسي راكتور و مهندسي پرتو پزشكي، مهندسي كامپيوتر (معماري كامپيوتر، هوش مصنوعي و رباتيك) است. براي تحصيل در مقطع دكتراي تخصصي، مي توان، در هر يك از زيرشاخه هاي تخصصيتر گرايشهاي ياد شده ميزان مورد نياز واحدها را اخذ كرد و رساله دكتري را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است اين زير شاخه ها، گرايشهاي تخصصي تر اين چهار گرايش است. امكان ادامه تحصيل در كليه گرايشهاي ياد شده در مقطعهاي كارشناسي ارشد و تا حد زيادي در دوره دكتري، در داخل كشور وجود خواهد داشت. رشته برق به دليل كاربردي بودن آن در بسياري از علوم مهندسي ديگر، براي فارغ التحصيلان امكان تحصيل در بسياري گرايشها و دانشها را فراهم مي كند.
تخصصي مهندسي برق – الكترونيك
از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي الكترونيك مي توان به درسهاي مدارهاي الكتريكي، الكترونيك 2 و 1، مدارهاي منطقي و مخابرات اشاره كرد. بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:
الكترونيك 3: مبحث اول اين درس مربوط به پاسخ فركانسي است كه به طور اجمال عوامل مربوط به كاهش بهره در فركانسهاي بالا و پايين (در واقع بالاتر و پايين تر از پهناي باند مياني) و روشهاي به دست آوردن فركانسهاي قطع بالا و پايين را در تقويت كننده هاي ترانزيستوري مورد بررسي قرار مي دهد. در مبحث دوم پايداري تقويت كننده هاي فيدبك مورد توجه قرار مي گيرد.
تكنيك پالس: در درسهاي مدار و الكترونيك، دانشجويان با سيگنالهاي سينوسي و پاسخ مدارهاي خطي و يا غيرخطي به آنها آشنا مي شوند، امروزه و با توجه به رشد روزافزون فن آوري ديجيتال، كمتر مدار الكترونيكي يافت مي شود كه در آن فقط سيگنالهاي سينوسي به كار رفته باشد. پالس در حالت كلي به سيگنالهايي گفته مي شود كه تغييرات جهش داشته باشند. از مهمترين اين سيگنالها كه در درس تكنيك پالس هم مورد بررسي قرار مي گيرد، سيگنالهاي پله، مربعي، مورب و نمايي هستند.
ميكروپروسسور: پس از پيدايش الكترونيك ديجيتال و جنبه هاي جذاب و ساده طراحيهاي ديجيتال و كاربردهاي فراوان اين نوآوري، با تكنولوژيهاي SSI , MSI ، ادوات الكترونيك ديجيتال، مانند قطعات منطقي به بازار ارائه شد. شركت تگزاس اولين ميكروپروسسور 4 بيتي را با فن آوري 2SI طراحي و عرضه نمود كه بعنوان بخش اصلي ماشين حساب مورد استفاده قرار گرفت و اين گام اول در پيدايش و ظهور ميكروپروسسورها بود.
معماري كامپيوتر: در اين درس معماري داخل 8 بيتي ها و نحوه اجراي دستورالعملها در اين پردازنده ها، بررسي حافظه ها و روش دستيابي ميكروپروسسورها به اطلاعات حافظه، معرفي زبان اسمبلي پردازنده هاي 8 بيتي و ايجاد توانايي جهت نوشتن برنامه اي براي عملكردي خاص به كمك ميكروپروسسورها و معرفي قطعات جانبي مورد استفاده توسط ريزپردازنده ها، مورد مطالعه قرار مي گيرد.
مدارهاي مخابراتي: درس مدار مخابراتي به بررسي ساختار و يا طراحي مدارهايي مي پردازد كه در فركانسهاي بالا كار كرده و يا به نوعي در ارسال پيام در گيرنده و فرستنده نقش دارند. در اين درس ابتدا با نويزهاي حرارتي، ترقه اي و ... آشنا شده و راههايي براي محدود كردن نويز پيشنهاد مي شود، سپس مدارهاي تشديد و تبديل امپدانس كه به منظور انتقال حداكثر توان به كار مي روند مورد بحث قرار مي گيرد.
فيزيك مدرن: در فصل اول اين درس با پرداختن به نسبيت خاص دانسته هاي علمي ما كاملاً اشتباه از آب درآمده و با پرداختن به اصولي نظير اتساع زمان، پديده دوپلر، انقباض طول، نسبيت جرم، جرم و انرژي و ...، همه دانسته هاي ما را (حداقل در حيطه دانستن) نابود مي كند.
فصلهاي ديگر درس به موضوعاتي نظير خواص ذره اي امواج، پديده فتوالكتريك، نظريه كوانتومي نور، پرتوايكس، پراش ذره، ساختار اتمي، مكانيك كوانتومي و ... مي پردازد.
فيزيك الكترونيك: شامل مطالعه خواص سيليكون، بلورشناسي، روشهاي ساخت قطعات و مدارهاي نيمه هادي، تحليل و طراحي اين مدارها، به دست آوردن مشخصات قطعات و يكي از مهمترين زمينه هاي كاري و تحقيقاتي در رشته الكترونيك است. پيش نياز اين قسمت تسلط بر درس درياضي مهندسي و معادلات ديفرانسيل و مختصري در فيزيك كوانتوم و فيزيك مدرن مي باشد.
درسهاي تخصصي مهندسي برق- مخابرات
از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي مخابرات مي توان به درسهاي رياضي مهندسي تجزيه و تحليل سيستمها، مدارهاي الكتريكي، الكترونيك و الكترومغناطيس اشاره كرد. بعضي از درسهاي تخصصي عبارتند از:
مخابرات 2: شامل تجزيه و تحليل و طراحي شبكه هاي مخابراتي ديجيتالي است. مطالب درسي با مروري بر تجزيه و تحليل سيگنالها و سپس فرآيندهاي تصادفي شروع شده و به دنبال آن به بررسي اجزاي يك سيستم (مجموعه) مخابراتي ديجيتال در حالت كلي مي پردازد و چگونگي بهينه سازي سيستم براي انتقال پيام با حداقل خطاي ممكن را بررسي مي كند.
ميدان و امواج: درس ميدان و امواج به بررسي رفتار امواج الكترومغناطيس در محيطهاي مختلف طبيعت مي پردازد. محيطها به قسمت هاي هادي و نيمه هادي و عايق تقسيم بندي شده و عوامل رفتاري امواج در اين محيطها از قبيل اتلاف نيرو انعكاسي كلي يا شكست بررسي مي شود.
الكترونيك 3: در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.
مدارهاي مخابراتي: در گرايش الكترونيك توضيح داده شد.
آنتن ها و انتشار امواج: اين درس به بحث در مورد نحوه انتشار امواج الكترومغناطيسي مي پردازد. مباحث مطرح شده در اين درس به صورت نظري و عملي است، به عبارتي از نحوه تشعشع يك منبع الكترومغناطيسي ساده شروع كرده و با توسعه آن به مطالعه ساده ترين آنتن عملي مي پردازد.
مايكروويو: اين درس در ابتدا پس از تعريف محدود مايكروويو از نظر فركانس 1 و تقسيم بندي امواج مايكروويو به بررسي انتقال امواج با فركانس بالا با حداقل تلفات در محيطهاي مختلف مي پردازد. سپس عناصر غيرفعال مايكروويو شامل نضعيف كننده ها، تغيير فازدهنده ها و كوپلرهاي جهت دار معرفي مي شود.
اصول ميكروكامپيوتر: اين درس را به جرات مي توان از جذابترين و پركاربردترين درسهاي برق دانست زير در دنياي امروز كه تمامي وسايل مكانيكي آنالوگ جاي خود را به وسايل ديجيتالي مي دهند، داشتن اطلاعات كافي در مورد نحوه كارپروسسورها از اولين نيازهاي يك مهندس برق مي باشد. با تركيب مطالب اين درس با هر كدام از درسهاي ديگر مي توان طرحهاي بسيار جالب و پركاربردي را طرح ريزي كرد.
درسهاي تخصصي مهندسي برق- قدرت
از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي قدرت مي توان به دروس مدار، الكترومغناطيس، الكترونيك، ماشين و بررسي اشاره كرد. بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:
ماشينهاي الكتريكي 3: اين درس از جمله درسهايي است كه ديدي صنعتي به دانشجو مي دهد. مبحث اين درس را مي توان به دو فصل مهم ترانفسورمرهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون تقسيم بندي نمود.
ترانسفورهاي سه فاز و ماشينهاي سنكرون: وسايلي الكتريكي هستند كه بيشتر جنبه صنعتي دارند و كاربردهاي بسيار زياد ترانسهاي سه فاز در انتقال و توزيع انرژي الكتريكي، تبديل ولتاژ در ابتداي همه كارخانه ها و كارگاههاي بزرگ صنعتي و ... بر هيچ كس پوشيده نيست. در اين درس در مورد انواع آرايشهاي اين تراسنها، كليه گروههاي موجود و كاربرد هر نوع، بحث جامعي مي شود.
ماشينهاي مخصوص(ويژه): به تعبيري مي توان اين درس را نقطه عطف درسهاي تخصصي اين گرايش دانست. زيرا اين درس به بررسي در مورد ماشينهاي ويژه مي پردازد كه اين ماشينها در وسايل خانگي كاربرد فراوان دارند.
الكترونيك قدرت: الكترونيك قدرت در عمل بين الكترونيك و قدرت، آشتي برقرار كرده است. به طور مثال مي توان با فرمان يك ريزپردازنده كه حدود 5 ولت و 200 ميلي آمپر است يك كارخانه را راه اندازي كنيم. در زمينه الكترونيك قدرت المانهايي نظير تريستور، ترانزيستور و ... كاربردهاي فوق العاده زيادي دارند. از مزاياي اين قطعات تحمل توانهاي بالا مي باشد.
بررسي سيستمهاي قدرت 2: اين درس بيشتر در مورد انتقال انرژي و مشكلات موجود در اين راه صحبت مي كند. از جمله مطالب ارائه شده در اين درس مي توان به پخش بار اقتصادي در شبكه هاي قدرت، اتصال كوتاههاي متقارن و نامتقارن روي شبكه قدرت و پايداري سيستمهاي قدرت اشاره نمود.
توليد و نيروگاه: اين درس يكي از درسهاي بسيار جذاب اين گرايش است، زيرا برخلاف ديگر درسها، زياد به مسائل نظري، نمي پردازد و جنبه بسيار عملي دارد. آشنايي با انواع نيروگاهها (آبي، اتمي، بادي، بخار، ...) و همچنين بحث كلي در مورد اين نيروگاهها و روشهاي كاري آنها از مباحث اين درس است.
رله و حفاظت: يك شبكه قدرت را بايد در مقابل خطرات احتمالي (اتصال كوتاهها) محافظت كرد. از وسائلي كه در اين مورد استفاده مي شود مي توان به رله ها اشاره كرد كه بسته به نوع رله به محض ايجاد يك حالت خطا و يا خرابي در شبكه وارد عمل شده، قسمتي از شبكه را جدا كرد.
عايق و فشار قوي: با توجه به تفاوتهاي ولتاژهاي فشار قوي با ولتاژهاي فشار ضعيف، به طور حتم توليد، اندازه گيري و بهره برداري از اين ولتاژها تفاوتهاي عمده اي با ولتاژهاي فشار ضعيف دارد و براي عايق بندي شبكه فشار قوي بايد از عايقهاي مخصوصي استفاده كرد. فصل نخست اين درس به بررسي اين مقوله مي پردازد.
در بخش دوم اين درس انواع تخليله الكتريكي، مراحل مختلف آن در عايقها و اثرات مختلف شكست بر عايق مورد بررسي قرار مي گيرد.
ترموديناميك: شايد اولين سوالي كه در مرحله اول به ذهن برسد ارتباط اين درس با درسهاي برق باشد. كاربرد اصلي مطالب اين درس مبحث توليد نيروگاه است. زيرا هنگام آشنايي با انواع نيروگاهها (نيروگاه بخار، گازي، اتمي و ...) بايد اطلاعاتي در مورد سيكل كاري آنها داشته باشيم، پس داشتن اطلاعاتي در مورد ترموديناميك ضروري است.
اصول ميكروكامپيوتر: درگرايش مخابرات توضيح داده شد.
درسهاي تخصصي مهندسي برق- كنترل
از درسهاي پايه و اصلي موثر در مهندسي كنترل مي توان به درسهاي مدار، الكترونيك، رياضي مهندسي، تجزيه و تحليل سيستم و كنترل خطي اشاره كرد. بعضي از درسهاي تخصصي اين گرايش عبارتند از:
كنترل ديجيتال و غيرخطي: كنترل ديجيتال از سال 1960 در پيشرفتهاي مربوط به قابليت توليد و كيفيت محصولات و صرفه جويي در هزينه ها، نقش مهمي داشته است. به خصوص با پيشرفتهايي كه در زمينه ميكروپروسسور صورت گرفته، اين رشته توانسته است در بعضي موارد از كنترل آنالوگ پيشي گرفته، دقت كار را بالا ببرد.
كنترل مدرن: اين درس برخلاف ساير درسها (مانند كنترل صنعتي و ...) تا حدي جنبه نظري دارد و ديدي تقريبا رياضي به يك مهندس كنترل مي دهد. آشنايي كلي با مفاهيم كنترل پذيري و مشاهده پذيري سيستمهاي كنترل و مطالعه فيدبكهاي حالت از مباحث اين درس است.
كنترل صنعتي: اين درس از درسهاي تخصصي و مهم گرايش كنترل مي باشد كه به بررسي نحوه به كارگيري روابط رياضي و فرمولهايي كه در هر نوع پروسه اي وجود دارد مي پردازد و شامل آشنايي با سيستمهاي كنترل غلظت، سطح، ارتفاع و يا ئبي ورودي، خروجي مخازن حاوي مايعات صنعتي و شيميايي (مانند مخازن موجود در صنايع، پالايشگاهها و ...)، مطالعه سيستمهاي كنترل دما و رطوبت يك محفظه و يا اتاق، آشنايي با انواع كنترل كننده هاي صنعتي، مطالعه انواع سيستمهاي نورد موجود در كارخانه ها(مانند نورد فولاد، كاغذ و...) و ديگر سيستمهاي موجود در صنعت است.
ابزار دقيق:اصطلاح ابزار دقيق به ابزاري اطلاق مي شود كه سيگنالها را ثبت و نشان داده و يا باعث انتقال سيگنالي بين اجزاي مختلف سيستم مي شوند. اين درس به معرفي سيستمهاي كنترل و ابزار دقيق و همچنين معرفي اجزاي اين سيستمها مي پردازد.
اصول ميكروكامپيوتر: در گرايش مخابرات توضيح داده شد.
ترموديناميك: در گرايش قدرت توضيح داده شد.
مباني تحقيق در عمليات: اين درس به طور كلي براي تمام دانشجويان مهندسي مفيد است. چون مهندسي ارتباط مستقيم با هزينه و سود اقتصادي دارد. آگاهي به برنامه ريزي خطي كه بحث اصلي اين درس است براي هر مهندسي جنبه هاي مثبت زيادي دارد. با اين درس مي توان هزينه ها را به حداقل و سود و صرفه اقتصادي را با كمترين امكانات به حداكثر رساند. بنابراين آگاهي به اين درس براي تمام كساني كه مي خواهند يك طرح صنعتي انجام دهند مزاياي زيادي دارد
رشته هاي مشابه و نزديك به اين رشته
در برخي از دانشگاهها رشته مهندسي پزشكي را يكي از گرايش هاي مهندسي برق به شمار مي آورند.
رشته هايي از قبيل مهندسي علمي – كاربردي برق، كارداني فني برق، دبير فني برق – قدرت و ...
پيوند عميقي بين اين رشته و دانش كامپيوتر وجود دارد كه غيرقابل انكار است.
با توجه به حجم بازار الكترونيك و بازار صنعت نيمه رسانا در دنيا و نيز كشور ما كه رشد 7% و 15% دارد، لذا آينده روشني براي اين رشته پيش بيني مي كنند چه از لحاظ بازار كار بر صنعت هاي شغلي و چه از نظر تحققات علمي.
نكات تكميلي
"مانع رشد صنعت الكترونيك و ميكروالكترونيك در دنيا نه سرمايه است و نه فن آوري و نه بازار. البته همه اينها محدوديت ايجاد مي كند ولي فعالً محدوديت اصلي كه اجازه نمي دهد كار از حدي جلوتر برود عبارت است از نيروي كار كيفي."
آنچه خوانديد نظر قائم مقام فني يكي از بزرگترين مجموعه هاي ميكروالكترونيك بلژيك است و بيانگر آن است كه امروزه براي موفقيت در مهندسي برق گرايش الكترونيك بايد از سطح علمي و مهارت فني خوبي برخوردار بود.
دكتر فتوت احمدي استاد مهندسي برق دانشگاه صنعتي شريف نيز در تاييد همين سخن مي گويد:
"براي مثال در طراحي “IC” احتياج به سرمايه گذاري عمده اي نيست، بلكه هوشمندي طراح و دانش فني خوب، بسيار اهميت دارد.".
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:42 AM
مهندسی تجهیزات پزشکی
معرفی
متصدیان این شغل تحت نظارت کلی عهده دار انجام کارهای فنی و مطالعاتی و برنامه ریزی در زمینه های تجهیزاتی مراکز درمانی، آموزش چگونگی استفاده از لوازم و تجهیزات پزشکی و تعمیر آنها، انجام تحقیقات نظری و عملی در زمینه بهبود کیفیت تولید و نگهداری لوازم پزشکی ، نظارت بر تهیه قطعات یدکی و نصب آنها بازدید از دستگاهها و ماشین آلات پزشکی را بعهده دارند.
نمونه وظایف
- رسیدگی به امور مربوط به تجهیزان پزشکی و تهیه برنامه های تعمیراتی و راه اندازی.
- نصب و راه اندازی تجهیزات پزشکی براساس استانداردهای تعیین شده.
- آموزش تعمیرات و نگهداری لوازم ماشین آلات پزشکی به تکنسینهای مربوط.
- انجام تحقیقات پیرامون بهبود کیفیت تولید و نگهداری و تعمیر لوازم و ماشین آلات پزشکی.
- نظارت در بررسی پیشنهادات ارجاع شده مربوط به استانداردهای وسائل و لوازم دستگاههای پزشکی.
- تهیه طرحهای تجهیزاتی مراکز درمانی.
- نظارت در انجام تحقیقات و آزمایشهای لازم در زمینه ساخت و تعمیرات تجهیزات پزشکی و استاندارد کردن آنها.
- سرپرستی و نظارت بر کار گروههای تعمیرات تجهیزات پزشکی و کارگاههای مربوط.
- جمع آوری اطلاعات لازم در زمینه تعمیرات و تهیه لوازم ماشین آلات و دستگاههای پزشکی.
- تعقیب و پیگیری جهت انجام پروژه ها و رفع مشکلات مربوط به تجهیزات پزشکی.
بازار کار
متقاضیان تصدی این شغل پس از فراغت از تحصیل می توانند در:
وزارت بهداشت
درمان و آموزش پزشکی
دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی
بیمارستانها
اشتغال یابند.
شرایط احراز
دانشنامه دکترا یا فوق لیسانس یا لیسانس در یکی از رشته های مهندسی پزشکی، الکترونیک ، برق، مکانیک و مخابرات
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:43 AM
آشنایی با رشته مهندسی پزشکی در گرایش بیو متریال
رشتهي بيومتريال كه يكي از گرايشهاي زير مجموعهي مهندسي پزشكي است از حدود 50 سال پيش به عنوان يك زمينهي علمي مطرح شد و همانند ديگر گرايشهاي مهندسي پزشكي برپايهي تركيب چند رشته بنا شد.
در اين رشته بطور معمول برروي تهيهي مواد گوناگون مصنوعي و طبيعي، طراحي روشهاي ساخت و قالبگيري نهايي ماده و در نهايت اصلاح مواد براي كاربرد اختصاصي در پزشكي تحقيق صورت ميگيرد. توسعهي انواع مدلهاي وسايل پزشكي نيازمند انتخاب، ساخت و آزمايش مواد است كه لازمهي آن درك و فهم درست از شيمي و فيزيك مواد و شناخت محيط بيولوژيك بدن است. به عبارت ديگر بايد توجه داشت كه آيندهي علم بيومتريال در گرو توانائي ما در فهم كشفيات جديد در شيمي، فيزيك، بيولوژي و پزشكي است.
بطور كلي موارد استفادهي بيومتريالها در جايگزيني و تعويض اعضاء و اندامهايي از بدن است كه بر اثر بيماري يا آسيب، كاربري خود را از دست دادهاند تا از اين طريق جراحت يا بيماري اعضاء مذكور التيام پذيرد، كاربري و عمل آنها اصلاح شود و ناهنجاري يا وضعيت غير طبيعي آنها تصحيح گردد. همچنانكه اشاره شد نقش رشتهي بيومتريال به طور قابل توجهي تحت تأثير پيشرفتهاي بدست آمده در بسياري از زمينههاي پزشكي و مهندسي بوده است. در واقع وظيفهي اصلي يك مهندس بيومتريال بدست آوردن اطلاعات لازم براي حل مسائل عملي و متداول در زمينهي مواد مرتبط با بدن انسان است. بطور مثال از آنجاكه بسياري از اعضاء و بافتهاي جايگزين شونده، آسيب ديده و يا بيمار هستند، لذا يك محقق بايد تغييرات سلولي را بشناسد كه منجر به نارسايي عملكرد سلول و رفتار غير معمول آن ميگردد. در خيلي از موارد اثر بيومتريال و يا وسيلهي پزشكي روي بافت، تنها بعد از در تماس قرار دادن ماده و سلول مشخص ميشود و لذا محققان بيومتريال بايد قادر باشند اثرات بيومتريال را روي سلول، بافت و اعضاء ارزيابي كنند. انجام بررسيهاي ايمني، نيازمند درك چگونگي واكنش سلول و بافت با ماده كاشتني است.
رشتهي بيومتريال با توجه به سابقهي طولاني مدت در جايگزيني بافتها توسط مواد طبيعي و يا مواد ساختهي دست بشر بطور چشمگيري در قرن بيستم پيشرفت كرده است. بطوركلي مواد مورد استفاده در بدن را به چهار گروه عمده دستهبندي ميكنند كه عبارتند از فلزات، سراميكها، پليمرها و كامپوزيتها.
در بيومتريال زمينههاي مختلف و رو به رشدي وجود دارد كه از آن جمله ميتوان به مهندسي بافت، سيستمهاي رهايش كنترل شده دارو، اصلاح سطوح مواد، نانوتكنولوژي، بيوسنسورها و . . . اشاره كرد كه هر يك در جايگاه خود خدمات منحصر بفردي در جهت بهبود زندگي انسان ارائه ميدهند. لازم به ذكر است كه مهندسي بافت، سيستمهاي انتقال دارو و بيوسنسورها از جمله مواردي هستند كه منحصر به رشتهي بيومتريال هستند. به عنوان مثال در زمينهي رهايش كنترل شدهي دارو اميدهاي زيادي براي درمان يا تسكين بيماريهاي خطرناك و صعب العلاجي مانند سرطان، فشار خون و ديابت فراهم گرديده است، يا در زمينه مهندسي بافت ترميم اعصاب قطع شده و جايگزيني غضروف از جمله موارد مورد تحقيق است.
با توجه به مطالب آموزش داده شده در طول دوران تحصيل دانشگاهي، بطور خلاصه تواناييهاي يك مهندس بيومتريال را ميتوان بدين صورت برشمرد:
1. آشنايي كامل با علم توليد و كاربرد مواد شامل پليمرها، فلزات، سراميكها و كامپوزيتها
2. شناخت كافي در زمينهي برقراري ارتباط مواد با محيط بيولوژيك بدن نظير آناتومي و فيزيولوژي بافتهاي مختلف بدن
3. روشهاي اصلاح سطح، پوششدهي مواد و بهينه نمودن خصوصيات سطحي
4. آشنايي كامل با مبحث مهندسي بافت كه يكي از جديدترين دستاوردهاي بشر براي دستيابي به جايگزينهاي مصنوعي است. عمر اين رشتهي مهندسي در دنيا كمتر از 20 سال است كه خوشبختانه در ايران نيز تحقيقات گسترده و دامنهداري در مورد آن انجام شده است. از آنجمله ميتوان به ساخت داربستهاي مهندسي بافت استخوان، غضروف، پوست و . . . توسط دانشجويان دانشگاه صنعتي اميركبير اشاره نمود.
5. آشنايي با روشهاي نوين دارو رساني و انتقال كنترل شده داروها به بدن. به عنوان مثال نحوهي انتقال طولاني مدت داروهاي ضد بارداري (نورپلنت)
6. شناخت روشهاي تخريب پليمرها، خوردگي فلزات و اضمحلال سراميكها
7. آشنايي با مبحث بيوسنسورها
8. آشنايي مقدماتي با اصول و عملكرد تجهيزات پزشكي و سيستمهاي آن
بدين ترتيب، با توجه به منابع بسيار فراوان مواد اوليه فلزي، سراميكي و پليمري در كشور و توانمندي مهندسان ايراني، شرايط مناسبي براي رسيدن به خودكفايي و يا محدود كردن واردات بسياري از تجهيزات پزشكي مورد نياز كشور فراهم شده است. لذا بايد گفت كه توجه بيشتر به اين رشته ميتواند سبب تقويت زمينههاي ارتباطي پزشكان و مهندسان در جهت رفع مشكلات پزشكي در قالب همكاريهاي مشترك گردد.
از آنجاكه رشتهي بيومتريال يك رشتهي تازه تأسيس در بسياري از دانشگاههاي جهان است، بنابراين با توجه ويژه به آن ميتوان حداقل در اين رشته فاصله علمي كشور را با ديگر كشورهاي پيشرو تا حدود زيادي كاهش داد، بويژه در زمينهي نانوتكنولوژي كه از الويتهاي مهم بسياري از كشورها و از جمله كشور عزيزمان است. تربيت نيروهاي متخصص متناسب با نياز كشور و طبيعت چند جانبهي اين علم باعث ميشود تا متخصصان بيومتريال با جمع كردن جنبههاي مختلف علوم، بهترين راه حلهاي عملي را براي مشكلات پزشكي پيدا كنند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:43 AM
آشنایی با مهندسی پزشکی در گرایش بیوالکتریک
این گرایش از مهندسی پزشکی دامنه بسیار وسیعی را شامل می شود اما در تعریفی کوتاه ، بیوالکتریک را می توان علم استفاده از اصول الکتریکی ، مغناطیسی و الکترومغناطیسی در حوزه پزشکی دانست ؛ همچنین الگوبرداری از سیستم های بیولوژیکی در طراحی های نوین مهندسی نیز در حیطه این علم قرار دارد . در واقع یک مهندس بیوالکتریک علاوه بر این که به تمام گرایشهای مهندسی برق (به ویژه گرایش الکترونیک در مقطع کارشناسی و گرایشهای کنترل و مخابرات در مقاطع بالاتر) با دیدگاهی از حوزه علم خود نظر دارد ، از برخی از شاخه های مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات نیز در حیطه علم مهندسی پزشکی یاری می جوید .
هدف دانشکده از ایجاد این گرایش در مقطع کارشناسی ، تربیت مهندسان الکترونیکی است که با گذراندن واحدهای درسی و آزمایشگاهی ای نظیر فیزیولوژی ، آناتومی و فیزیک پزشکی ، به نوعی بلوغ ذهنی و توانایی علمی در حوزه پزشکی دست یافته اند .
اهم حوزه هايی که یک مهندس بیوالکتریک در آن فعالیت می کند عبارتند از :
الف – پردازش سيگنال هاي حياتي
پردازش علائم حياتي يكي از گستردهترين مباحث موجود در فعاليتهاي گرايش بيوالكتريك است. اين مبحث در واقع بخشي از مبحث كلّي ”پردازش سيگنال“ است كه مورد بررسي و استفاده بسياري از گرايشهاي مهندسي، به ويژه مهندسي مخابرات و الكترونيك ميباشد، امّا بنا به ماهيت خاص سيگنال مورد پردازش دركارهاي پزشكي، توجه به نكات خاصي در پردازش سيگنالهاي حياتي الزامي است كه به اين مبحث موجوديت خاص و ويژهاي داده است.
همچنین در تمامي موارد ثبت سيگنال، دادة اخذ شده داراي نويزها و آرتيفكتهاي مختلف است كه لازم است قبل از هر كاري بر روي سيگنال، اين زوايد از آن حذف شوند. از این رو مبحث حذف نويز، يا در حالت كليتر، بهبود كيفيت سيگنال از جمله مباحث مهم در پردازش سيگنال است .
ب- پردازش تصاوير پزشکي و سيستم هاي تصوير برداري
تصاوير پزشكي با توجه به آنكه وضعيت بدن را به صورت دو بعدي و حتي سه بعدي (بوسيله كامپيوتر) نشان ميدهند، يكي از مهمترين وسايل تشخيص براي پزشكان هستند كه همواره بخش عظيمي از تحقيقات را به خود اختصاص دادهاند. سيستمهاي تصوير برداري را مي توان به گروههاي زير تقسيم كرد:
• روشهاي اشعه ايكس (راديوگرافي، فلوئورسكوپي و CT).
• روش مغناطيسي MRI .
• پزشكي هستهاي (Nuclear Medicine).
• روشهاي ماوراء صوت.
تصاوير حاصله در روشهاي فوق عموماً و به صورت خام قابل استفاده نيستند، لذا پردازشهاي وسيع و گستردهاي روي آنها صورت ميگيرد كه عموماً شامل موارد زير است:
• پردازش تصاوير و استخراج اطلاعات موثر در تشخيص و يافتن مواضع مورد توجه (ROI).
• بازسازي تصاوير در كامپيوتر به صورت سه بعدي و درونيابي اطلاعات جهت توليد برشهاي لازم از ارگان تحت تصوير برداري.
• حذف نويز، اختصاص رنگ و در كل ارتقاء كيفيت تصوير.
پ - پردازش صوت وگفتار و طراحي سيستم هاي گفتار درماني و کمک همراه معلولين گفتاري
گفتار يکي از علايم بسيار مهم زيستي است که از هوشمندترين موجود روي زمين، يعني انسان صادر ميگردد. با توجه به توسعة وسيع سيستمهاي کامپيوتري و اهميت روزافزون انواع پردازشهای صوتی و گفتاری در جهان امروز و ارتباط تنگاتنگی که ويژگيهای گفتار توليد شده با خصوصيات آناتوميک و عصبي دستگاه توليد گفتار و همچنين چگونگي عملکرد سيستم اعصاب مرکزي او دارد، اهميت پرداختن به اين مقولة پرکاربرد مهندسي در دانشکدة مهندسي پزشکي ظاهر ميگردد. البته علائق و نوع رويکرد برخورد با مسائل مهندسي در اين دانشکده باعث تفاوتهاي پايهای و اصولي در نوع برخورد با اين مسئله نسبت به دانشکدههائي مثل برق يا کامپيوتر و رشتههائي مثل مخابرات و کامپيوتر شدهاست. در آن جا معمولاً به سيگنال گفتار به صورت يک سيگنال عادی که حاوي اطلاعاتی است که بايد به هر صورت ممکن از آن استخراج گردد، نگاه مي شود در حاليکه در دانشکدة مهندسي پزشکي، محققين در پي دنبال کردن مسئله و مدلسازي آن به صورتي هستند که تا حد ممکن با اصول عملکرد جهاز صوتي و مبانی زيستی توليد گفتار در انسان هماهنگي داشته باشد و سعي مينمايند از روشهاي استخراج ويژگي و مدلهائي استفاده کنند که به روشهای زيستي انساني نزديکتر باشند
موارد ديگر مربوط به اين رشته، طراحي و ساخت وسائل و تجهيزات تشخيصی مثل شنوائي سنجي و ثبت و پردازش سيگنالهای برانگيختة شنوائي، انجام پردازش های لازم در اعضای مصنوعي شنوائي مثل حلزون مصنوعي گوش و ساخت دستگاههائي است که به کمک افراد لال و يا داراي مشکلات حاد گفتاري بيايند و به صورت دستگاهي کمک همراه معلول و يا کمک درمان او عمل نمايند.
ت - مدلسازي سيستم هاي بيولوژيک
مطالعه، تحليل و مدلسازي سيستمهاي بيولوژيکي در عين اينکه راهگشاي پيشرفت فني و علمی در ديگر شاخه های رشتة بيوالکتريک مي باشد، به صورت ايده بخشي قوي برای انجام ابداعات در شاخههاي ديگر علوم مهندسي مثل رشتة پردازش سيگنال، مخابرات و کنترل عمل ميکند. اهميت اين شاخه از گرايش بيوالکتريک از زيربنائي بودن آن براي ديگر شاخههای اين گرايش نشأت ميگيرد.
سيستم هاي بيولوژيک دارای ساختارهاي فيزيولوژيک و کنترلي بسيار پيچيده و کارآ ميباشند. تحليل و مدلسازي کيفي و کمّي آنها در اکثر موارد فاصلة فوقالعادهای نسبت به آنچه که در واقع است، ميگيرد، ولي حرکت در اين جهت علاوه بر اينکه به مدلهائي مهندسي منجر ميشود که قابل استفاده در بخشهاي ديگر مهندسي بيوالکتريک هستند، ايده بخش ابداع روشهاي قوي تر در شاخههای ديگر مهندسي نيز ميباشد. برای مثال مدلهاي مهندسي مثل شبکههاي عصبي مصنوعي و بسياری از پردازشگرها و کنترلرهاي هوشمند، ايدة اولية خود را از چگونگي عملکرد سيستمهاي بيولوژيک و زنده اخذ نموده و مينمايند.
مدلسازي سيستمهاي بيولوژيک محدود به دايرة خاصي نيست و از مدلسازي کمّي و کيفي يک سلول تا مدلسازي سيستم اعصاب مرکزي انسان، يعني مغز، ادامه مييابد. از آن ميان، به عنوان مثال ميتوان به موارد پرکاربرد زير اشاره نمود:
• مدلسازي عضلات و سيستم عصبی محرک آنها
• مدلسازي نخاع
• مدلسازي قشرهاي حرکتي مغز.
• مدلسازي نواحي ديداري، شنيداري و ادراکي مغز.
• مدلسازي عقدههاي درون مغزي که اِشکال در آنها به بيماريهائي مثل پارکينسون منجر ميگردد.
• مدلسازي مخچه و چگونگي اجراي حرکات و ادراکات مهارتي
• مدلسازي چشم و سلولهاي عصبي بينائي
• مدلسازي سيستم توليد گفتار و شنوائي به صورت حلقه باز و حلقه بسته
• مدلسازي سيستم تنظيم فشار خون، ضربان قلب و ميزان الاستيسيتة رگها
• مدلسازي سيستم تنظيم درجة حرارت بدن
علاوه بر استفادههاي فراوان مهندسي که اين مدلهاي رياضي (و يا حتي در مواردي کيفي) دارند، در موارد درماني خاص نيز ميتوان از آنان بهره گرفت . براي مثال اگر مدل نسبتاً مناسبي از يک سيستم مهم بدن مثل سيستم تنظيم فشار خون محاسبه شود، ميتوان اثرات اعمال داروهاي مختلف کاهش يا افزايش فشار خون را در دوزهاي مختلف و فواصل و نرخ اعمال دارو را بدون اينکه خطري برای کسي داشته باشد توسط رايانه، با استفاده از برنامههاي شبيه سازي که در آن از مدل رياضي ساخته شده برای آن سيستم استفاده شده است، آزمايش نمود.
ث - طراحي بخش هاي الکترونيکي و کنترل اعضاء و اندام مصنوعي و ساخت وسايل توانبخشي
از بخش های مهم و تخصصی رشتة مهندسي پزشکي طراحي و ساخت اندام مصنوعي است. در اين راه علاوه بر تخصصهای بيومکانيک جهت طراحي و ساخت بخشهای مکانيکي اندام مصنوعي و بيومواد جهت سازگار ساختن آنها با ويژگيها و حساسيتهای اندام طبيعي که در مجاورت آنها قرار ميگيرند، در مواردي که اندام مصنوعي از نوع فعال هستند، نيازمند مدارات الکتريکي، الکترونيکي و ديجيتالي ميباشند. از اين نوع اندام مصنوعي برای مثال ميتوان از دست و پاي مصنوعي فرمانپذير، حلزون مصنوعي گوش و چشم مصنوعي نام برد که همگي از فنآوريهای بسيار پيشرفتة روز استفاده ميکنند. طراحي و ساخت اين گونه وسايل، يکي از جالبترين و مهمترين بخشهاي فني و پژوهشي مربوط به گرايش مهندسي بيوالکتريک است.
به عنوان مثال در طراحي بخشهاي کنترلي "دست سيبرنتيک" که از طرحهاي ملي اجرا شده در دانشکده مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر است، که در واقع يکنوع دست مصنوعي قابل کنترل ارادي، جايگزين دست قطع شدة معلولين ميباشد، ابتدا از سختافزارهاي دريافت و تقويت سيگنالهاي “EMG” جهت ثبت علايم مذکور از عضلات سالم معلول استفاده ميشود و سپس حجم وسيعي از پردازشها و طبقهبنديهاي هوشمند سيگنالهاي “EMG” جهت آشکارسازي جهت ارادة فرد معلول و يافتن حرکت مورد نظر او به کار گرفته ميشوند. در ادامه، روشهاي پيشرفته و غير خطي کنترلي توسط سيستمهای ميکروپروسسوري، جهت تحقق صحيح آن حرکت در شرايط بسيار متغير دست مثل بارگذاري متغير و زواياي مختلف اجزاي متصل آن که توليد سيستمي بسيار غير خطي ميکنند، پياده سازي ميشوند.
مشاهده مي گردد که بخش وسيعي از دانش فني سختافزاري و نرمافزاري برای طراحي و ساخت اعضاي مصنوعي مختلف لازم هستند که باعث وسيع شدن دايرة عملکرد اين بخش ميگردند.
علاوه بر موارد مربوط به ساخت اعضاي مصنوعي، طراحي و ساخت وسايل و تجهيزات توانبخشي را نيز ميتوان در اين دسته قرار داد. از اين ميان ميتوان به تجهيزاتي مثل سيستم “FES” يا تحريک الکتريکي عضلات افراد قطع نخاع جهت حرکت دادن مصنوعي آنها اشاره کرد، و يا تجهيزات الکتريکی و الکترونيکي توانبخشی که دايرة وسيعي از وسايل را شامل ميگردند و جهت بازيابي توانائي فيزيکي اعضاي صدمه ديده به کار ميروند.
ج - ثبت سيگنال هاي حياتي و طراحي سيستم هاي مانيتورينگ بيمارستاني
اين بخش مربوط به طراحي و ساخت وسايلي جهت ثبت دادهها و علائم حياتي از بيمار می شود. با توجه به تواناييها و گسترش روزافزون فنآوري ديجيتال، اين سخت افزارها غالباً به كامپيوتر متصلند و لذا توليد مدارهاي واسط مناسب بوسيلة فنآوري روز يكي از زير مجموعههاي مهم تحقيقاتي در اين مقوله محسوب ميشود.
با توجه به حجم بسيار بالاي استفاده از تجهيزات مانیتورینگ و ثبت داده در محيطهاي بيمارستاني، از جمله اتاق های عمل، آيسي يو، سيسييو و آزمايشگاههاي ثبت نوارهاي قلبي و مغزي، اهميت اقتصادي توليد چنين تجهيزاتي آشکار ميگردد و ارزش کار مهندسي و تحقيقاتي بر روي اين گونه وسايل را نشان ميدهد.
ح - طراحي و ساخت سيستم هاي درماني و آزمايشگاهي پزشکي
در اين بخش تجهيزات فراواني وجود دارد كه برخلاف موارد بيان شده كه در تشخيص كاربرد داشتند، در درمان بيماريها كاربرد دارند و با وجود نياز فراوان به آنها در نقاط مختلف كشور، تا كنون در كشور ساخته و به صورت عمده عرضه نشدهاند. محققان و متخصصان بيوالكتريك قادرند به ساخت اينگونه تجهيزات و يا تا حدامكان توليد داخل نمودن آنها اقدام نمايند. مواردي از اين دست را ميتوان به شرح زير ذكر كرد:
سنگ شكنهاي كليه
تجهيزات فيزيوتراپي و كايروپراكتيك
تجهيزات راديوتراپي
ليزرها
علاوه بر موارد فوق ، می توان به امکان فعالیت مهندسان بیوالکتریک در حوزه های گسترده ای نظیر:
• طراحی بانکهای اطلاعاتی پزشکی ،
• طراحی سیستم های مورد نیاز در مانیتورینگ و یا جراحی بیمار از راه دور،
• ایجاد شبکه های تبادل اطلاعاتی بین مراکز آموزشی-درمانی و بیمارستانهای کشور جهت کنترل بیماریهای مسری ، انتقال بیماران و ...
اشاره کرد که نیازمند همکاریهای بین بخشی گسترده ای در سطح کشور می باشد.
همچنین با توجه به نقش اساسی تجهیزات پزشکی در ارتقاء شاخصهای بهداشت عمومی ، و در نظر داشتن این مطلب که سالانه صدها میلیون دلار صرف خرید این تجهیزات برای بیمارستانهای کشور می شود، استفاده از مشاوره علمی و فنی مهندسان پزشکی در سفارش و خرید این تجهیزات، موجب کاهش هزینه های احتمالی ناشی از معیوب بودن دستگاه و یا ناکارآمدی آن می شود.
گفتنی است به علت عدم تعریف جایگاه مهندسان این رشته در نمودار سازمانی بیمارستانهای کشور ، متأسفانه هزینه های سنگینی به بخش درمان تحمیل می شود؛ به عنوان مثال ، دستگاهی به قیمت گزاف از شرکتهای واسطه ای که معمولا تخصص ویژه ای در حوزه مهندسی پزشکی ندارند، خریداری می شود، در بیمارستان به علت عدم آشنایی پرسنل با جزئیات فنی دستگاه و نگهداری آن و یا به هر دلیل دیگری، دستگاه دچار اشکال فنی می شود، حال یا به گورستان این تجهیزات در بیمارستانهای کشور منتقل می شود و یا با صرف هزینه های غیر واقعی که از سوی شرکت سازنده درخواست می شود اقدام به تعمیر دستگاه مورد نظر می شود. از این رو حضور مهندسان پزشکی به عنوان مسئول فنی و مهندسی در بیمارستانها ، و آموزش تکنسینها توسط ایشان جهت نگهداری و تعمیر تجهیزات، می تواند موجب صرفه جویی های اقتصادی و تضمین هر چه بیشتر سلامت بیماران شود.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:44 AM
معرفی رشته مهندسی پزشکی درگرایش بیومکانیک
تقريباً در اوايل دههُ 70 ميلادی، جامعهُ بين المللی واژه "بيو مکانيک" را برای دانش مطالعه سيستم های حياتی از ديد مکانيکی انتخاب نمود. بيو مکانيک از ابزار مکانيک برای مطالعات آناتوميکی و بررسی کارکرد اندام حياتی استفاده می کند. ااين علم طيف گسترده ای را از مطالعه تئوری تا کاربردهای عملی می پوشاند.
مطالعه کامل مکانيک شامل دو موضوع اساسی می باشد: استاتيک، که مطالعه اجسامی است که، در اثر نيرويی که بر آن ها ااعمال می شود، در حال سکوني يا وضعيت تعادل باقی میمانند و ديناميک، که مطالعه اجسام متحرک است. ديناميک را به نوبه خود می توان به زير گروه های سينماتيک و سينتيک تقسيم بندی نمود. سينماتيک را می توان علم حرکت ناميد، زيرا ااين علم، در مورد روابطی بحث می کند که مابين جابجايی ها، سرعت ها و شتاب ها در حرکت انتقالی و دورانی وجود دارند. اين علم با نيروهای درگير کاری ندارد بلکه فقط به توصيف حرکت ناشی از آن ها می پردازد. سينتيک در مورد اجسام متحرک و نيروهايی بحث می کند که عمل می نمايند تا ايجاد حرکت کنند. برای روشن شدن اين مطلب که مطالب مکانيکی فوق را چگونه در مورد بيومکانيک به کار می بريم، می توان به موارد زير اشاره کرد:
Eberhort و همکارانش (1954)، در تحقيق های خود در رابطه با حرکت انسان، ابتدا سينماتيک قدم زدن را مورد بحث قرار دادند و جابجايی های قطعات بدن را در سه صفحه مختصات اصلی توصيف نمودند که اين جا بجايی ها شامل تا کردن و باز کردن ران و ساق پا، چرخش لگن و... بود. سپس آن ها سينتيک قدم زدن را با تحليل نيروهای ماهيچه ای و هم چنین نيروهای گرانشی و عکس العمل سطح، يعنی تمام نيروهایی که برای فشار بدن به طرف جلو و کنترل جابجايی قطعه ای بدن لازم بودند، بررسی کردند.
Dillman (1971)، سينماتيک و سينتيک حرکت تاب خوردن پا را در طول دويدن، مطالعه کرد. در حالی که، plangenhoef (1968)روش مطالعه ديناميک را با استفاده از يک کامپيوتر پيشنهاد نمود. در حال حاضر صدها مطالعه و بررسی مربوط به استاتيک و ديناميک فعاليت های بدن، ارائه و منتشر گرديده است.
با وجود آنکه بيومکانيک از لحاظ انجمن های رسمی بين المللی دانش نوينی به حساب می آيد اما تاريخچه پيدايش و ادامه حيات آن چيز ديگری را نشان می دهد:
در بررسی هايی که در مطالعات ارسطو در قرن 14 پيش از ميلاد صورت گرفته است، مشخص شده که وی قصد داشته تا با استفاده از تحليل های هندسی، کارکرد ماهیچه ها را در توليد حرکت حيوانات توصيف کند.
حدود 2000 سال بعد، لئوناردو داوينچی (1519-1425 بعد از ميلاد) در نقاشی های آناتوميکی معروفش، مکانيک ايستادن، راه رفتن و پريدن را تشريح کرد و گاليله(1643-1564بعد از ميلاد) حدود صد سال بعد اولين تلاش ها را برای آناليز رياضی کارکردهای فيزیولوژيکی انجام داد. به خاطر تلاش های پيشگامانهwilliam Harvey (1657-1578 بعد از ميلاد) در تعريف آناتوميکی سيرکولاسيون خون در بدن، او را پدر مكانيك سيالات زيستي(biofluid) مدرن مي دانند. Alfonso Borelli را نيز به خاطر فعاليت های گسترده اش در زمينه تفسير و توضيح نيروهايی که توسط ماهيچه توليد می شود، نقش استخوان ها به عنوان محور و ارتباط تنگاتنگ سيستم استخوانی با ماهيچه ها، پدر مکانيک جامدات زيستی (biosolid) قلمداد می کنند.
از اولين متوني كه به بررسي كمي بيومكانيك راه رفتن و آناليز گيت (gait) مي پرداخت، مي توان به كتابDe Muto Animalum نوشتۀ Borelli اشاره كرد. وي شاگرد گاليله بود و در كارهايش از نتايجي كه گاليله در مطالعات خود به دست آورده بود براي پيشبرد اهدافش در زمينه مطالعه بيومكانيك استفاده نمود.
كارهاي اين پيشگامان در زمينه بيومكانيك توسط افراد بزرگي نظير Isaac Newoton (1727-1642بعد از ميلاد)، Danie Bernoulli(1782-1700بعداز ميلاد)،Jean.L.M Poiseuille (1869-1799بعد از ميلاد)، Thomas Young(1829-1773بعد از ميلاد) و بسياري ديگر پيگيري شد. بررسي تمام فعاليت ها و اقدامات اين افراد در زمينه بيومكانيك نياز به فضايي بسيار زياد براي توضيح دارد كه در اين بحث نمي گنجد. اما با نگاهي گذرا به اين اسامي قوانين معتبر علوم فيزيكي و مهندسي به ذهن مي آيد. براي مثال معادله برنولي در هيدروديناميك، مدول يانگ در تئوري الاستيسيته، معادله پويسوله براي سيالات و... . براستي اولين جرقه ها براي بيان اين قوانين و معادلات از كجا آغاز شد؟ از بررسي سيستم هاي صنعتي!!!؟ بسياري از اين قوانين و معادلات از مطالعات فيزيولوژيكي و پزشكي براي بررسي و تشريح ساختار و كاركرد سيستم هاي حياتي نشأت گرفته اند.
اما نكته بسيار مضحك در اين زمينه، اين است كه تأثير اين قوانين بر پيشرفت صنعت بيش از اثري بود كه مطالعات فيزيولوژيك گذاشتند. اين امر ضرورت وجود شاخه اي از علوم مهندسي به نام مهندسي پزشكي را به خوبي روشن مي كند. دانشي كه امروزه در سرتاسر دنيا به صورت گسترده اي مورد توجه قرار گرفته است.
اما سوالي كه ممكن است در اين قسمت مطرح شود اين است كه وارد كردن علم مكانيك در حوزه مباحث زيستي و حياتي چه ثمري دارد؟ و اگر علمي به نام بيومكانيك وجود نمي داشت، چه اتفاقي رخ مي داد؟
براي پاسخ به اين گونه سؤالات و روشن شدن ضرورت وجود دانش بيومكانيك چند مثال مي زنيم:
رشد و نمو در انسان از آغاز تولد شروع مي شود و به صور مختلفي در بخش هاي متفاوت بدن، در تمام طول حيات ادامه مي يابد. نيروهاي مكانيكي مي توانند اثر عمده اي بر رشد بدن ايجاد كنند. نيروهاي عمود بر بدن به آن اجازه مي دهند تا به يك روش نمونه رشد كند. براي مثال ساختار داخلي كلي استخوان عمدتاً با تعداد دفعات بارگذاري بر روي استخوان كنترل مي شود. حال فرض كنيد در زمان رشد سريع، نيروهايي غير طبيعي بر بدن وارد شود، اين مسئله مي تواند منجر به الگوهاي رشد غير عادي شود.
اگر بتوانيم تعيين كنيم كه يك تغيير شكل چگونه ايجاد شده يا مي شود، قادر خواهيم بود تا نيروهاي تغيير شكل دهنده را رفع كنيم و نيروهايي را به كار بريم كه مي توانند فرآيند را معكوس نموده و آن را تصحيح نمايند. درمان بسياري از تغيير شكل هاي مادرزادي و غيرمادرزادي توسط ابزارآلات توانبخشي نظير ارتزها، نمونه هايي براي فهم اصول بيومكانيكي به كاررفته در رشد و نمو مي باشند.
از زماني كه رونگتن اشعه ايكس را به صورت اتفاقي كشف نمود تا به امروز تحقيقات و مطالعات فراواني بر روي تجهيزات و روش هاي تشخيصي در پزشكي انجام گرفته است. بسياري از اين روش ها بر مبناي خواص مكانيكي بافت هاي مختلف بدن صورت گرفته است. يكي از جديد ترين بررسي ها در اين زمينه " الاستوگرافي" است.
الاستوگرافي با استفاده از تكنيك امواج فرا صوتي (Ultrasound) ميزان سختي و سفتي بافت ها را تصوير مي كند. تفاوت ميزان سختي در بافت هاي سرطاني نسبت به بافت هاي اطرافشان باعث بروز كنتراست در تصوير حاصل مي شود و تشخيص سرطان (خصوصاً در سرطان سينه و پروستات) را براي پزشك به سادگي ممكن مي كند. اين مثال نيز كاربرد بيومكانيك را در مددرساني به رشته پزشكي به خوبي روشن مي كند.
از اين دست مثال ها به فراواني مي توان در زندگي روزمره انسان ها، در محيط كار و زندگي مشاهده كرد. در يك محيط كار سالم و امن در درجه اول حفظ سلامت كارگر در محيط كار مطرح مي شود نه ساخت مصنوعات صنعتي. كارگران در محيط كارشان با وسايل مختلفي سروكار دارند كه هر يك مي توانند سلامت آن ها را به مخاطره بياندازد. ارگونومي رشته اي است كه در رابطه با طراحي دستگاه ها، ابزار، تجهيزات و وظايفي مي باشد كه سازگار با ويژگي هاي آناتوميك، فيزيولوژيك، ادراكي، رفتاري و مكانيكي انسان ها هستند. تحليل مكانيكي حركت و وضعيت بدن در طول كار به ارگونوميست اجازه مي دهد تا اعمال غيرايمن و شرايط غير ايمن را تشخيص دهد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:44 AM
مهندسی تکنولوژی نساجی
رشته مهندسی تکنولوژی نساجی یکی از گرایشهای رشته مهندسی نساجی است که در بسیاری از دانشگاه های ایرانی و خارجی دانشجو پذیرفته می شود. در ایران دانشجویان کی توانند در مقاطع کارشناسی(لیسانس)، کارشناسی ارشد(فوق لیسانس) و دکتری تحصیل کنند. دانشکده مهندسی نساجی دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران از سال 1346 شروع یه فعالیت کرده و در حال حاضر بزرگترین، معتبرتربن دانشکده داخلی است که در گرایش فوق دانشجو می پدیرد
مهندسی شیمی نساجی و علوم الیاف
رشته مهندسی شیمی نساجی و علوم الیاف یکی از گرایشهای رشته مهندسی نساجی است که در بسیاری از دانشگاههای ایرانی و خارجی دانشجو پذیرفته میشود. در ایران دانشجویان کی توانند در مقاطع کارشناسی(لیسانس)، کارشناسی ارشد(فوق لیسانس) و دکتری تحصیل کنند. دانشکده مهندسی نساجی دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران از سال ۱۳۳۶ شروع به فعالیت کرده و در حال حاضر بزرگترین، معتبرتربن دانشکده داخلی است که در گرایش فوق دانشجو میپدیرد.
مدیریت نساجی
رشته مدیریت نساجی (مدیریت مهندسی در نساجی) یکی از گرایشهای رشته مهندسی نساجی است که در بسیاری از دانشگاه های ایرانی و خارجی دانشجو پذیرفته می شود که در ایران دانشجویان می توانند در مقطع کارشناسی ارشد(فوق لیسانس) این رشته تحصیل کنند. دانشکده مهندسی نساجی دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران از سال 1346 شروع به فعالیت کرده و در حال حاضر بزرگترین، معتبرتربن دانشکده داخلی است که در گرایش و مقطع فوق دانشجو می پدیرد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:45 AM
رشته آمار
رشته آمار روش های جدید و اصول اساسی آمارگیری را مورد بحث و مطالعه قرار می دهد.
از دوران دبستان که به اردو رفته اید با این کلمه که می خواهیم آمار بگیریم همه جمع شوند آشنا شده اید. آمار بیانگر
کمیت است برای برنامه ریزی کیفی و با کیفیت، امروزه نقش آمار در برنامه ریزی آنقدر مهم است که بسیاری از امور
متوقف می شوند تا آمار آن بدست آید.
روش های آمارگیری متنوع و ارائه آن ها به صورت های متعددی گسترش یافته. در کشور ما آنچه رو به پیشرفت است
توجه به آمار است و آنچه هنوز به آن دست نیافته ایم آمارهای قطعی، واحد و قابل استناد است به هر حال رشته آمار که
مرکز جذب فارغ التحصیلانش مرکز آمار ایران است در حوزه های مختلف با فاکتورها و سوالات متفاوت نحوه آمارگیری
علمی را آموزش می دهد.
صنعت و بازار کار
دانشجویانی که این دوره آموزشی را طی میکنند پس از فراغت از تحصیل تواناییهای زیر را دارند.
• کلیه دروس آمار، احتمال، دوره ریاضی متوسطه آموزش عمومی را تدریس نمایند.
• توانایی ادامه تحصیل را داشته و بتوانند با رعایت دیگر ضوابط گزینش وارد دوره کارشناسی ارشد و رشتههای بالاتر تخصصی گردند.
• توانایی تجزیه و تحلیل آماری مسائل اقتصادی و صنعتی را دارا میباشند.
• در برنامهریزی صحیح علمی و حل مسائل مربوط به آنها توانایی دارند.
• آمادگی برای برخورد با مسائل خاص آماری و حل مشکلات ناشی از آنها را دارا میباشند.
اهمیت این دوره جهت تربیت افراد آزموده برای سازمانهایی از قبیل برنامه و بودجه مرکز ایران و مراکز صنعتی و پزشکی و غیره که در جهت استقلال اقتصادی و خود کفایی صنعتی جامعه اسلامی ضورت دارد بیش از پیش احساس میشود.
تذکر:
تطبیق دانشجویان فعلی دوره کارشناسی آمار میتوانند با برنامه قبلی مانده واحدهای درسی خود را بگذرانند و فارغالتحصیل شوند ولی اگر شورای آموزشی موسسه مربوطه موافق باشند این دانشجویان میتوانند توسط موسسه مربوطه دروس گذارنده خود را با برنامه جدید انطباق داده و بر طبق برنامه جدید ادامه تحصیل دهند.
دانشگاهها
علاقه مندان به این رشته می توانند در دانشگاههای زیر به تحصیل در این رشته مشغول شوند
دانشگاه آزاد- تهران
دانشگاه آزاد- مشهد
دانشگاه آزاد-اراک
دانشگاه امام خمینی قزوین
دانشگاه بابلسر
دانشگاه بوشهر
دانشگاه بیرحند
دانشگاه تبریز
دانشگاه تهران
دانشگاه شهیدچمران اهواز
دانشگاه شیراز
دانشگاه صنعتی اصفهان
دانشگاه علامه طباطبائی
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:45 AM
رشته علوم کامپیوتر
امان از دست کامپیوتر که امروزه دیگر علم کامپیوتر هم اکتفا نمی کند . علوم کامپیوتر مجموعه علومی است که تمامی مباحث نظری کامپیوتر ار مورد توجه قرار می دهد. در رشته علوم کامپیوتر مباحث نظری رشته کامپیوتر مورد توجه قرار می گیرد. در این رشته تاکید بر درس هایی مانند نظریه زبان ها و ماشین ها، نظریه محاسبات ریاضیات گسسته و نظریه گراف، ساختمان داده ها و طراحی الگوریتم ها، همچنین آمار و احتمالات و محاسبات عددی می باشد. به طور خلاصه در رشته علوم کامپیوتر استفاده از ابزار کامپیوتر به آن شکل که در مهندس کامپیوتر گرایش نرم افزار استفاده می شود مورد تاکید نیست.
صنعت و بازار کار
اینکه بخواهیم برای محل کار فارغ التحصیلان این رشته نام مکان خاصی را ببریم ، کار دشواری است. گیرایی و راه گشایی کامپیوتر باعث استفاده انسان ها از این وسیله در اکثر مراکز صنعتی و غیر صنعتی شده است. در بین این مراکز بخش خصوصی ، بازار کار مناسبی برای فارغ التحصیلان این رشته می باشد و اگر در بدنه دولت دنبال کار می گردید ، وزارتخانه ها و تمامی موسسات دولتی می توانند جهت بهره وری بالاتر و بهتر، شما را به کار دعوت کنند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:45 AM
معرفی رشته ی it
- بزرگراه فناوری - معرفی مهندسی فناوری اطلاعات رشته مهندسی فناوری اطلاعات، زیرمجموعه گروه فنی در دانشگاه محسوب میشود. این رشته دانشی را به مخاطب منتقل میکند که طی آن روشهای جمعآوری اطلاعات، استفاده و انتقال آن میسر شود.
مطالعه، طراحی، ساخت، راهاندازی، نگهداری سیستمهای سختافزاری و نرمافزاری، جمعآوری، سازماندهی، طبقهبندی و انتقال اطلاعات مهمترین اهدافی است که مهندسی فناوری اطلاعات آن را دنبال میکند. مهمترین توانمندی دانشآموختگان این رشته، استفاده صحیح و بهرهبرداری بهموقع از اطلاعات است. هسته اصلی این رشته را مهندسی کامپیوتر بهویژه گرایش نرمافزار تشکیل میدهد.
در عصری که بهسر میبریم فناوری اطلاعات یکی از عمدهترین محورهای تحول و توسعه در دنیا محسوب میشود. امروزه دستاوردهای ناشی از فناوری اطلاعات چنان با زندگی مردم تلفیق شده است که توقف در مسیر آن باعث ایجاد اختلال در جامعه و حتی رفاه و آسایش مردم میشود. از اینرو بسیاری از کشورها جهت عمومیت بخشیدن به استفاده از فناوری اطلاعات دست به اقدامات خرد و کلانی زدهاند که آموزش آکادمیک فناوری اطلاعات یکی از این موارد است.
در کشور ما نیز در راستای ایجاد تغییرات بنیادین و منطقی و دستیابی به نیروهای متخصص و کارآمد رشته فناوری اطلاعات بهصورت متمرکز و غیرمتمرکز در مراکز آموزش عالی از جمله دانشگاهها ارایه میشود. در واقع میتوان گفت ورود رشته it به مجموع رشتههای ارایه شده در دانشگاههای کشور به ابتدای سال 1380 و همزمان با اوج گرفتن مباحث مربوط به فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطاتی در ایران بازمیگردد. اما در سال 1381 بود که رشته مهندسی فناوری اطلاعات بهطور رسمی در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد مورد پذیرش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری قرار گرفت. به گونهای که رشته مهندسی فناوری اطلاعات در پایه لیسانس بهطور همزمان در سه دانشگاه علم و صنعت، امیرکبیر و شیراز تدریس شد. از آن پس تاکنون رشته it در مقاطع تحصیلی مختلف و توسط دانشگاه دولتی و غیردولتی به متقاضیان یادگیری این علم آموزش داده میشود و علیرغم نوپایی خود از طرفداران قابل توجهی برخوردار است. لذا آنچه در این گزارش مورد بررسی قرار میگیرد آشنایی با رشته مهندسی فناوری اطلاعات، پرداختن به چگونگی امکانات لازم و نقاط ضعف و چالشهای موجود در مسیر ارایه این رشته است.
ماهیت رشته فناوری اطلاعات
پیش از هر چیز بهتر است ابتدا به ماهیت رشته فناوری اطلاعات در ایران بپردازیم. رشته it در ایران ماهیتی میانرشتهای دارد. به این مفهوم که رشتهای خالص نیست و از تلفیق رشتههایی نظیر مدیریت، مهندسی صنایع، مهندسی الکترونیک و مهندسی کامپیوتر بهویژه نرمافزار بهوجود آمده است.
ماهیت میانرشتهای فناوری اطلاعات باعث شده است هماکنون دانشگاههای مختلفی چون تربیتمدرس، خواجهنصیر، تهران، امیرکبیر، شریف و علم و صنعت در مقطع کارشناسی ارشد، برخی دانشکدههای فنی دانشگاه آزاد و سراسری در مقطع کارشناسی و دانشگاههای علمی–کاربردی و پودمانی در مقطع کاردانی به ارایه این رشته بپردازند.
بر اساس این گزارش رشته فناوری اطلاعات در دوره کاردانی بیشتر به ارایه کردن مسایل مربوط به وب میپردازد. در دوره کارشناسی نیز متقاضیان را با عملیات شبکه و امور اجرا کردن آن در سازمانها آشنا میکند و در پایان این دوره، اندکاندک وارد مباحث مدیریت پروژه میشود. البته قابل ذکر است کارشناسی ارشد it دارای گرایشهای عمدهای نظیر تجارت الکترونیکی، سیستمهای چندرسانهای، مدیریت سیستمهای اطلاعاتی، امنیت اطلاعات، شبکههای کامپیوتری و مهندسی فناوری اطلاعات است که برخی از این گرایشها در دانشگاههای ایران ارایه میشود.
در دوره کارشناسی ارشد نیز ضمن تکمیل مدیریت پروژه به ارایه راهحلهای مناسب برای مسایل پیچیده سازمانی میپردازد. هرچند مقطع دکترای فناوری اطلاعات در ایران ارایه نمیشود، اما انجام امور تحقیقاتی و دستیابی به نظریههای جدید از محورهای اصلی در این مقطع محسوب میشود.
دروس رشته فناوری اطلاعات
مرور سرفصل دروس رشته فناوری اطلاعات نشان میدهد اجرای برخی اصول قانون اساسی در راستای سازماندهی اطلاعات، چگونگی بهرهبرداری کیفی از دادهها و یکپارچهسازی و انتقال سریع آنها از جمله محورهایی بوده که در تعیین دروس این رشته مدنظر قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، رشته it نیز مانند بسیاری رشتههای دیگر دارای دروس پایه، اصلی، تخصصی و عمومی است. دروس پایه در مقطع کارشناسی معمولا شامل ریاضی، معادلات دیفرانسیل، آمار و احتمالات مهندسی، فیزیک و کارگاه عمومی است. دروس اصلی شامل ساختمانهای گسسته، مبانی کامپیوتر و برنامهسازی، زبان ماشین و برنامهنویسی سیستم، ساختمان دادهها، مدارهای منطقی، معماری کامپیوتر، برنامهسازی پیشرفته، سیستمهای عامل، پایگاه دادهها و طراحی الگوریتمهاست. همچنین مهندسی نرمافزار، شبکههای کامپیوتری، مبانی الکترونیک دیجیتال، هوش مصنوعی، اصول و مبانی مدیریت، مبانی اقتصاد مهندسی، آزمایشگاه شبکه، آزمایشگاه پایگاه دادهها، شیوه ارایه مطالب علمی و فنی، زبان تخصصی و آزمایشگاه سیستمعامل از دیگر دروس اصلی این رشته بهشمار میرود.
در نهایت اینکه دروس تخصصی نیز به مبانی فناوری اطلاعات، مهندسی فناوری اطلاعات، تجارت الکترونیکی، مدیریت و کنترل پروژههای it، برنامهریزی استراتژیک it، آموزش الکترونیکی، محیطهای چندرسانهای، پروژه it و کارآموزی تقسیم میشود.
ارایه مفاهیم بر اساس دانش استاد
پیش از این به بررسی کلی رشته it و دروس در نظر گرفته شده در این رشته پرداختیم. اما مرور وضعیت کلی این رشته در دانشگاههای کشور نشان میدهد، هر چند دروس بهصورت یکپارچه و سراسری طراحی شدهاند، اما معمولا بر اساس توانمندیهای دانشگاه و میزان دانش استادان نسبت به حوزه مورد نظر ارایه میشوند که این قضیه میتواند موجب ایجاد چالشهایی در آینده شود.
دکتر علیاکبر جلالی، رییس پژوهشکده الکترونیک دانشگاه علم و صنعت در این زمینه میگوید: رشته it در سایر کشورهای جهان با مفاد مختلفی ارایه میشود که بر اساس نیازهای آن جامعه طراحی شده است. اما در ایران it معمولا بر اساس پارامترهایی چون قابلیتهای دانشکده، دانش استاد، تعداد اعضای هیات علمی و غیره به دانشجویان ارایه میشود. این مسئله سبب میشود محتوای رشته it از دانشگاهی به دانشگاه دیگر تفاوت داشته باشد.
به گفته وی نبود استادان حرفهای، متخصص و باتجربه از جمله ضعفهای آموزشی در این رشته محسوب میشود، زیرا با توجه به میانرشتهای بودن it، تعداد استادانی که بهطور مستقیم در این رشته تحصیل کرده باشند بسیار انگشتشمار است. در این میان تعجیل دانشگاهها برای راهاندازی این رشته نیز خود باعث تشدید این مشکل میشود، زیرا اغلب مشاهده شده برخی دانشگاهها که در مناطق دوردست و محروم قرار دارند، در حالی که حتی نمیتوانند بهخوبی رشتههای قدیمی و جاافتاده در این حوزه را ارایه دهند، تدریس رشته it به دانشجویان را آغاز میکنند.
فقدان منابع آموزشی مناسب
شاید رشته فناوری اطلاعات را بتوان از جمله معدود رشتههایی دانست که بهعلت فقدان منابع درسی و آموزشی مناسب بهشدت در فقر بهسر میبرد. این رشته در حالی در دانشگاههای کشور تدریس میشود که کتب درسی ارایه شده فاصله بسیار زیادی با مراجع روز دنیا دارند.
کارشناسان معتقدند هرچند پویایی این رشته میتواند مانعی جهت تولید سریع منابع مناسب در حوزه مذکور باشد، اما باید در نظر گرفت که عمر آموزشی کتب رشته فناوری اطلاعات نیز بسیار کوتاه است، زیرا دانش روز دنیا در زمینه it بهسرعت در حال تغییر و تکامل است. در این میان هرچند استفاده از منابع انگلیسی میتواند کمک بسیاری به دانشآموختگان این رشته کند، اما نباید فراموش کرد آموزش دانش انگلیسی هنوز در میان بسیاری از جوانان کشور ما عمومیت نیافته است و در ضمن تامین منابع انگلیسی مستلزم صرف هزینه فراوانی است و برای تمام متقاضیان مقدور نیست.
بر اساس این گزارش تدریس برخی کتابهای قدیمی در دانشگاههای آیتی نیز در بسیاری مواقع باعث سردرگمی دانشجویان این رشته پس از فارغالتحصیلی میشود. در این زمینه میتوان به تدریس زبان برنامهنویسی پاسکال در برخی مراکز دانشگاهی اشاره کرد که سالهاست از رده خارج شده است. کما اینکه تدریس علوم جدید در قالب جزوههای آموزشی میتواند تا اندازهای به حل این مشکل کمک کند.
عدم انطباق محتوای درسی با نیازهای دانشجو
بررسی مفاهیم درسی رشته فناوری اطلاعات نشان میدهد بیشترین مفاد دروس اصلی این رشته با نرمافزار مشترک است، اما تحت عناوین دیگری ارایه میشوند.
یکی از استادان it دانشگاه تهران در این زمینه میگوید: در رشته فناوری اطلاعات هنوز دیدگاه سنتی ضرورت وجود درس ریاضی در کلیه رشتههای مهندسی دیده میشود و واحدهای قابل توجهی در این حوزه به درس ریاضیات اختصاص یافته است. در حالی که جای واحدهایی که واقعا مورد نیازند خالی است به گفته وی، در حالی که سختافزار نقش کلیدی و مهمی را در فناوری اطلاعات بهخود اختصاص میدهد، تنها 15 واحد از مجموع 61 واحد درسی در دوره کارشناسی به موضوع سختافزار اختصاص یافته است. وی معتقد است مجموع دروس ارایه شده در این رشته بیشتر از نرمافزار و الکترونیک سرچشمه گرفته است و این قضیه موجب شده تا سطح دانش متقاضیان این رشته وسیع، ولی عمق آن مختصر و کوتاه باشد. البته عدم انطباق میان مفاهیم درسهای پیشنیاز نیز از جمله مواردی است که معمولا دانشجویان را با مشکل مواجه میسازد. بهعنوان نمونه در فیزیک(1) دوره کارشناسی به مباحث مکانیک پرداخته میشود، در حالی که فیزیک(2) مباحث الکتریسیته را تحت بررسی قرار میدهد. این دو مقوله با وجود اینکه از یک موضوع یعنی فیزیک سرچشمه میگیرند، اما سنخیت چندانی با یکدیگر ندارند. عدم انطباق محتوای درسی با نیازهای دانشجویان این رشته باعث میشود تا دانشآموختگان پس از فارغالتحصیلی برای جذب در بازار کار به کسب مهارتهای جدید نیاز پیدا کنند.
حال برای اینکه مفهوم نرمافزار و فناوری اطلاعات شفافتر شود، به بررسی تفاوتهای این دو با یکدیگر میپردازیم.
تفاوت رشته نرمافزاری با فناوری اطلاعات
بهطور کلی ارتباط میان فناوری اطلاعات و نرمافزار مانند رابطه پزشک متخصص و دکتر داروساز است، به این مفهوم که پزشک صرفا به تجویز دارو و داروساز به ساخت دارو میپردازد.
کوپایی، استاد دانشگاه علمی–کاربردی در مورد تفاوتهای میان نرمافزار و فناوری اطلاعات میگوید: مهندسی نرمافزار بهصورت ریشهای و بنیادین ضمن استفاده از پایه ریاضی و با عمق قابل توجه موضوعات را مورد توجه قرار میدهد، در حالی که مهندسی فناوری اطلاعات بیشتر جنبههای تکنولوژیک و کاربردی نرمافزار را بررسی میکند.
وی میافزاید: مهندس نرمافزار به ارایه راهحل برای حل مسایل پیچیده سازمانی میپردازد، در حالی که مهندس it پیادهسازی راهحلها با استفاده از تکنیک را بر عهده میگیرد.
توجه به نیازهای بازار کار
یکی از مهمترین عوامل جذب نیرو در بازار کار توجه به نیازهای جامعه هنگام تربیت دانشآموختگان است. دکتر جلالی، در مورد نیاز فعلی بازار کار ایران در زمینه it چنین اظهار میکند: در حال حاضر بازار کار ایران، بیش از هر چیز به تکنسین فناوری اطلاعات نیاز دارد که این امر مستلزم تحصیل در پایه کاردانی است، زیرا امروزه بسیاری از مراکز نظیر مدارس، بانکها و غیره به سیستم کامپیوتر مجهز هستند و به افرادی نیازمندند که قادر به نگهداری و پشتیبانی از آنها باشد و این اقدام نه به مهندس احتیاج دارد و نه فرد دیپلمه توانایی انجام این کار را دارد.
لذا با توجه به رشد فناوری اطلاعات در کشور، زمانی به مهندس it احتیاج خواهیم داشت که برنامههای وسیع و مدیریتی در این حوزه داشته باشیم و it تا لایههای عمقی جامعه نیز پیش رفته باشد.
توصیه به علاقهمندان رشته it
در پایان بد نیست توصیهای نیز به افرادی داشته باشیم که مایلند در این رشته به تحصیل بپردازند. کارشناسان معتقدند با توجه به وضعیت کنونی رشته it در کشور، بهتر است افرادی به تحصیل در این علم بپردازند که میخواهند بلافاصله پس از اتمام تحصیلات وارد بازار کار شوند، یعنی به عبارت دیگر تصمیم به ادامه تحصیل در سطوح بالاتر را ندارند.
لذا چنانچه فردی میخواهد به تحصیل در سطوح ارشد و دکترا در زمینه it بپردازد، بهتر است ابتدا با مهندسی کامپیوتر (نرمافزار) به تقویت پایه علمی خود اقدام کند و سپس در مقاطع بعدی به رشته فناوری اطلاعات بپردازد، زیرا فراگیری رشته it با پایه نرمافزار میتواند زمینههای یادگیری بهتر این رشته را ایجاد کند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:45 AM
رشته دانشگاهی ریاضی
هدف :
«ریاضیات علم نظم است و موضوع آن یافتن، توصیف و درک نظمی است که در وضعیتهای ظاهرا پیچیده نهفته است و ابزارهای اصولی این علم ، مفاهیمی هستند که ما را قادر میسازند تا این نظم را توصیف کنیم» .
دکتر ریاضی استاد ریاضی و رییس دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز در معرفی این علم میگوید: «ریاضیات علم مدلدهی به سایر علوم است. یعنی زبان مشترک نظریات علمی سایر علوم ، علم ریاضی میباشد و امروزه اگر علمی را نتوان به زبان ریاضی بیان کرد، علم نمیباشد.»
اهداف گرایشهای مختلف این رشته عبارتنداز:
۱- ریاضی کاربردی: هدف از این شاخه تربیت کارشناسی است که با اندوخته کافی از دانش ریاضی، توانایی تحلیل کمی از مسایل صنعتی، اقتصادی و برنامهریزی را کسب نموده، توان ادامه تحصیل در سطوح بالاتر را داشته باشد.
۲- ریاضی محض: هدف از این شاخه ریاضی، تربیت متخصصان جامع در علوم ریاضی است که آمادگی لازم برای ادامه تحصیل در جهت اشتغال به پژوهش و نیز انتقال علم ریاضی در سطوح دانشگاهی را داشته باشند. آشنایی با تجزیه و تحلیل مسایل در قالب ریاضی و مدلسازی ریاضی نیز از اهداف دیگر شاخه ریاضی محض است.
۳- ریاضی دبیری: هدف از شاخه دبیری تربیت دبیران و کارشناسان متخصص آموزش ریاضی است که پاسخگوی نیازهای آموزش و پرورش کشور در سطوح پیشدانشگاهی باشند.
ماهیت :
« ریاضیات بر خلاف تصور بعضی از افراد یکسری فرمول و قواعد نیست که همیشه و در همهجا بتوان از آن استفاده کرد بلکه ریاضیات درست فهمیدن صورت مساله و درست فکر کردن برای رسیدن به جواب است و برای به دست آوردن این توانایی ، دانشجو باید صبر و پشتکار لازم را داشته باشد تا بتواند حتی به مدت چندین ساعت در مورد یک مساله ریاضی فکر کرده و در نهایت با ابتکار و خلاقیت آن را حل کند»
فارغالتحصیلان این رشته میتوانند پس از پایان تحصیلات، در ادارات دولتی برای مسوولیتهایی که به نوعی با تجزیه و تحلیل مسایل سروکار دارند، در بخش خصوصی در اموری همانند طراحی سیستمها در امر بهینهسازی و بهرهوری ، در بخش صنعت برای اموری همانند مدلسازیهای ریاضی و در آموزش و پرورش و … ، مسوولیتهای متفاوتی را به عهده گیرند.
گرایشهای مقطع لیسانس:
«رییس اتحادیه بینالمللی ریاضیدانان جهان در یازدهمین اجلاس آکادمی جهان سوم که اخیرا در تهران برگزار شد، عنوان کرد که بهتر است بگوییم ریاضیات و کاربردهای آن، نه اینکه ریاضیات را به محض و کاربردی تفکیک کنیم چرا که به اعتقاد ریاضیدانها هیچ مقوله ریاضی نیست که روزی کاربردی برای آن پیدا نشود.»
«ریاضیات محض بیشتر به قضایا و استدلالها ، منطق موجود در آنها و چگونگی اثباتشان میپردازد اما در ریاضیات کاربردی چگونه استفاده کردن و به کارگرفتن قضایا، آموزش داده میشود، به عبارت دیگر در این شاخه، کاربرد ریاضیات در مسایل موجود در جامعه بیان میگردد»
عموما ریاضیات کاربردی به شاخهای از ریاضی گفته میشود که کاربرد علمی مشخصی داشته باشد برای مثال در اقتصاد، کامپیوتر،فیزیک و یا آمار و احتمال کاربرد داشته باشد و ریاضی محض نیز به شاخهای گفته میشود که به نظریهپردازی ریاضی میپردازد اما باید توجه داشت که امروزه این دو گرایش آنچنان در هم ادغام شدهاندکه مرزی را نمیتوان بین آنها مشخص کرد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:46 AM
رشته دانشگاهی مهندسی برق
هدف:
“یکی از بهترین تعریف هایی که از مهندسی برق شده است، این است که محور اصلی فعالیت های مهندسی برق، تبدیل یک سیگنال به سیگنال دیگر است. که البته این سیگنال ممکن است شکل موج ولتاژ یا شکل موج جریان و یا ترکیب دیجیتالی یک بخش از اطلاعات باشد.
مهندسی برق دارای ۴ گرایش است که در زیر بطور اجمالی به بررسی آنها می پردازیم و در قسمت معرفی گرایشها به تفصیل در مورد هر کدام صحبت خواهم کرد.
۱) مهندسی برق- الکترونیک: الکترونیک علمی است که به بررسی حرکت الکترون در دوره گاز، خلاء و یا نیمه رسانا و اثرات و کاربردهای آن می پردازد. با توجه به این تعریف، مهندس الکترونیک در زمینه ساخت قطعات الکترونیک و کاربرد آن در مدارها، فعالیت می کند. به عبارت دیگر، زمینه فعالیت مهندسی الکترونیک را می توان به دو شاخه اصلی “ساخت قطعه و کاربرد مداری قطعه” و “طراحی مدار” تقسیم کرد.
۲) مهندسی برق- مخابرات: مخابرات، گرایشی از مهندسی برق است که در حوزه ارسال و دریافت اطلاعات فعالیت می کند. مهندسی مخابرات با ارایه نظریه ها و مبانی لازم جهت ایجاد ارتباط بین دو یا چند کاربر، انجام عملی فرایندها را به طور بهینه ممکن می سازد. پس هدف از مهندسی مخابرات، پرورش متخصصان در چهار زمینه اصلی این گرایش است شامل فرستنده، مرحله میانی، گیرنده و گسترش شبکه که گسترده هر کدام عبارتند از:
فرستنده: شامل آنتن، نحوه ارسال و …
مرحله میانی: شامل خط انتقال و محاسبات مربوط و …
گیرنده: شامل آنتن، نحوه دریافت، تشخیص و …
گسترش شبکه: مشتمل بر تعمیم خط ارتباطی ساده، ادوات سویچینگ ، ارتباط بین مجموعه کاربرها و …
۳) مهندسی برق- قدرت: مهندسی قدرت را می توان “تولید نیروی الکتریکی” به روشهای گوناگون و انتقال و توزیع این نیروها با بازده و قابلیت اطمینان بالا، تعریف کرد. پس هدف از مهندسی قدرت، پرورش افرادی کارا در بخشهای تولید، انتقال و توزیع است که گستره این بخش عبارت است از:
تولید: طراحی شبکه های تولید با کمترین هزینه و بیشترین بازده.
انتقال: طراحی شبکه های انتقال، خطوط انتقال، پخش بار بر روی شبکه، قابلیت اطمینان و پایداری شبکه قدرت، طراحی رله ها و حفاظت شبکه، پخش بار اقتصادی (dispaich economic).
توزیع: طراحی شبکه های توزیع حفاظت و مدیریت آن.
۴) مهندسی برق- کنترل: کنترل، در پیشرفت علم نقش ارزنده ای را ایفا می کند و علاوه بر نقش کلیدی در فضاپیماها و هدایت موشکها و هواپیما، به صورت بخش اصلی و مهمی از فرایندهای صنعتی و تولیدی نیز درآمده است. به کمک این علم می توان به عملکرد بهینه سیستمهای پویا، بهبود کیفیت و ارزانتر شدن فرآورده ها، گسترش میزان تولید، ماشینی کردن بسیاری از عملیات تکراری و خسته کننده دستی و نظایر آن دست یافت. هدف سیستم کنترل عبارت است از کنترل خروجیها به روش معین به کمک ورودیها از طریق اجزای سیستم کنترل که می تواند شامل اجزای الکتریکی، مکانیک و شیمیایی به تناسب نوع سیستم کنترل باشد.
ماهیت:
انرژی اگر بنیادی ترین رکن اقتصاد نباشد، یکی از ارکان اصلی آن به شمار می آید و در این میان برق به عنوان عالی ترین نوع انرژی جایگاه ویژه ای دارد. تا جایی که در دنیای امروز میزان تولید و مصرف این انرژی در شاخه تولید، شاخص رشد اقتصادی جوامع و در شاخه خانگی و عمومی یکی از معیارهای سنجش رفاه محسوب می شود.
دانش آموختگان این رشته می توانند در زمینه های طراحی، ساخت، بهره برداری، نظارت، نگهداری، مدیریت و هدایت عملیات سیستم ها عمل نمایند.
گرایش های مقطع لیسانس:
رشته مهندسی برق در مقطع کارشناسی دارای ۴ گرایش الکترونیک، مخابرات، کنترل و قدرت(۱) است. البته گرایش های فوق در مقطع لیسانس تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند و هر گرایش با گرایش دیگر تنها در ۳۰ واحد یا کمتر متفاوت است. و حتی تعدادی از فارغ التحصیلان مهندسی برق در بازار کار جذب گرایشهای دیگر این رشته می شوند. با این وجود ما برای آشنایی هر چه بیشتر شما گرایشهای فوق را به اجمال معرفی می کنیم.
گرایش الکترونیک
دکتر کمره ای استاد مهندسی برق دانشگاه تهران در معرفی این گرایش می گوید:
“گرایش الکترونیک به دو زیر بخش عمده تقسیم می شود. بخش اول میکروالکترونیک است که شامل علم مواد، فیزیک الکترونیک، طراحی و ساخت قطعات از ساده ترین آنها تا پیچیده ترین آنها است و بخش دوم نیز مدار و سیستم نامیده می شود و هدف آن طراحی و ساخت سیستم ها و تجهیزات الکترونیکی با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان میکروالکترونیک است.
دکتر جبه دار نیز در معرفی این گرایش می گوید:
“گرایش الکترونیک یکی از گرایشهای جالب مهندسی برق است که محور اصلی آن آشنایی با قطعات نیمه هادی، توصیف فیزیکی این قطعات، عملکرد آنها و در نهایت استفاده از این قطعات، برای طراحی و ساخت مدارها و دستگاههای است که کاربردهای فنی و روزمره زیادی دارند.”
گرایش مخابرات
هدف از مخابرات ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه ای به نقطه دیگر است که این اطلاعات می تواند صوت، تصویر یا داده های کامپیوتری باشد.
دکتر جبه دار در مورد شاخه های مختلف این گرایش می گوید:
“مخابرات از دو گرایش میدان و سیستم تشکیل می شود. که در گرایش میدان، دانشجویان با مفاهیم میدان های مغناطیسی، امواج، ماکروویو، آنتن و … آشنا می شوند تا بتوانند مناسبترین وسیله را برای انتقال موجی از نقطه ای به نقطه دیگر پیدا کنند.
همچنین یکی از فعالیت های عمده مهندسی مخابرات گرایش سیستم، طراحی فلیترهای مختلفی است که می توانند امواج مزاحم شامل صوت یا پارازیت را از امواج اصلی تشخیص و آنها را حذف کرده و تنها امواج اصلی را از آنتن دریافت کنند.
گفتنی است که امروزه با توسعه مخابرات بی سیم، ارتباط نزدیکتری بین دو گرایش میدان و سیستم ایجاد شده است. برای نمونه در گوشی تلفن همراه ما هم تجهیزات مربوط به مدارهای مخابراتی و هم تجهیزات مربوط به فرستنده و هم آنتن گیرنده را داریم. از همین رو یک مهندس مخابرات امروزه باید از هر دو گرایش بخوبی اطلاع داشته باشد تا بتواند یک دستگاه بی سیم را طراحی کند.”
استفاده قرار نمی گیرد. بلکه در شاخه های دیگری از علوم مهندسی و حتی علوم انسانی کاربرد دارد. به عنوان نمونه کنترل فرآیند تصفیه نفت در یک پالایشگاه، کنترل عملکرد یک نیروگاه برق، سیستم کنترل ناوبری یک کشتی و یا کنترل تحولات و تغییرات جمعیتی نمونه های متنوعی از کاربرد علم کنترل می باشد.
گفتنی است که گرایش کنترل دارای زیر بخش های متنوعی مانند کنترل خطی، غیرخطی، مقاوم، تطبیقی، دیجیتالی، فازی و غیره است.”
دکتر جبه دار نیز با اشاره به اینکه گرایش کنترل منحصر به مهندسی برق نمی شود، می گوید:
“در رشته های مهندسی مکانیک، مهندسی شیمی، مهندسی هوافضا، مهندسی سازه و مهندسی های دیگر نیز ما شاهد علم کنترل هستیم اما نوع سیستم کنترلی در هر رشته مهندسی متفاوت است. برای مثال در مهندسی مکانیک نوع کنترل، مکانیکی و در مهندسی شیمی براساس فرآیندهای شیمیایی است. اما در کل هدف مهندسی کنترل، طراحی سیستمی است که بتواند عملکرد یک دستگاه را در حد مطلوب حفظ کند.
دکتر جبه دار در ادامه درباره فعالیت های دیگر مهندسی کنترل می گوید:
“خودکار کردن یا اتوماتیک کردن خط تولید، یکی دیگر از فعالیت های مهندسی کنترل است. یعنی مهندس کنترل می تواند به گونه ای خط تولید را هماهنگ و کنترل کند که محصول تولید شده طبق برنامه تعیین شده و با بهترین کیفیت به دست آید.”
گرایش قدرت
دکتر جبه دار در معرفی این گرایش می گوید:
“هدف اصلی مهندسین این گرایش، تولید برق در نیروگاهها، انتقال برق از طریق خطوط انتقال و توزیع آن در شبکه های شهری و در نهایت توزیع آن برای مصارف خانگی و کارخانجات است. بنابراین یک مهندس قدرت باید به روشهای مختلف تولید برق، خطوط انتقال نیرو و سیستم های توزیع آشنا باشد.”
دکتر کمره ای نیز در معرفی این گرایش می گوید:
“گرایش قدرت به آموزش و پژوهش در زمینه طراحی و ساخت سیستم های مورد استفاده در تولید، توزیع، مصرف و حفاظت از برق می پردازد.
به عبارت دیگر دانشجویان این رشته در شاخه تولید با انواع نیروگاههای آبی، گازی، سیکل ترکیبی و … آشنا می شوند. و در بخش انتقال و توزیع، روشهای مختلف انتقال برق اعم از کابلهای هوایی و زیرزمینی را مطالعه می کنند و در شاخه حفاظت نیز انواع وسایل و تجهیزات حفاظتی که در مراحل مختلف تولید، توزیع، انتقال و مصرف انرژی، انسانها و تاسیسات را در برابر حوادث مختلف محافظت می کنند، مورد بررسی قرار می دهند که از آن میان می توان به انواع رله ها، فیوزها، کلیدها و در نهایت سیستم های کنترل اشاره کرد.
یکی دیگر از شاخه های قدرت نیز ماشین های الکتریکی است که شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهای الکتریکی می شود که این شاخه از زمینه های مهم صنعتی و پژوهشی گرایش قدرت است.”
آینده شغلی، بازار کار، درآمد:
“امروزه با توسعه صنایع کوچک و بزرگ در کشور، فرصت های شغلی زیادی برای مهندسین برق فراهم شده است و اگر می بینیم که با این وجود بعضی از فارغ التحصیلان این رشته بیکار هستند، به دلیل این است که این افراد یا فقط در تهران دنبال کار می گردند و یا در دوران تحصیل به جای یادگیری عمیق دروس و در نتیجه کسب توانایی های لازم، تنها واحدهای درسی خود را گذرانده اند.
همچنین یک مهندس خوب باید، کارآفرین باشد یعنی به دنبال استخدام در موسسه یا وزارتخانه ای نباشد بلکه به یاری آگاهی های خود، نیازهای فنی و صنعتی کشور را یافته و با طراحی سیستم ها و مدارهای خاصی این نیازها را برطرف سازد. کاری که بعضی از فارغ التحصیلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نیز بوده اند.”
دکتر کمره ای نیز در این زمینه می گوید:
“اگر یک فارغ التحصیل برق دارای توانایی های لازم باشد، با مشکل بیکاری روبرو نخواهد شد. در حقیقت امروزه مشکل اصلی این است که بیشتر فارغ التحصیلان توانمند و با استعداد این رشته به خارج از کشور مهاجرت می کنند و ما اکنون با کمبود نیروهای کارآمد در این رشته روبرو هستیم.”
یکی از اساتید مهندسی برق دانشگاه علم و صنعت ایران نیز در مورد فرصت های شغلی فارغ التحصیلان این رشته می گوید:
“طبق نظر کارشناسان و متخصصان انرژی در کشور، با توجه به نیاز فزاینده به انرژی در جهان کنونی و همچنین نرخ رشد انرژی الکتریکی در کشور، سالانه باید حدود ۱۵۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید کشور افزوده شود که این نیاز به احداث نیروگاههای جدید و همچنین فارغ التحصیلان متخصص برق و قدرت دارد.
فرصت های شغلی یک مهندس کنترل نیز بسیار گسترده است چون در هر جا که یک مجموعه عظیمی از صنعت مهندسی مثل کارخانه سیمان، خودروسازی، ذوب آهن و … وجود داشته باشد، حضور یک مهندسی کنترل ضروری است.
و بالاخره یک مهندس مخابرات یا الکترونیک می تواند جذب وزارتخانه های پست و تلگراف و تلفن، صنایع، دفاع و سازمانهای مختلف خصوصی و دولتی شود.”
توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه
الف) توانایی علمی: “مهندسی برق نیز مانند مابقی رشته های مهندسی بر مفاهیم فیزیکی و اصول ریاضیات استوار است و هر چه دانشجویان بهتر این مفاهیم را درک کنند، می توانند مهندس بهتری باشند. در این میان گرایش الکترونیک وابستگی شدیدی به فیزیک بخصوص فیزیک الکترونیک و فیزیک نیمه هادی ها دارد. در گرایش مخابرات نیز درس فیزیک اهمیت بسیاری دارد زیرا دروس اصلی این رشته بخصوص در شاخه میدان شامل الکترومغناطیس و امواج می شود.”
داشتن ضریب هوشی بالا و تسلط کافی بر ریاضیات، فیزیک و زبان خارجی از ضرورتهای ورود به این رشته است.
ب) علاقمندیها: دانشجوی برق باید ذهنی خلاق و تحلیل گر داشته باشد. همچنین به کار با وسایل برقی علاقه داشته باشد چون گاهی اوقات با دانشجویانی روبرو می شویم که در ریاضی و فیزیک قوی هستند اما در کارهای عملی ضعیف اند. چنین دانشجویانی برای رشته های مهندسی مناسب نیستند و بهتر است رشته های ذهنی و انتزاعی مثل ریاضی یا فیزیک را انتخاب کنند.
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر: (کارشناسی ارشد و …)
فارغ التحصیل در مقطع کارشناسی برق که مدرک خود را در یکی از چهار گرایش الکترونیک، مخابرات، قدرت و کنترل می گیرد، می تواند در یکی از این گرایشها (اختیاری) یا رشته ای که برق زیر مجموعه ای برای آن تعریف شده، ادامه تحصیل نماید. این رشته به صورت: مهندسی برق- الکترونیک، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرایش های: میدان، سیستم، موج، رمز، مایکرونوری) برق- کنترل، مهندسی پزشکی (گرایش بیوالکتریک)، مهندسی هسته ای (دو گرایش مهندسی راکتور و مهندسی پرتو پزشکی، مهندسی کامپیوتر (معماری کامپیوتر، هوش مصنوعی و رباتیک) است. برای تحصیل در مقطع دکترای تخصصی، می توان، در هر یک از زیرشاخه های تخصصیتر گرایشهای یاد شده میزان مورد نیاز واحدها را اخذ کرد و رساله دکتری را در همان موضوع خاص ارایه داد. مسلم است این زیر شاخه ها، گرایشهای تخصصی تر این چهار گرایش است. امکان ادامه تحصیل در کلیه گرایشهای یاد شده در مقطعهای کارشناسی ارشد و تا حد زیادی در دوره دکتری، در داخل کشور وجود خواهد داشت. رشته برق به دلیل کاربردی بودن آن در بسیاری از علوم مهندسی دیگر، برای فارغ التحصیلان امکان تحصیل در بسیاری گرایشها و دانشها را فراهم می کند.
درسهای تخصصی مهندسی برق – الکترونیک
از درسهای پایه و اصلی موثر در مهندسی الکترونیک می توان به درسهای مدارهای الکتریکی، الکترونیک ۲ و ۱، مدارهای منطقی و مخابرات اشاره کرد. بعضی از درسهای تخصصی این گرایش عبارتند از:
الکترونیک ۳: مبحث اول این درس مربوط به پاسخ فرکانسی است که به طور اجمال عوامل مربوط به کاهش بهره در فرکانسهای بالا و پایین (در واقع بالاتر و پایین تر از پهنای باند میانی) و روشهای به دست آوردن فرکانسهای قطع بالا و پایین را در تقویت کننده های ترانزیستوری مورد بررسی قرار می دهد. در مبحث دوم پایداری تقویت کننده های فیدبک مورد توجه قرار می گیرد.
تکنیک پالس: در درسهای مدار و الکترونیک، دانشجویان با سیگنالهای سینوسی و پاسخ مدارهای خطی و یا غیرخطی به آنها آشنا می شوند، امروزه و با توجه به رشد روزافزون فن آوری دیجیتال، کمتر مدار الکترونیکی یافت می شود که در آن فقط سیگنالهای سینوسی به کار رفته باشد. پالس در حالت کلی به سیگنالهایی گفته می شود که تغییرات جهش داشته باشند. از مهمترین این سیگنالها که در درس تکنیک پالس هم مورد بررسی قرار می گیرد، سیگنالهای پله، مربعی، مورب و نمایی هستند.
میکروپروسسور: پس از پیدایش الکترونیک دیجیتال و جنبه های جذاب و ساده طراحیهای دیجیتال و کاربردهای فراوان این نوآوری، با تکنولوژیهای SSI , MSI ، ادوات الکترونیک دیجیتال، مانند قطعات منطقی به بازار ارایه شد. شرکت تگزاس اولین میکروپروسسور ۴ بیتی را با فن آوری ۲SI طراحی و عرضه نمود که بعنوان بخش اصلی ماشین حساب مورد استفاده قرار گرفت و این گام اول در پیدایش و ظهور میکروپروسسورها بود.
معماری کامپیوتر: در این درس معماری داخل ۸ بیتی ها و نحوه اجرای دستورالعملها در این پردازنده ها، بررسی حافظه ها و روش دستیابی میکروپروسسورها به اطلاعات حافظه، معرفی زبان اسمبلی پردازنده های ۸ بیتی و ایجاد توانایی جهت نوشتن برنامه ای برای عملکردی خاص به کمک میکروپروسسورها و معرفی قطعات جانبی مورد استفاده توسط ریزپردازنده ها، مورد مطالعه قرار می گیرد.
مدارهای مخابراتی: درس مدار مخابراتی به بررسی ساختار و یا طراحی مدارهایی می پردازد که در فرکانسهای بالا کار کرده و یا به نوعی در ارسال پیام در گیرنده و فرستنده نقش دارند. در این درس ابتدا با نویزهای حرارتی، ترقه ای و … آشنا شده و راههایی برای محدود کردن نویز پیشنهاد می شود، سپس مدارهای تشدید و تبدیل امپدانس که به منظور انتقال حداکثر توان به کار می روند مورد بحث قرار می گیرد.
فیزیک مدرن: در فصل اول این درس با پرداختن به نسبیت خاص دانسته های علمی ما کاملاً اشتباه از آب درآمده و با پرداختن به اصولی نظیر اتساع زمان، پدیده دوپلر، انقباض طول، نسبیت جرم، جرم و انرژی و …، همه دانسته های ما را (حداقل در حیطه دانستن) نابود می کند.
فصلهای دیگر درس به موضوعاتی نظیر خواص ذره ای امواج، پدیده فتوالکتریک، نظریه کوانتومی نور، پرتوایکس، پراش ذره، ساختار اتمی، مکانیک کوانتومی و … می پردازد.
فیزیک الکترونیک: شامل مطالعه خواص سیلیکون، بلورشناسی، روشهای ساخت قطعات و مدارهای نیمه هادی، تحلیل و طراحی این مدارها، به دست آوردن مشخصات قطعات و یکی از مهمترین زمینه های کاری و تحقیقاتی در رشته الکترونیک است. پیش نیاز این قسمت تسلط بر درس دریاضی مهندسی و معادلات دیفرانسیل و مختصری در فیزیک کوانتوم و فیزیک مدرن می باشد.
درسهای تخصصی مهندسی برق- مخابرات
از درسهای پایه و اصلی موثر در مهندسی مخابرات می توان به درسهای ریاضی مهندسی تجزیه و تحلیل سیستمها، مدارهای الکتریکی، الکترونیک و الکترومغناطیس اشاره کرد. بعضی از درسهای تخصصی عبارتند از:
مخابرات ۲: شامل تجزیه و تحلیل و طراحی شبکه های مخابراتی دیجیتالی است. مطالب درسی با مروری بر تجزیه و تحلیل سیگنالها و سپس فرآیندهای تصادفی شروع شده و به دنبال آن به بررسی اجزای یک سیستم (مجموعه) مخابراتی دیجیتال در حالت کلی می پردازد و چگونگی بهینه سازی سیستم برای انتقال پیام با حداقل خطای ممکن را بررسی می کند.
میدان و امواج: درس میدان و امواج به بررسی رفتار امواج الکترومغناطیس در محیطهای مختلف طبیعت می پردازد. محیطها به قسمت های هادی و نیمه هادی و عایق تقسیم بندی شده و عوامل رفتاری امواج در این محیطها از قبیل اتلاف نیرو انعکاسی کلی یا شکست بررسی می شود.
الکترونیک ۳: در گرایش الکترونیک توضیح داده شد.
مدارهای مخابراتی: در گرایش الکترونیک توضیح داده شد.
آنتن ها و انتشار امواج: این درس به بحث در مورد نحوه انتشار امواج الکترومغناطیسی می پردازد. مباحث مطرح شده در این درس به صورت نظری و عملی است، به عبارتی از نحوه تشعشع یک منبع الکترومغناطیسی ساده شروع کرده و با توسعه آن به مطالعه ساده ترین آنتن عملی می پردازد.
مایکروویو: این درس در ابتدا پس از تعریف محدود مایکروویو از نظر فرکانس ۱ و تقسیم بندی امواج مایکروویو به بررسی انتقال امواج با فرکانس بالا با حداقل تلفات در محیطهای مختلف می پردازد. سپس عناصر غیرفعال مایکروویو شامل نضعیف کننده ها، تغییر فازدهنده ها و کوپلرهای جهت دار معرفی می شود.
اصول میکروکامپیوتر: این درس را به جرات می توان از جذابترین و پرکاربردترین درسهای برق دانست زیر در دنیای امروز که تمامی وسایل مکانیکی آنالوگ جای خود را به وسایل دیجیتالی می دهند، داشتن اطلاعات کافی در مورد نحوه کارپروسسورها از اولین نیازهای یک مهندس برق می باشد. با ترکیب مطالب این درس با هر کدام از درسهای دیگر می توان طرحهای بسیار جالب و پرکاربردی را طرح ریزی کرد.
درسهای تخصصی مهندسی برق- قدرت
از درسهای پایه و اصلی موثر در مهندسی قدرت می توان به دروس مدار، الکترومغناطیس، الکترونیک، ماشین و بررسی اشاره کرد. بعضی از درسهای تخصصی این گرایش عبارتند از:
ماشینهای الکتریکی ۳: این درس از جمله درسهایی است که دیدی صنعتی به دانشجو می دهد. مبحث این درس را می توان به دو فصل مهم ترانفسورمرهای سه فاز و ماشینهای سنکرون تقسیم بندی نمود.
ترانسفورهای سه فاز و ماشینهای سنکرون، وسایلی الکتریکی هستند که بیشتر جنبه صنعتی دارند و کاربردهای بسیار زیاد ترانسهای سه فاز در انتقال و توزیع انرژی الکتریکی، تبدیل ولتاژ در ابتدای همه کارخانه ها و کارگاههای بزرگ صنعتی و … بر هیچ کس پوشیده نیست. در این درس در مورد انواع آرایشهای این تراسنها، کلیه گروههای موجود و کاربرد هر نوع، بحث جامعی می شود.
ماشینهای مخصوص(ویژه): به تعبیری می توان این درس را نقطه عطف درسهای تخصصی این گرایش دانست. زیرا این درس به بررسی در مورد ماشینهای ویژه می پردازد که این ماشینها در وسایل خانگی کاربرد فراوان دارند.
الکترونیک قدرت: الکترونیک قدرت در عمل بین الکترونیک و قدرت، آشتی برقرار کرده است. به طور مثال می توان با فرمان یک ریزپردازنده که حدود ۵ ولت و ۲۰۰ میلی آمپر است یک کارخانه را راه اندازی کنیم. در زمینه الکترونیک قدرت المانهایی نظیر تریستور، ترانزیستور و … کاربردهای فوق العاده زیادی دارند. از مزایای این قطعات تحمل توانهای بالا می باشد.
بررسی سیستمهای قدرت ۲: این درس بیشتر در مورد انتقال انرژی و مشکلات موجود در این راه صحبت می کند. از جمله مطالب ارایه شده در این درس می توان به پخش بار اقتصادی در شبکه های قدرت، اتصال کوتاههای متقارن و نامتقارن روی شبکه قدرت و پایداری سیستمهای قدرت اشاره نمود.
تولید و نیروگاه: این درس یکی از درسهای بسیار جذاب این گرایش است، زیرا برخلاف دیگر درسها، زیاد به مسایل نظری، نمی پردازد و جنبه بسیار عملی دارد. آشنایی با انواع نیروگاهها (آبی، اتمی، بادی، بخار، …) و همچنین بحث کلی در مورد این نیروگاهها و روشهای کاری آنها از مباحث این درس است.
رله و حفاظت: یک شبکه قدرت را باید در مقابل خطرات احتمالی (اتصال کوتاهها) محافظت کرد. از وسایلی که در این مورد استفاده می شود می توان به رله ها اشاره کرد که بسته به نوع رله به محض ایجاد یک حالت خطا و یا خرابی در شبکه وارد عمل شده، قسمتی از شبکه را جدا کرد.
عایق و فشار قوی: با توجه به تفاوتهای ولتاژهای فشار قوی با ولتاژهای فشار ضعیف، به طور حتم تولید، اندازه گیری و بهره برداری از این ولتاژها تفاوتهای عمده ای با ولتاژهای فشار ضعیف دارد و برای عایق بندی شبکه فشار قوی باید از عایقهای مخصوصی استفاده کرد. فصل نخست این درس به بررسی این مقوله می پردازد.
در بخش دوم این درس انواع تخلیله الکتریکی، مراحل مختلف آن در عایقها و اثرات مختلف شکست بر عایق مورد بررسی قرار می گیرد.
ترمودینامیک: شاید اولین سوالی که در مرحله اول به ذهن برسد ارتباط این درس با درسهای برق باشد. کاربرد اصلی مطالب این درس مبحث تولید نیروگاه است. زیرا هنگام آشنایی با انواع نیروگاهها (نیروگاه بخار، گازی، اتمی و …) باید اطلاعاتی در مورد سیکل کاری آنها داشته باشیم، پس داشتن اطلاعاتی در مورد ترمودینامیک ضروری است.
اصول میکروکامپیوتر: درگرایش مخابرات توضیح داده شد.
درسهای تخصصی مهندسی برق- کنترل
از درسهای پایه و اصلی موثر در مهندسی کنترل می توان به درسهای مدار، الکترونیک، ریاضی مهندسی، تجزیه و تحلیل سیستم و کنترل خطی اشاره کرد. بعضی از درسهای تخصصی این گرایش عبارتند از:
کنترل دیجیتال و غیرخطی: کنترل دیجیتال از سال ۱۹۶۰ در پیشرفتهای مربوط به قابلیت تولید و کیفیت محصولات و صرفه جویی در هزینه ها، نقش مهمی داشته است. به خصوص با پیشرفتهایی که در زمینه میکروپروسسور صورت گرفته، این رشته توانسته است در بعضی موارد از کنترل آنالوگ پیشی گرفته، دقت کار را بالا ببرد.
کنترل مدرن: این درس برخلاف سایر درسها (مانند کنترل صنعتی و …) تا حدی جنبه نظری دارد و دیدی تقریبا ریاضی به یک مهندس کنترل می دهد. آشنایی کلی با مفاهیم کنترل پذیری و مشاهده پذیری سیستمهای کنترل و مطالعه فیدبکهای حالت از مباحث این درس است.
کنترل صنعتی: این درس از درسهای تخصصی و مهم گرایش کنترل می باشد که به بررسی نحوه به کارگیری روابط ریاضی و فرمولهایی که در هر نوع پروسه ای وجود دارد می پردازد و شامل آشنایی با سیستمهای کنترل غلظت، سطح، ارتفاع و یا یبی ورودی، خروجی مخازن حاوی مایعات صنعتی و شیمیایی (مانند مخازن موجود در صنایع، پالایشگاهها و …)، مطالعه سیستمهای کنترل دما و رطوبت یک محفظه و یا اتاق، آشنایی با انواع کنترل کننده های صنعتی، مطالعه انواع سیستمهای نورد موجود در کارخانه ها(مانند نورد فولاد، کاغذ و…) و دیگر سیستمهای موجود در صنعت است.
ابزار دقیق: اصطلاح ابزار دقیق به ابزاری اطلاق می شود که سیگنالها را ثبت و نشان داده و یا باعث انتقال سیگنالی بین اجزای مختلف سیستم می شوند. این درس به معرفی سیستمهای کنترل و ابزار دقیق و همچنین معرفی اجزای این سیستمها می پردازد.
اصول میکروکامپیوتر: در گرایش مخابرات توضیح داده شد.
ترمودینامیک: در گرایش قدرت توضیح داده شد.
مبانی تحقیق در عملیات: این درس به طور کلی برای تمام دانشجویان مهندسی مفید است. چون مهندسی ارتباط مستقیم با هزینه و سود اقتصادی دارد. آگاهی به برنامه ریزی خطی که بحث اصلی این درس است برای هر مهندسی جنبه های مثبت زیادی دارد. با این درس می توان هزینه ها را به حداقل و سود و صرفه اقتصادی را با کمترین امکانات به حداکثر رساند. بنابراین آگاهی به این درس برای تمام کسانی که می خواهند یک طرح صنعتی انجام دهند مزایای زیادی دارد.
رشته های مشابه و نزدیک به این رشته:
در برخی از دانشگاهها رشته مهندسی پزشکی را یکی از گرایش های مهندسی برق به شمار می آورند.
رشته هایی از قبیل مهندسی علمی – کاربردی برق، کاردانی فنی برق، دبیر فنی برق – قدرت و …
پیوند عمیقی بین این رشته و دانش کامپیوتر وجود دارد که غیرقابل انکار است.
زمین شناسی- علوم سیاسی – جامعه شناسی و علوم اجتماعی
با توجه به حجم بازار الکترونیک و بازار صنعت نیمه رسانا در دنیا و نیز کشور ما که رشد ۷% و ۱۵% دارد، لذا آینده روشنی برای این رشته پیش بینی می کنند چه از لحاظ بازار کار بر صنعت های شغلی و چه از نظر تحققات علمی.
نکات تکمیلی:
“مانع رشد صنعت الکترونیک و میکروالکترونیک در دنیا نه سرمایه است و نه فن آوری و نه بازار. البته همه اینها محدودیت ایجاد می کند ولی فعالً محدودیت اصلی که اجازه نمی دهد کار از حدی جلوتر برود عبارت است از نیروی کار کیفی.”
آنچه خواندید نظر قایم مقام فنی یکی از بزرگترین مجموعه های میکروالکترونیک بلژیک است و بیانگر آن است که امروزه برای موفقیت در مهندسی برق گرایش الکترونیک باید از سطح علمی و مهارت فنی خوبی برخوردار بود.
دکتر فتوت احمدی استاد مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف نیز در تایید همین سخن می گوید:
“برای مثال در طراحی “IC” احتیاج به سرمایه گذاری عمده ای نیست، بلکه هوشمندی طراح و دانش فنی خوب، بسیار اهمیت دارد.”
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:47 AM
جامعه شناسی
جامعه شناسی مطالعه قوانین و فرایندهای اجتماعی است که مردم را نه تنها به عنوان افراد و اشخاص بلکه به عنوان اعضاء انجمنها ،گروهها و نهادهای اجتماعی شناسانده و مورد بررسی قرار می دهد .جامعه شناسی مطالعه زندگی اجتماعی گروهها و جوامع انسانی است.مطالعه ای هیجان انگیز و مجذوب کننده که موضوع اصلی آن رفتار خود ما به عنوان موجودات اجتماعی است .دامنه جامعه شناسی بینهایت وسیع است و از تحلیل برخوردهای گذرا بین افراد در خیابان تا بررسی فرایندهای اجتماعی جهانی را در بر می گیرد.
جامعه شناسی از نگاهی دیگر)
مقدمه
* انسانها بیشتر عمرشان را در گروهها زندگی می کنند؛آنها به عنوان اعضای خانواده ، ساکنان یک محله یا شهر، اعضای یک گروه خاص اجتماعی یا اقتصادی و یا مذهبی و قومی نیز به عنوان شهروندان یک ملت با یکدیگر رابطه دارند. انسانها حتی اگر خودشان هم آگاه نباشند که اعضای یک گرو هند ، باز به شیوه هایی فکر و عمل می کنند که دست کم بخشی ازآنها را عضویت در گروه تعیین می کند. نوع لباسی که آدمها می پوشند، نوع خوراک و نحوه خوردن آنها، عقاید و ارزشهایشان و رسومی که رعایت می کنند، همگی تحت تأثیر عضویت آنان در گروههای گوناگون می باشند.
* جامعه شناسی را می توان به عنوان بررسی علمی زندگی گروهی انسانها تعریف کرد.جامعه شناسان در واقع می کوشند تا آنجا که ممکن است این نکته را به دقت و به گونه ای عینی توصیف و تبیین کنند که انسانها چرا و چگونه در گروهها با یکدیگر رابطه دارند.
* یکی از اهداف عمده جامعه شناسی پیش بینی رفتار اجتماعی و نظارت بر آن است. این هدف در جامعه نوین بصورتهای گوناگونی تحقق می یابد. همچنین جامعه شناسی به تخفیف تعصبها و پیشداوریهایی که مانع انعطاف پذیری بیشتر انسانها در برخورد با موقعیتهای تازه می شوند، کمک می کنند.
* سرانجام باید گفت که بررسی جامعه شناختی شیوه های نگرش و واکنش نوینی را در برخورد با سیمای پیوسته متغیر واقعیت اجتماعی، برایمان فراهم می آورد.
* جامعه شناسی جوان ترین رشته علوم اجتماعی است. واژه جامعه شناسی را در سال 1838 اگوست کنت فرانسوی در کتاب فلسفه اثباتی اش بدعت گذاشت .کنت را عموما بنیانگذار جامعه شناسی می دانند. او معتقد بود که علم جامعه شناسی باید بر پایه مشاهده منتظم و طبقه بندی استوار گردد.
* هربرت اسپنسر انگلیسی در سال 1876 نظریه تکامل اجتماعی را تحول بخشید که پس از پذیرش و رد اولیه ، اکنون بصورت تعدیل شده دوباره پذیرفته شده است. اسپنسر نظریه تکاملی داروین را در مورد جوامع بشری به کار بسته بود. او معتقد بود که جوامع انسانی، از طریق یک تکامل تدریجی، از ابتدایی به صنعتی تکامل می یابند. او در نوشته هایش یادآور شده بود که این جریان یک فراگرد تکاملی طبیعی استکه انسانها نباید در آن دخالت کنند.
* لستر وارد آمریکایی کتاب جامعه شناسی پویا را در سال 1883 منتشر کرد. او در این کتاب از پیشرفت اجتماعی از طریق کنش اجتماعی با هدایت جامعه شناسان ، هواداری کرد.
* امیل دورکیم در 1895 کتاب قواعد روش جامعه شناسی را منتشر کرد و در آن ، روشی را که در بررسی ماندگارش از خودکشی در گروههای گوناگون به عمل آورده بود، به روشنی شرح داد. دورکیم یکی از پیش گامان تحول جامعه شناسی است. او سخت بر این باور بود که جوامع بشری با باور داشتها و ارزشهای مشترک اعضایشان انسجام می یابند.
* ماکس وِبِر (1920-1864)معتقد بود که روشهای علوم طبیعی را نمی توان درباره مسائل مورد بررسی در علوم اجتماعی بکار بست. وبر استدلال می کرد که چون دانشمندان اجتماعی جهان اجتماعی محیط زندگی خودشان را بررسی می کنند، همیشه قدری برداشت ذهنی در بررسیهایشان دخالت دارد. او معتقد بود که جامعه شناسان باید فارغ از ارزشهایشان کار کنند و هرگز نباید اجازه دهند که تمایلات شخصی شان در پژوهشها و نتیجه گیریهایشان دخالت کنند.
* درس جامعه شناسی در دهه 1890 در بسیاری از دانشگاهها ارائه شد. در 1895، مجله آمریکایی جامعه شناسی انتشارش را آغاز کرد و در 1905 انجمن جامعه شناسی آمریکا بنیان گذاشته شد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:47 AM
===============================
علوم اجتماعی)
مقدمه
در سلسله مراتب مباحث دانشگاهی به ویژه در علوم اجتماعی رشته های مردم شناسی و انسان شناسی از مباحث نسبتاً جدید در یکصد سال اخیر است. انسان شناسی Anthropology در یک دید کلی، مطالعه خصوصیات انسانی است که ویژگی های جسمانی نشانه های فرهنگی، فکری و تاریخی را در بر گرفته و به مطالعه چگونگی دنیای تغییرات و دلایل تحولات زیستی در گروهها و جمعیتهای مختلف انسانی می پردازد .
مراد از مردم شناسی Ethnology مطالعه ویژگی های فرهنگی و اجتماعی گروههای انسانی در محدوده جغرافیائی معین و در دوره تاریخی مشخص است که عناصر ویژه ای نظیر، زبان، هنر، موسیقی، آداب و سنن، ازدواج، عادات و خلقیات، خانواده، خویشاوندی، مذهب، اقتصاد، حقوق، پوشاک، فنون ... را در برمی گیرد. فرهنگ Culture نیز با گسترش دامنه مطالعات و تحقیقات فرهنگی و پیشرفت تکنولوژی، دارای معنا و مفهومی وسیع و همه جانبه گردیده است، به طوری که در تعریف آن آمده است:
فرهنگ عبارت است از مجموعه ای شامل آداب و رسوم، اعتقادات، اخلاقیات، مهارت ها و فنون، هنر و ... که انسان به عنوان عضوی از جامعه آن را فرا می گیرد و در قبال آن جامعه نیز تعهداتی دارد.
به این ترتیب مطالعه و تحقیق فرهنگها قسمت عمده ای از قلمرو مردم شناسی را در برمی گیرد. از این رو برخی از دانشمندان دانش مردم شناسی و انسان شناسی را «علم مطالعه فرهنگ ها» (اعم از مادی و غیرمادی) می دانند.
زیبائی رشته علوم اجتماعی به ارتباطات زیبائی که بین اجتماع انسانها برقرار است ، بر میگردد.
انسانها در کنار یکدیگر نیازهای فراوان خود را مرتفع میکنند و این فراوانی نیاز، پیچیدگیهای زیادی را برای رسیدن به رفاه اجتماعی بوجود میآورد. مسائلی مانند مسکن، اشتغال، آموزش، بهداشت، ... در رشته علوم اجتماعی پژوهش و مطالعه برای رسیدن به رفاه را بررسی میکند.
علاقه به مسائل خبری و اجتماعی، داشتن روحیه جمع گرائی و داشتن بیان خوب و در پایان پایه قوی آماری از شروط موفقیّت در این رشته است.
در کنکور سراسری ، ضریب درس ریاضی 4 میباشد.
سطوح رشته
ردیف نام دانشگاه کاردانی کارشناسی ارشد دکترا
1 آزاد- آباده *
2 آزاد- آزاد شهر *
3 آزاد- آشتیان *
4 آزاد- ایلام *
5 آزاد- بردسیر *
6 آزاد- تبریز *
7 آزاد- تربت جام *
8 آزاد- تهران *
9 آزاد- خلخال *
10 آزاد- دامغان *
11 آزاد- دهاقان *
12 آزاد- رودهن *
13 آزاد- زرند *
14 آزاد- زنجان *
15 آزاد- شوشتر *
16 آزاد- شیروان *
17 آزاد- قوچان *
18 آزاد- گرمسار *
19 آزاد- گناباد *
20 آزاد- نراق *
21 آزاد- کرمان *
22 آزاد-اراک *
23 آزاد-جهرم *
24 الزهرا تهران *
25 بابلسر *
26 بوعلی سینا همدان *
27 تهران *
28 خوارزمی *
29 شاهد تهران *
30 شهیدچمران اهواز *
31 شیراز *
32 صنعتی اصفهان *
33 علامه طباطبائی *
34 یزد *
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس
1 آمار در علوم اجتماعی 2 آمار و احتمالات مقدماتی
3 ارتباطات انسانی 4 ارتباطات بینالمللی
5 ارتباطات تصویری 6 ارتباطات در جهان سوم
7 ارتباطات سیاسی 8 ارتباطات و توسعه
9 ارتباطات و فرهنگ 10 ارزیابی پروژه
11 اصول روابط بین الملل (الف و ب) 12 اصول روابط عمومی
13 اصول روزنامهنگاهری 14 اصول علم اقتصاد 1
15 اصول و فلسفه آموزش و پرورش 16 اصول و فنون مشاوره و راهنمایی
17 اصول و مبانی ارتباطات 18 افکار عمومی و وسایل ارتباطات جمعی
19 اقتصاد روستایی 20 اندیشههای سیاسی در قرن بیستم
21 انسان در اسلام 22 انقلاب اسلامی و ریشههای ان
23 باستان شناسی فرهنگی 24 بررسی مسائل اجتماعی ایران
25 بررسی و تحلیل پروژههای انجام شده 26 برنامه ریزی منطقه و کاربرد در /ت
27 پایاننامه 28 پیایی گروهی 29 تاریخ اسلام
30 تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام 31 تاریخ روزنامه نگاری
32 تجزیه و تحلیل برنامههای رادیو و تلویزیون 33 تحلیل محتوا و گفتمان پیامها
34 تحولات جامعه روستایی ایران 35 تربیت بدنی 2
36 تعلیم و تربیت در اسلام 37 تغیرات اجتماعی
38 تمرین دبیری 1 39 تمرین دبیری 2
40 توسعه اقتصادی 41 تولید و کاربرد مواد آموزشی
42 تکنولوژی چاپ و نشر 43 تکنولوژی های جدید ارتباطی
44 جامعه شناسی 45 جامعه شناسی آموزش و پرورش
46 جامعه شناسی انقلاب 47 جامعه شناسی ایلات عشایر ایران
48 جامعه شناسی جهانی شدن 49 جامعه شناسی خانوادگی
50 جامعه شناسی روستایی 51 جامعه شناسی سینما
52 جامعه شناسی شهری 53 جامعه شناسی قشرها و نابرابریها
54 جامعه شناسی هنر 55 جغرافیای انسانی ایران
56 جهانی شدن ارتباطات 57 حقوق ارتباطات
58 حقوق اساسی 59 حقوق تجارت
60 راسانه ها و گروهای اجتماعی 61 رفاه اجتماعی
62 روانشناسی اجتماعی کاربردی روستایی 63 روانشناسی تربیتی
64 روانشناسی کودکی و نوجوانی 65 روزنامه نگاری تخصصی
66 روزنامه نگاری علمی 2 گزارش مطبوعات 67 روش بررسی و افکار عمومی
68 روش تحقیق 69 روش تحقیق پیشرفته آماری
70 روش تحلیل جمعیت شناسی 71 روش کمی 3
72 روشها و فنون تدریس 73 روشهای بررسی و تحلیل پیامهای ارتباط
74 روشهای پزوهش در ارتباطات جمعی 75 ریاضیات پایه
76 ریاضیات پیش دانشگاهی 77 زبان انگلیسی
78 زبان پیش دانشگاهی 1 79 زبان پیش دانشگاهی 2
80 زبان تخصصی 1 متون علوم اجتمعای 81 زبان تخصصی 2
82 زبان تخصصی مطالعه در متونن ارتباطات 2 83 زبان فارسی
84 زیست شناسی عمومی 85 سمینار مسائل سیاسی و استراتژی معاصر
86 سمینار نقد فیلم 87 سنجش و اندازهگیری
88 سیستمهای اطلاعاتی مدیریت 89 شیوه نگارش فارسی در مطبوعات
90 طرح تحقیق 91 فارسی
92 فتوژورنالیسم (عکاسی خبری) 93 گرافیک و صفحه آرایی در مطبوعات
94 مبانی برنامهریزی آموزش متوسطه 95 مبانی تاریخ اجتماعی
96 مبانی جامعه شناسی 1 97 مبانی جامعه شناسی 2
98 مبانی زبان شناسی 99 مبانی فلسفه 1
100 مبانی مطالعات انتقادی در ارتباطات 101 متون اسلامی
102 مدیریت آموزشی 103 مدیریت ارتباطات اجتماعی
104 مدیریت بحرانهای ارتباطی 105 مردم شناسی ایران
106 مردم شناسی ایلات و عشایر 107 مسائل رسانهای ایران و جهان
108 معارف اسلامی 2 109 مقدمات ارتباطات کامپیوتری
110 مقدمات جامعهشناسی 111 نظامهای خویشاوندی و خانواده
112 نظریهها و مفاهیم ارتباطات اجتماعی 1 113 نظریههای تغییرات اجتماعی
114 نظریههای جامعه شناسی 1 115 نظریههای جامعه شناسی 2
116 نقد و تفسیر و مقاله در مطبوعات 117 ویراستاری و مدیریت اخبار
118 کلیات حقوق
صنعت و بازار کار
با نگاهی به چند سرفصل رشته علوم اجتماعی می توانیم به اهمیت و بازار کار آن نگاهی تازه داشته باشیم جامعه شناسی انقلاب، جامعه شناسی قشرها و نابرابریهای اجتماعی، جامعه شناسی در ادبیات فارسی، جامعه شناسی پزشکی ، جامعه شناسی سیاسی، جامعه شناسی کار، جامعه شناسی آموزش و پرورش، جامعه شناسی جهان سوم، مردم شناسی ایران، جغرافیای انسانی ایران، جامعه شناسی ایلات و عشایر، روانشناسی اجتماعی، اصول علم سیاست ، مبانی جمعیت شناسی.
رشته علوم اجتماعی بخشی از زیربنای بسیاری از برنامه ریزی های کشوری برای افراد هر جامعه است در واقع نهادهای سیاست گذار، نهادهای فرهنگی، اجتماعی، شهرداری ها، فرهنگ سراها، انجمن های خصوصی و دولتی، وزارتخانه های ارشاد، آموزش و پرورش، اقتصاد و دارایی، گمرک و بازار بورس، سازمان بهزیستی، کمیته امداد، مرکز آمار، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت کشور، وزارت بهداشت و به نحوی بسیار دیگری از مراکز باید به کارشناسان خبره این رشته مراجعه و به عنوان یکی از عوامل مهم در تصمیم گیری های خرد و کلان لحاظ نمایند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:47 AM
===========================
جامعه شناسی شهری)
برای اینکه تعریف روشنتری از مهیت و دامنه جامعه شناسی شهری به دست دهیم میتوانیم بگوییم، تجزیه و تحلیل شهر به عنوان یک واقعیت اجتماعی موضوع جامعه شناسی شهری است. بنابراین جامعه شناسی شهری ، کلیه مسائل اجتماعی جامعه شهر نشین را دربر خواهد گرفت. یکی از واقعتهای اساسی ، رابطه از تحت جامعه با سایر واقعیتهای اجتماعی است، مانند رابطه تراکم جمعیت و سازمانها و شیوه تفکر و زندگی اجتماعی.
نگاه اجمالی
بدون اینکه بخواهیم کلیه جنبههای جامعه شناسی شهری را مورد بحث و بررسی قرار دهیم، منظور این است که اهمیت و ماهیت ملاحظات جامعه شناسی بر مسائل شهری روشن شود و برخی اطلاعات مربوط به اجتماع شهرها که اختصاصا معنای خاصی در بر دارد و نیز روشهای بررسی مسائل شهری را مورد مطالعه قرار گیرد. در عمل ، امروز شهرسازان ، معماران و مهندسان تاسیسات شهری بیش از پیش به میزان قابل توجهی از ره آورد جامعه شناسی شهری استفاده میکنند و مفهوم شهر سازی و شهرنشینی را منحصر به جنبه معماری آن نمیدانند.
بنابراین لازم است زبان مشترکی نیز آنها را به یکدیگر پیوند دهد تا به درستی نظرات یکدیگر را درک کنند و در بهبود زندگی اجتماع شهرنشینی از آن استفاده کنند. اما برای اینکه به درستی بدانیم جامعه شناسی شهری چیست و مشتمل بر چه مباحثی است بهتر است قبلا به عنوان یاد آوری جامعه شناسی را بطور کلی تعریف بکنیم. پس جامعه شناسی ، مطالعه علمی واقعیتهای اجتماعی است که از سه جنبه ریخت شناسی ساختاری و فرهنگی و روانی مورد بحث و مطالعه قرار گیرد.
اختصاصات شهر
اگر از جنبه مادی و خارجی را مورد نظر قرار دهیم، شهر بدوا انبوهی از افراد انسانی و فضایی را که در آن سکونت گزیدهاند شامل میشود. در اینجا نظم جاری مربوط به مسائل زیر در خور توجه است. جمعیت شهری (از نظر تعداد ، تراکم ، ترکیب و ساختمان و تحول) ، طرز پراکندگی و قرار گرفتن جمعیت در فضای شهر اصول تمایز بین قسمتهای مختلف فضای شهر و تاثیرات آن بر زندگی اجتماعی افراد و گروههایی که در آن زندگی میکنند. از جهت دیگر ، شهر عبارتست از یک سازمان اجتماعی پیچیده است. یعنی ، شهر تنها از تجمع افراد تشکیل نمیشود بلکه مشتمل بر گروههای مختلفی ، مانند خانواده ، طبقات اجتماعی ، کارگاهها و کارخانهها ، گروههای نژادی ، انجمنهای مختلف و غیره است.
میتوان سخن از یک نوع «روحیه شهری» یا «فرهنگ شهرنشینی» به میان آورد که با خوصیات اجتماعات غیر مشابه فرق دارد. به عبارت دیگر ، سبک زندگی و شیوه فکر کردن و بروز احساسات و عواطف که بر حسب جوامع و منطق مختلفی که شهر جزئی از آن است متفاوت و بر حسب تارخ و خوصیات شهرها متغیر است، ویژگیهایی به زندگی شهرنشینی بخشیده است که خاص اجتماع مورد نظر یعنی شهر است. مثلا استقلال افراد در مقابل سنن و آداب ، در شهرها افزایش مییابد و پذیرش افکار جدید ، مدپرستی ، خلاقیت ، نوآوری و تسامح فزونی میگیرد. نکته دیگر اینکه ، شهر را نباید واحد مستقل و مجزا از جامعه دانست، یعنی نمیتوان آن را از واحدهای دیگر وابسته به آن جداگانه مورد مطالعه قرار داد. زیرا:
* اولا شهر با منطقهای که در آن واقع شده است ارتباط کامل دارد. یعنی از یکسو خوصیات منطقه در شهر تاثیر میگذارد و از وی دیگر شهر به تدریج کم و بیش خوصیات شهری خود را به منطقهای که خود جز آن است انتقال میدهد و در حقیقت منطقه و شهر عکس العملهای متقابلی در برابر یکدیگر دارند.
* دوم آنکه ، شهر با یک کشور و کل اجتماعی که جزئی از آن است پیوند و وابستگی دارد، زیرا ساخت سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشور در شهر منعکس میشود. سوم آنکه ، شهر با نوع تمدن نظام اجتماعی که ملت و کشور را فرا گرفته است ارتباط کامل دارد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:48 AM
گیاهشناسی
یاه شناسی شاخهای از زیست شناسی است که با گیاهان سروکار دارد. که چند نوع گیاه وجود دارند؟ چگونه زندگی و رشد میکنند. چه طور نسبت به محیط اطراف خود واکنش نشان میدهند نسبت به چه امراضی حساس هستند و مهمتر از همه آنکه به چه نحوی گیاهان در زندگی روزمره ما تاثیر میگذارند.
گیاه شناسی شاخهای از زیست شناسی است که با گیاهان سروکار دارد. که چند نوع گیاه وجود دارند؟ چگونه زندگی و رشد میکنند. چه طور نسبت به محیط اطراف خود واکنش نشان میدهند نسبت به چه امراضی حساس هستند و مهمتر از همه آنکه به چه نحوی گیاهان در زندگی روزمره ما تاثیر میگذارند. مطالعه بیشتر دید روشنتری نسبت به وابستگی انسان به گیاهان و تاثیر زیادی که آنها در منشا و پیشرفت تمدن داشتهاند به دست میدهد. و به مطالعه علمی گیاهان میپردازد. بطور قراردادی ، گیاه شناسان به بررسی کلیه موجودات زندهای که عموما جزء گونههای حیوانات محسوب نمیشوند میپردازند، یعنی موجودات زندهای که ثابت بوده یـا به پایهای متصلند، هدف بررسی گیاه شناسان هستند.
بنابراین پیشرفتهای حاصل در دانش اقسام گوناگون حیات موجب ایجاد حوزههای دیگر مطالعات تخصصی ، جدا از گیاه شناسی برای این موجودات "شبیه گیاه" شده است. امروزه رشتهای به نام قارچ شناسی به مطالعه قارچها ، میکروبیولوژی به بررسی ویروسها و باکتریها و رشته جلبک شناسی به بررسی جلبکهـــــا میپردازد. امروزه موجودات زنده جزء این سه گروه (بیشتر قارچها ، جلبکها و میکروبها) دیگر در قلمرو گیاهان ، مورد بررسی قرار نمیگیرند اما هنوز هم توجه گیاهان شناسان به آنها معطوف میباشد.
● تاریخچه
در بین کارهای آغازین مربوط به گیاه شناسی که تقریبا ۳۰۰ سال قبل بعد از میلاد نوشته شده دو رساله بزرگ توسط تئوفراستوس (فیلسوف یونانی) دیده میشود: درباره تاریخچه گیاهان (Historia Plantarum) و درباره اهداف گیاهان. این دو کتاب روی هم بیشترین تاثیر را در دوران باستان و قرون وسطی در علم گیاه شناسی داشتهاند. Dioscorides نویسنده رومی شواهد مهمی مبنی بر دانش یونانیان و رومیان درباره گیاهان دارویی ارائه میدهد.
Robert Hooke در سال ۱۶۶۵ با استفاده از یک میکروسکوپ ابتدایی ، سلول را در چوب پنبه و اندک زمانی بعد در بافت گیاه زنده کشف کرد. او با نگاه به یک برش باریکی از چوب پنبه نوشت : من توانستم تعداد بسیار زیادی منفذ و سوراخ در آن مشاهده کنم که بیشتر شبیه کندوی عسل هستند. این روزنهها یا سلولها عمق زیادی نداشتند اما تعداد بسیار زیادی جعبه کوچک محسوب میشوند. (Leonhart Fuchs) نویسنده آلمانی ، (Conrad Gessner) نویسنده سوئیسی و (Nicholas Culpeper) و (John Gerard) نویسندگان انگلیسی یک کتاب گیاهی منتشر کردند که اطلاعاتی را درباره گیاهان داروئی ارائه میکرد.
● نخستین گیاهان در زندگی بشر
گیاهان نه فقط برای ما غذا ، لباس و مسکن تهیه میکنند، بلکه هوایی را که تنفس میکنیم از اکسیژن ، که بدون آن زندگی ممکن نیست محیا میسازند. بعضی از گیاهان نظیر باکتریها موجب ایجاد امراض مهمی برای انسان و حیوانات میشوند. اما در عین حال آنتی بیوتیکها ، نظیر پنیسیلین و دیگر داروهایی که از گیاهان بدست میآیند به جلوگیری از انتشار یافتن این امراض کمک مینمایند. گیاهان برای بکار افتادن کارخانهها نیرو تهیه میکنند و در بیشتر موارد ، مواد خام نظیر پنبه ، روغنها ، چربیها ، مومها ، لاستیک و چوب تولید مینمایند که در ساخت فرآوردههای آنها بکار میروند.
اکثر کارگران جهان بوسیله کار با گیاهان و فرآوردههای گیاهی افراد معاش میکنند. از ابتدای تاریخ ، گیاهان به دفع نیازهای بشر کمک کرده و موجب پیشرفتش گریده است. احتمالا یکی از مهمترین اتفاقات در تاریخ تمدن کشف این پدیده بود که بذرهایی که به داخل خاک میافتند رشد کرده ، گیاهان غذا دهنده را تولید میکنند. این انسان را ملزم به ماندن در یک محل به قدر کافی طولانی ، میکرد تا محصولاتی زراعی را برداشت کند و در تشکیل گروههای اجتماعی که به نوبه خود منجر به تقسیم کار میشد و منشا تجارت بود نقش مهمی را ایفا کند.
● زیست گیاهی پایه چه علومی است؟
دانش عمومی از اشیایی که چنان قسمت بزرگی از محیط ما را تشکیل میدهند و نقش چنان برجستهای در زندگی ما ایفا مینمایند تا حد یک آموزش وسیع ضروری است. برای دانشجویان کشاورزی ، بیولوژی ، جنگلداری و منابع طبیعی بطور کلی زیست گیاهی پایهای است که دانش اختصاصیتر آنها بر روی آن بنا شود.
● رشتههای زیست گیاهی
زیست گیاهی یکی از تقسیمات اصلی زیست شناسی (علم زندگی) است. برای سهولت مطالعه ، موضوع زیست گیاهی به چندین رشته مهم تقسیم گردیده است. این رشتهها عبارتند از:
▪ تاکسونومی: یا سیستماتیک گیاهی با نامگذاری و تقسیم بندی گیاهان سرو کار دارد.
▪ مورفولوژی گیاهی: شکل و ساختمان و توسعه آنها همراه با روابط قسمتهای گیاهان با یکدیگر را بررسی میکند. و شامل مطالعه آناتومی ، سیتولوژی و امبریولوژی (جنین شناسی گیاهی) است.
▪ فیزیولوژی گیاهی: اعمال این علم مطالعه اعمال حیاتی گیاه ، فرایندهای رشدو نمو ، متابولیسم و تولید مثل در گیاهان است.
▪ بیماری شناسی گیاهی: با امراض نباتی سروکار دارد.
▪ اکولوژی: علم بررسی روابط موجودات زنده با محیط اطرافشان میباشد.
▪ ژنتیک گیاهی: با مطالعه توارث در گیاهان سروکار دارد.
▪ مایکولوژی: علم مطالعه قارچها میباشد.
▪ فیکولوژی: علم مطالعه جلبکها میباشد.
● انواع مختلف گیاهان
یک گردش کوتاه در داخل جنگلها یا مزارع هنگام تابستان یا پاییز ، اختلافات وسیعی را از نظر شکل و ساختمان در گیاهان آشکار میسازد. بعضی ، درختانی مرتفع هستند، عدهای علفهایی کوتاه میباشند. بعضی گلهای زیبا دارند و بذر تولید میکنند. حال آنکه عدهای ، نظیر سرخسها به هیچ وجه تولید گل نمیکنند. اما بوسیله ساختمانهایی بسیار کوچک به نام اسپور تکثیر میشوند. بعضی روی زمین و بعضی در آب زندگی میکنند این اختلافات وسیع باعث شده که گیاه شناسان گیاهان را در گروههای مختلفی تقسیم کنند. و بر اساس شباهتها و یا روابط بنیانی تمام گیاهان به چند گروه بزرگ تقسیم میشوند.
سادهترین این گیاهان ، باکتریها هستند که اکثرا تک سلولی میباشند. عدهای از این باکتریها موجب امراض سخت در انسان و حیوان و گیاه میشوند ولی بسیار دیگر برای انسان مفید میباشند.
قارچها مانند باکتریها تماما فاقد رنگیزههای کلروفیل سبز که لازمه زندگی مستقل هستند میباشند و از این رو باید غذای خود را از موجودات دیگر بدست میآورند برخی قارچها سبب امراض انسانی و حیوانی میشوند و بسیاری نیز برای انسان مفید هستند.
جلبکها به صورت غوطهور در آب یا در شرایط مرطوب میرویند و محتوی رنگیزههای نوری مانند کلروفیل سبز میباشند و از این رو گیاهان مستقلی هستند برخی تک سلولی و برخی به صورت کلنی میباشند. و پایه غذایی تمام جانوران آبزی میباشند از این رو از اهمیت اقتصادی برخوردارند.
خزهها و پنجه گرگیان ، گروهی از گیاهان را تشکیل میدهند. که در محلهای مرطوب سراسر جهان میرویند و فاقد ریشه ، ساقه و برگهای حقیقی هستند.
سرخسهای معمولی و دم اسبیان با داشتن تنههای گیاهی کاملا متمایز از جلبکها و قارچها و پنجه گرگیان و خزه تفاوت دارند و دارای ریشه ، ساقه و برگهای حقیقی هستند. و سیستم آوندی کاملا مشخص دارند. ولی به دلیل عدم تولید گل ، میوه یا بذر از گیاهان عالی متمایزند.
توسعه یافتهترین گیاهان با بزرگترین تغییرات ، گیاهان بذردار میباشند. آنها دارای ریشهها ، ساقهها و برگهای حقیقی و یک سیستم آوندی کاملا توسعه یافته میباشند هر چند مهمترین صفت ویژه در مورد آنها این امر است که بذر تولید میکنند. اکثر گیاهان زراعی ، درختان ، درختچهها و گیاهان گلدار به این گروه تعلق دارند. گیاهان بذردار به دو گروه اصلی یعنی بازدانگان و نهاندانگان تقسیم میگردند. بازدانگان بوسیله تولید بذر بدون پوشش مشخص میشوند یعنی بذرها در میوه محصور نمیشوند.
نهاندانگان ، دارای گلهای کاملا توسعه یافته هستند و بذرهای خود را در یک ساختمان محصور شده که میوه نامیده میشود تولید میکنند. اعضای این گروه بسیار فراوان و تمام گیاهان گلدار معروف را دربرمیگیرند نهاندانگان به دو گروه مناسب کوچکتر تقسیم میشوند: تکلپهایها و دولپهایها.
● ارتباط با سایر علوم
گیاه شناسی دارای روابط گسترده با سایر علوم است. گیاه شناسی با جانور شناسی ، فیزیولوژی گیاهی ، بیوشیمی ، ژنتیک گیاهی ، کشاورزی و اکولوژی گیاهی و اکولوژی عمومی رابطه دارد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:48 AM
رشته مهندسی فناوری و اطلاعات
مقدمه
می گذرد و می توان زندگی بشر را به دو قسمت قبل از اینترنت و بعد از آن تقسیم کرد . بسیاری بر این باورند که رشد اطلاعاتی انسان در این بیست سال معادل با عمر جهان است . گرچه این مطلب اغراق آمیز است ، اما آنچه شاهد آنیم تولید سرسام آور اطلاعات در سطح جهان است. سهم کشور ما در تولید علم نسبت به سابق افزایش چشمگیری داشته ، اما در مقایسه با کشورهایی مانند ترکیه و مصر با توجه به ضریب هوشی بالا و وجود نخبگان در کشور ، سهم چندانی را به خود اختصاص نداده ایم .
ساماندهی اطلاعات ، پردازش آنها ، دسترسی آسان و سریع کاربران ، صرفه جویی در هزینه ها و جلوگیری از اتلاف وقت و به طور خلاصه بهره وری بالا از دستاوردهای مهم رشته فناوری اطلاعات و به طور کلی ، تمامی گرایش های مربوط به علوم کامپیوتر است.
بشر در عصر ارتباطات توانسته است بوسیله فناوری اطلاعات بسیاری از کارهای نشدنی را ممکن سازد. کار تجربی در کنار تحصیلات آکادمیک دانشگاهی ، بخش مهمی از موفقیت شما را در رشته پرطرفدار IT ، رفاهم می سازد.
طول دوره تحصیل این رشته 4 سال و هشت نیمسال است.
سطوح رشته
ردیف نام دانشگاه کاردانی کارشناسی ارشد دکترا 1 آزاد- تهران
*
2 آزاد- قزوین
*
3 صنعتی امیرکبیر
*
4 صنعتی شریف
*
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس 1 ارائه مطالب فنی و مهندسی فناوری اطلاعات 2 آزمایشگاه پایگاه داده ها 3 آزمایشگاه سیستم عامل 4 آزمایشگاه شبکه 5 آزمایشگاه فیزیک 1 6 آزمایشگاه فیزیک 2 7 آمار و احتمالات کاربردی 8 ارائه مطالب علمی و فنی 9 اصول طراحی پایگاه دادهها 10 اصول و مبانی مدیریت 11 اقتصاد مهندسی 12 انقلاب اسلامی و ریشههای ان 13 برنامه نویسی کامپیوتر پیشرفته 14 پروژه فناوری اطلاعات 15 تجارت الکترونیک 16 تحقیق در عملیات 17 تربیت بدنی 2 18 تربیت بدنی 1 19 تعامل انسان و کامپیوتر 20 ریاضی 1 21 ریاضی 2 22 ریاضیات گسسته 23 زبان تخصصی 24 زبان خارجی 25 ساختمان دادهها 26 سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) 27 سیستم های خبره و تصمیم یار 28 سیستم های عامل 29 سیستمهای چند رسانه ای 30 شبیهسازی کامپیوتری 31 شبکه های کامپیوتری (1) 32 شبکه های کامپیوتری (2) 33 طراحی الگوریتمها 34 طراحی و پیاده سازی کتابخانه الکترونیکی 35 فارسی 36 فیزیک 1 37 فیزیک 2 38 گرافیک کامپیوتری 39 مباحث نو در فناوری اطلاعات 40 مبانی الکترونیک دیجیتال 41 مبانی فناوری اطلاعات 42 متون اسلامی (آموزش زبان عربی) 43 مدارهای منطقی 44 مدیریت استراتژیک فناوری اطلاعات 45 مدیریت رفتار سازمانی 46 مدیریت نگهداری اطلاعات در فناوری اطلاعات 47 مدیریت و کنترل پروژه های فناوری اطلاعات 48 معادلات دیفرانسیل 49 معارف اسلامی 2 50 معماری کامپیوتر 51 مهندسی فناوری اطلاعات (1) 52 مهندسی فناوری اطلاعات (4) 53 مهندسی نرم افزار (1) 54 مهندسی نرم افزار (2) 55 نرم افزارهای توزیع شده 56 نظریه زبانها و ماشینها 57 هوش مصنوعی 58 کارآموزی
صنعت و بازار کار
فارغ التحصیلان این رشته در این حوزه ها می توانند فعالیت کنند:
1) مطالعه، بررسی و امکان سنجی مورد نیاز
2) جمع آوری، سازمان دهی، طبقه بندی اطلاعات
3) ایجاد و نگهداری نرم افزارهای مورد نیاز مانند پست فارسی و ابزار جستجوی اطلاعات فارسی
4) طراحی و پیاده سازی شبکه های محلی
5) مطالعه و بررسی ابزار مخابراتی مناسب برای انتقال اطلاعات
6) مطالعه و بررسی سیستم های نرم افزاری مناسب برای سازماندهی و استفاده از اطلاعات مانند سیستم های عامل و سیستم های بانک اطلاعاتی
7) مطالعه و شناسائی شیوه های جدید برای اطلاع رسانی.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:49 AM
مهندسی رباتیک
رشته مهندسی رباتیک در حقیقت باید تلفیقی از رشته های مهندسی برق گرایش های الکترونیک و کنترل و رشته ی مهندسی مکانیک گرایش جامدات و مهندسی کامپیوتر گرایش نرم افزار باشد ، که مناسب طراحی و ساخت هر رباتی باشد.
اما در واقعیت این گونه نیست . چون در 140 واحد کارشناسی در ایران نمی توان تمام درس های رشته های مذکور درس داده شود . بنابر این نمی توان از یک مهندس رباتیک انتظار داشت به تمامی رشته ها مسلط باشد و بتواند یک ربات را از طراحی پیچ ومهره تا کل ماشین و از طراحی مقاومت و آی سی تا کل مدارات را به تنهایی انجام دهد . اما واقعیت رشته ی مهندسی رباتیک در ایران چیست ؟
رشته مهندسی رباتیک در سال 1381 در مقطع کارشناسی توسط دانشگاه صنعتی شاهرود وارد ایران شد . چارت رشته مهندسی رباتیک ایران منطبق با چارت مهندسی رباتیک دانشگاه ویکتوریا در استرالیا می باشد . این رشته در واقعیت یکی از گرایش های مهندسی برق است که دانشجویان مقداری از دروس رشته مکانیک جامدات را نیز می خوانند . هدف این رشته الکترونیکی و هوشمند کردن ماشین مکانیکی است . در واقع این رشته برای ساخت یک ربات صنعتی که در صنایع و کارخانجات مورد استفاده قرار می گیرد به وجود آمده است و نه برای ساخت ربات های تفریحی وسرگرمی .
درس های تدریس شده به دانشجویان به شرح زیر است :
دروس عمومی 21 واحد
فارسی - زبان خارجه - اندیشه ی اسلامی 1 - اندیشه ی اسلامی 2 - انسان در اسلام - فلسفه ی اخلاق - اخلاق اسلامی - آیین زندگی - عرفان عملی اسلام - تفسیر موضوعی قرآن - تفسیر مضوعی نهج البلاغه - انقلاب اسلامی - قانون اساسی - اندیشه ی سیاسی امام - فرهنگ و تمدن اسلامی - تاریخ اسلام - تاریخ امامت - تربیت بدنی 1 - تربیت بدنی 2 - تنظیم جمعیت
دروس پایه 22 واحد
فیزیک 1 - فیزیک 2 - آزمایشگاه فیزیک 1 - آزمایشگاه فیزیک 2 - ریاضی 1 - ریاضی 2 - معادلات دیفرانسیل - برنامه نویسی - محاسبات عددی
دروس اصلی 61 واحد
نقشه کشی صنعتی - کارگاه ورق کاری و جوش کاری - کارگاه ماشین ابزار - کارگاه برق - زبان تخصصی - کارآموزی تابستان - الکترومغناطیس - ماشین های الکتریکی Ac و Dc - آزمایشگاه ماشین - مدار های الکتریکی 1 - آزمایشگاه مدار های الکتریکی - مدار های الکترونیکی - آزمایشگاه مدار های الکترونیکی - مدار های منطقی - آزمایشگاه مدار های منطقی - ریاضی مهندسی - تجزیه و تحلیل سیستم ها - کنترل خطی - آزمایشگاه کنترل خطی - استاتیک - دینامیک - دینامیک ماشین - مکانیک سیالات - مقاومت مصالح 1 - مقاومت مصالح 2 - آزمایشگاه مقاومت مصالح - طراحی اجزاء 1 - طراحی اجزاء 2 - پروژه
دروس تخصصی 22 واحد
رباتیک و اتوماسیون - سنسور های ربات - کنترل ربات - آزمایشگاه ربات - اصول میکروکامپیوترها - للکترو نیک قدرت و محرکه - ارتعاشات مکانیکی - طراحی مکانیزم
دروس اختیاری 20 واحد
مدار های الکتریکی 2 - اندازه گیری الکتریکی - مدار های واسطه - کنترل فازی - کنترل مدرن - شبکه های عصبی - سیستم های محرکه - یاتاقان و روغن کاری - علم مواد - آزمایشگاه ارتعاشات - طراحی ماشین با کامپیوتر
صنعت و رباتیک
امروزه کمتر کارخانه ای را می توان یافت که در آن از ربات استفاده نشود . بازو های رباتیکی که بدون استراحت قطعات و محصولات را از نقطه ای به نقطه ی دیگر جا به جا می کنند . ربات های جوشکار ربات های رنگرز ربات های بسته بند ربات های تراشکار ربات های چاپگر ربات های کنترل کیفیت ربات ها سوراخکار ربات های کنترل دما ربات های هشدار دهنده ی نشت گاز ربات های غربال سانتریفوژ های خودکار و ... همگی نمونه هایی از ربات ها در کارخانه ها هستند .
کارخانه ها برای افزایش سرعت و کیفیت و دقت و هزینه ی پایین تر به سمت رباتیکی کردن تمامی قسمت های کارخانه پیش می روند و در بعضی از قسمت ها که برای انسان خطرناک است مانند جوشکاری و رنگ پاشی و سموم شیمیایی و .... ناچار به استفاده از ربات می شوند .
زندگی امروز و رباتیک
اگر نگاهی به محیط زندگی خود بیاندازیم می بینیم ربات ها همه جا را فرا گرفته اند ام تا به حال به آن توجه نکرده ایم . آسانسور ها چراغ هلی راهنمایی رانندگی ماشین لباس شویی خودرو های شخصی رایانه ی رومیزی تابلو های نوشتاری متحرک برف روب ها ربات های جراح و ... همگی ربات هستند . و اگر دقیقتر ببینیم پدافند های موشکی هواپیما های بدون سرنشین ماهواره ها مریخ نورد ها ربات نیز ربات می باشند .
آینده ی رباتیک
ربات ها هر روز گسترده تر می شوند بزودی ربات های پرستار نظافتچی فوتبالیست آشپز مربی و ... به تولید انبوه می رسند قرار است تا سال 2050 دانشمندان تیم فوتبال رباتیک بسازند که با انسان ها بازی کنند و آن ها را شکست دهند . یک روز فرا می رسد که در هر خانه ای یک ربات انسان نما و همه کاره وجود داشته باشد و در صنایع و کشاورزی و ... دیگر به انسان نیاز نباشد و انسان در آن فقط تفریح و تولید علم کند .
رباتیک و ایران
رباتیک در ایران نوپا می باشد و تمامی ربات های مورد نیاز وارداتی می باشد و شرکت های فعال در این زمینه فقط وارد کننده و تعمیر کننده می باشند و متاسفانه هنوز تولید کننده نداریم . هر ساله مسابقات رباتیک بسیاری در ایران به منظور علاقه مند کردن دانجویان به کار در زمینه ی ربات برگذار می شود
وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
اسم رشته ی مهندسی رباتیک در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی مکاترونیک می باشد و مسئولان دانشگاه قول داده اند به زودی رشته ی مهندسی رباتیک در کارشناسی ارشد را با چهار گرایش «کنترل ربات» و «بینایی ربات و پردازش تصویر» و «ساخت و تولید ربات» و «مکاترونیک ربات» ایجاد نمایند
بازار کار
هم اکنون تعداد زیادی از کارخانه ها برای هوشمند کردن و اتوماسیون خط تولید و تعدادی نیز برای راه اندازی تعمیر و نگهداری از ربات نیازمند نیروی کار هستند سازمان فضایی ، پژوهشکده ها ، سازمان انرژی اتمی ، شرکت نفت ، کارخانه های خودروسازی ، ارتش ، سپاه ، شرکت های وارد کننده و دانشگاه ها ، به دنبال استخدام مهندسین رباتیک می باشند
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:49 AM
مهندسی رباتیک
رشته مهندسی رباتیک در حقیقت باید تلفیقی از رشته های مهندسی برق گرایش های الکترونیک و کنترل و رشته ی مهندسی مکانیک گرایش جامدات و مهندسی کامپیوتر گرایش نرم افزار باشد ، که مناسب طراحی و ساخت هر رباتی باشد.
اما در واقعیت این گونه نیست . چون در 140 واحد کارشناسی در ایران نمی توان تمام درس های رشته های مذکور درس داده شود . بنابر این نمی توان از یک مهندس رباتیک انتظار داشت به تمامی رشته ها مسلط باشد و بتواند یک ربات را از طراحی پیچ ومهره تا کل ماشین و از طراحی مقاومت و آی سی تا کل مدارات را به تنهایی انجام دهد . اما واقعیت رشته ی مهندسی رباتیک در ایران چیست ؟
رشته مهندسی رباتیک در سال 1381 در مقطع کارشناسی توسط دانشگاه صنعتی شاهرود وارد ایران شد . چارت رشته مهندسی رباتیک ایران منطبق با چارت مهندسی رباتیک دانشگاه ویکتوریا در استرالیا می باشد . این رشته در واقعیت یکی از گرایش های مهندسی برق است که دانشجویان مقداری از دروس رشته مکانیک جامدات را نیز می خوانند . هدف این رشته الکترونیکی و هوشمند کردن ماشین مکانیکی است . در واقع این رشته برای ساخت یک ربات صنعتی که در صنایع و کارخانجات مورد استفاده قرار می گیرد به وجود آمده است و نه برای ساخت ربات های تفریحی وسرگرمی .
درس های تدریس شده به دانشجویان به شرح زیر است :
دروس عمومی 21 واحد
فارسی - زبان خارجه - اندیشه ی اسلامی 1 - اندیشه ی اسلامی 2 - انسان در اسلام - فلسفه ی اخلاق - اخلاق اسلامی - آیین زندگی - عرفان عملی اسلام - تفسیر موضوعی قرآن - تفسیر مضوعی نهج البلاغه - انقلاب اسلامی - قانون اساسی - اندیشه ی سیاسی امام - فرهنگ و تمدن اسلامی - تاریخ اسلام - تاریخ امامت - تربیت بدنی 1 - تربیت بدنی 2 - تنظیم جمعیت
دروس پایه 22 واحد
فیزیک 1 - فیزیک 2 - آزمایشگاه فیزیک 1 - آزمایشگاه فیزیک 2 - ریاضی 1 - ریاضی 2 - معادلات دیفرانسیل - برنامه نویسی - محاسبات عددی
دروس اصلی 61 واحد
نقشه کشی صنعتی - کارگاه ورق کاری و جوش کاری - کارگاه ماشین ابزار - کارگاه برق - زبان تخصصی - کارآموزی تابستان - الکترومغناطیس - ماشین های الکتریکی ac و dc - آزمایشگاه ماشین - مدار های الکتریکی 1 - آزمایشگاه مدار های الکتریکی - مدار های الکترونیکی - آزمایشگاه مدار های الکترونیکی - مدار های منطقی - آزمایشگاه مدار های منطقی - ریاضی مهندسی - تجزیه و تحلیل سیستم ها - کنترل خطی - آزمایشگاه کنترل خطی - استاتیک - دینامیک - دینامیک ماشین - مکانیک سیالات - مقاومت مصالح 1 - مقاومت مصالح 2 - آزمایشگاه مقاومت مصالح - طراحی اجزاء 1 - طراحی اجزاء 2 - پروژه
دروس تخصصی 22 واحد
رباتیک و اتوماسیون - سنسور های ربات - کنترل ربات - آزمایشگاه ربات - اصول میکروکامپیوترها - للکترو نیک قدرت و محرکه - ارتعاشات مکانیکی - طراحی مکانیزم
دروس اختیاری 13 واحد
مدار های الکتریکی 2 - اندازه گیری الکتریکی - مدار های واسطه - کنترل فازی - کنترل مدرن - شبکه های عصبی - سیستم های محرکه - یاتاقان و روغن کاری - علم مواد - آزمایشگاه ارتعاشات - طراحی ماشین با کامپیوتر
دانشگاه های ایران و رشته مهندسی رباتیک
در ایران دانشگاه های زیر در مقطع کارشناسی رشته مهندسی رباتیک دانشجو می پذیرند
* دانشگاه صنعتی شاهرود
* دانشگاه صنعتی همدان
صنعت و رباتیک
امروزه کمتر کارخانه ای را می توان یافت که در آن از ربات استفاده نشود . بازو های رباتیکی که بدون استراحت قطعات و محصولات را از نقطه ای به نقطه ی دیگر جا به جا می کنند . ربات های جوشکار ربات های رنگرز ربات های بسته بند ربات های تراشکار ربات های چاپگر ربات های کنترل کیفیت ربات ها سوراخکار ربات های کنترل دما ربات های هشدار دهنده ی نشت گاز ربات های غربال سانتریفوژ های خودکار و ... همگی نمونه هایی از ربات ها در کارخانه ها هستند .
کارخانه ها برای افزایش سرعت و کیفیت و دقت و هزینه ی پایین تر به سمت رباتیکی کردن تمامی قسمت های کارخانه پیش می روند و در بعضی از قسمت ها که برای انسان خطرناک است مانند جوشکاری و رنگ پاشی و سموم شیمیایی و .... ناچار به استفاده از ربات می شوند .
زندگی امروز و رباتیک
اگر نگاهی به محیط زندگی خود بیاندازیم می بینیم ربات ها همه جا را فرا گرفته اند ام تا به حال به آن توجه نکرده ایم . آسانسور ها چراغ هلی راهنمایی رانندگی ماشین لباس شویی خودرو های شخصی رایانه ی رومیزی تابلو های نوشتاری متحرک برف روب ها ربات های جراح و ... همگی ربات هستند . و اگر دقیقتر ببینیم پدافند های موشکی هواپیما های بدون سرنشین ماهواره ها مریخ نورد ها ربات نیز ربات می باشند .
آینده ی رباتیک
ربات ها هر روز گسترده تر می شوند بزودی ربات های پرستار نظافتچی فوتبالیست آشپز مربی و ... به تولید انبوه می رسند قرار است تا سال 2050 دانشمندان تیم فوتبال رباتیک بسازند که با انسان ها بازی کنند و آن ها را شکست دهند . یک روز فرا می رسد که در هر خانه ای یک ربات انسان نما و همه کاره وجود داشته باشد و در صنایع و کشاورزی و ... دیگر به انسان نیاز نباشد و انسان در آن فقط تفریح و تولید علم کند .
رباتیک و ایران
رباتیک در ایران نوپا می باشد و تمامی ربات های مورد نیاز وارداتی می باشد و شرکت های فعال در این زمینه فقط وارد کننده و تعمیر کننده می باشند و متاسفانه هنوز تولید کننده نداریم . هر ساله مسابقات رباتیک بسیاری در ایران به منظور علاقه مند کردن دانجویان به کار در زمینه ی ربات برگذار می شود
وضعيت ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر
اسم رشته ی مهندسی رباتیک در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی مکاترونیک می باشد و مسئولان دانشگاه قول داده اند به زودی رشته ی مهندسی رباتیک در کارشناسی ارشد را با چهار گرایش «کنترل ربات» و «بینایی ربات و پردازش تصویر» و «ساخت و تولید ربات» و «مکاترونیک ربات» ایجاد نمایند
بازار کار
هم اکنون تعداد زیادی از کارخانه ها برای هوشمند کردن و اتوماسیون خط تولید و تعدادی نیز برای راه اندازی تعمیر و نگهداری از ربات نیازمند نیروی کار هستند سازمان فضایی ، پژوهشکده ها ، سازمان انرژی اتمی ، شرکت نفت ، کارخانه های خودروسازی ، ارتش ، سپاه ، شرکت های وارد کننده و دانشگاه ها ، به دنبال استخدام مهندسین رباتیک می باشند
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:49 AM
طاحی صنعتی
انتخاب رشته تحصیلی صرف نظر از محدودیت هایی که رتبه کنکور در آن دارد، از مهم ترین مراحلی در زندگی است که به دلیل تأثیر مستقیم بر مسیر زندگی شخصی و اجتماعی، نیاز به دقت و شناخت توانایی های فردی و داشتن تصوری درست از رشته مورد نظر و آینده حرفه ای آن دارد.
در این نوشتار سعی شده است با پاسخ دادن به برخی سوالات رایج در مورد طراحی صنعتی و وضعیت تحصیل در این رشته، یک دید کلی به کسانی که قصد تحصیل در این رشته در دوره کارشناسی یا کارشناسی ارشد دارند داده شود.
به طور خلاصه طراحی صنعتی چیست؟
طراحی صنعتی همان طور که از نامش پیداست ترکیبی است از هنر طراحی و آشنایی با صنعت.
نوآوری در صنعت عاملی است که به دلیل بروز نیازهای جدید و همچنین نیاز انسان به تنوع، همواره مورد توجه است. در این میان لازم است افرادی با تسلط به طراحی با توجه به جنبه های هنری آن، و همچنین آگاهی کافی نسبت به سایر علوم وجود داشته باشند که با طرح ها و ایده های جدیدی که ارائه می دهند، جواب این نیازها را از تصور (یا آرزو) به بهترین شکل ممکن به واقعیت تبدیل کنند.
به جز مباحث پایه هنری و زیبایی شناسی، لازم است که در هر پروژه خاص، علوم مرتبط با آن به طور خلاصه فراگرفته شود. زیرا طراحی بدون در نظر گرفتن عوامل تأثیرگذار بر آن غیر ممکن است. به همین دلیل رشته طراحی صنعتی در نگاه اول یک رشته بسیار گسترده به نظر می رسد که هر کدام از فارغ التحصیلان آن در یک زمینه خاص توانایی هایی دارند که سایر همکلاسی ها و هم رشته های آنان، ممکن است در زمینه دیگری تبحر داشته باشند.
یک طراح صنعتی ممکن است علاوه بر دانش هنری طراحی، با توجه به زمینه تخصصی مورد علاقه خود، اطلاعات جامعی در زمینه مواد، مکانیک، برق و کامپیوتر، کنترل، پزشکی و حتی دانش های علوم انسانی نظیر روانشناسی، جامعه شناسی و اقتصاد داشته باشد.
طراحان صنعتی بیشتر در چه زمینه هایی مشغول به کار می شوند؟
یک طراح صنعتی ممکن است در شرکت شخصی یا شرکت دولتی مشغول به کار باشد و اگر در جایگاه درست خود به کار گرفته شده باشند، مهم ترین وظیفه آنها ایده پردازی برای نوآوری است. شرکت های طراحی داخلی، تولیدات وسایل خانگی و اداری و ورزشی، شهرداری ها و سازمان زیباسازی، شرکت های تبلیغاتی، صنعت خودرو، کارخانه هایی که نیاز به بسته بندی های متعدد و متنوع دارند و سایر شرکت هایی که به امر برند (هویت سازمانی) اهمیت می دهند، عمده جاهایی هستند که طراحان صنعتی جذب آنها می شوند. زمینه هایی که طراحان صنعتی معمولا به دلیل جنبه های هنری در آنها بیشتر فعالیت دارند به طور جزئی تر شامل موارد زیر است:
طراحی محصول (شامل لوازم خانگی، مبلمان اداری و خانگی، وسایل صوتی و تصویری، موبایل، ماشین های اداری، نوشت افزار، اسباب بازی، پوشاک و غیره.)
طراحی دکوراسیون: شامل دکوراسیون خانگی، اداری، فروشگاه ها، مراکز تجاری و غیره.
طراحی محیطی: فضا، مبلمان و چیدمان شهری و کلیه فضاهای زیر مجموعه آن نظیر پارک ها، نمایشگاه ها، مراکز خرید، ایستگاه های اتوبوس و تاکسی و کلیه محیط های عمومی، تأسیسات ترافیکی، تبلیغات شهری، فضای سبز، زیباسازی شهری و....
طراحی خودرو: طراحی بدنه و نمای داخلی خودرو و سایر وسایل نقلیه.
طراحی بسته بندی: بسته بندی کالاهای مصرفی و محصولات مختلف.
طراحی اصلاحی: اصلاح خصوصیات عملکردی یا فرمی یک محصول به منظور بهبود کارایی آن.
طراحی هویت: به دلیل توانایی های طراحان صنعتی در ایده پردازی، فارغ التحصیلان این رشته بعضا به عنوان مشاور در شرکت های بزرگ و کوچک ظاهر می شوند. طراحی هویت سازمانی (برند) برای مجموعه های صنعتی نیز از توانایی های برخی فارغ التحصیلان این رشته است.
بازار کار این رشته در ایران چگونه است؟
با توجه به موارد بالا، مشخص است که یک طراح صنعتی می تواند با توجه به علاقه و گرایش خود در زمینه های متعددی حتی فراتر از موارد ذکر شده مشغول به کار شود. حقیقت این است که در ایران به دلیل وارداتی بودن کالاهای فراوانی که نیاز به طراحی خلاقانه دارند، نیاز به طراحی از مرحله صفر، از طرف کارفرمایان و کارخانه داران خیلی کم احساس می شود. بنابراین طراحانی که به دنبال استخدام در یک محل مشخص هستند، بیشتر برای طراحی های اصلاحی به کار گرفته می شوند.
شرکت های طراحی داخلی، سازمان های مرتبط با مبلمان شهری، ایده پردازی تبلیغاتی و مدل سازی کامپیوتری عمده مواردی هستند که بیشترین طراحان صنعتی جذب بازار آن می شوند که البته جذب شدن در این موارد نیز نیاز به سابقه روشن دارد که برای رسیدن به این مرحله باید چند سال فعالیت مفید (در دوران دانشجویی یا بعد از آن) و نمونه کارهای خوب در کارنامه عملی خود به جا گذاشته باشید.
در سال های اخیر پس از راه اندازی دفاتر طراحی صنعتی در شرکت های بزرگ، تعدادی از فارغ التحصیلان نیز به صورت تصاعدی در شرکت های بزرگ در صنعت های خودرو سازی و شرکت های لوازم خانگی در حال جذب شدن هستند که البته هنوز نمی توان به عنوان یک بازار کار بزرگ روی آن حساب باز کرد.
اگر قصد فعالیت شخصی در شرکت های خصوصی دارید، تنها عاملی که باعث موفقیت شغلی است، توانایی های شخصی شماست و می توان گفت که اسم رشته طراحی صنعتی هنوز برای کارفرمایان به اندازه ای جا نیافتاده است که به صرف داشتن این مدرک علاقه ای به جذب افراد داشته باشند. یک طراح در صورتی در بازار کار موفق است که بتواند توانایی های خود را در عمل ثابت کند که این موضوع نیاز به چند سال وقت و اجرای پروژه های موفق دارد.
کدام دانشگاه ها طراحی صنعتی دارند؟
دوره کارشناسی: دانشگاه تهران، دانشگاه هنر تهران، دانشگاه الزهرا، دانشگاه علم و صنعت، دانشگاه هنر تبریز، دانشگاه اصفهان، دانشگاه آزاد تهران و مشهد
دوره کارشناسی ارشد: دانشگاه تهران، هنر تهران، هنر تبریز، آزاد تهران و امیرکبیر.
در دوره کارشناسی طراحی صنعتی، چه مباحثی تدریس می شود؟
از سال 1374 وزارت فرهنگ و آموزش عالی یک چارچوب کلی برای دروس کارشناسی طراحی صنعتی در قالب 135 واحد درسی ارائه داده است که به شرح زیر می باشد. توضیح جزئیات هر درس نیاز به وقت و توضیحات بیشتری دارد که ان شاءالله در فرصت های آینده به تفکیک دروس بیان خواهد شد.
دوره کارشناسی:
دروس عمومی (20 واحد)
دروس پایه (42 واحد)
دروس اصلی (36 واحد)
دروس تخصصی (37 واحد)
دروس پایه شامل مبانی هنرهای تجسمی، کارگاه طراحی پایه، کارگاه عکاسی، هندسه، حجم سازی، مهندسی عوامل انسانی (ارگونومی)، هنر و تمدن اسلامی و آشنایی با هنر در تاریخ، مدل سازی، ریاضی، فیزیک و فرم و فضا است.
دروس اصلی شامل استاتیک، فیزیک نور و الکتریسیته، نقشه کشی صنعتی، تاریخ طراحی صنعتی، ارگونومی، ارزیابی تولیدات صنعتی، طرح اشیاء در تمدن اسلامی، اقتصاد و مدیریت تولیدات صنعتی، مواد و روش ساخت، جامعه شناسی صنعتی، طراحی با کامپیوتر و طراحی فنی است.
دروس تخصصی شامل مبانی طراحی صنعتی، فرم و فضا، مدل سازی، کارگاه طراحی، و 9 عدد پروژه طراحی صنعتی (شامل روند طراحی صنعتی، طراحی بسته بندی، طراحی سریع، طراحی مبلمان، حال و آینده، جامعه شناسی صنعتی، کار با کارخانه و...) و پروژه نهایی است.
از میان دروس ذکر شده تعداد زیادی از جمله فرم و فضا، حجم سازی، و کارگاه های طراحی (کارگاه های پلاستیک، چوب، فلز و...) از دروسی هستند که نیاز به فضای کارگاهی و کار عملی دارند.
دوره کارشناسی ارشد:
دوره کارشناسی ارشد 32 واحد است که نسبت به دوره کارشناسی بیشتر جنبه نظری داشته و نیازی به کارگاه های آموزشی ندارد. در این دوره دروس تخصصی شامل: زبان تخصصی، آشنایی با علوم و فنون جدید، روش های نوین تولید، آشنایی با طراحی صنعتی در دنیای امروز، طرح سنتی اشیاء، طراحی با کامپیوتر، طراحی صنعتی و انسان، هندسه تحلیلی، روش تحقیق و 3 پروژه تخصصی به همراه یک پروژه نهایی است. معمولا پروژه ها به گونه ای انتخاب می شود که مقدمات انجام پروژه نهایی فراهم شود.
آیا طراحی صنعتی در ایران دوره دکترا دارد؟
خیر. به دلیل نوپا بودن این رشته، در دانشگاه های ایران دکترای طراحی صنعتی وجود ندارد. ضمن اینکه به دلیل تخصصی شدن گرایش ها و تنوع علاقه ها و زمینه فعالیت افراد، در دانشگاه های خارج از کشور نیز دوره های دکترای طراحی به صورت گرایش های تخصصی ارائه می شود و رشته جامعی به عنوان طراحی صنعتی که در برگیرنده همه مباحث طراحی باشد، وجود ندارد.
من لیسانس طراحی صنعتی خوانده ام. آیا توصیه می شود فوق لیسانس هم طراحی صنعتی بخوانم؟
به نظر می رسد مهم ترین مباحثی که برای یک طراح چه از نظر تئوری و چه از نظر عملی مورد نیاز است، در دوره کارشناسی تدریس می شود. دوره کارشناسی ارشد همان گونه که از لیست واحدهای آن مشخص است، تمرکز بیشتری بر علوم و فنون جدید و آشنایی با طراحی صنعتی در دنیای امروز دارد. دانستن این مسائل به یک طراح دید بازتری نسبت به طراحی می دهد و طراح می آموزد که چگونه با به روز نگه داشتن توانایی ها و ارتباط و آشنایی با علوم جدید و سطح طراحی در دنیا، خود را به روز نگه داشته و بتواند در سطوحی بالاتر از یک شرکت و حتی در سطوح جهانی، به قول معروف حرفی برای گفتن داشته باشد.
بنابراین اگر هدف شما از تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد، آشنایی با روش های ساخت و تولید و ایده پردازی و... است باید گفت که این مباحث به اندازه کافی و با قابلیت استفاده واقعی و اجرایی، در مقطع لیسانس به طور کامل تری تشریح شده است. دوره کارشناسی ارشد تقریبا از جنبه عملی فاصله گرفته و بیشتر جنبه علمی و مباحث روز طراحی دنبال می شود و از این لحاظ فضای دروس آن با دوره لیسانس تفاوت جدی دارد که در صورت ادامه تحصیل بر حسب علاقه به موضوعات لیسانس، باید به این تفاوت توجه خاص داشت.
بر کسی پوشیده نیست که داشتن مدرک علمی در مدارج بالاتر به خصوص در ایران به ضرر هیچ کس نیست و اگر فردی که در دوره کارشناسی طراحی صنعتی تحصیل کرده است، برای فوق لیسانی رشته یا علاقه خاص دیگری را دنبال نمی کند، در صورت قبولی در کارشناسی ارشد همین رشته می تواند علاوه بر آموختن این مباحث، مدرک و رتبه علمی خود را مستحکم تر و ارزشمندتر کند. علاوه بر این انجام سه پروژه تخصصی و همچنین پروژه فوق لیسانس که باید با کیفیت و ارزش بسیار بالاتری نسبت به پروژه لیسانس انجام شود، تمرین مناسبی برای طراحی جدی و در حد قابل دفاع علمی و عملی است که شاید در بیرون از دانشگاه چنین موقعیتی کمتر پیش بیاید.
من در مقطع لیسانس طراحی صنعتی نخوانده ام. آیا مناسب است که در فوق لیسانس این رشته ادامه تحصیل بدهم؟
با توجه به جواب سوال قبل باید گفت که آنچه بیرون از دانشگاه یا از دید دانشجویان سایر رشته ها به عنوان طراحی صنعتی شناخته می شود، که شامل مهارت های ایده پردازی، آشنایی کلی با مفاهیم پایه هنری و زیبایی شناسی و مهارت های کارگاهی ساخت و تولید است، مباحثی است که در مقطع لیسانس طراحی صنعتی مطرح می شود.
دروس کارشناسی ارشد طراحی صنعتی همان طور که از لیست آنها مشخص است بیشتر جنبه های تئوریک دارند و تنها دیدی کلی تر از موضوع طراحی به دانشجویان می دهد. بنابراین ممکن است اگر تصور درستی از دروس فوق لیسانس این رشته نداشته باشید، پس از مدت کوتاهی احساس کنید که مباحث درسی فوق لیسانس با تصور شما از طراحی صنعتی سازگاری ندارد.
اما با توجه به اینکه اکثر افراد به دلایل شخصی و اجتماعی نمی خواهند مجددا در مقطع لیسانس تحصیل کنند، از نظر نگارنده تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد این رشته تنها در صورتی برای فرد علاقه مند به طراحی مفید خواهد بود که در کنار دروس ارشد، تمام مباحث پایه طراحی و دروس مقطع لیسانس را مطالعه کند و حتی با حضور در کارگاه های عملی دانشجویان لیسانس با نحوه کار کارگاهی طراحی صنعتی نیز آشنایی کافی پیدا کند و در کنار این فعالیت ها، دروس کارشناسی ارشد را نیز پیش ببرد.
شانس قبولی در کنکور ارشد برای کسی که لیسانس طراحی صنعتی نخوانده است چقدر است؟
نکته بسیار مهم برای افرادی که لیسانس طراحی صنعتی ندارند و مایل به شرکت در دوره ارشد هستند، قبولی بسیار سخت در این رشته با توجه به ظرفیت محدود آن است که البته برای فارغ التحصیلان همین رشته هم شرایط را دشوار کرده است. اگر به دلایل شخصی فرصت کافی برای شرکت چندباره در کنکور ارشد ندارید، ضریب خطر قبول نشدن در کنکور را بسیار جدی در نظر بگیرید. طبق روال سال های اخیر، دانشگاه تهران در مجموع 12 نفر روزانه و شبانه، دانشگاه هنر نیز به همین ترتیب 12 نفر در مجموع و دانشگاه هنر اسلامی تبریز 8 نفر می پذیرد. اخیرا دانشگاه امیرکبیر نیز کارشناسی ارشد طراحی صنعتی برقرار کرده است که گویا بیشتر به مباحث مهندسی نزدیک است.
ضمن اینکه کنکور طراحی صنعتی دو مرحله ای است و در صورت مطالعه شدید برای مرحله تئوری لازم است توانایی های لازم برای اجرای پروژه کنکور عملی را نیز کسب کنید.
برای قبول شدن در کنکور ارشد از چه زمانی باید مطالعه کرد؟
کنکور ارشد دو مرحله است. مرحله تئوری شامل سه بخش زبان، تاریخ هنر و مبانی طراحی است.
مبانی طراحی شامل تمام دروس تخصصی دوره لیسانس شامل مبانی طراحی صنعتی، مباحث پروژه 1، ارگونومی، شناخت مواد، سبک شناسی و فیزیک است.
تاریخ هنر یک مبحث بسیار گسترده و بدون منبع است که شامل تعداد بسیار زیادی از کتاب های تاریخ در زمینه های گوناگون است. پاسخ دادن به سوالات تاریخ هنر برای افرادی که برای کنکور کارشناس و همچنین در دروه کارشناسی چندین سال درگیر آن بوده اند و به مرور بخش های مهمی از تاریخ هنر را فراگرفته اند، با اندکی مطالعه مدون قابل انجام است. اما برای افرادی که از رشته های دیگر قصد شرکت در کنکور هنر دارند، سنگین ترین و پر حجم ترین بخش، تاریخ هنر است. مطالعه تاریخ هنر از صفر برای حد قابل قبول کنکور، حداقل 9 ماه وقت مفید می طلبد که با توجه به برگزاری کنکور در اسفند، توصیه می شود از قبل تابستان مطالعه جدی تاریخ هنر شروع شود.
شرکت کنندگان به دلیل درگیر بودن با دروس تخصصی در طول دوره کارشناسی، عموما تست های مبانی طراحی را خوب می زنند و از این رو، کسی که در این بخش مطالعه کافی نداشته باشد از رقبا عقب می افتد. اما دروس زبان و تاریخ هنر میانگین کمتری از مبانی دارند و بنابراین فردی که در این دو درس بتواند توانایی خوبی کسب کند، از رقبا فاصله مثبتی می گیرد.
سطح دانشگاه های ایران در این رشته در چه حدی است؟
طراحی صنعتی یک مبحث بین رشته ای است که علوم مورد نیاز آن شدیدا به زمینه علاقه هر فرد بستگی دارد. در برخی کشورها این رشته در دانشکده های مهندسی و در برخی دیگر بیشتر با دید هنری ارائه می شود. در کشور ما به دلیل فاصله زیاد دانشگاه و صنعت که در تمام رشته ها قابل مشاهده است، در طراحی صنعتی به این شکل بروز کرده است که دانشجویان در طی سال های طولانی دروسی تکراری را فرا می گیرند که توسط اساتید مجرب در سال های گذشته پایه گذاری شده اند و به دلیل گسستگی صنعت و دانشگاه، مباحث این دروس به روز نشده اند. پروژه ها اکثرا به تولید نمی رسند و به بیان بهتر به دلیل عدم شناخت واقعیت های بازار و تولید، پروژه ها قابلیت تولید ندارند. اساتید دانشگاه نیز با وجود اینکه بعضا مطالعات خوب و به روزی دارند، ولی به دلیل روند خسته کننده و تکراری دروس، نمی توانند اطلاعات و تجربیات خود را به گونه ای به دانشجویان منتقل کنند که منجر به تولید ایده ها و پروژه های موفق بشود.
از طرف دیگر کمبود منابع فارسی طراحی صنعتی به شدت قابل مشاهده است. در حالی که یک دانشجوی رشته های مهندسی، به طور میانگین 20 الی 30 کتاب تخصصی را فقط در دروه لیسانس مطالعه می کند، در رشته طراحی صنعتی غیر از چند کتاب مرجع ارگونومی و تاریخ طراحی صنعتی، کمتر کسی می تواند کتاب تخصصی طراحی صنعتی را نام ببرد. به همین دلیل دانشجویانی که به شخصه مطالعات جانبی ندارند در دانشگاه تنها به جزوات و تجربه های شخصی اکتفا می کنند و هنگام عمل در واقعیت، دچار مشکلات جدی در برابر فارغ التحصیلان سایر رشته ها می شوند.
از نظر امکانات کارگاهی نیز به دلیل اتکای یک جانبه به امکانات دانشگاه، کمتر کسی موفق می شود نتیجه پروژه های خود را در بازار ببیند. این در حالی است که در کشورهای اروپایی، تمام پروژه ها در ارتباط با صنعت تعریف می شوند و هر دانشجو در دوران تحصیل خود، چنیدن محصول را به مرحله تولید صنعتی و حتی تولید انبوه می رساند.
من شدیدا علاقه مند به طراحی خودرو و اشیاء فانتزی هستم و ایده های بسیار خوبی برای اجرا دارم. آیا تحصیل در این رشته برای من مناسب است؟
از نظر نگارنده، هر فردی که به شخصه احساس می کند توانایی و انرژی کافی برای فعالیت و مطالعه تخصصی در زمینه طراحی را دارد، بهترین مرجعی که می تواند او را به هدفش برساند اینترنت است! شاید این ادعا تعجب آور و جدید باشد. اما حقیقت این است که مهم ترین عاملی که باعث افزایش توانایی ایده پردازی و خلاقیت می شود، مشاهده و مطالعه فراوان بر روی طرح های موفق و کشف عواملی است که باعث موفق بودن آن طرح شده اند. مطالعه مجلات تخصصی طراحی هم (که البته به زبان فارسی بسیار کمیاب است) می تواند در کنار گشت و گذار در اینترنت کمک کننده باشد.
همچنین فراموش نکنید که وظیفه دانشگاه، انتقال مفاهیم پایه و راهنمایی دانشجو برای تمرین وظایف یک طراح است. در دانشگاه وقت و انرژی کافی برای تقویت مهارت های نقاشی (راندو و اسکچ) و همچنین وقت کافی برای آشنایی با نرم افزارها و فراگیری ارائه مطلب (پرزانته) گذاشته نمی شود و اگر شما تبحر و علاقه خاصی در این زمینه ها دارید، در دوران تحصیل نیز خودتان باید نگه دارنده و تقویت کننده این زمینه ها باشد و انتظار نداشته باشید که در قالب دروس دانشگاه، اهمیت بسیار ویژه ای به این زمینه ها داده شود.
اما باز هم موضوع مدرک دانشگاهی، عاملی است که نمی توان آن را نادیده گرفت. توصیه این است که اگر انرژی و توانایی طراحی را در خود می بینید، با ورود به دانشگاه، اصلا تکیه خود را بر دروس دانشگاهی نگذارید و در کنار دروس دانشگاهی، مطالعات و کسب تجربه از منابع خارجی و به طور خاص گشت و گذار و مطالعه در اینترنت را فراموش نکنید. برای دانشجویان و فارغ التحصیلان طراحی صنعتی به روشنی مشخص است که از میان فارغ التحصیلان، تنها افرادی در بازار کار موفق شده اند که در دوره دانشگاه، توانایی های شخصی خود را در زمینه های مختلف (مطالعه، انجام پروژه های عملی، تسلط به نرم افزار ها، زبان) پرورش داده اند و تنها به دروس دانشگاه اکتفا نکرده اند.
برای افرادی که فکر می کنند استعداد علاقه کافی به طراحی دارند ولی انرژی و انگیزه شخصی ندارند، تحصیل دانشگاهی این رشته می تواند عامل اجبار کننده ای باشد که علاوه بر یادگیری مباحث پایه طراحی، در طی انجام 9 پروژه لیسانس و 4 پروژه فوق لیسانس، خود را به معرض آزمایش های سخت و درگیری عملی با انجام پروژه قرار دهند و به این ترتیب توانایی و استعداد نهفته خود را به کار بیاندازند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:50 AM
رشتهء چاپ
ديباچه: چاپ؛ يعني تمدن؛ يعني پيشرفت؛ يعني عامل رشد و شكوفايي و گسترش و حفظ علم و فرهنگ و ادب؛ صنعتي كه گذشته رابه حال و حال را به آينده پيوند داده است. صنعت چاپ در طي دهههاي اخير با رشد و گسترش روزافزوني روبرو بوده است؛ بويژه در طول دهه 80 كه انقلاب چاپ الكترونيك، موج شديدي در ديجيتالي كردن فرآيندهاي صنعت چاپ ايجاد كرد. در واقع ديجيتالي شدن هنرهاي گرافيكي، پتانسيلهاي بيشتري را در صنعت چاپ نمايان ساخته است. نوآوريهاي جديد و مهم در عرصه فنآوري ديجيتال، باعث كوتاه شدن مسير انتقال و تكامل صنعت چاپ از مهارتهاي اوليه و فعلي آن به سوي فنآوريهاي جديد شده است. سيستمهاي چاپ ديجيتالي، دستگاههاي چاپ با قابليت چاپ مستقيم تصاوير، فنآوري چاپ غيرضربهاي، چاپ در زمان نياز و ...، همگي نشان دهنده تجهيزات و امكانات جديد و بازارهاي جديد صنعت چاپ است. از همينرو امروزه صنعت چاپ را نميتوان همچون گذشته به روش استاد و شاگردي فرا گرفت و لازم است مدير يك چاپخانه يا ناظر چاپ، اين صنعت مهم و حياتي را كه هم جنبه فني و هم جنبه هنري دارد، به صورت آكادميك بياموزد.وزارت علوم، تحقيقات و فناوري بر پايه همين نياز، در سال گذشته، رشته چاپ را به عنوان يكي از رشتههاي گروه آزمايشي هنر در دانشگاه هنر ارائه كرد.در رشته چاپ، دانشجويان با سه مرحله پيش از چاپ، چاپ و پس از چاپ آشنا ميشوند و در نهايت ميتوانند يك محتواي گرافيكي يا بصري را بر روي يك محصول فيزيكي پياده سازند. به عبارت ديگر، فارغالتحصيل اين رشته در مرحله قبل از چاپ؛ يعني مرحلهاي كه طراح آماده چاپ ميشود، با طراح همكاري ميكند تا طرحي مناسب براي چاپ ارائه دهد؛ زيرا برخي از اوقات يك گرافيست، طرحي را ارائه ميدهد كه روي كاغذ يا كامپيوتر بسيار جالب است، امّا پيادهسازي آن يا عملي نيست يا مقرون به صرفه نميباشد و يا در زمان كوتاه موردنظرِ مشتري، امكانپذير نيست. دانشآموخته اين رشته در مرحله چاپ نيز ميداند كه چگونه پارامترهاي مختلف را رعايت كند تا قدم به قدم كار با كيفيت مطلوب توليد شود و ضمن رعايت كيفيت و راندمان بالا، زمان آمادهسازي كاهش يافته و از ضايعات جلوگيري گردد و با كمترين هزينه به نيازهاي متنوع مشتريان پاسخ داده شود.
موقعيت شغلي در ايران:
فارغالتحصيل اين رشته در مرحله پس از چاپ نيز به مجموعه فعاليتهاي متنوع اين مرحله از جمله ورني زني، سلفون كشي، دايكات، برش، قالبسازي، طلاكوبي و مواد مصرفي آنها مديريت و نظارت دارد.
تواناييهاي لازم :
در تمام كشورهاي دنيا، دپارتمانهاي چاپ در دانشكدههاي هنري قرار دارد؛ زيرا آنچه دانشجويان در رشته چاپ ميآموزند، ساخت ماشينآلات چاپ نيست كه در دانشكدههاي فني آموزش داده شود. كارشناس چاپ ميآموزد كه چگونه فرآيند توليد يك كار چاپي از مرحله قبل از چاپ؛ يعني مرحلهاي كه طرح مشخص ميشود تا مرحله پايان چاپ و هنگامي كه كار براي توزيع آماده ميشود، بخوبي انجام گيرد؛ كاري كه نياز به آشنايي با طراحي و گرافيك دارد؛ يعني مدير يك چاپخانه هنگامي كه يك طرح به او ارائه ميشود، بايد بتواند طرح را درك كرده و با آن ارتباط برقرار كند. به عبارت ديگر، فارغالتحصيل اين رشته بايد با فارغالتحصيلان ساير رشتههاي هنري زبان مشترك داشته باشد. اما اين به معناي آن نيست كه چاپ يك رشته هنري است. چاپ مجموعهاي از هنر و صنعت است و دانشجويان هر پنج گروه آزمايشي در صورت علاقهمندي به فرآيند چاپ و داشتن يك پايه هنري ميتوانند در اين رشته موفق شوند.
موقعيت شغلي در ايران :
فارغالتحصيلان رشته چاپ با شناخت خصوصيات هر يك از سيستمهاي چاپي و تقدم و تأخر عملكرد هر يك از آنها، تأثير بسزايي در كيفيت محصولات چاپي و در نهايت در پيشبرد توسعه اجتماعي خواهند داشت؛ زيرا صنف چاپ به عنوان صنعت ميان رشتهاي، به نحوي با همه فرآوريهاي صنعتي و محصولات كشاورزي و نيز بازاريابي داخلي و خارجي و همچنين تمام جنبههاي توسعه اجتماعي سر و كار دارد و در واقع يكي از پايههاي مهم موفقيت در رشتههاي ياد شده و جنبههاي مختلف حيات جامعه است.به عبارت ديگر، فارغالتحصيلان چاپ ميتوانند در عرصههاي مختلف صنعتي و فرهنگي حضور فعالي داشته باشند. براي مثال در سال تحصيلي 84- 83 تعداد 797 عنوان كتاب درسي با شمارگان بيش از 167 ميليون جلد چاپ شد و در اختيار دانشآموزان قرار گرفت. بدون شك فرآيند چاپ اين كتابها كه اكثراً تمام رنگي بوده و هر ساله تا حدودي نيز تغيير ميكنند، بسيار پيچيده و تخصصي است و نياز به مديران توليد و كارشناسان متخصص چاپ بسيار ماهر و با تجربه دارد. چون فرآيند چاپ بايد به گونهاي انجام گيرد كه در كوتاهترين زمان و با كمترين هزينه، كتابها بدون غلط، با كيفيت بالا و يكسان و در تيراژ ميليوني چاپ شود.همچنين ميتوان به چاپ روزنامهها و نشريات كثيرالانتشار اشاره كرد كه يك كار صنعتي است. ناظران چاپ اين گونه رسانهها و همچنين مديران چاپخانهها بايد متخصص رشته چاپ باشند تا چاپخانهها بهترين بازدهي را داشته باشند. نيازي كه در حال حاضر نيزكاملاً احساس ميشود.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس پايه:
رياضيات و آمار، شيمي عمومي، طراحي پايه، فيزيك، مباني كامپيوتر و اينترنت، مباني هنرهاي تجسمي، رسم فني عمومي و پرسپكتيو، روش تحقيق، عكاسي پايه، آشنايي با هنر و تمدن ايران، آشنايي با هنر و تمدن جهان
دروس اصلي:
كارگاه عكاسي رنگي، كارگاه گرافيك، گرافيك كامپيوتر، صفحهآرايي، طراحي بستهبندي، طراحي و چاپ اوراق بهادار، كارآموزي،
دروس تخصصي:
آزمايشگاه مواد، تاريخ فناوري چاپ، استانداردشناسي صنعت چاپ، مروري بر روشهاي چاپ، زبان تخصصي، تكنولوژي بستهبندي، تكنولوژي صحافي، كارگاه چاپ افست، ليتوگرافي، شناخت كاغذ و مركب، اقتصاد چاپ و بازاريابي چاپ، قوانين و مقررات چاپ، كارگاه چاپ ديجيتال، كارگاه چاپ فلكسو، كارگاه چاپ گراور، كارگاه چاپ سيلك اسكترين، طرح و رساله.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:50 AM
گروه رياضي:
رشته ي آباداني وتوسعه روستاها
ديباچه: جهتگيري كلي برنامه كارشناسي آباداني و توسعه روستاها بر آن است كه فارغالتحصيلان اين دوره بعد از طي مباحث عمومي و كلي دروس مهندسي، در حد نياز روستاها بر مسائل معماري روستاها و طرحهاي جامع روستايي، ايجاد ساختمانهاي مقاوم و بهسازي ساختمانها، راهسازي و جمعآوري و انتقال آب و استفاده از روشها و ماشينآلات مناسب در امر كشاورزي آشنايي و تبحر پيدا كنند. فارغالتحصيلان اين دوره ميتوانند در بخشهاي دولتي و خصوصي مانند شوراي ده و روستاها، وزارت جهاد كشاورزي، سازمان محيطزيست، مركز توسعه خدمات روستايي و كشاورزي فعاليت نمايند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:51 AM
رياضي:
رشته ي آمار:
ديباچه: چند سال پيش مجله "Science" به دنبال يك نظرخواهي از دانشمندان علوم مختلف 20 كشف و اختراع مهم قرن بيستم را معرفي كرد. كه در ميان اين اختراعات و اكتشافات علم آمار نيز پس از اختراعات مهمي مثل ترانزيستور و كامپيوتر و قبل از ليزر قرار داشت. البته حضور علم آمار در اين فهرست چيز عجيبي نيست چون جهان امروز، جهان مديريت اطلاعات است و بخش عظيم اطلاعات نيز در هر علم، رشته، سازمان يا مركز شامل اعداد و ارقام ميشود كه در مرحله جمعآوري و تجزيه و تحليل اين اعداد و ارقام علم آمار مورد نياز است. براي مثال هنگام آزمايش تأثير يك داروي جديد، انتخاب يك نوع بذر در بين بذرهاي مختلف، مقايسه كيفيت دو روش تدريس در آموزش زبان، كنترل كيفيت محصولات، تعيين حق بيمه، پيشبيني نرخ ارز، نظرسنجي و پيشبيني انتخابات،تعيين نرخ بيكاري، تعيين شاخص هزينه خانوار، تأثير و رابطه افسردگي بر تحصيل نياز به تحقيقات آماري داريم.اما علم آمار كه حضور بسيار گستردهاي در زندگي ما دارد، چيست؟ علم آمار به زبان ساده، پيشگويي براساس اعداد و ارقام است. به عبارت ديگر يك آماردان ميتواند براساس مجموعه اطلاعات عددي و بر مبناي مدلهاي رياضي و مدلهاي نظريه احتمال، پيشگويي كند؛ يعني به ياري اطلاعات گذشته، نحوه رفتار يك فرآيند را پيشبيني نمايد. از همين رو ميتوان گفت كه علم آمار نتيجهگيري از جزئيات و يا رسيدن از جزء به كل است. كار علم آمار كمك به تفكر علمي است و آمارشناس كسي است كه مشاهده ميكند و اطلاعاتي به دست ميآورد و سپس با اطلاعات به دست آمده، اتفاقات و حوادث را پيشبيني ميكند.
تواناييهاي لازم :
در يك نظرخواهي كه از 12 استاد و 132 دانشجوي آمار دانشگاههاي كشور انجام گرفته است، 10 استاد و 99 دانشجو، قوي بودن در علم رياضي را براي موفقيت در رشته آمار ضروري دانستهاند. چون مباحثي كه در علم آمار مطرح ميشود با رياضيات ارتباطي تنگاتنگ دارد و در واقع علم آمار يكي از شاخههاي مهم از علم رياضيات است. بنابراين دانشجوي آمار بايد در درس رياضي قوي باشد و ابتكار و توانايي تجزيه و تحليل و حل مسائل رياضي را داشته و به آموزش و يادگيري علوم كامپيوتر علاقهمند باشد.
موقعيت شغلي در ايران :
بيشتر سازمانهاي دولتي از آمار براي ارائه ارقام و اعدادي كه مربوط به فعاليتهاي واحدهايشان ميشود، استفاده ميكنند و چون اين كار را چندان تخصصي نميدانند به جاي به كارگيري كارشناسان آمار از افرادي بهره ميبرند كه آشنايي مختصري با اين علم دارند. در حالي كه اكثر برنامهريزيهاي زيربنايي كشور را ميتوان با استفاده از روشهاي پيشرفته آمار انجام داد. البته گمنام بودن علم آمار و كاربردهاي آن در جامعه، مانع از جذب فارغالتحصيلان رشته آمار نشده است بلكه بسياري از استادان و دانشجويان اين رشته معتقد هستند كه فارغالتحصيلان آمار كمتر با مشكل بيكاري روبرو ميشوند. فارغالتحصيلان اين رشته ميتوانند در سازمان برنامه و بودجه، مركز آمار ايران، بانكها، ادارات بيمه، مراكز صنعتي و كارخانجات ، واحدهاي آماري وزارتخانههاي مختلف همچون جهاد كشاورزي، كار، بهداشت، اقتصاد و امور دارايي، فرهنگ و ارشاد اسلامي و به طور كلي در هر مركزي كه نياز به جمعآوري و تجزيه و تحليل آمار و اطلاعات دارد، مشغول به كار شوند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه :
رياضي عمومي، مباني اقتصاد، مباني جامعه شناسي ،مباني جمعيت شناسي ، فيزيك پايه ، آمار و احتمال ، روشهاي آماري، مباني رياضي.
دروس تخصصي :
رياضي براي آمار، جبر خطي براي آمار، آناليز رياضي ، مباني كامپيوتر و برنامهنويسي ، احتمال و كاربرد آن ، آمار رياضي، روشهاي ناپارامتري ، رگرسيون ، طرح آزمايشها، روشهاي نمونهگيري ، فرآيندهاي تصادفي ، سريهاي زماني، زبانتخصصي ، روشهاي پيشرفته آماري ، روشهاي چند متغييري گسسته ، روشهاي چند متغييري پيوسته، محاسبات آماري با كامپيوتر، كنترل كيفيت آماري، پروژه.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:51 AM
گروه هاي رياضي،تجربي،انساني:
رشته ي امور گمركي:
ديباچه: نقش مهم و حساس گمرك در حمايت از صنايع و توليدات داخلي و اجراي مطلوب سياستهاي تجارت خارجي ايجاب ميكند كه نيروي انساني سازمان گمرك جمهوري اسلامي ايران با گذراندن دورههاي آموزشي عالي، دانش و تجربه مورد نياز گمرك را براي توانايي انجام وظايف محوله و كارآيي مطلوب كسب نمايند. دوره كارداني امور گمركي با برنامهاي كه پاسخگوي نيازهاي روز جامعه گمركي جمهوري اسلامي ايران است، ميتواند كادر كارآمد و ورزيده گمركي را در بخش دولتي و بخش خصوصي تربيت كند. در واقع هدف اين دوره تربيت افرادي است كه بتوانند قسمتي از نيروي انساني مورد نياز بخش دولتي را به ويژه در ارتباط با اجراي قانون امور گمركي و آئيننامه اجرايي آن،مقررات صادرات و واردات و ديگر قوانين و مقررات مرتبط با گمرك تأمينكنند.
موقعيت شغلي در ايران:
فارغالتحصيلان دوره كارداني امور گمركي قادر به انجام فعاليتهاي زير خواهند بود:
ارائه خدمت مفيد در مشاغل ارزياب گمرك، مدير امور گمركي، كارشناسي امور گمركي (در صورت كسب تجارب و احراز شرايط) و ساير امور فني و اجرائي مربوط، جهت اجراي وظايف اصلي گمرك ايران.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه و اصلي:
اقتصاد خرد، اقتصاد كلان، رياضيات پايه، كليات حقوق، حقوق و مقررات مدني ، حقوق تجارت، حقوق اساسي و آشنائي با تشكيلات جمهوري اسلامي ايران، مباني سازمان و مديريت، ماليه عمومي و خطمشي مالي دولتها، مسائل بانكي و اعتبارت اسنادي، مكاتبات بازرگاني به زبان انگليسي، اصول بيمه.
دروس تخصصي:
قوانين و مقررات گمركي، طبقهبندي كالا، شيمي كانيها و فلزات، شناخت اليافسنجي و مصنوعات آنها، سازمانها و كنوانسيونهاي بينالمللي گمركي، آشنايي با صنعت حمل و نقل، مقررات عمومي صادرات و واردات، زبان انگليسي متون تخصصي، سازمان و وظايف گمرك.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:51 AM
گروه رياضي:
رشته ي تكنولوژي آبياري:
ديباچه: كليه اموري كه منجر به استفاده بهينه از منابع آب كشاورزي ميگردد، در اين رشته مورد توجه قرار ميگيرد. در رشته تكنولوژي آبياري افرادي تربيت ميشوند كه بتوانند برنامههاي انتقال و توزيع آب را در مزارع به اجرا درآورده و در اجراي پروژههاي تحقيقاتي، زير نظر متخصصان انجام وظيفه نمايند.فارغالتحصيلان اين رشته ميتوانند در امور مربوط به بهرهبرداري صحيح از سيستمهاي آبياري ، اجراي پروژههاي تحقيقات آب و خاك و ترويج اصول صحيح استفاده از منابع آب و خاك شركت داشته باشند. مراكز جذب فارغالتحصيلان اين رشته وزارت جهاد كشاورزي و وزارت نيرو است.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 01:52 AM
معرفی بقیه رشته ها باشه برای بعد !!!
خسته شدم !:icon_pf2 (45):
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:42 PM
گروه رياضي:
رشته ي تكنولوژي ماشينهاي كشاورزي:
ديباچه: تسطيح و تهيه زمين، كاشت، برداشت و نگهداري محصولات زراعي و باغي و دامي نيازمند به ماشينآلات مختلف و متعددي است كه كاربرد آنها نيروي انساني ماهر و كارآيي را ميخواهد. اين نيروي انساني، خلاء موجود در بين زارعين و مهندسين ماشينهاي كشاورزي را پر ميكند. فارغالتحصيلان اين رشته ميتوانند در وزارت جهاد كشاورزي، مراكز خدمات كشاورزي روستايي و عشايري، شركتهاي كشت و صنعت واحدهاي توليدي كشاورزي فعاليت نمايند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس پايه:
رسم فني، گياهشناسي عمومي، رياضيات، فيزيك الكتريستيه و مغناطيس
دروس اصلي:
زراعت عمومي، باغباني عمومي، خاكشناسي عمومي، روشهاي آبياري، مقدمات ترويج و آموزش كشاورزي، مسـّاحي و نقشهبرداري، عمليات كشاورزي
دروس تخصصي:
تكنولوژي موتور، شناخت و كاربرد تراكتور، ماشينهاي تسطيح اراضي، ماشينهاي خاكورزي، ماشينهاي كاشت و داشت، ماشينهاي برداشت، ماشينهاي تجهيزات ثابت زراعي، عمليات كارگاهي، سرويس و تعمير تراكتور وماشينهاي كشاورزي
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:43 PM
گروه رياضي:
رشته ي رياضي:
ديباچه: هر روز چند بار از چهار عمل اصلي استفاده ميكنيد؟ مفاهيم هندسي از قبيل طول، مساحت و حجم چقدر در زندگي روزمره شما كاربرد دارد؟ خيابانها و ميدانهايي كه محل عبور و مرور شما است، ساختماني كه در آن زندگي ميكنيد و وسايل زندگيتان چه شكلي دارند؟ آيا غير از اين است كه همه آنها از اشكال هندسي هستند يا تركيبي از اين اشكال ميباشند؟ ميبينيد كه همه ما در زندگي روزمره خود به ميزان زيادي از دانش رياضي استفاده ميكنيم از سوي ديگر رياضيات، پايه علوم و مهندسي است و امروزه همه رشتههايي كه پايه علمي دارند، از الگوهاي رياضي استفاده ميكنند و در واقع هر چقدر كه شغل يك فرد تخصصيتر شود، ميزان رياضياتي كه لازم دارد، بيشتر ميگردد.براي مثال يك مهندس الكترونيك از آناليز تابعي و فرآيندهاي تصادفي استفاده ميكند يا يك برنامهريز پروژههاي اقتصادي، از مطالب پيشرفته آماري مانند سريهاي زماني، به عنوان ابزار كار ياري ميگيرد. به همين دليل امروزه تربيت متخصصان علم رياضي؛ يعني افرادي كه قادر هستند رياضيات مورد نياز را آموزش داده و يا توليد كنند، اهميت بسيار زيادي دارد. چرا كه لازمه پيشرفت در تكنولوژي، توجه به دانش رياضي ميباشد.اما اين دانش مهم و پايه چيست؟ آيا ميتوان اين علم را در چند جمله معرفي كرد؟ بدون شك معرفي علوم پايه بخصوص علم رياضي كه مادر همه علوم است، كار بسيار دشواري است.زيرا اين علم از يك سو ذهني و تجريدي و از سوي ديگر عملي ميباشد و در نتيجه يك تعريف بايد كلي باشد تا بتواند تمامي ابعاد دانش رياضي را در بربگيرد.در كل ميتوان گفت كه رياضيات هنري است باستاني و از همان آغاز از جمله ذهنيترين و در عين حال عمليترين تلاشهاي آدمي بوده است؛ يعني از همان 1800 سال پيش از ميلاد كه بابليها در زمينه خواص تجريدي اعداد به پژوهش پرداختند، رياضيات در كنار جنبههاي ادراكي نظري، به صورت ابزاري كه هر روز براي مسّاحي زمين، دريانوردي و ساختن بناهاي بزرگ مورد نياز بود، به كار ميرفت. امروزه نيز وضع به همين منوال است و شايد به همين دليل ما در رشته رياضي با دو گرايش رياضي محض و كاربردي روبرو هستيم. در اين ميان عموماً رياضيات كاربردي را به شاخهاي از رياضي ميگوييم كه كاربرد عملي مشخصي داشته باشد براي مثال در اقتصاد، كامپيوتر، فيزيك يا آمار و احتمال كاربرد داشته باشد و رياضي محض نيز به شاخهاي گفته ميشود كه به نظريهپردازي رياضي ميپردازد اما بايد توجه داشت كه امروزه اين دو گرايش آنچنان درهم ادغام شدهاند كه مرزي را نميتوان بين آنها مشخص كرد. زيرا گاه يك تئوري كاملاً محض وارد مرحله كاربردي شده و چون در عمل با مشكل روبرو ميشود، بار ديگر به حوزه تئوري برميگردد و در نهايت پس از رفع نقايص، دوباره وارد مرحله كاربردي ميشود؛ يعني يك تعامل و ارتباط دوجانبهاي بين رياضي كاربردي و محض وجود دارد.
تواناييهاي لازم :
دانشجوي رشته رياضي بايد شخصي صبور و با حوصله باشد و از صرف وقت در حل مسائل دريغ نكند و در كل لازم است كه به درس رياضي علاقهمند بوده و در دوره متوسطه، دانشآموز موفقي در رشته رياضي باشد. اين رشته نيازمند دانشجوياني است كه از نظر ذهني،آمادگي جذب ايدههاي جديد را داشته باشند و بتوانند الگوها و نظم را درك كرده و مسائل غيرمتعارف را حل كنند. به عبارت ديگر يك روحيه علمي، تفكر انتقادي و توانايي تجزيه و تحليل داشته باشند.
موقعيت شغلي در ايران :
كاربرد رياضي در علوم مختلف انكارناپذير است. براي مثال مبحث آناليز تابعي در مكانيك كوانتومي، كاربرد بسيار زيادي دارد يا در بيشتر رشتههاي مهندسي معادله "لاپ لاسي" كه يك معادله رياضي است، مورد استفاده قرار ميگيرد. در جامعهشناسي نيز نظريه احتمال و نظريه گروهها نقش بسيار مهمي ايفا ميكند. در كل بايد گفت كه همه صنايع، زيرساخت رياضي دارند و به همين دليل در همه مراكز صنعتي و تحقيقاتي دنيا، رياضيدانها در كنار مهندسين و دانشمندان ساير علوم، حضوري فعال دارند و آنچه در نهايت ارائه ميشود، نتيجه كار تيمي آنها است. در جامعه ما نيز اگر مشاغل جنبه علمي داشته باشند، قطعاً به تعداد قابل توجهي رياضيدان نياز خواهيم داشت چون يك رياضيدان ميتواند مشكلات را به روش علمي حل كند. البته اين به آن معنا نيست كه در حال حاضر هيچ فرصت شغلي براي يك رياضيدان وجود ندارد اما بايد حضور رياضيدانها در مراكز تحقيقاتي و صنعتي پررنگتر باشد. يك ليسانس رياضي به دليل نظم فكري و بينش عميقي كه در طي تحصيل به دست ميآورد، ميتواند با مطالعه و تلاش شخصي در بسياري از شغلها، حتي شغلهايي كه در ظاهر ارتباطي با رياضي ندارد موفق گردد.(اين رشته در دو مقطع دكتراي پيوسته و كارشناسي در آزمون سراسري دانشجو ميپذيرد.)
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس مشترك بين گرايشهاي رياضي :
رياضي ، آناليز ، جبر ، مباني رياضيات، آمار ، معادلات ديفرانسيل، جبر خطي ، مباني هندسه، توابع مختلط، آناليز عددي ، مباني كامپيوتر، گراف، نظريه معادلات ديفرانسيل، نظريه اعداد.
دروس تخصصي گرايش رياضي محض:
جبر ، آناليز ، هندسه موضعي، توپولوژي، هندسه ديفرانسيل.
دروس تخصصي گرايش رياضي كاربردي:
تحقيق در عمليات ، آناليز عددي ، فرآيندهاي تصادفي، ساختمان دادهها، سريهاي زماني، زبان برنامهنويسي پيشرفته.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:44 PM
گروه رياضي،تجربي،انساني:
رشته ي علوم اقتصادي:
ديباچه: آيا خياباني را ميشناسيد كه در آن نانوايي, خواروبار فروشي, ميوهفروشي يا آرايشگاه نباشد؟ بيشك در هر خياباني مراكز خدماتي ياد شده و دهها واحد خدماتي ديگر به چشم ميخورد. اما چرا در حالي كه هيچ سازمان يا نهادي مسؤول ايجاد اين مراكز در خيابانهاي مختلف نيست ما در هر خياباني به واحدهاي فوق دسترسي داريم؟راستي چرا بسياري از واحدهاي خدماتي 50 سال پيش مثل لحاف دوزي, چيني بندزني و حلبيسازي از بين رفتهاند و در مقابل مغازههاي تزئينات ساختماني و فروشگاههاي لوازم صوتي و تصويري ايجاد شده است؟ علم اقتصاد به سؤالهاي فوق پاسخ ميدهدو اين كه در يك جامعه چه عواملي باعث تخصيص منابع ميشود. به عبارت ديگر علم اقتصاد، علم تخصيص بهينه منابع است. منابعي كه كم يا محدود هستند. اين علم در مراكز آموزش عالي تحت عنوان رشته علوم اقتصادي ارائه ميشود. رشته اقتصاد در مقطع كارشناسي داراي شش شاخه اقتصاد نظري, بازرگاني, كشاورزي, پول و بانكداري, صنعتي و حمل و نقل است و داوطلبان هر سه گروه آزمايشي علوم رياضي و فني, علوم تجربي و علوم انساني ميتوانند اين رشته را انتخاب كنند. البته براي داوطلبان علوم انساني شاخه اقتصاد نظري ارائه نشده است. اما به گفته استادان اين رشته تفاوت شاخههاي مختلف اقتصاد در مقطع كارشناسي كمتر از 30 واحد درسي است و چون دانشجويان ميتوانند 9 واحد اختياري خود را از شاخه ديگر انتخاب كنند، تفاوت قابل توجهي بين شاخههاي مختلف اين رشته وجود ندارد. بويژه اين كه بين دروس تخصصي هر شاخه نيز تشابههاي بسياري وجود دارد براي مثال از يازده درس اختصاصي شاخه اقتصاد پول و بانكداري , چهار درس آن با شاخه اقتصاد بازرگاني مشترك است. با اين همه ما براي آشنايي شما با شاخههاي رشته اقتصاد, به معرفي اجمالي آنها ميپردازيم.
شاخه اقتصاد نظري:
هسته اصلي تئوريهاي اقتصادي مثل اقتصاد رياضي و اقتصاد سنجي در شاخه اقتصاد نظري مطالعه ميشود؛ يعني اين شاخه بيشتر جنبه انتزاعي و تئوري دارد و تأكيد آن بر روي تئوريهاي رياضي است و دانشجوي اقتصاد نظري كمتر پديدههايي از قبيل تجارت را مطالعه ميكند.
دروس تخصصي اقتصاد نظري :
اقتصاد كشاورزي, اقتصاد مديريت, اقتصاد رياضي, اقتصاد سنجي, تاريخ عقايد اقتصادي, برنامهريزي اقتصادي, اقتصاد منابع .
شاخه اقتصاد بازرگاني:
اقتصاد بازرگاني يكي از شاخههاي كاربردي اقتصاد است كه در آن دانشجو با جنبههاي توصيفي و تحليلي مديريت توليد, مديريت بازاريابي و كاربردهاي آن، قوانين و مقررات ماليات در ايران, انواع حسابرسي و اصول حسابداري آشنا ميشود. همچنين با استفاده از يك سري مدلهاي تصميمگيري و متدهاي كمي, تعيين خط مشي مطلوب را در مسائلي كه يك مدير با آن مواجه ميشود، فرا ميگيرد.
دروس تخصصي اقتصاد بازرگاني :
اقتصاد مديريت, روشهاي مقداري در بازرگاني, مديريت توليد, ارزيابي طرحهاي اقتصادي, حسابداري شركتها, حسابداري صنعتي, اصول بازاريابي, اصول بيمه, مديريت مالي.
شاخه اقتصاد صنعتي
در شاخه اقتصاد صنعتي دانشجويان طي چند واحد با ساختار بازار صنعت, بازرگاني بينالمللي, منافع و مضرات انحصار, سياست رقابت, منافع مصرفكننده, هزينهها و حقوق و مقررات كاري كه تنظيمكننده روابط بين كارگران و كارفرمايان است, آشنا ميشوند.
دروس مشترك در همه شاخههاي علوماقتصادي :
زبان خارجه تخصصي, اصول سازماني و مديريت, حقوق تجارت, مباني جامعهشناسي, رياضيات, آمار, روش تحقيق, اصول حسابداري, جغرافياي اقتصادي ايران, اقتصاد خرد, اقتصاد كلان, پول و بانكداري, مباني فقهي اقتصاد صدر اسلام, نظامهاي اقتصادي, تجارت بينالملل, اقتصاد توسعه, اقتصاد ايران.
دروس تخصصي اقتصاد نظري :
اقتصاد صنعتي, حسابداري شركتها, حسابداري صنعتي, اقتصاد منابع, مديريت توليد, ارزيابي طرحهاي اقتصادي, اقتصاد سنجي, حقوق كار و روابط صنعتي, پژوهش عملياتي.شاخه اقتصاد پول و بانكداريدانشجويان اين شاخه با نحوه عملكرد بانكهاي داخلي و خارجي, اسناد اعتباري ارزي, سياستهاي پولي و مالي به عنوان مهمترين سياستهاي تثبيت اقتصادي و چگونگي تجزيه و تحليل صورت حسابهاي مالي آشنا ميشوند.
دروس تخصصي اقتصاد پول و بانكداري :
عمليات بانكي داخلي, عمليات بانكي خارجي, سياستهاي پولي و مالي, بانكداري اسلامي, روشهاي مقداري در بازرگاني, سازمانهاي پولي و مالي بينالمللي, حسابداري شركتها, تجزيه و تحليل صورتهاي مالي, ارزيابي طرحهاي اقتصادي, تأمين منابع مالي و بورس اوراق بهادار, مديريت مالي.
شاخه اقتصاد كشاورزي
دانشجويان اين شاخه, اقتصادي را كه به محصولات كشاورزي و زمين و زراعت باز ميگردد, مطالعه ميكنند. زيرا بازار محصولات كشاورزي به دليل اينكه در بسياري از موارد، پيوستگي توليد را ندارد همچنين متغيرهايي مثل آب و هوا و خاك در آن اثر عمدهاي ميگذارد, به مطالعه تخصصي و ويژهاي نيازمند است؛ يعني كارشناس اقتصادي اين بخش بايد علاوه بر آشنايي با اصول و مباني علم اقتصاد, با مسائل كشاورزي از قبيل توليد كشاورزي و بازارهاي محصولات كشاورزي آشنايي داشته باشد.
دروس تخصصي اقتصاد كشاورزي :
اقتصاد كشاورزي, توسعه و سياست كشاورزي, اقتصاد منابع, اقتصاد سنجي, ارزيابي طرحهاي اقتصادي, بازاريابي محصولات كشاورزي, مديريت مزرعه, جامعهشناسي روستايي, پژوهش عملياتي.
تواناييهاي لازم :
در مقطع متوسطه, كتاب اقتصاد تنها براي دانشآموزان رشته علومانساني ارائه شده است و چون مباحث اين كتاب جنبه حفظي دارد, بسياري از داوطلبان آزمون سراسري تصور ميكنند كه براي موفقيت در رشته اقتصاد بايد حافظه قوي داشت تا بتوان مفاهيم و نظريههاي متعدد را حفظ كرد. در حالي كه به گفته استادان و دانشجويان اين رشته, دانشجوي اقتصاد بيش از هر چيز بايد در درس رياضي قوي باشد تا بتواند در اين رشته موفق گردد.همچنين دانشجوي اقتصاد لازم است كه به مباحث اجتماعي علاقهمند بوده و الفباي جامعهشناسي, علوم سياسي و روانشناسي را بداند چون اقتصاد يك حلقه از علوم اجتماعي است و زنجيره علوم اجتماعي نيز به هم مرتبط است.
موقعيت شغلي در ايران :
دانشجويان دوره كارشناسي اقتصاد بيشتر اطلاعات اوليه و پايه را مطالعه ميكنند در نتيجه نبايد انتظار داشته باشند كه پس از فارغالتحصيلي به طور تخصصي و كاربردي فعاليت نمايند مگر دانشجوياني كه خودشان مطالعه و فعاليت بيشتري داشته و تئوريهايي را كه مطالعه ميكنند, به كار نيز ميگيرند. يعني ميتوانند مدلهاي اقتصادي نوشته, تجزيه و تحليل كرده و پيشنهادهاي تازهاي براي رفع مشكلات اقتصادي مؤسسه و سازمانهاي مختلف ارائه دهند.البته اين به آن معنا نيست كه در حال حاضر فارغالتحصيلان اين رشته بازار كار ندارند بلكه ميتوانند در بخشهاي مختلف وزارت اقتصاد مثل بخش ماليات, وزارت صنايع, سازمان برنامه و بودجه, بانك مركزي و مركز آمار فعاليت كنند و مهمتر از همه اينكه حتي اگر فارغالتحصيلان اقتصاد در رشته تخصصي خود فعاليت نكنند, به دليل داشتن ذهني باز و تحليلگر و آشنايي صحيح با مسائل و مباحث اقتصادي, نگاه كارشناسانهاي نسبت به جامعه و پيرامون خود دارند و ميتوانند در هر شغلي موفق و كارآمد باشند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:45 PM
گروه رياضي،تجربي،انساني:
رشته ي علوم حديث:
ديباچه: "... از رسول خدا(ص) سخني صادر ميشد كه داراي دو معني بود. سخني كه به چيز و وقت معيني اختصاص داشته و سخني كه همه چيز و همه وقت را شامل بود پس كسي كه نميدانست خدا و رسول او از آن سخن چه خواستهاند، آن را ميشنيد و از روي جهل، بر خلاف واقع و بر ضد آنچه قصد شده معني و توجيه مينمود. پس اين سببها باعث اختلاف مردم و پريشان ماندن آنان در روايتشان است.""خلاصه خطبه 201 نهجالبلاغه"
خطبه 201 نهجالبلاغه بيانگر آن است كه هرچند حديث در كنار قرآن يكي از دو مصدر دينشناسي است اما چون همانند قرآن از تغيير و تحريف مصون نيست،براي ورود به آن بايد به دانشي تخصصي به نام علمالحديث مجهز بود. دانش مهم و ارزشمندي كه امروزه در رشته علوم حديث آموزش داده ميشود.
رشته علوم حديث از سه منظر كلي به حديث ميپردازد كه اين سه منظر عبارتند از:
1ـ تاريخ و مصطلحات كه در آن تاريخ تطور، تحول و پيدايش علمالحديث از ديدگاه اهل تشيع و اهل تسنن بررسي ميشود. همچنين معنا و مفهوم و اصطلاحات علم حديث، آموخته ميشود. 2ـ علمالرجال، كه به بررسي زندگي راويان حديث ميپردازد. براي مثال اگر يك حديث پنج راوي داشته است، زندگي هر يك از راويان بررسي ميشود كه آيا راويان فوق ويژگيهاي لازم را براي نقل حديث داشتهاند؟ آيا راستگو و ضابط بودهاند يا اينكه فراموشكار بوده و در حفظ و نقل حديث با تساهل و تسامح برخورد ميكردهاند؟ 3 ـ فقهالحديث كه به فهم محتواي احاديث ميپردازد.
تواناييهاي لازم :
عربي و علوم معارف اسلامي در اين رشته اهميت ويژهاي دارد و دانشجويان بايد در اين دروس توانمند و كارآمد باشند. همچنين لازم است به مطالعه و تحقيق علاقهمند بوده و مشتاق فهم دين و فهم اسلام باشند. رشته علوم حديث از جمله رشتههايي است كه در آزمون سراسري از بين داوطلبان هر سه گروه آزمايشي رياضي و فني، علوم تجربي و علوم انساني دانشجو ميپذيرد.
موقعيت شغلي در ايران :
فارغالتحصيل رشته علوم حديث ميتواند به عنوان كارشناس علوم اسلامي در دواير دولتي مشغول به كار شود و چون به زبان انگليسي نيز مسلط است، ميتواند به عنوان رايزن فرهنگي ايران در كشورهاي ديگر، مبلغ اسلام و اصول اسلامي گردد و در صورت ادامه تحصيل و كسب مدارج بالاتر به عنوان استاد در دانشگاههاي داخل يا خارج از كشور فعاليت نمايد، چون در حال حاضر بعضي از دانشگاههاي خارج از كشور مثل دانشگاه اردن يا لبنان علاقهمند به جذب متخصص علوم حديث شيعه از كشور ايران هستند. همچنين فارغالتحصيل اين رشته ميتواند در آموزش و پرورش به عنوان دبير ديني، مربي قرآن يا مربي امور تربيتي فعاليت نمايد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه :
روش تحقيق ، اخلاق ، تاريخ اسلام ، سيره پيشوايان ديني ، زبان تخصصي ، منطق، آشنايي با كليات علوم عقلي، كلام و عقايد اسلامي ، تفسير مقدماتي ، صرف و نحو كاربردي ، قرائت و درك مفاهيم از متون حديثي، قرائت و درك مفاهيم از متون تفسيري، قرائت و درك مفاهيم از متون فقهي ، آشنايي با فقه مقدماتي، آشنايي با اصول فقه، قرائت و تجويد قرآن كريم، علوم بلاغي ، ترجمه عربي به فارسي، ترجمه فارسي به عربي، قرائت مطبوعات و استفاده از راديو ، مكالمه و محاضره (سمعي و بصري) ، آشنايي با فرق اسلامي، آشنايي با اديان توحيدي (زرتشتي، يهودي، مسيحيت).
دروس اصلي و تخصصي:
كتابت و تدوين حديث ، شناخت محدثان ، مصطلحات حديث ، طريق تحمل حديث ، جوامع حديثي متقدم و متأخر شيعه، جوامع حديثي متقدم و متأخر اهل سنت، اصحاب اجماع، توثيقات عام و خاص ، احاديث موضوعه ، ملاكهاي نقد حديث، فقهالحديث ، آشنايي با علم رجال، راويان عادل و موثق، راويان ضعيف، آشنايي با كتب رجال شيعه، آشنايي با كتب رجال اهل سنت، مطالعات جغرافيايي درباره رجال حديث، سيري در نهجالبلاغه و شروح آن ، سننالنبي (ص)، تأثير حديث در ادبيات فارسي، سهم زنان در نشر احاديث.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:46 PM
گروه رياضي:
رشته ي علوم كامپيوتر:
ديباچه: علوم كامپيوتر پل ارتباطي دانش كامپيوتر و رياضي است و مهمترين هدف آن دستيابي به بهترين الگوريتمهاي موجود (روشهاي حل مسأله) در كمترين زمان و با كمترين خطا و بيشترين دقت است. به عبارت ديگر هدف اين رشته تربيت گروهي متخصص كامپيوتر است كه با ديد رياضيتر و منطقيتر به حل مسائل مطرح شده در علوم كامپيوتر يا رياضي بپردازند. اين رشته در مقطع كارشناسي داراي 4 گرايش محاسبات علمي، نظريه الگوريتمها، سختافزار و سيستمهاي اطلاعاتي است. كه دروس گرايش محاسبات علمي در زمينه برنامهريزي خطي، غيرخطي، آناليز عددي و نرمافزار در رياضي است؛ يعني در اين گرايش كاربرد رياضيات در كامپيوتر مطالعه ميشود.گرايش نظريه الگوريتمها به بررسي راههاي مختلف حل مسئله به ياري روشهاي بهينهتر، سريعتر و بهتر ميپردازد. به عبارت ديگر هدف اين گرايش پيادهسازي و بهينه كردن الگوريتم است.در گرايش سختافزار نيز معماري يا ساختار كامپيوتر مطالعه ميشود و گرايش سيستمهاي اطلاعاتي نيز به مديريت پروژههاي نرمافزاري و سيستمهاي اطلاعاتي ميپردازد. گفتني است كه تفاوت اين رشته با مهندسي كامپيوتر گرايش نرمافزار در اين است كه رشته علوم كامپيوتر برخلاف مهندسي كامپيوتر فاقد دروس آزمايشگاهي و كارگاهي است و بيشتر جنبه تحقيقات نظري دارد.
تواناييهاي لازم :
تسلط و علاقه به رياضيات شرط اول موفقيت در رشته علوم كامپيوتر است و دانشجوي اين رشته بايد بتواند با استدلال رياضي با مسائل برخورد نمايد. در ضمن بايد اطلاعات عمومي خوبي داشته و حتي پس از فارغالتحصيلي به مطالعه و تحقيق پشت نكند چون در طي تحصيل تنها اطلاعات پايهاي و كلي را فرا ميگيرد و براي حضور در بازار كار بايد خود تلاش كند و اهل مطالعه و تحقيق باشد.
موقعيت شغلي در ايران :
موقعيتهاي شغلي فارغالتحصيل علوم كامپيوتر شباهت بسياري با مهندسي كامپيوتر گرايش نرمافزار دارد اما در كل نقش فارغالتحصيل اين رشته به عنوان مدير و هماهنگ كننده بسيار مهم و قابل توجه است. فردي كه مسؤول انتخاب راهحل مسائل و حل آنها همچنين تقسيم الگوريتمها در بين مهندسين نرمافزار و در انتها جمع كردن قسمتهاي توزيع شده ميباشد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس اصلي و تخصصي مشترك در گرايشهاي مختلف علوم كامپيوتر:
رياضي عمومي، فيزيك پايه، آمار و احتمال، اصول كامپيوتر، اصول سيستمهاي كامپيوتري، جبر خطي عددي، رياضيات گسسته، آناليز عددي، ساختمان دادهها و الگوريتمها، نظريه اتوماتا و زبانها، كامپايلر، نظريه محاسبات، اصول طراحي نرمافزار، منطق، ذخيره و بازيابي اطلاعات، پايگاه دادهها، اصول سيستمهاي عامل، شبيهسازي كامپيوتري، زبانهاي برنامهسازي، اصول مديريت، مباني اقتصاد.
دروس تخصصي گرايش محاسبات علمي :
برنامهريزي خطي، برنامهريزي غيرخطي، نرمافزار رياضي، آناليز عددي، طراحي هندسي كامپيوتري.
دروس تخصصي گرايش نظريه الگوريتمها :
برنامهريزي پويا، نظريه گراف، بهينهسازي تركيبي و آناليز شبكهها، نظريه كدگذاري، سيستمهاي صفي و مدلهاي كارآيي.
دروس تخصصي گرايش سختافزار :
مدارهاي منطقي، معماري كامپيوتر، ريزپردازنده
دروس تخصصي گرايش سيستمهاي اطلاعاتي :
تحليل و طراحي سيستمهاي اطلاعاتي، متدولوژي ساخت سيستمهاي اطلاعاتي، مديريت پروژههاي نرمافزاري، سيستمهاي اطلاعاتي مديريت.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:49 PM
گروه رياضي:
رشته ي علوم وفنون هوانوردي خلباني هليكوپتري:
ديباچه: شايد رؤياي پرواز به اندازه تخيل انسان قدمت داشته باشد؛ رؤيايي كه لئوناردو داوينچي را بر آن داشت تا طرحهايي را ترسيم كند كه بعدها از روي آن اولين هليكوپترها طراحي و ساخته شد؛ رؤيايي كه در سال 1903 به ياري برادران رايت به تحقق پيوست و آنها توانستند اولين هواپيما را به پرواز درآورند و اكنون كه بيش از 100 سال از آن زمان ميگذرد، دهها مدل هواپيما، هليكوپتر و ساير وسايل پرنده وجود دارد كه افقهاي آسمان را در مينوردند و در زمينههاي نظامي و غيرنظامي اعم از ترابري، پشتيباني و موارد ديگر فعاليت ميكنند. در اين ميان، هليكوپتر به عنوان وسيلهاي كه براي برخاستن و نشستن، به فضاي وسيعي نياز ندارد و ميتوان از آن در حمل و نقل سربازان و اسلحه به خطوط مقدم جبهه و آتش پشتيباني، بخصوص در زمينهاي ناهموار، استفاده كرد، در جنگهاي زميني نقش تعيين كنندهاي دارد تا جايي كه امروزه نيروي زميني ارتشهاي كشورهاي بزرگ دنيا در سطح لشكرها، داراي يگانهاي سازماني هليكوپتري هستند. بيشك براي به حركت درآوردن اين وسيله پرنده نياز به خلبانهايي ماهر و كارآمد است؛ افرادي كه دورهها و آموزشهاي تخصصي را گذرانده و آمادگي علمي، روحي و جسمي لازم را براي به پرواز درآمدن يك هليكوپتر به دست آوردهاند.به همين منظور از سال 1376 تاكنون هر ساله دانشگاه افسري امام علي(ع) وابسته به نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران، در رشته علوم و فنون هوانوردي ـ گرايش خلباني هليكوپتري دانشجو پذيرفته است. در واقع امروزه، خلباني يك كار تجربي نيست، بلكه يك علم است و يك خلبان بايد با آيروديناميك، فيزيك، رياضي، مكانيك، ديناميك، ترموديناميك، استاتيك و غيره آشنا باشد تا بتواند مسؤوليت يك سفر هوايي بدون خطر را بر عهده گيرد. درباره علت اين كه چرا رشته خلباني هليكوپتري از سوي نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران ارائه ميشود، بايد گفت كه نيروي هوايي و دريايي ارتش، چه در زمان جنگ و چه در زمان صلح، در بخشهاي خاصي ايفاي نقش ميكنند، اما نيروي زميني، بويژه در هنگام جنگ، بايد وجب به وجب كشور را زيرنظر داشته باشد و در صورت لزوم با دشمن درگير شود. در اين ميان هليكوپتر براي پشتيباني نيروهاي رزمي يك وسيله ضروري است تا هم براي پشتيباني آتش و هم جابجايي نيرو و تجهيزات مورد استفاده قرار گيرد. در واقع برخلاف نيروي هوايي و نيروي دريايي كه براي تكميل كار و وظايفشان از هليكوپتر استفاده ميكنند، استفاده از اين وسيله در هنگام جنگ، جزو مأموريت نيروي زميني است. در هنگام صلح نيز در همه كشورها هرگاه حادثهاي رخ دهد، نيروي زميني اولين نيرويي است كه در مكان حادثه ديده حضور پيدا ميكند و با استفاده از هليكوپتر، مجروحان آن حادثه را جابجا ميكند و كمكهاي اوليه، مواد غذايي، وسايل گرمايش يا سرمايش و ساير مواد مورد نياز را به افراد حادثه ديده ميرساند؛ از همينرو تربيت خلبان هليكوپتر جزو وظايف نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي است. ساير مراكز، ارگانها و سازمانها مانند هلالاحمر، نيروي انتظامي، نيروي دريايي و ... نيز كه گاه براي تكميل كادر خود نياز به تربيت خلبان نظامي يا غيرنظامي هليكوپتر دارند، از طريق آزمون سراسري اقدام به جذب دانشجو كرده كه پس از اخذ مجوز از سلسله مراتب "آجا" آموزش اين دانشجويان در اين دانشگاه انجام خواهد شد.
تواناييهاي لازم :
فعاليتهاي هوانوردي به علت ماهيت مخاطرهآميزشان، حساسيت بالايي دارند؛ در نتيجه دانشجوياني كه داوطلب رشته خلباني هستند، بايد علاوه بر موفقيت در آزمون سراسري و كسب رتبه علمي لازم، از سلامت كامل جسمي و رواني، هوش و استعداد تحصيلي بالا و توانايي فراگيري زبان انگليسي در سطح مطلوب برخوردار باشند. براي مثال يك خلبان بايد فردي با هوش باشد؛ زيرا براي يك خلبان هنگام پرواز گاه موارد پيشبيني نشدهاي اتفاق ميافتد كه بايد در زمان كوتاه، واكنش سريع و مناسبي نسبت به آن نشان دهد. اين واكنش مناسب اصولاً از كساني انتظار ميرود كه ضريب هوشي بالايي دارند. همچنين تسلّط به زبان انگليسي در اين رشته اهميت بسياري دارد؛ براي اينكه عمده آموزش دانشجويان اين رشته پس از دروس مقدماتي، به زبان انگليسي است. البته دانشگاه افسري امامعلي(ع) براي دانشجويان اين رشته كلاس زبان انگليسي برگزار ميكند، اما دانشجو نيز بايد توانايي يادگيري زبان انگليسي را داشته باشد. دانشجويان خلباني لازم است از سلامت جسماني كامل نيز برخوردار باشند. براي مثال بايد ديد چشمانشان ده دهم باشد و كوررنگي نداشته باشند و داراي ناراحتي قلبي يا بيماريهاي خاص نيز نباشند. يكي ديگر از مراحل گزينش دانشجوي اين رشته، گزينش روحي و رواني است؛ يعني از داوطلب يك مجموعه از تستهاي خاص روانشناسي گرفته ميشود تا مشخص شود كه آيا آمادگي فكري لازم را براي اين كار دارد و آيا روحيهاش با شرايط خاص اين رشته مناسب است يا خير؛ زيرا دانشجوي دانشكده افسري امام علي(ع) يك نظامي است و يك نظامي بايد در چارچوبي خاص و برابر با آييننامه هاي مربوط عمل كند؛ يعني بايد يك مجموعه از قوانين و محدوديتها را بپذيرد. همچنين در مسير خدمت يك نظامي، موارد زيادي پيش ميآيد كه فرد بايستي از خواستهها و ضرورتهاي زندگي خويش بگذرد و مصالح سازمان را بر مصالح فردي خود ترجيح دهد و در نهايت شغل خلباني نياز به ويژگيهاي خاصي از جمله شهامت و شجاعت دارد. يكي ديگر از مراحل گزينش دانشجوي اين رشته، بررسي صلاحيتهاي مكتبي و امنيتي اوست؛ اينكه آيا دانشجوي اين رشته معتقد به جمهوري اسلامي هست و آيا صلاحيت اين را دارد كه در ارتش جمهوري اسلامي به عنوان يك سازمان نظامي، فعاليت كند يا خير. گفتني است كه تمامي دانشجويان دانشكده افسري امام علي(ع) از جمله دانشجويان علوم و فنون هوانوردي ـ گرايش خلباني هليكوپتري بايد در فرم انتخاب رشته آزمون سراسري، رشتههاي اين دانشگاه را تا قبل از انتخاب سيام انتخاب كنند. تابعيت جمهوري اسلامي ايران، نداشتن سابقه تابعيت بيگانه و ايرانيالاصل بودن، متدين به دين اسلام و اعتقاد و التزام عملي به ولايت فقيه، ايمان به انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي ايران و آمادگي فداكاري در راه تحقق اهداف آن، عدم اشتهار به فساد اخلاق و عدم اعتياد به مواد مخدر، عدم محكوميت به محروميت از خدمات دولتي و عدم سابقه عضويت يا وابستگي به احزاب و گروههاي سياسي، از جمله شرايط لازم براي داوطلبان ورود به رشتههاي دانشگاه افسري امام علي(ع) است و رشته خلباني نيز تنها از ميان داوطلبان مرد مسلمان گروه آزمايشي علوم رياضي و فني دانشجو ميپذيرد.
موقعيت شغلي در ايران:
يكي از مهمترين دغدغههاي هر جواني،پيدا كردن موقعيت شغلي مناسب است. اين مسأله حتي براي قشر تحصيلكرده جامعه نيز مطرح است. از همينرو ورود به رشتهاي كه آينده شغلي آن تضمين شده باشد، از اهميت بسياري برخوردار است. رشته علوم و فنون هوانوردي ـ گرايش خلباني هليكوپتري يكي از همين رشتهها است؛ زيرا دانشجويان آن با درجه ستوان دومي فارغالتحصيل ميشوند و به استخدام ارتش جمهوري اسلامي ايران درميآيند و با گذراندن دورههاي حين خدمت، بترتيب، سلسله مراتب فرماندهي را طي ميكنند. علاوه بركاربرد وسيع اين رشته در سازمانهاي نيروهاي مسلح در زمان جنگ و صلح، نياز روزافزون ساير سازمانهاي غيرنظامي نيز به فارغالتحصيلان اين رشته كاملاً مشهود است و براي مثال شركت نفت، هلال احمر، وزارت نيرو و بسياري از وزارتخانههاي ديگر از خلبانهاي بازنشسته ارتش براي فعاليت در سازمانهاي مرتبط استفاده ميكنند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس پايه رشته خلباني:
رياضي عمومي ، فيزيك مكانيك، فيزيك حرارت، فيزيك الكتريسته و مغناطيس، آمار و احتمالات، معادلات ديفرانسيل، آزمايشگاه فيزيك الكتريسته و مغناطيس.
دروس تخصصي الزامي رشته خلباني:
سيستمهاي الكترونيكي هواپيما، سرويس اطلاعات هوانوردي و عمليات هواپيما، آلات دقيق هوايي، سيستمهاي الكترونيكي هواپيما، ناوبري هوايي ، هواشناسي، فيزيولوژي هوايي، قوانين و مقررات هوانوردي، مكانيك پرواز كاربردي.
دروس پروازي الزامي رشته خلباني:
پرواز اوليه هليكوپتر نظري و عملي، پرواز اوليه هليكوپتر ، پرواز پايه هليكوپتر نظري وعملي.
دروس اصلي رشته خلباني:
مباني كامپيوتر، ارتعاشات عمومي، استاتيك، مباني مهندسي برق عمومي، ديناميك عمومي، مقاومت مصالح، مكانيك سيالات عمومي، نجوم، ترموديناميك عمومي، نقشهكشي صنعتي، مباني مديريت و تحقيق در عمليات، الكترونيك عمومي، آزمايشگاه مقاومت مصالح، آيروديناميك، آيروديناميك سيالات تراكمپذير، آزمايشگاه آيروديناميك، مقدمهاي بر اصول پرواز، موتورهاي هواپيما، كارگاه موتور، زبان تخصصي، ساختمان هواپيما، انتقال حرارت عمومي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:51 PM
گروه رياضي:
رشته ي كارداني فني عمليات پتروشيمي:
ديباچه: كاردان فني عمليات پتروشيمي به آموزش فني فرآيندهايي ميپردازد كه بر روي مواد اوليه پتروشيمي اعم از نفت،گاز طبيعي و مواد معدني انجام ميگيرد تا فرآوردههاي بنيادي و نهايي پتروشيميايي توليد گردد. فارغالتحصيلان اين رشته ميتوانند در واحدهاي توليد صنايع شيميايي به ويژه، صنايعي كه از هيدروكربنها به عنوان ماده اوليه استفاده ميكنند مسؤوليت بهرهبرداري از واحدهاي توليدي صنايع شيميايي در شرايط مطلوب فني را برعهده بگيرند همچنين ميتوانند بر فعاليت كارگران ماهر نظارت كنند و معلومات فني را به آنها انتقال دهند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
رياضي عمومي، فيزيك الكتريسيته، شيمي، شيمي آلي، نقشهكشي صنعتي.
دروس اصلي:
شيمي فيزيك، موازنه انرژي و مواد، ترموديناميك، روشهاي اندازهگيري و سيستمهاي كنترل، زبان فني، ماشينآلات صنعتي، انتقال سيالات و حرارت، تصفيه آبهاي صنعتي،مباني اقتصاد و مديريت صنعتي، اصول عمليات واحد.
دروس تخصصي:
مباني پالايش نفت و گاز، عمليات پتروشيمي، ايمني در صنايع نفت، اصول حفاظت محيطزيست،خوردگي در صنايع نفت،كارگاه، كارآموزي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:51 PM
گروه رياضي:
رشته ي كارداني فني مواد - ريخته گري:
ديباچه: ريختهگري به معناي علم و فن شكل دادن فلزات و آلياژها از طريق ذوب فلز يا آلياژ و ريختن ماده گداخته در قالب و انجماد براي به دست آوردن خواص متالورژيكي مطلوب است. هدف دوره تربيت كاردان فني ريختهگري، پر كردن فضاي بين مهندسين و كارگران ماهر اين فن است. داوطب بايد در دروس رياضيات، فيزيك و مكانيك، دروس فني، شيمي و رسم فني دبيرستان در حد عالي بوده و از علاقهمندي و توانايي روحي و جسمي لازم برخوردار باشد. فارغالتحصيلان اين رشته در مراكزي نظير كارخانههاي صنايع ريختهگري، مدلسازي، ماشينابزار و قالبسازي ميتوانند فعاليت كنند. اغلب دروس اين رشته با آزمايشگاه و كارگاه همراه است.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:53 PM
گروه رياضي:
رشته ي كارداني معماري سنتي:
ديباچه: از آنجا كه كشور ايران، وارث صدها شهر و هزاران روستاي قديمي و تاريخي است. ضرورت وجود معماران و استادكاراني كه طراحي، ساخت و ساز و نگهداري بناها را به عهده داشته باشند، روشن و مشخص است. اين دوره افرادي را تربيت ميكند كه از مهارت در ساخت و ساز و قابليت در طراحي و تحقيق و مديريت و اجراي ساختمانهايي كه با شيوههاي سنتي ساخته شده و يا ميشود برخوردار باشند تا از اين طريق توجه بيشتري به ارزشهاي نهفته در معماري و شهرسازي سنتي ايران به وجود آيد.فارغالتحصيلان معماري سنتي چون از يكسو با اصول و زبان معماري كلاسيك دانشگاهها آشنا هستند و از سوي ديگر از نحوه كار معماران سنتي اطلاع دارند، ميتوانند نسبت به ساخت و ساز عملي در مقياس واحد ساختماني يا تعمير و مرمت بناهاي متعارف كه اهميت خاص تاريخي و هنري ندارند و در شهرهاي تاريخي واقع شدهاند، اقدام نمايند. همچنين ميتوانند در زمينه تغيير عملكرد ساختمانهاي قديمي به جديد يا در ساختمانهاي جديدي كه با شيوه سنتي ساخته ميشوند و در ساخت خانههاي روستايي ايران فعاليت كنند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس پايه:
ترسيم فني، هندسه مناظر و مرايا، ساخت و ارائه، برداشت از بناهاي تاريخي.
دروس اصلي:
شناخت مواد و مصالح سنتي، شناخت مواد و مصالح، عناصر و جزئيات ساختمانهاي سنتي، عناصر و جزئيات ساختماني، ايستايي در سازههاي سنتي، تنظيم شرايط محيطي، روشهاي سنتي تنظيم شرايط محيطي، نقشهبرداري، آشنايي با هنرهاي سنتي وابسته به معماري، آشنايي با معماري اسلامي، روستا، هندسه نقوش در معماري سنتي.
دروس تخصصي :
برآورد، مديريت امور ساختمان (تشكيلات دفتري و كارگاهي)، كارگاههاي معماري سنتي، كارگاههاي مرمت بناهاي سنتي، تعمير و نگهداري ساختمان .
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:54 PM
گروه رياضي،تجربي،انساني:
رشته ي كارشناسي علوم انتظامي:
ديباچه: ايران كشوري باستاني و با سابقه دو هزار ساله است. كشوري كه در دوران سلسه هخامنشيان ، اولين سيستم حكومتي گسترده امپراطوري را بنيانگذاري كرد و در طي تاريخ پرفراز و نشيب خود، انواع سيستمهاي ايجاد نظم و ترتيب را مورد آزمايش قرار داد. يك صد سال پيش ، سيستم نوين ايجاد نظم و امنيت داخلي؛ يعني سازمان پليس در ايران به وجود آمد. براساس اين سيستم پليس ايران به دو قسمت مهم پليس شهري و ژاندارمري تقسيم گرديد. پس از انقلاب اسلامي، كميته انقلاب اسلامي نيز به عنوان يكي از اركان مهم حفظ نظم و امنيت داخلي و دفاع از ارزشهاي انقلاب در داخل كشور، به اين مجموعه افزوده شد. در سال 1370 با تصميم مجلس شوراي اسلامي اين سه نيرو در يكديگر ادغام و سيستم پليس واحد به وجود آمد. به دنبال طرح ادغام شهرباني، ژاندارمري ، كميته انقلاب اسلامي و پليس قضايي، دانشگاه پليس نيز به "دانشگاه علوم انتظامي" با سازمان و ساختاري جديد تغيير يافت. اين دانشگاه يكي از مهمترين واحدهاي نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران براي جذب و به كارگيري جوانان شايسته و تربيت و آموزش آنان است. اين دانشگاه در مقطع كارشناسي داراي شاخههاي انتظامي، كشف جرائم، اطلاعات، راهنمايي و رانندگي و خدمات و پشتيباني است و دانشجويان از ترم چهارم، شاخه يا گرايش خود را انتخاب ميكنند. مقطع كارداني علوم انتظامي نيز داراي گرايشهاي راهنمايي و رانندگي و انتظامي است.شاخه انتظامي بخش انتظامي، بخش مأموريتي نيروي انتظامي در پاسگاهها و كلانتريهاي موجود در سطح شهر و روستاها است و دانشجوي انتظامي دانش و مهارت لازم را براي فعاليت در اين بخش بهدست ميآورد.در واقع اولين وظيفه كارشناس انتظامي انجام تمهيداتي براي جلوگيري از جرمخيزي است. براي مثال براي پيشگيري از سرقت، كارشناس انتظامي بايد به مردم هشدارها و اطلاعات لازم را بدهد، هشدارهايي از اين قبيل كه بهتر است درِ خانه را شبها قفل كنند يا شبها، پنجرهها را باز نگذارند. در واقع كارشناس علوم انتظامي با اين هشدارهاي بسيار ساده اما مؤثر، به آموزش عمومي و فرهنگسازي ميپردازد و از جرمخيزي پيشگيري ميكند. پس اولين وظيفه نيروي انتظامي، فراهم كردن شرايط اجتماعي به گونهاي است كه سطح امنيت عمومي بالا برود. البته اين وظيفه تمام متخصصان نيروي انتظامي است اما در شاخه انتظامي، اولين و مهمترين وظيفه، آموزش و پيشگيري است.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس مشترك در شاخههاي مختلف نيروي انتظامي :
سازمان و مديريت و نگرش در مديريت اسلامي، مقدمات علم حقوق، روانشناسي رشد، حقوق اساسي، نقشهخواني، حفاظت اطلاعات ، حقوق جزاي عمومي ، سازمان و وظايف نيروي انتظامي ، تاريخ سياسي معاصر ايران ، گزارشنويسي ، جنگافزارشناسي، جغرافيا ، روانشناسي اجتماعي ، حقوق مدني ، آشنايي با كامپيوتر ، ورزش رزمي ، اصول و قواعد نظامي ، مقابله با سوانح و بلايا ، جنگافزارشناسي نيمهسنگين، عبور از موانع و عمليات اعتماد به نفس، مباني اطلاعات، روشها و فنون تدريس جرائم نيروهاي مسلح، آيين دادرسي كيفري، آيين دادرسي مدني ، حقوق جزاي اختصاصي ، مكانيك اتومبيل ، زبان تخصصي ، كاربرد قانون سلاح ، تاكتيك دسته در آفند و پدافند، امور انتظامي، آشنايي با راهنمايي و رانندگي، شناسايي مين و تلههاي انفجاري ، آشنايي با قاچاق ، مبارزه با مواد مخدر ، كشف علمي جرائم ، دروس تحقيقاتي ، جنگهاي ويژه ، آسيبشناسي و مفاسد اجتماعي ، مخابرات ، جمعآوري ، كنترل اجتماعات، پزشكي قانوني ، تنظيم گزارشات قضايي ،كارورزي .
دروس تخصصي شاخه انتظامي:
جامعهشناسي شهري و روستايي، تاكتيك گروهان ، عمليات در كوير، كوهستان و جنگل، اصول ترافيك ، آيين راهنمايي و رانندگي، حمل بار، مسافر و كار و ابعاد وسايل نقليه ، شمارهگذاري، آزمايشات رانندگي و تصادفات ، وظايف فرمانده پاسگاه در شرايط عملياتي ، عمليات گشتي - كمين و ضد كمين ، اماكن عمومي ، هدايت پاسگاه، دسته و گروهان ، جغرافياي شهري و روستايي .
شاخه كشف جرائم:
بدون شك وظيفه نيروي انتظامي در هر جامعهاي پيشگيري از جرم است، اما هر چقدر كه بر روي پيشگيري كار شود، باز در جامعه جرمهايي اتفاق ميافتد و در اكثر موارد نيز مجرم مشخص نيست و دستگير نميشود. در اين ميان، وظيفه مأمور نيروي انتظامي شاخه كشف جرائم، اين است كه جرم پنهان مانده را كشف و مجرم را دستگير كند؛ يعني كارشناس كشف جرائم بايد صحنه جرم را ببيند، شواهد صحنه را جمعآوري و براساس شواهد، تئوريسازي كند و سپس تئوريهاي مختلف را در كنار هم گذاشته و يك يك آنها را بررسي كند تا به تئوري نهايي برسد و براساس آن تئوري، فرد متهم را پيدا و دستگير كند و از او بازجويي نمايد. در واقع فارغالتحصيلان كشف جرائم، همان كارآگاهها هستند. اين شاخه داراي 5 گرايش آگاهي، تشخيص هويت، مبارزه با جرائم اقتصادي، مبارزه با مواد مخدر و مبارزه با مفاسد اجتماعي است. (گفتني است كه دانشگاه علوم انتظامي هر ساله در تمامي گرايشهاي فوق دانشجو نميپذيرد بلكه با توجه به نياز و ضرورت نيروي انتظامي، گرايشهاي ياد شده ارائه ميشود.)
دروس اصلي مشترك در گرايشهاي مختلف كشف جرائم :
جرمشناسي ، حقوق جزاي عمومي، حقوق جزاي اختصاصي (جرائم عليه اشخاص، جرائم عليه اموال و مالكيت، جرائم عليه امنيت، آسايش و اخلاق عمومي)، آيين دادرسي كيفري، ادله اثبات دعواي كيفري ، حقوق ديپلماتيك و آداب كنسولي ، حقوق مدني، آئين دادرسي مدني ، پزشكي قانوني ، بررسي اصالت اسناد، طرز تشكيل پرونده قضايي،آشنايي با سازمان بينالملل پليس جنايي (اينترپل)، آشنايي با --- و تلههاي انفجاري، جرائم سازمان يافته ، جرائم رايانهاي ، كاربرد رايانه در كشف جرائم ، زبان تخصصي ، مشاهده، توصيف و چهرهنگاري، روانشناسي عمومي، جغرافياي شهري و شهرشناسي، جامعه شناسي جنايي، بزهكاري و اطفال نوجوانان ، احكام تخصصي كشف جرائم ، مباني جامعه شناسي، كارورزي .(با توجه به تعدد گرايشهاي كشف جرائم ، از ذكر واحدهاي تخصصي هر گرايش خودداري شده است.)
شاخه اطلاعات:
همانطور كه از عنوان اين شاخه پيدا است، واحد اطلاعات نيروي انتظامي به فعاليتهاي اطلاعاتي ميپردازد؛ يعني در اين واحد، اطلاعات تمام رفتارهاي اجتماعي كسب ميشود و آمار و ارقام لازم جمعآوري ميگردد.براي مثال، نيروي انتظامي براي آگاهي از برنامه و خط و ربط گروههاي حمل قاچاق مواد مخدر نياز به كارهاي اطلاعاتي دارد. همچنين بسياري از سرقتهاي مسلحانه سازمان يافته و ساختاريافته است؛ نيروي انتظامي براي اطلاع از اين شبكههاي سازمان يافته به كارشناساني احتياج دارد كه به صورت مخفي فعاليت كنند و اطلاعات مختلف را از شبكههاي مفاسد اجتماعي به دست آورند. سپس اطلاعات كامل و جامع را به مراجع علني نيروي انتظامي بدهند تا عمليات لازم، انجام و افراد مورد نظر دستگير شوند. اهميت اين مسأله زماني آشكار ميشود كه توجه داشته باشيم، بخش اصلي نيروي انتظامي، بخش علني آن است و بدون شك نميتوان براي جمعآوري اطلاعات از شبكههاي مفاسد اجتماعي از اين نيروها ياري گرفت. در واقع نيروي انتظامي بدون ياري و همكاري واحد اطلاعات، مثل خودرويي است كه در شب بدون چراغ حركت كند. به عبارت ديگر چراغ هدايت كننده و روشن كننده نيروي انتظامي، واحد اطلاعات است. از همين رو، در اين شاخه بحثهاي اطلاعاتي كشور ـ آنچه به نيروي انتظامي و ساير مردم جامعه مربوط ميشود ـ بررسي و مطالعه ميشود.
دروس اختصاصي شاخه اطلاعات :
سازمان و مديريت اطلاعات، جمعآوري ، حفاظت اطلاعات، عمليات اطلاعات ، بازجويي و مصاحبه ، كشف علمي جرائم ، اماكن عمومي ، ابزارهاي فني اطلاعاتي، آشنايي با كشورهاي همجوار، شناخت تمهيدات امنيتي و اجتماعي، اطلاعرساني، احزاب و گروهكها ، اطلاعات رزمي، بزهكاري اطفال و نوجوانان ، حقوق جزاي اختصاصي ، مباني علم سياست، فعاليتهاي پنهاني و سازمانهاي اطلاعاتي، كارورزي.
شاخه راهنمايي و رانندگي:
شاخه راهنمايي و رانندگي داراي سه گرايش خدمات فني راهور، عمليات انتظامي راهور و مهندسي ترافيك است.گرايش خدمات فني راهور كارشناس خدمات فني راهور، تخصص لازم را براي شمارهگذاري خودروها، صدور كارت ماشين و برگزاري آزمون رانندگي از متقاضيان گواهينامه رانندگي بهدست ميآورد.
دروس مشترك راهنمايي و رانندگي :
ساختار و مقررات استخدامي ناجا ، سازمان و وظايف ردههاي راهور، مقدمه علم حقوق ، حقوق اساسي، جنگافزار شناسي، تيراندازي مشقهاي پاي قبضه ، مباني امور انتظامي، روانشناسي عمومي ، مباني جامعهشناسي،رياضيات پايه ، آييننامه راهنمايي و رانندگي ، كارورزي، جغرافياي شهري و شهرستانشناسي، امور انتظامي راهور ، جامعهشناسي ترافيك، روانشناسي ترافيك، زبان تخصصي، مقررات حمل بار و مسافر، مقررات بينالمللي و كنوانسيونهاي حمل و نقل، حقوق جزاي عمومي، آيين دادرسي كيفري، مسائل حقوقي تصادفات، آشنايي با قانون مجازات اسلامي، كشف علمي جرائم، اصول مهندسي ترافيك ، مهندسي ترافيك، صدور پروانهها و آزمايشها ، شمارهگذاري وسائل نقليه ، معاينه فني وسائل نقليه، احراز اصالت وسائل نقليه، كاربرد فيزيك و مكانيك در تصادفات ، تصادفات ، تصادفات عابر پياده ، كاربرد رايانه در امور راهنمايي و رانندگي، احكام تخصصي .دروس تخصصي خدمات فني راهورشناسايي اسناد مجعول، محيطزيست و ترافيك، آشنايي با انواع وسائل نقليه، آموزش رانندگي عملياتي ، ارزيابي وسائل نقليه ، آشنايي با كاركرد وسائل وتجهيزات معاينه فني.
گرايش عمليات انتظامي راهور:
در اين گرايش دانشجويان اطلاعات لازم را به عنوان افسر پليس خيابانها و جادهها به دست ميآورند؛ يعني كارشناس اين رشته با بازسازي صحنه تصادف وسائل نقليه، مقصر يا مقصران تصادف را شناسايي و خسارت وارد شده را تعيين ميكند همچنين ميتواند عمليات امداد و كمكهاي اوليه را در تصادفات و سوانح انجام دهد.
دروس تخصصي عمليات انتظامي راهور:
شناسايي اسناد مجعول، اصول و مباني شهرسازي، كمكهاي اوليه در تصادفات و سوانح، مهندسي ترابري، آموزش رانندگي عملياتي، پزشكي قانوني، ارزيابي وسائل نقليه ، امور انتظامي راهور(تخصصي)، بازسازي صحنه تصادفات ، آشنايي با مواد مخدر و قاچاق كالا، تعيين خسارت وسائل نقليه.
گرايش مهندسي ترافيك :
در گرايش مهندسي ترافيك، طراحي سيستم ترافيك شهري آموزش داده ميشود و كارشناس اين رشته در هنگام طراحي خيابانها و جادهها مسؤوليت تعيين تقاطعها، ميدانها، دوربرگردانها و خيابانهاي يك طرفه و دو طرفه را بر عهده دارد. همچنين تعيين اينكه در چه ساعتهايي از روز بايد در برخي از خيابانها طرح ترافيك اجرا شود، بر عهده كارشناس مهندس ترافيك است.
دروس تخصصي مهندسي ترافيك:
آمار احتمالات مهندسي، اصول و مباني شهرسازي، محيطزيست و ترافيك ، آشنايي با نرمافزارهاي طراحي، طرح هندسي راه ، ايمني در ترافيك، سيستمهاي حمل و نقل، برنامهريزي حمل و نقل شهري، اقتصاد در ترافيك و حمل و نقل، سيستمهاي هوشمند ترافيك (its) ، مهندسي ترافيك محلي ، مهندسي كنترل ترافيك.
شاخه خدمات و پشتيباني :
كارشناسان شاخه خدمات و پشتيباني كارشناسي علوم انتظامي در بخش اداري نيروي انتظامي فعاليت ميكنند. اين شاخه داراي دو گرايش ارتباطات انتظامي يا مخابرات و نرمافزار كامپيوتر است. با توجه به اين كه گرايشهاي مخابرات و نرمافزار كامپيوتر در گروه آزمايشي رياضي و فني معرفي شده است، از معرفي آنها در اين بخش خودداري شده است.
دروس تخصصي گرايش ارتباطات انتظامي :
فيزيك الكتريسته ، كامپيوتر، رياضيات پايه ، ماشينهاي الكتريكي ،سازمان و وظايف لجستيك ناجا(مخابرات) ، مخابرات و مدارات مخابراتي، مدارهاي الكتريكي، سوئيچينگ،آنتن و انتشار امواج، اصول حفاظت و امنيت مخابرات و جنگهاي الكترونيك، مدارهاي منطقي ، اندازهگيري الكتريكي و الكترونيكي، الكترونيك، مخابرات پيشرفته ، كارگاه برق ماشينهاي الكتريكي، كارورزي.
تواناييهاي لازم :
نيروي انتظامي كشور، يك سازمان نظامي است و دانشجويان اين رشته بايد روحيه نظامي داشته باشند تا در اين رشته موفق گردند. براي مثال، پليس بايد فردي فعال، اجتماعي و قانونمند باشد؛ يعني بر سر قانون مصالحه نكند و نگويد چون فردي پير، جوان يا بيمار است، اگر قانونشكني كرد، اشكالي ندارد. بويژه آن بخش از نيروي انتظامي كه با متخلفان سر و كار دارد، بايد در رعايت قانون بسيار مصمم باشد. يكي ديگر از ويژگيهاي پليس، داشتن صبر و حوصله و متانت و خويشتنداري بسيار است. براي مثال كارشناس عمليات انتظامي راهور در اوج سرماي زمستان و گرماي تابستان، در وسط يك چهارراه بدون هرگونه امكانات رفاهي ميايستد و انجام وظيفه ميكند. بدون شك چنين فردي بايد صبر و تحمل بسياري داشته باشد. همچنين كارشناس كشف جرائم، بدون صبر و حوصله و دقت و موشكافي نميتواند اطلاعات مورد نياز را به دست آورد و مجرم را دستگير كند. شغل نيروي انتظامي يك شغل خدماتي است و مأمور نيروي انتظامي، ارتباط مستقيم با مردم دارد از سوي ديگر اكثر مراجعهكنندگان به نيروي انتظامي، بويژه مراجعهكنندگان به كارشناسان كشف جرائم و انتظامي، افرادي هستند كه از لحاظ روحي شرايط مساعدي ندارند چون يا مجرم هستند يا شاكي. از همينرو، يك پليس بايد انگيزهاي قوي براي خدمت به مردم داشته باشد تا در برخورد با مجرم يا شاكي ميزان خدماتدهي او كاهش نيابد.در ضمن دانشجوي اين رشته بايد بداند كه انجام مأموريتهاي پي در پي در شهرهاي مختلف، يكي از ويژگيهاي شغلي پليس است؛ يعني فردي كه در نيروي انتظامي فعاليت ميكند، امكان دارد امسال در پايتخت باشد و سال ديگر در جنوب، شمال، شرق و يا غرب ايران خدمت كند. همچنين امكان دارد به دليل مأموريتهاي ويژه، مثل مأموريتهاي شبانه يا آمادهباشها، هفتههاي متوالي زندگي روزمره و عادي خود را نداشته باشد. حتي دانشجويان اين دانشگاه نسبت به دانشجويان رشتههاي ديگر، برنامهها و فعاليتهاي بيشتري دارند. به همين دليل دانشجويان علوم انتظامي - چه زن و چه مرد - در طي تحصيل حق ازدواج ندارند و بعد از فارغالتحصيلي نيز به آنها پيشنهاد ميشود قبل از ازدواج، شرايط شغلي خود را براي شريك زندگي خود بگويند تا در آينده دچار مشكل نشوند.درباره ويژگيهاي لازم براي هر گرايش نيز بايد گفت كه دانشجوي علوم انتظامي در تمام شاخهها و گرايشها بايد از قدرت تجزيه و تحليل خوبي برخودار باشد اما اين ويژگي براي دانشجوي كشف جرائم اهميت بيشتري دارد چون كارشناس كشف جرائم بايد بتواند با تجزيه و تحليل مسائل و قدرت خلاقه ذهن خود، مجهوليابي كند. همچنين بايد با مسائل حقوقي كاملاً آشنايي داشته باشد. دانشجوي اطلاعات نيز علاوه بر ويژگيهاي ياد شده، بايد بسيار رازدار باشد تا بتواند به عنوان يك مأمور مخفي، اطلاعات مورد نياز را به دست آورد و وظيفه خود را به نحو احسن انجام دهد.دانشجويان گرايشهاي مخابرات و كامپيوتر نيز بايد در دروس رياضي و فيزيك توانمند باشند. به همين دليل اين دسته از دانشجويان از بين داوطلبان گروه آزمايشي علوم رياضي و فني انتخاب ميشوند.گفتني است كه دانشجويان دانشكده علوم پايه انتظامي جمهوري اسلامي از هر پنج گروه آزمايشي علوم رياضي و فني، علوم تجربي، علوم انساني، هنر و زبانهاي خارجه انتخاب ميشوند و داوطلبان اين رشته بايد علاوه بر شرايط عمومي، شرايط اختصاصي اين دانشكده را داشته باشند.
شرايط اختصاصي دانشكده علوم پايه انتظامي عبارت است از:
داشتن حداقل 17 و حداكثر 21 سال سن براي داوطلبان مرد (داوطلباني كه خدمت وظيفه عمومي را انجام دادهاند، مدت قانوني خدمت وظيفه عمومي به حداكثر سن آنها اضافه خواهد شد) و دارا بودن حداقل 18 و حداكثر 25 سال سن براي داوطلبان زن ، دارا بودن حداقل 170 سانتيمتر قد براي داوطلبان مرد و 160 سانتيمتر براي داوطلبان زن، دارا بودن حداقل معدل كتبي ديپلم 14 براي داوطلبان زن، سپردن تعهد خدمت برابر مقررات نيروي انتظامي، پاسخ دادن به حداقل 10 درصد از سؤالهاي ادبيات فارسي، رياضي و زبان خارجه آزمون سراسري، داشتن سلامت جسمي و روحي كامل. داوطلبان زن اين دانشگاه بايد توجه داشته باشند كه تمام برنامههاي درسي و كلاسهاي عملي و مهارتي كه در اين دانشگاه براي آقايان برگزار ميشود، براي خانمها نيز برگزار ميگردد. براي مثال به منظور تقويت قواي جسماني و كسب مهارتهاي لازم ، ورزشهاي رزمي و دفاع شخصي تحت سه عنوان ورزش رزمي تكواندو، كاراته و جودو ارائه ميگردد. البته مسؤولان دانشگاه انتظار ندارند كه يك خانم با روحيات و خصلتهاي يك مرد، در نيروي انتظامي فعاليت كند، اما داوطلبان زن بايد از آمادگي جسمي و روحي خوبي برخوردار باشند. در ضمن پوشش چادر براي دانشجويان زن دانشكده علوم پايه انتظامي و خانمهاي شاغل در نيروي انتظامي الزامي است.
موقعيت شغلي در ايران :
در نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران، عدهاي از كاركنان داراي مشاغل اداري و عدهاي ديگر داراي مشاغل مأموريتي هستند. براي مثال، كاركنان بخشهاي حسابداري، كامپيوتر، برق و مخابرات در بخش اداري فعاليت ميكنند. به عبارت ديگر فارغالتحصيلان شاخه خدمات و پشتيباني در بخش اداري حضور دارند و فارغالتحصيلان ساير شاخهها و گرايشهاي علوم انتظامي در بخش مأموريتي فعاليت ميكنند.در كل فارغالتحصيلان كارداني دانشكده علوم پايه انتظامي با درجه ستوان سومي و كارشناسان اين دانشكده با درجه ستوان دومي فارغالتحصيل ميشوند و درجات بعدي آنان برابر قوانين و مقررات ناجا خواهد بود. در اين ميان، نوع فعاليت فارغالتحصيلان كارداني نيروي انتظامي بيشتر جنبه اجرايي دارد؛ يعني اين دسته از فارغالتحصيلان بيشتر مجريان برنامهها هستند اما مسؤوليت اصلي كارشناسان نيروي انتظامي، تئوريسازي، برنامهريزي، هدايت و كنترل فعاليتهاي نيروي انتظامي است. البته در حال حاضر به دليل كمبود پرسنل، گاهي اوقات يك كارشناس بايد وظايف كاردان را نيز انجام دهد.گفتني است كه دانشجويان علوم پايه انتظامي ضمن آن كه ماهانه مبلغي به عنوان كمك هزينه تحصيلي دريافت ميكنند از امكانات رفاهي خوابگاه، پوشاك، غذا، دفترچه اتكا و خدمات درماني بهرهمند ميشوند و در طول خدمت از وام خريد مسكن يا يك باب مسكن ملكي برخوردار خواهند شد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 06:59 PM
كتابداري
ديباچه: كشور ايران با جمعيت حدود 70 ميليون كه 48 ميليون نفر از آنها باسواد هستند، كمتر از 1500 كتابخانه عمومي دارد كه تعداد كتاب بهترين و بزرگترين آنها به زحمت به يك ميليون و 500 هزار جلد ميرسد. اين در حالي است كه كشور همسايه ما، آذربايجان، با جمعيت حدود جمعيت ايران ده هزار كتابخانه دارد و در كشورهاي پيشرفته يك كتابخانه براي شروع كار بايد 600 تا 700 هزار جلد كتاب داشته باشد.البته در كشور ما جمعيت استفاده كننده از همين حداقل امكانات نيز بسيار اندك است و كتابخانهها در ايران فعاليت چشمگيري ندارند. در واقع كشور ما با اين كه زماني مهد تمدن و دانش بوده و بزرگترين كتابخانههاي عالم و نفيسترين كتب را داشته است، اكنون در زمينه كتاب و كتابخواني دچار فقر فرهنگي است و كتابخانهها، مراكز ساكن و ساكتي هستند كه فقط در دوران امتحانات دانشآموزان يا دانشجويان، قرائتخانه آنها شلوغ ميشود.بدون شك يكي از علل اصلي اين مشكل، نبود كتابداران متخصص و علاقهمند در كتابخانههاي كشور است.كارشناساني آگاه , با تجربه و تحصيل كرده كه توانايي ارزيابي نيازهاي كتابخانه واحد متبوع خود را داشته باشند و در جريان انتشار كتابهاي جديد و خريد كتابهاي مناسب قرار گيرند. اين افراد بايد قادر به سازماندهي منابع بوده و با فهرستنويسي مناسب امكان دستيابي مراجعه كننده به كتابهاي مورد نظر را فراهم آورند. هدف رشته كتابداري و اطلاعرساني كه در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي كشور ما ارائه ميشود، تربيت همين دسته از متخصصان است. در واقع رشته كتابداري هموار كردن مسير ارتباط ميان دو عنصر كتاب (در معناي وسيع آن كه شامل هر گونه اثري ميشود كه ثبت و ضبط شده باشد) و استفاده كننده از كتاب است. البته براي آن كه بتوانيم اين ارتباط را امكانپذير كنيم بايد نه تنها هر يك از اين دو عنصر را به درستي بشناسيم، بلكه لازم است چگونگي پيوند ميان آن دو را نيز بياموزيم. تمام دروس پايه و اختصاصي در رشته كتابداري (خصوصاً دوره كارشناسي) براساس همين سه وظيفه تدوين شده است؛ يعني دانشجوي اين رشته منابع و متون را ميشناسد، از ويژگيهاي انواع مواد انتشار يافته آگاه ميگردد، محتواي آنها و چگونگي تبديل انديشههاي موجود در ذهن نويسنده به پديدهاي عيني و قابل شناسايي را درك ميكند و قابليتها و تواناييهاي رسانههاي گوناگون از قبيل كتاب (به معناي محدود)، مجله، روزنامه، نوار، لوح فشرده، اينترنت و مانند آنها را درمييابد. از سوي ديگر دروسي نيز در برنامه اين رشته هست كه براي شناخت انسان، چگونگي شكلگيري دانش و معرفت افراد در ذهن آنان، تأثير محيط، فرهنگ و جامعه دانستهها و باورهاي مردم مفيد است. زيرا اگر بخواهيم مواد و منابع براي مراجعان قابل استفاده باشد، بايد مراجعان را به درستي بشناسيم، با محيط فرهنگي آنها آشنا باشيم و نيازهاي اطلاعاتي آنها را تشخيص دهيم. البته دانستن ويژگيهاي كتاب و خواننده يا استفاده كننده به تنهايي براي انجام وظيفه كتابداري كفايت نميكند. بلكه بايد تدابير مربوط به ايجاد ارتباط ميان آن دو را نيز شناخت. براي اين كار لازم است به فرآيند ارتباط آگاه بود و دانست در چه شرايطي ارتباط آسان ميشود و تحت چه شرايطي دچار اختلال ميگردد. پس كتابدار لازم است كه با حوزه ارتباطات نيز كم و بيش آشنا باشد. به همين دليل سه ضلع مثلث كتاب، خواننده و ارتباط ، موضوع مطالعه و پژوهش علاقهمندان اين رشته است و آثاري كه از اين مطالعات برجاي مانده، دستمايه مناسبي براي برنامههاي درسي رشته كتابداري ميباشد.
تواناييهاي لازم :
رشته كتابداري با دانشاندوزي سر و كار دارد. بنابراين هر فردي كه دامنه مطالعات و تتبعات او گستردهتر باشد، قابليت پيشرفت بيشتري در اين رشته دارد. زيرا قناعت به دانستههاي موجود و خود را بينياز از ارتقاء و بهبود دانش و معرفت دانستن، آفتي خطرزا براي رشته كتابداري است. فراگيري آهسته و پيوسته و شكيبايي و بردباري در برخورد با اطرافيان و پرسش كنندگان نيز دو ويژگي عمدهاي است كه دانشجويان اين رشته بايد در خود بپرورانند. اصرار بر تحميل نظرات خود به ديگران و خودداري از شنيدن و تحليل كردن آراء آنان، كتابدار را به تدريج در چارچوب بسته و بدون روزنهاي محبوس ميكند و سبب ميشود كه نه ديگران تاب تحمل او را داشته باشند و نه او بتواند ديگران را تحمل كند. (رشته كتابداري از هر سه گروه آزمايشي رياضي و فني، علوم تجربي و علومانساني دانشجو ميپذيرد.)
موقعيت شغلي در ايران :
با توجه به پيشرفت سريع جوامع انساني و افزايش ميزان انتشارات در زمينههاي مختلف دانش بشري، ايجاد و گسترش كتابخانهها امري الزامي است. از اين رو كتابداري يكي از رشتههايي است كه چشمانداز فرصتهاي شغلي آن بسيار روشن است. كتابخانههاي عمومي در سراسر كشور و كتابخانههاي مدارس در مقاطع مختلف هنوز چشم به راه كتابداراني هستند كه دورههاي دانشگاهي را طي كرده باشند. كتابخانههاي دانشگاهي و تخصصي و مراكز اطلاعرساني نيز هنوز آماده پذيرش فارغالتحصيلان اين رشته هستند. البته بايد به اين نكته نيز توجه داشت كه مراكز و كتابخانههايي كه در صدد استخدام فارغالتحصيلان هستند، افراد شايستهتر را ترجيح ميدهند و اين بر دانشجويان است كه از آغاز ورود به رشته به خودسازي و گسترش دانش و عمق بخشيدن به مهارتهاي خود بپردازند و از اين طريق چشمانداز شغلي خود را پيشاپيش ترسيم نمايند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس مشترك در گرايشهاي كتابداري :
روانشناسي اجتماعي ، روانشناسي عمومي، تاريخ تمدن، مباني جامعهشناسي ، تاريخ ادبيات ايران، تاريخ ادبيات جهان، تاريخ عمومي فلسفه ، متون اختصاصي انگليسي ، متون اختصاصي فرانسه ، متون اختصاصي آلماني ، متون اختصاصي روسي، متون اختصاصي عربي، كتابخانه و كتابداري ، مجموعه سازي، سازماندهي مواد، مرجعشناسي عمومي (فارسي و عربي)، ساختمان و تجهيزات كتابخانه، مواد سمعي و بصري، مواد خدمات كتابخانه براي بزرگسالان نوسواد، مواد خدمات كتابخانه براي كودكان و نوجوانان، ماشيننويسي فارسي ، ماشيننوسي لاتين ، اداره كتابخانه، مرجع شناسي عمومي(لاتين)، اصول كار مرجع ، گزارش نويسي ، كارآموزي.
دروس تخصصي گرايش علوم انساني و اجتماعي:
آمار و احتمالات مقدماتي، مباني كامپيوتر و برنامهنويسي، مباني سازمان و مديريت، مباني علم حقوق، مباني تاريخ اجتماعي ايران، جغرافياي شهري و روستاشناسي، كليات علم اقتصاد، روانشناسي كودك و نوجوان، تاريخ اديان، آشنايي با بانكهاي اطلاعاتي.
دروس تخصصي گرايش فني و مهندسي:
تاريخ علوم، زمينشناسي، رياضيات عمومي، فيزيك عمومي، شيمي عمومي، آمار و احتمالات، فيزيولوژي عمومي، آشنايي با بانكهاي اطلاعاتي علوم پايه، مباني كامپيوتر و برنامهنويسي، برنامهنويسي كاربردي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:01 PM
گروه رياضي:
رشته ي فناوري اطلاعات (IT):
در هزاره سوم، فناوري اطلاعات (IT) به عنوان عمدهترين محور تحول و توسعه در جهان منظور شده است و دستاوردهاي ناشي از آن، آنچنان با زندگي مردم عجين گرديده كه رويگرداني از آن، اختلالي عظيم در جامعه و رفاه و آسايش مردم به وجود ميآورد. براي مثال، كامپيوتري شدن بسياري از امور جاري مردم، انجام بسياري از كارهاي روزمره بانكي با استفاده از اينترنت و شبكههاي ارتباطي در منزل و خانهها، آموزش الكترونيكي و مجازي و عدم نياز به حضور در كلاسهاي درس، توسعه و ترويج تجارت الكترونيكي از نتايج و دستاوردهاي فناوري اطلاعات است؛ عواملي كه هرچند در مراحل اوليه رشد و تكامل قرار دارند اما در همين حد نيز در رفاه و آسايش انسان نقش بسيار مهمي دارند.
از همين رو امروزه تمامي كشورها در زمينه فناوري اطلاعات و عموميت بخشيدن به آن در جامعه تلاشي پيگير دارند. در كشور ما نيز براي تربيت نيروي متخصص و كارآمد در زمينه IT و حركت سريع در اين عرصه, رشته IT در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي ارائه ميشود و در مقطع كارشناسي و كارشناسي ارشد دانشجو ميپذيرد.
فناوري اطلاعات يا IT كه مخفف Technology Information ميباشد, رشتهاي است كه تمام رشتههاي دانشگاهي را ميتواند پوشش دهد. منتها از نظر عملياتي يك رشتة ميان رشتهاي, بين كامپيوتر و صنايع برق است كه در اين ميان امور مربوط به توليد, پردازش, نگاهداشت و عرضه اطلاعات به مباحث كامپيوتري مرتبط ميشود, بحثهاي مديريت اطلاعات و فرآيندهاي آن از سلسله بحثهاي رشته صنايع و رشته برق است و به خصوص گرايش مخابرات, انتقالات مرتبط با اطلاعات و دادهها را برعهده دارد.
IT را ميتوان استفاده بهينه از اطلاعات براي كاربردهاي مختلف دانست, يعني متخصص اين رشته بايد بتواند اطلاعات را جمعآوري, دستهبندي و پردازش كرده و به موقع از آن استفاده نمايد از همين رو كارشناس اين رشته بايد مباني كامپيوتر را بلد باشد. به عبارت ديگر هستـ· اصلي اين رشته همان هسته اصلي مهندسي كامپيوتر است، منتها چون يكي از توانمنديهاي اصلي كارشناسي اين رشته بهرهوري به موقع و صحيح از اطلاعات است؛ دانشجوي IT بايد داراي اطلاعات جنبي در زمينههاي مختلف باشد.
براي مثال, فردي كه ميخواهد از اين تكنولوژي در تجارت الكترونيكي استفاده كند بايد مديريت بداند يا فردي كه ميخواهد از IT در آموزش از راه دور بهره ببرد, بايد با روشهاي آموزش آشنا باشد.
تواناييهاي لازم :
با توجه به ماهيت ميان رشتهاي مهندسي فناوري اطلاعات. دانشجوي اين رشته لازم است كه به دو مبحث علوم مديريت و كامپيوتر علاقهمند باشد. همچنين بايد در رياضي توانمند بوده و قدرت تجزيه و تحليل خوبي داشته باشد. زيرا به گفته «الكساندروف», - رياضيدان و فيلسوف معاصر شوروي - علم رياضي كاربرد فراواني در ساير دانشها, صنعت و در همه زمينههاي مربوط به زندگي بشري دارد.
برخي از استادان اين رشته معتقدند كه آزمون اين رشته بايد به صورت نيمهمتمركز برگزار گردد تا علاقهمندترين و مستعدترين داوطلبان وارد اين رشته گردند. داوطلباني كه پيش از ورود به دانشگاه, با كامپيوتر آشنايي داشته و در اين زمينه توانمند باشند.
موقعيت شغلي در ايران :
اينجا يك شهر الكترونيكي است. شهري كه آموزش, تفريحات, خريد و فروش و بخش قابل توجهي از ارتباطات آن الكترونيكي ميباشد. در اين شهر, فارغالتحصيلان IT حضوري فعال دارند. زيرا از سوار شدن به مترو و تاكسي تا خريد از فروشگاهي كه در آن فروشندهاي حضور ندارد, به صورت الكترونيكي انجام ميگيرد.
اين تصويري از آينده تمامي كشورهاي جهان از جمله كشور ايران است. تصويري كه بيانگر وجود فرصتهاي شغلي فراوان براي فارغالتحصيل IT است. البته يك مهندسي IT نه تنها در آينده, بلكه در حال حاضر نيز فرصتهاي شغلي فراواني دارد.
براي مثال, در حال حاضر وزارت بازرگاني در پي آن است كه سيستم تجارت ايران را مثل كشورهاي پيشرفته, الكترونيكي كند. اين پروژه بسيار پيچيده است و نياز به تعداد قابل توجهي متخصص IT دارد. تا جايي كه اگر تمامي دانشجويان ما وارد بازار كار شوند, باز هم پاسخگوي نياز اين پروژه و پروژههاي مشابه نخواهند بود. حتي در كارهايي سادهتر مثل مكانيزه شدن سيستم يك اداره, نياز به متخصص اين رشته است. كاري كه در بعضي از سازمانها آغاز شده اما هنوز سيستم هيچ سازماني به طور كامل مكانيزه نشده است. به عبارت ديگر در حال حاضر همه چيز به سمت IT پيش ميرود و به همين دليل فارغالتحصيل اين رشته اگر توانمند باشد, بيكار نخواهد ماند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه :
رياضي, معادلات ديفرانسيل , آمار و احتمالات مهندسي , فيزيك , كارگاه عمومي.
دروس اصلي:
ساختمانهاي گسسته , مباني كامپيوتر و برنامهسازي , زبان ماشين و برنامهنويسي سيستم, ساختمان دادهها, مدارهاي منطقي, معماري كامپيوتر, برنامهسازي پيشرفته , سيستمهاي عامل, پايگاه دادهها, طراحي الگوريتمها, مهندسي نرمافزار , شبكههاي كامپيوتري, مباني الكترونيك ديجيتال, هوش مصنوعي, اصول و مباني مديريت, مباني اقتصاد مهندسي, آزمايشگاه شبكه, آزمايشگاه پايگاه دادهها, شيوه ارائه مطالب علمي و فني, زبان تخصصي, آزمايشگاه سيستم عامل.
دروس تخصصي :
مباني فناوري اطلاعات , مهندسي فناوري اطلاعات, تجارت الكترونيكي, مديريت و كنترل پروژههاي فناوري اطلاعات , برنامهريزي استراتژيك فناوري اطلاعات, آموزش الكترونيكي, محيطهاي چند رسانهاي, پروژه فناوري اطلاعات, كارآموزي IT .
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:02 PM
گروه تحصيلي:مشترك بين تمامي گروه ها
رشته ي مديريت:
ديباچه: چگونه ميتوان معضل بيكاري را حل نمود؟ با مسأله سوءاستفاده مالي و فساد اداري چه بايد كرد؟ چرا كاركنان سازمانها، گرفتار دلسردي، يأس و افسردگي ميشوند؟ چرا در تعدادي از سازمانهاي ما از امكانات موجود به خوبي استفاده نميشود؟بسياري از متخصصان علوم گوناگون، به ويژه صاحبنظران علوم انساني درپاسخ به اين سؤالها ميگويند كه كليد معماي مشكلات سازمانهاي هر جامعه "مديريت" است. چون تأمين نيازهاي فني، خدماتي، درماني و تفريحي جامعه، بدون وجود مديران لايق كه بالاترين كارآيي و بهرهوري را داشته باشند، امكانپذير نيست. به همين دليل هر جامعهاي براي فايق آمدن بر مشكلات سازماني خود، قبل از هر چيز بايد به مسأله آموزش صحيح و موثر مديريت توجهي بنيادي داشته باشد. تخصصي كه در بيشتر دانشگاههاي معتبر علوم انساني جهان، تحت عنوان رشته مديريت آموزش داده ميشود. رشته مديريت در كشور ما داراي شاخههاي متعددي است كه از آن جمله ميتوان به مديريت بازرگاني، صنعتي، دولتي، جهانگردي ، بيمه، بيمهاكو، امور گمركي و امور بانكي اشاره كرد و همچنين از شاخههاي تخصصيتري مثل مديريت كميسرياي دريايي يا اداره امور بيمارستانها نام برد.
گرايش مديريت بازرگاني:
يك دانشجوي مديريت بازرگاني به عنوان يك مدير تجاري تحصيلكرده، ميتواند امور تجاري را تفكيك و اداره كند و به ياري قدرت خلاقه خويش در ايجاد بازار جديد، ارائه خدمات متنوع و تازه، ابداع روشهاي جديد در عرضه و توزيع، كارآفرين باشد. فارغالتحصيل مديريت بازرگاني بايد بتواند براي كالاهاي موجود، بازار جديدي پيدا كند يا روشهاي مطلوب توزيع را در سيستم دولتي طراحي نمايد، چون امروزه يكي از بزرگترين مشكلات كشور ما، رساندن محصولات كشاورزي مثل برنج، چاي و مركبات به بازار و به دست مصرفكننده است.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس مشترك در گرايشهاي مختلف مديريت:
اصول حسابداري، رياضيات و كاربرد آن در مديريت، آمار و كاربرد آن در مديريت، كامپيوتر و كاربرد آن در مديريت، اقتصاد خرد، اقتصاد كلان، روش تحقيق در مديريت، مباني سازمان و مديريت، تحقيق در عمليات، مديريت رفتار سازماني، مديريت منابع انساني، حقوق اساسي، مباني مديريت اسلامي، سيستمهاي اطلاعاتي در مديريت.
دروس اصلي و تخصصي گرايش مديريت بازرگاني:
مديريت استراتژيك ، حقوق بازرگاني، حسابرسي، مديريت توليد، مديريت مالي، توسعه اقتصادي و برنامهريزي ، روانشناسي كار، حسابداري صنعتي، بازاريابي و مديريت بازار، تجزيه و تحليل و طراحي سيستم، سازمانهاي پولي و مالي بينالمللي ، بازرگاني بينالمللي ، بازاريابي بينالملل، پول و ارز و بانكداري، سياست پولي و مالي، سيستمهاي خريد و انبارداري توزيع، حقوق بازرگاني بينالملل، تحقيقات بازاريابي، روابط صنعتي، سمينار در مسايل مالي، سمينار در مسايل بازاريابي، بهرهوري و تجزيه و تحليل آن در سازمان.
گرايش مديريت صنعتي:
يكي از علل عدم موفقيت صنايع ما اين است كه اكثر مسؤولين واحدهاي صنعتي؛ فارغالتحصيل مديريتصنعتي نيستند. حضور يك كارشناس مديريت صنعتي كه مسؤوليت نيروي انساني را بر عهده بگيرد، در هر واحد صنعتي ضروري است تا بتواند با استفاده از دانش خويش؛ مشاركت، مهارت و انگيزه نيروي انساني واحد صنعتي مورد نظر را افزايش دهد. مديريت صنعتي داراي سه بعد اصلي فني و تكنيكي، مالي و رفتاري و اجتماعي است. در رشته مهندسي صنايع دانشجويان بيشتر به مطالعه بعد فني و تكنيكي صنايع ميپردازند اما رشته مديريت صنعتي به دو بعد مالي و رفتاري صنايع تأكيد بيشتري دارد.
دروس اصلي و تخصصي گرايش مديريت صنعتي:
مديريت مالي، روانشناسي صنعتي، حسابداري صنعتي، بازاريابي و مديريت بازار ، كنترل كيفيت آماري، سيستمهاي خريد و انبارداري و توزيع، تحقيق در عمليات، كنترل پروژه ، طرحريزي و تعميرات و نگهداري، كارسنجي و روشسنجي، مديريت كارخانه، حفاظت صنعتي، بررسي اقتصادي طرحهاي صنعتي، روابط صنعتي، فنون تجزيه و تحليل و طراحي سيستم، بازاريابي بينالمللي، بهرهوري و تجزيه و تحليل آن در سازمان، پروژه.
گرايش مديريت دولتي
هدف رشته مديريت دولتي، تربيت مديران شايستهاي است كه بتوانند وظايف پنجگانه محوله را به نحو احسن در سازمانها و تشكيلات دولتي كشور انجام دهند. اين وظايف عبارتند از: 1ـ برنامهريزي و اجراي آن. 2ـ سازماندهي يا تقسيم وظايف بين كاركنان يك سازمان به نحوي كه با تقسيم كار بتواند مهارت پرسنل خود را در پرداختن به كارهاي جزئي افزايش دهد. 3ـ عمليات امور استخدامي يا كارگزيني كاركنان جديد. 4ـ هدايت و راهبري. 5 ـ نظارت و كنترل.براي مثال چون در يك بخش دولتي، رقابت وجود ندارد؛ كاركنان تمايل به افزايش ارتقاي خدمات ندارند و اين وظيفه مديريت است كه بتواند در چارچوب قوانين و مقررات دولتي، با خلاقيت و نوآوري خويش، كارآيي و بهرهوري كاركنان را افزايش دهد.
دروس اصلي و تخصصي گرايش مديريت دولتي:
روانشناسي سياسي، جامعهشناسيسازمانها، توسعه اقتصادي و برنامهريزي، مديريت تحول سازماني، حسابداري دولتي، ماليه عمومي و تنظيم خطمشي مالي، فراگرد تنظيم و كنترل بودجه، مديريت سازمانهاي محلي و شهرداريها، مباني مديريت دولتي، مديريت تطبيقي ، مديريت توسعه، مديريت تعاونيها، تصميمگيري و تعيين خطمشي، سير انديشههاي سياسي و تحول نهادهاي اداري، مباحث ويژه مديريت دولتي، حقوق اداري، سازماندهي و اصلاح تشكيلات و روشها، روابط كار در سازمان.
گرايش مديريت جهانگردي:
كشور ايران 1648000 كيلومتر مربع وسعت دارد و هرگوشهاش داراي جلوه و لطفي تازه، رمز و رازي ديگر و زيبايي و صلابتي دو چندان است. اما با وجود اين همه جلوه و جذابيت، تنها سهم اندكي از صنعت سودآور جهانگردي را به خود اختصاص داده است. نتيجه يك نظرخواهي كه از خبرنگاران خارجي به عمل آمده است، نشان ميدهد كه بسياري از آنها بر اين اعتقادند كه مديريت ضعيف يكي از عوامل ركود صنعت جهانگردي در كشور ما است. چون لازمه توسعه و تقويت صنعت جهانگردي، اطلاع از زمينههاي اقتصادي، اجتماعي، جغرافيايي و فرهنگي كشور است تا بتوان امكانات موجود و همچنين مسائل و مشكلاتي كه در راه توسعه اين صنعت وجود دارد، شناسايي كرد و سپس براساس تحقيقات موجود، يك برنامهريزي دقيق و عملي داشت. كاري كه تنها به ياري مديران كارآمد و متخصص در صنعت جهانگردي امكانپذير است؛ تخصصي كه در شاخه مديريت جهانگردي آموزش داده ميشود. يعني متخصص اين رشته در نهايت بايد بداند كه چه نوع جهانگردي را جذب كند؟ چگونه جذب كند؟ و چگونه بازارهاي جهانگردي جديدي براي جذب توريست ايجاد نمايد؟
دروس اصلي و تخصصي گرايش مديريت جهانگردي:
تاريخ و فرهنگ ايران، شناخت روحيات ملل، قوانين و مقررات حقوقي جهانگردي، مباني مردم شناسي جهانگردي، مديريت بازاريابي و تبليغات جهانگردي، اقتصاد جهانگردي، شناخت صنايع دستي ايران ، نقشهخواني و آشنايي با نقشه، جغرافياي جهانگردي ايران، شناخت صنعت جهانگردي ، گذراندن اوقات فراغت، آداب سفر در اسلام، تجزيه و تحليل مسائل اجتماعي در ايران، باستانشناسي ايران ، هنر و معماري ايران، آشنايي با موزههاي ايران، امور مسافرت و صدور بليط، فن راهنمايي، برنامهريزي توسعه جهانگردي ، مطالعات تطبيقي سياستهاي جهانگردي، فرهنگ عامه، زبان انگليسي مكاتبات تخصصي، زبان انگليسي مكالمه، آشنايي با سازمانهاي دولتي ايران، نقش جهانگردي در بسط روابط بينالملل و گسترش منابع اقتصادي كشور، كارآموزي، اصول حسابداري، رياضيات و كاربرد آن در مديريت، آمار و كاربرد آن در مديريت، كامپيوتر و كاربرد آن در مديريت، اقتصاد خرد، اقتصاد كلان، روش تحقيق در مديريت، مباني سازمان و مديريت، تحقيق در عمليات، مديريت رفتار سازماني، مديريت منابع انساني، حقوق اساسي، مباني مديريت اسلامي، مباني سازمان و ديريت، سيستمهاي اطلاعاتي در مديريت.
گرايش مديريت بيمه
بيمه يكي از شاخصهاي توسعه در كشورهاي پيشرفته است، چون هر سرمايهداري كه بخواهد در كشوري سرمايهگذاري كند، بايد اطمينان داشته باشد كه در صورت بروز هرگونه حادثه يا خطري، سرمايه وي مصون خواهد بود. از همينرو در كشورهاي پيشرفته از بيمه به عنوان صنعت بيمه ياد ميكنند. به اين معني كه همزمان با توسعه صنعت، بيمه نيز توسعه خواهد يافت و همچنين بر اين اعتقادند كه هر فردي نميتواند وارد اين صنعت شود بلكه بايد متخصص و دانشآموخته اين صنعت باشد. در كشور ما نيز دانشجوي مديريت بيمه، نحوه اداره سازمانهاي بيمه و چگونگي رفتار با بيمهگذارها را فرا ميگيرد تا بتواند آنها را به بيمهگذاري ترغيب و تشويق كند. همچنين دانشجوي اين گرايش درباره انواع فعاليتهاي بيمه مثل بيمه عمر، ماشين، خدمات درماني و غيره اطلاعات لازم را كسب كرده و چگونگي فعاليت دراين زمينهها را براساس پايه و مباني مديريتي فرا ميگيرد.
دروس اصلي و تخصصي گرايش مديريت بيمه:
حسابداري صنعتي، اصول مديريت بازرگاني، روانشناسي عمومي، جامعهشناسي، توسعه اقتصادي ، حسابرسي ، پول و ارز و بانكداري، حقوق تجارت ، حقوق مدني، اصول بيمه، بيمه اموال، بيمه اشخاص، حسابداري شركتهاي بيمه ، مديريت ريسك و بيمه ، بيمه اتكايي، حقوق بيمه، بازاريابي و مديريت بازار، متون بيمه انگليسي.
گرايش مديريت بيمه اكو :
بيمه اكو يك دانشكده تخصصي است كه در ايران ايجاد شده است و دانشجويان خود را از بين علاقهمندان كشورهاي عضو پيمان منطقهاي اكو انتخاب ميكند. در اين گرايش موضوعات مختلف مديريتي، اقتصادي، حقوقي، حسابداري و تجاري آموزش داده ميشود و دانشجويان درباره نقش بيمه در ايجاد امنيت سرمايهگذاري و امنيت اقتصادي و رفاهي جامعه مطالعه ميكنند. گفتني است تفاوت اين گرايش با مديريت بيمه در آن است كه تمامي دروس گرايش مديريت بيمه اكو به زبان انگليسي است و از همين رو اين دانشكده در مرحله اول ده برابر ظرفيت، دانشجو ميپذيرد و سپس از بين داوطلبان افرادي كه تسلط بيشتري به زبان انگليسي دارند، انتخاب ميكند. همچنين در اين گرايش به قوانين حقوق بينالملل و تجارت بينالملل توجه بيشتري ميشود.
دروس اصلي و تخصصي گرايش مديريت بيمه اكو:
Sociology ، Principles OF Psychology ، Principles OF economics ، Principles OF management ، Callege Algebra ، Applied Mathematics ، Accounting ، Principles of Law، Introduction To Insurance ، Introduction To Computer Sci، Research Methodology ، Micro ECO Analysis ، Macro ECO Analysis، Mathematical Statistics and Probability ، Principles of Insurance ، Operation Research ، Public Finance ، Organizational Behaviour ، Money and Banking ، Management of Human Resources ، Financial Management ، International Econ andrg ، Business Policy ، Legal Aspects of Ins ، Property and Pec. Ins ، Insurance of the Person ، Risk Management ، Marketing and its Ins. Applic، Fundumental of loss surveying /Adjusting ، Ins. Co. Administration and Mat ، Reinsurance ، Econ.DeveLopment and Planning ، System Analysis، Insurance Accounting ، Paperon Ins ، Engineering Ins ، Liability Ins، Maritime Law ، Maritime Hull and Aviation Insurance ، Math Basis of Life Ins ، Life Ins. Agency Org. and Mgt ، Group Life and Health Ins ، Life Ins. Apl and Underwriting .
گرايش مديريت امور گمركي
گمرك در خدمت تجارت جهان است و گرايش مديريت امور گمركي نيز بخشي از مديريت تجاري و بازرگاني است كه در آن نحوه بررسي كالاهاي وارداتي و صادراتي و نحوه تنظيم اظهار نامهها و چگونگي ايجاد تعرفههاي مالياتي آموزش داده ميشود. همچنين دانشجويان ميآموزند براساس سياست اقتصادي كشور، كالاهاي ممنوعه و غيرممنوعه را شناسايي كنند.
دروس اصلي و تخصصي گرايش مديريت امور گمركي:
ماليه عمومي و خطمشي مالي دولتها، اصول بيمه ، حقوق و مقررات مدني، حقوق تجارت، توسعه اقتصادي و برنامهريزي، حسابداري دولتي ، مسايل بانكي و اعتبارات اسنادي، مكاتبات بازرگاني به زبان انگليسي، روشهاي تحقيق و مأخذشناسي، اصول تنظيم و كنترل بودجه دولتي، قوانين و مقررات گمركي ، شيمي كانيها و فلزات، شناخت الياف نسجي و مصنوعات آنها، آشنايي با ماشينآلات و تجهيزات الكتريكي و الكترونيكي، آشنايي با ميراث فرهنگي، آثار هنري و عتيقهجات، مقررات عمومي صادرات و واردات سازمانها و كنوانسيونهاي بينالمللي گمركي، زبان انگليسي تخصصي ، بازرگاني بينالملل ، امور مالي بينالملل، آشنايي با صنعت حمل و نقل، طبقهبندي كالا.
تواناييهاي لازم :
قدرت رهبري، اعتماد به نفس، روابط اجتماعي خوب، توان تجزيه و تحليل و قدرت بيان قوي از ويژگيهاي لازم براي دانشجوي رشته مديريت در تمامي گرايشها است. دانشجوي اين رشته بخصوص در گرايشهاي بازرگاني و صنعتي بايد به مسائل تجاري و اقتصادي و محيط بازار علاقهمند بوده و در دروس رياضي، زبان انگليسي و ادبيات فارسي قوي باشد. همچنين دانشجوي رشته مديريت بخصوص مديريت صنعتي بايد در دروس رياضي و آمار قوي باشد. دانشجوي مديريت جهانگردي نيز لازم است كه به تاريخ و فرهنگ خود و به درس جغرافيا علاقهمند باشد و از روابط اجتماعي خوبي برخوردار بوده و به يك زبان خارجي مثل انگليسي، فرانسه يا عربي مسلط باشد تا بتواند با جهانگردان خارجي به راحتي ارتباط برقرار كند. اين رشته از هر سه گروه آزمايشي علوم رياضي و فني، علوم تجربي و علوم انساني دانشجو ميپذيرد.
موقعيت شغلي در ايران :
يك فارغالتحصيل رشته مديريت نبايد انتظار داشته باشد كه از همان بدو امر به عنوان مدير يك شركت يا كارخانه مشغول به كار گردد. چون بخشي از مطالب و محتواي كلاسهاي مديريت بايد به عنوان تجربه از محيط و سازمانهاي جامعه گرفته شود. بنابراين فارغالتحصيل اين رشته در ابتدا بايد به عنوان يك كارشناس در ردههاي پايينتر وارد بازار كار شده و سپس به مرور پلههاي ترقي را طي كند. در كل فارغالتحصيل مديريت دولتي ميتواند در مؤسسات دولتي و عمومي و خدماتي مشغول به كار گردد. مديريت بازرگاني ميتواند در سازمانهاي اقتصادي و بازرگاني فعاليت كند و مديريت صنعتي براي كار در سازمانهاي صنعتي و توليدي مناسبتر است. به دليل نياز به نيروي كار متخصص در صنعت جهانگردي كشور نيز، تمامي دانشجويان گرايش مديريت جهانگردي جذب بازار كار ميشوند و ميتوانند در دفاتر خدمات مسافرتي به عنوان مدير فني يا تورگردان و يا در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامي مشغول به كار گردند. علاوه بر شركتهاي بيمه دولتي كه به متخصصان رشته مديريت نياز دارند، شركتهاي بازرگاني و حمل و نقل كه در ارتباط با تجارت بينالمللي هستند نيز فارغالتحصيلان گرايش مديريت بيمه را جذب ميكنند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:11 PM
گروه تحصيلي:مشترك بين تمامي گروه ها
رشته :مديريت مالي
ديباچه: با توجه به روندجهاني شدن اقتصاد كشورها، متخصصان مالي كشور، بايستي با نظامهاي مالي جهاني و شيوههاي سرمايهگذاري و ابزارهاي مالي پيشرفته آشنايي داشته باشند تا كشور بتواند موقعيت مالي خود را در دنياي متلاطم امروز تثبيت كند. رشته مديريت مالي در همين راستا ايجاد شده است. در اين رشته دانشجويان با تئوريهاي نوين مديريت مالي و كاربرد آنها آشنا ميشوند و در نهايت ميتوانند با ارائه راهكارهايي براي بسط و توسعه سرمايهگذاري، گامهاي مؤثري در حل مشكلات اقتصادي كشور بردارند. دانشآموختگان مديريت مالي علاوه بر توانايي تجزيه و تحليل و حضور فعال در بازارهاي مالي ميتوانند وضعيت مالي شركتها و مؤسسات را مورد ارزيابي قرار دهند و در اخذ تصميمات مالي مؤثر در سازمانها، نقش اساسي ايفا كنند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس اصلي و تخصصي:
مديريت مالي، پول و ارز بانكداري، بازاريابي و مديريت بازار، مديريت استراتژيك، اقتصاد سنجي مالي، رياضيات و كاربرد آن در مديريت مالي، آمار و كاربرد آن در مديريت مالي، توسعه اقتصادي و برنامهريزي، حقوق بازرگاني، حسابداري صنعتي، اصول مديريت مالي، مباني مديريت سرمايهگذاري، مديريت مالي در ايران، نهادهاي پولي و مالي، نهادهاي پولي و مالي بينالملل، مباني مهندسي مالي، بازار پول و سرمايه، مباني ريسك و مديريت بيمه، برنامهريزي مالياتي، قراردادهاي بيمه، متون مالي، مباني بانكداري و مديريت بانك.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:12 PM
گروه تحصيلي:مشترك
رشته ي مديريت هتلداري
ديباچه: دانشجويان مديريت هتلداري با مشخصات انواع مؤسسات پذيرايي، اصول و معيارهاي انتخاب، شناخت و خريد وسايل و تجهيزات لازم براي مؤسسات پذيرايي، تقسيم كار دراين گونه مؤسسهها، رزرواسيون، منوشناسي و منونويسي، شناخت مواد غذايي و انرژي غذايي آنها، چگونگي نگهداري مواد غذايي، تهيه انواع غذاها، پيش غذاها وشيرينيها، بهداشت مواد غذايي، بهداشت كار و ايمني در محيط آشپزخانه مؤسسات پذيرايي و در كل هرآنچه براي اداره ومديريت صحيح و مناسب يك هتل، متل، رستوان و موارد مشابه ضروري است، آشنا ميشوند.
تواناييهاي لازم :
با توجه به نوع كار فارغالتحصيلان اين رشته، دانشجويان بايد علاوه بر زبان انگليسي به زبان دوم ( يكي از زبانهاي فرانسه، آلماني يا عربي) تسلط داشته باشند. البته در دانشگاه دروسي دراين زمينه ارائه ميشود. همچنين دانشجويان اين رشته بايد از روابط اجتماعي خوبي برخوردار بوده و قدرت تجزيه و تحليل و خلاقيت بالايي داشته باشند.
موقعيت شغلي در ايران :
فارغالتحصيلان مديريت هتلداري ميتوانند در زمينههاي تخصصي صنعت هتلداري مانند واحدهاي پذيرايي و اقامتي, مؤسسات ملي و جهانگردي و شركتهاي حمل و نقل هوايي فعاليت كنند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
اصول سازمان و مديريت، كليات اقتصاد، اصول حسابداري، شناخت و كاربرد كامپيوتر، تاريخ ايران، مباني كشور شناسي، مباني جامعه شناسي، روانشناسي اجتماعي، عوارض و نتايج توريسم، مطالب شرح حال بزرگاني كه مقابر آنان به صورت آثار مليميباشد، شناخت و فرهنگ اقليتهاي ايران.
دروس اصلي :
حقوق كار وتأمين اجتماعي، كار برد كامپيوتر در صنعت جهانگردي و هتلداري، مديريت بازاريابي و تبليغات، اقتصاد جهانگردي، قوانين و مقررات حقوق صنعت جهانگردي و هتلداري، روابط عمومي، شناخت روحيات ملل، تجزيه و تحليل مسائل اجتماعي ايران، مباني مردم شناسي، بهداشت و كمكهاي اوليه، نقشهخواني و آشنائي با نقشهها، جغرافياي جهانگردي عمومي، جغرافياي جهانگردي ايران، شناخت صنعت جهانگردي ، گذراندن اوقات فراغت، زبان دوم ( يكي از زبانهاي آلماني، فرانسه يا عربي)، زبان انگليسي.
دروس تخصصي :
شناخت تأسيسات اقامتي و پذيرايي و تشكيلات آن، حسابداري هتلداري، پذيره، خدمات رستوان، آشپزي، شيرينيپزي، بهداشت مواد غذائي، اصول تغذيه و رژيمهاي غذائي، بهداشت كار و ايمني، محاسبه قيمت تمام شده، شناخت و نگهداري تاسيسات هتل، خانهداري، زبان انگليسي تخصصي، كار آموزي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:13 PM
گروه تحصيلي:انساني،رياضي،تجربي
رشته ي مديريت و بازرگاني دريايي
ديباچه: هدف اين رشته تربيت كارشناس بازرگاني دريايي براي خدمت در ارگانهاي دريايي، حمل و نقلي، تجارت خارجي و برنامهريزي كلان جمهوري اسلامي و ديگر شركتها و مؤسسات خصوصي و دولتي مرتبط با امور مديريت بازرگاني دريايي كشور است. اين رشته داراي سه گرايش مناطق ويژه، گمركي و بندر و كشتيراني ميباشد كه هر گرايش تنها 18 واحد اختصاصي دارد. گفتني است كه اين رشته از بين داوطلبان گروههاي آزمايش رياضي و فني، علوم تجربي و علوم انساني دانشجو ميپذيرد.گرايش مناطق ويژه دانشجويان اين گرايش با اصول و انواع مناطق ويژه تجاري و صنعتي مرزي و دريايي از نقطه نظر اهداف، توليد، اشتغال، مالكيت، منافع، سرمايهگذاري خارجي، عملكرد و ساختار اينگونه مناطق آشنا ميشوند و علل پيشرفت اقتصادي كشورهاي صنعتي پيشرفت و در حال توسعه را مطالعه ميكنند تا بتوانند راههاي پيشبرد و توسعه و جذب سرمايهگذاري را در مناطق ويژه فراگيرند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس مشترك در گرايشهاي مختلف مديريت و بازرگاني دريايي:
روانشناسيكار، اقتصاد خُرد، اقتصاد كلان، اصول حسابداري، رياضيات و كاربرد آن در مديريت، آمار و كاربرد آن در مديريت، كامپيوتر و كاربرد آن در مديريت، روش تحقيق در مديريت، مباني مديريت اسلامي و الگوهاي آن، مباني سازمان و مديريت، مديريت رفتار سازماني، پژوهش در عمليات، حسابداري صنعتي، مديريت توليد، حقوق بازرگاني، پول و ارز و بانكداري، تجزيه و تحليل و طراحي سيستم، بازاريابي و مديريت بازار، مديريت مالي، توسعه اقتصادي و برنامهريزي، سيستمهاي اطلاعاتي مديريت، حسابرسي، زبان تخصصي، بازرگاني بينالمللي، اصول ترابري، مديريت استراتژيك، سياستگذاري حمل و نقل و بازرگاني، اصول حقوق و بيمه دريايي، اقتصاد ترابري، مديريت بينالمللي كالا، كنوانسيونهاي بينالمللي حمل و نقل، گمركي و بازرگاني، مديريت پشتيباني و توزيع.
دروس تخصصي گرايش مناطق ويژه:
پروژه تحقيقاتي، اصول، انواع و نمونههاي مناطق ويژه، توليدي و تجاري، نمونههاي مناطق و بنادر ويژه و مراكز بار، اصول و مباني خصوصيسازي، سرمايهگذاري و توسعه منطقهاي. گرايش گمركيدانشجويان گرايش گمركي با قوانين و مقررات گمركي، مقررات عمومي صادرات و واردات و انواع كالاها و محصولات وارداتي يا صادراتي آشنا ميشوند تا بتوانند امور گمركي را هرچه دقيقتر، سهلتر و بهتر انجام دهند.
دروس تخصصي گرايش گمركي:
پروژه تحقيقاتي، بهره وري سازماني، مديريت پايانهها، قوانين و مقررات گمركي، مقررات عمومي صادرات و واردات، شيمي(كانيها و فلزات)، شناخت الياف و مصنوعات آن، كانتينر و وسايل بار.گرايش بندر و كشتيراني در اين گرايش اصول و وسايل حركت و نگهداري كشتي، اهميت وسايل كمك ناوبري بندري در هدايت ايمن كشتيها، انواع وسايل نگهداري و حمل بار در بنادر و پايانههاي زميني و دريايي، انواع قراردادهاي حمل كالا و خصوصيات حمل و نقل دريايي آموزش داده ميشود تا فارغالتحصيلان اين رشته عمليات حمل و نقل كالا را در بنادر به طور مؤثر و مفيد برعهده بگيرند.
دروس تخصصي گرايش بندر و كشتيراني:
اصول ناوبري، اصول مهندسي دريايي، پروژه تحقيقاتي، بهرهوري سازماني، كانتينر و وسايل حمل بار، مديريت و تداركات بندري، مديريت و تداركات كشتيراني، مديريت فرماندهي كشتي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:14 PM
گروه تحصيلي:تجربي،انساني،رياضي
رشته ي مديريت و كميسر دريايي
ديباچه: تهيه قطعات يدكي كشتي يا لوازم الكترونيكي و مكانيكي موجود در كشتي، سوخت كشتي و مواد غذايي براي كاركنان نيروي دريايي، تقسيمبندي و جا به جايي پرسنل نيروي دريايي، پيشبيني و ارائه طرحهاي آموزش ضمن خدمت كاركنان نيروي دريايي و استخدام نيروي انساني جديد بر عهده افسران كميسر دريايي است. به همين دليل فارغالتحصيلان اين رشته بايد درباره تخصصهاي مختلف نيروي دريايي اطلاعات نسبتاً خوبي داشته باشند تا بتوانند جا به جايي پرسنل نيروي دريايي را به درستي انجام دهند و در تهيه قطعات يدكي دستگاههاي مختلف دچار مشكل نشوند.
تواناييهاي لازم :
تواناييهاي لازم و موقعيت شغلي اين رشته در بخش معرفي رشتههاي دانشگاه علومدريايي امامخميني ذكر شده است. گفتني است اين رشته از بين داوطلبان هر سه گروه آزمايشي رياضي و فني، علومتجربي و علومانساني دانشجو ميپذيرد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه :
روانشناسي كار، حقوق اساسي ، اقتصاد خرد، اقتصاد كلان، اصول حسابداري، رياضيات و كاربرد آن در مديريت، آمار و كاربرد آن در مديريت ، كامپيوتر و كاربرد آن در مديريت ، روش تحقيق در مديريت ، توسعه اقتصادي و برنامهريزي ، مباني مديريت اسلامي و الگوهاي آن .
دروس اصلي و تخصصي:
مباني سازمان و مديريت ، مديريت رفتار سازماني ، مديريت منابع انساني ، تحقيق در عمليات ، حسابداري صنعتي ، مديريت توليد، تجزيه و تحليل و طراحي سيستم ، بازاريابي و مديريت بازار، اصول ناوبري، اصول مهندسي دريايي، تداركات در دريا، مديريت پرسنلي در ارتش، اصول ترابري، مديريت تداركات در ساحل، حقوق دريايي ، اصول بيمه و بيمه دريايي، اقتصاد ترابري، مديريت مالي در ارتش، حسابداري دولتي، سيستم خريد و انبارداري و توزيع، حقوق بازرگاني ، زبان تخصصي، كارآموزي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:14 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي بازرسي فني:
ديباچه: كارشناسان بازرسي فني وظيفه حصول اطمينان از صحت تعميرات، تغييرات و اصلاحات انجام شده را بر عهده دارند. همچنين مسؤوليت حفظ و حراست دستگاهها، ماشينآلات برقي و مكانيكي در مقابل خوردگي، اتفاقات و حوادث ناخواسته و انفجاراتي كه در اثر ضعيف شدن دستگاهها در طول زمان پيش ميآيد، بر عهده اين دسته از متخصصان است.
براي اين كه فارغالتحصيلان اين رشته بتوانند در صنايع پتروشيمي و پليمر حضوري فعال داشته باشند، در دوران تحصيل اطلاعات كاملي در زمينههاي مختلف از جمله موارد زير به دست ميآورند:
1ـ استانداردها و كدهاي طراحي 2- بازرسي فني و بازرسي برق 3- اصول ساختماني و مهندسي و ساخت در صنايع پتروشيمي 4ـ تعيين مشخصات فني دستگاهها و ماشينآلات پتروشيمي 5ـ كاربرد وسايل كنترل و ماشينهاي دوار مكانيكي و برق در واحدهاي صنايع پتروشيمي و پليمر 6ـ انتخاب آلياژهاي فلزي و غيرفلزي و مواد صنعتــي كه بايد از آنها در ساخت دستگاهها، ماشينآلات، لولهها و ... استفاده شـــود 7ـ خوردگي و اكسيداسيون در صنايع مربوط
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
درسهاي پايه و اصلي :
رياضي عمومي، رياضي كاربردي، برنامهنويسي كامپيوتر، فيزيك مكانيك، فيزيك الكتريسيته و مغناطيس، شيمي عمومي، شيمي آلي، شيمي تجزيه، مباني مهندسي برق، بررسي سيستمهاي قدرت، اقتصاد و طرح مهندسي، نقشهكشي صنعتي، استاتيك و مقاومت مصالح، ترموديناميك، ترموديناميك صنعتي، مكانيك سيالات، خواص مواد، انتقال حرارت، موازنه انرژي و مواد، عمليات واحد صنعتي، شيمي فيزيك، شيمي نفت، روشهاي اندازهگيري كميتهاي مهندسي خوردگي در صنايع پتروشيمي، آشنايي با محاسبات ظروف و لولههاي تحت فشار.
دروس تخصصي:
مديريت صنعتي، ايمني در صنايع پتروشيمي، شناخت دستگاهها و ماشينآلات، تكنولوژي فرآيندهاي پتروشيمي، اصول حفاظت محيطزيست، الكتروشيمي، روشهاي جلوگيري از خوردگي، متالورژي فيزيكي، متالورژي مكانيكي، متالورژي جوشكاري و عمليات حرارتي، تستهاي غيرمخرب، حفاظت سيستمهاي قدرت (رله حفاظت)مهندسي ايمني و حفاظت فني متخصصان ايمني و حفاظت وظيفه تشخيص منابع خطر آفرين، اجراي طرحهاي مهندسي مقابله با خطر، آگاهي از منابع آلودگي محيطزيست و راههاي فني مقابله با آن و حفظ و حراست دستگاهها و نيروي انساني در مقابل خطرات مالي و جاني را در صنايع پتروشيمي و پليمر بر عهده دارند.اين دسته از فارغالتحصيلان اطلاعات لازم را در زمينههاي، 1ـ استانداردهاي ايمني كه در طراحي، ساخت و كار با دستگاههاي پتروشيمي به كار ميرود 2- استانداردهاي حفاظت محيطزيست از نظر آلودگيهاي آب و هوا و محيط كار و محيطزيست 3- استانداردهاي آب آشاميدني 4- تصفيه فاضلابهاي صنعتي و بهداشتي و نظارت بر عمليات اجرايي 5- بيماريهاي حرفهاي و ضايعاتي كه در اثر كار درمحيطهاي گوناگون ايجاد ميگردد 6ـ خواص مواد شيميايي خطرناك 7ـ طراحي سيستمهاي ايمني و آتشنشاني به دست ميآورند و ميتوانند در صنايع پتروشيمي و پليمر فعاليت نمايند.
درسهاي پايه و اصلي:
مديريت صنعتي، ايمني در صنايع پتروشيمي، شناخت دستگاهها و ماشينآلات، تكنولوژي فرآيندهاي پتروشيمي، آمار، اصول تصفيه آبها و فاضلابهاي صنعتي، اندازهگيري و كنترل عوامل فيزيكي محيط كار، اندازهگيري و كنترل عوامل شيميايي محيط كار، آلودگي هوا و كنترل آن، آلودگي آب و كنترل آن، ميكروبيولوژي آب و فاضلاب، بيوشيمي، سموم و مواد شيميايي خطرناك، قوانين كار و مقررات عمومي ايمني، اصول طراحي سيستمهاي ايمني و آتشنشاني، بيماريهاي حرفهاي و بهداشت صنعتي، كارآموزي، پروژه، كارگاه عمومي(بسياري از درسهاي اين رشته همراه با آزمايشگاه است).
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:16 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي حمل و نقل ريلي:
ديباچه: مديريت استفاده بهينه از منابع، امكانات و تأسيسات شبكه راهآهن و تجهيزات متحرك ريلي بر عهده مهندس حمل و نقل ريلي است. در حقيقت فعاليت يك مهندس حمل و نقل ريلي به دو بخش عمده قبل از طراحي خط راهآهن و بعد از طراحي خط تقسيم ميشود. كه در مرحله نخست مهندس حمل و نقل ريلي حجم مسافر و كالايي كه در خط مورد نظر جا به جا خواهد شد، پيشبيني كرده و بررسي ميكند كه آيا تأسيس اين خط به صرفه ميباشد يا خير. و در مرحله بعد نيز به طراحي و برنامهريزي حركت قطارها ميپردازد تا تأخير زماني قطارها به پايينترين حد امكان برسد و هزينههاي راهآهن كمتر شود. به عبارت ديگر بخش حمل و نقل ريلي، بخش نرمافزاري راهآهن است. اين رشته شبيه به مهندس صنايع گرايش برنامهريزي وتحليل سيستمها است. چون حدود 120 واحد آن با رشته مهندسي صنايع مشترك است و هدف آن نيز تربيت متخصصاني است كه بتوانند با بهرهگيري از روشهاي سيستماتيك و مدلهاي رياضي، مديريت صنعت راهآهن را بر عهده بگيرند.
تواناييهاي لازم :
دانشجوياني در رشته مهندسي حمل و نقل ريلي موفق ميشوند كه به جامعهشناسي علاقهمند باشند چون اين رشته بيشتر به فاكتورهاي انساني در صنايع ميپردازد تا فاكتورهاي تكنولوژيكي.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه :
رياضي، فيزيك ، استاتيك، شيمي عمومي، معادلات ديفرانسيل، محاسبات عددي، رياضي مهندسي، برنامهسازي كامپيوتر.
دروس اصلي و تخصصي:
مباني مهندسي برق، مباني ارتباطات و علائم الكتريكي، استاتيك و مقاومت مصالح، اصول مديريت و تئوري سازمان ، مباني زيرسازي و روسازي راهآهن، طرح هندسي خط ، اصول حسابداري و هزينهيابي، اصول شبيهسازي، نقشهكشي صنعتي ، تئوري احتمالات و كاربرد آن، تحليل سيستمها، آمار مهندسي ، تحقيق در عمليات، ارزيابي كار و زمان، مهندسي فاكتورهاي انساني، مقررات عمومي حركت، طرح سيستمهاي اطلاعاتي و كنترل مديريت، اقتصاد عمومي، اقتصاد مهندسي، برنامهريزي حمل و نقل، تئوري رفتاري لكوموتيو و واگن، تئوري حركت قطارها، تعرفه و بازرگاني راهآهن، سيستمهاي تخليه و بارگيري ، روشهاي برنامهريزي حركت قطارها، طراحي ايستگاهها و خطوط صنعتي، بررسي فني و اقتصادي انتخاب مسير.
موقعيت شغلي در ايران :
بازار كار مهندسي حمل و نقل ريلي مانند مهندسي ماشينهاي ريلي است با اين تفاوت كه فارغالتحصيل اين رشته ميتواند علاوه بر صنعت راهآهن، موقعيت شغلي يك مهندس صنايع را نيز داشته باشد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:17 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي خط و سازه هاي ريلي
ديباچه: مهندسي خط و سازه هاي ريلي در زمينه طراحي هندسي مسير و زيرسازي و روسازي راهآهن و سازههاي فني گوناگون مانند پل، تونل، ديوار و ترانشه مطالعه ميكند.اين رشته با اين كه داراي نقاط مشتركي با مهندسي عمران است اما وجوه افتراق بسياري نيز با رشته عمران دارد. براي مثال در رشته مهندسي عمران اطلاعاتي در زمينه هيدرولوژي، هيدروليك و سازههاي آبي داده ميشود در حالي كه يك مهندس خط و سازههاي ريلي نيازي به اين اطلاعات ندارد و در عوض بايد در زمينه ناوگان و مسير حركت دروسي را بگذراند همچنين در زمينه زيرسازي و روسازي راهآهن و ابنيه فني اين مسير لازم است كه اطلاعات تخصصي داشته باشد چون ابنيه فني كه در خطوط راهآهن به كار ميرود، تحت تأثير نيروهاي ديناميكي قرار ميگيرند در حالي كه سازههاي متداول، رفتاري غير از اين دارند.
تواناييهاي لازم :
دانشجوي سازههاي ريلي بايد سختكوش، جدي و مقاوم بوده و آمادگي كار در هر شرايطي را داشته باشد چون كار اصلي يك مهندس خط و ابنيه در بيابان، دشت، كوير و كوهستان است و فردي كه وارد اين رشته ميشود بايد به كارهاي اجرايي علاقهمند باشد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه :
رياضي، فيزيك ، استاتيك، شيمي عمومي، معادلات ديفرانسيل، محاسبات عددي، رياضي مهندسي، برنامهسازي كامپيوتر.
دروساصلي و تخصصي:
رسم فني و نقشهكشي، مقررات عمومي حركت، نقشهبرداري و عمليات، مقاومت مصالح، مباني ارتباطات و علائم، مصالح ساختماني ، ديناميك، مباني سير و حركت قطار، تحليل سازهها ، مكانيك خاك، تكنولوژي بتن ، مباني مهندسي برق، طراحي مسير، هيدرولوژي مهندسي، سازه فولادي، سازههاي بتن آرمه، زيرسازي مسير، روسازي راهآهن ، نقشهبرداري مسير و عمليات، پلهاي راهآهن ، تونلسازي، ابنيه مسير، ايستگاه راهآهن، نگهداري خطوط، متره و برآورد پروژه، ماشينهاي ريلي، دستگاه خطوط، پروژه طراحي مسير، بوژي و لكوموتيو، پروژه پلهاي راهآهن.
موقعيت شغلي در ايران :
بازار كار مهندسي خط و سازههاي ريلي مانند مهندسي ماشينهاي ريلي است با اين تفاوت كه فارغالتحصيل اين رشته ميتواند علاوه بر صنعت راهآهن، موقعيت شغلي يك مهندس عمران را نيز داشته باشد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:18 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي دريا
ديباچه: سال 1807 وقتي نخستين كشتي بخار آمريكا بدون بادبان و پارو در جهت مخالف باد و جريان آب از رودخانه "هودسون" بالا رفت. كليه ملوانان و دريانوردان كه براي تماشاي اين چيز عجيب به ساحل رودخانه آمده بودند، دانستند كه آنچه در برابر ديدگانشان در حال حركت است، بزودي جهان آنها را دگرگون خواهد كرد. آنها دانستند كه ديگر ساخت و تعمير يك كشتي، يك فن نيست بلكه يك علم است و هدايت و حفظ چنين كشتياي نيازمند اطلاعات علمي دقيق و بسياري ميباشد و اكنون كه نزديك به دو قرن از آن زمان ميگذرد ما با ناوهايي روبرو هستيم كه گاه نزديك به 340 متر طول و 80 متر عرض دارند. شهرهاي شناوري كه بدون شك ساخت، هدايت و مديريت آنها دانش بسياري را ميطلبد. دانشي كه نميتوان به تجربه و با گذر ايام فرا گرفت بلكه نياز به تحصيلات كلاسيك و دانشگاهي دارد. نيازي كه منجر به تولد رشته مهندسي دريا شده است.رشته مهندسي دريا در كشور ما نيز با اين كه نو پا است داراي اهميت و جايگاه ويژهاي است چرا كه كشور ما در حدود 2600 متر مرز آبي دارد كه 2000 كيلومتر آن در جنوب كشور و به آبهاي آزاد دنيا متصل است. اهميت اين مرز آبي زماني مشخص ميشود كه بدانيم از بين راههاي حمل و نقل زميني، هوايي و دريايي، حمل و نقل دريايي مقرون به صرفهتر است و به همين دليل 90% صادرات غيرنفتي و تقريباً تمامي صادرات نفتي كشور به وسيله كشتيها صورت ميگيرد. همچنين توسعه ناوگان دريايي علاوه بر حمل و نقل كالاهاي مورد نياز كشور، عامل حضور كشور ما در بازار حمل و نقل بينالمللي و كسب درآمدهاي ارزي بيشتري ميگردد. اين رشته داراي سه گرايش مهندسي كشتي، كشتيسازي و دريانوردي است.
گرايش مهندسي كشتي:
مهندسين كشتي به عنوان مدير فني كشتي؛ مسؤول تعمير، نگهداري و راهاندازي موتور كشتي هستند و به همين دليل دانشجويان اين رشته پس از آموزشهاي تئوري يك دوره كارآموزي را بر روي كشتيهاي اقيانوسپيما در خارج از كشور ميگذرانند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس مشترك در گرايشهاي مختلف مهندسي دريا:
رياضي، معادلات ديفرانسيل، محاسبات عددي، فيزيك مكانيك، فيزيك، شيمي و خواص مواد، مباني مهندسي برق، رسمي فني، استاتيك، ديناميك، مقاومت مصالح، ترموديناميك، مكانيك سيالات، طراحي اجزاء و ماشين، انتقال حرارت، كنترل اتوماتيك.
دروس تخصصي گرايش مهندسي كشتي:
شناخت كشتي، الكترونيك ارتباطات، آرشيتكت كشتي، كمكهاي اوليه، دريانوردي و ملواني، ماشين دريايي، صافيهاي فرعي، سيستمهاي انتقال قدرت.
گرايش مهندسي كشتيسازي:
كشتيسازي يك رشته بينرشتهاي است زيرا در ساخت يك كشتي، تخصصهاي متعددي مانند مكانيك، عمران، برق، متالورژي و ... مورد نياز است. در اين ميان مهندس كشتيساز، مسؤوليت طراحي، محاسبات مربوط به بدنه كشتي، ساخت و نظارت بر ساخت كشتي و تعميرات آن را برعهده دارد. در واقع هدف مهندسي كشتيسازي، طراحي كشتيها به نحوي است كه توانايي حمل مقدار معيني بار و مقاومت و حركت در درياي متلاطم را داشته باشد و با سرعت معيني حركت كند. گفتني است كه با به ميدان آمدن كشتيهاي تندرو با بدنههاي جديد و روشهاي جذب انرژي حاصل از جزر و مد امواج آب، افقهاي جديدي را در اين زمينه گشوده است.
دروس تخصصي مهندسي كشتيسازي:
تكنولوژي كشتي، تحليل سازهها، آرشيتكت كشتي (استاتيك)، آرشيتكت كشتي (مكانيك)، ماشينهاي محركه، مهندسي دريا، فيزيك موج، علم مواد و شناخت فلزات، رياضيات مهندسي. (بسياري از درسهاي اين گرايش همراه با آزمايشگاه يا كارگاه است.)
گرايش دريانوردي:
هدايت و رهبري كشتي و مديريت نيروي انساني شاغل بر كشتي وظيفه يك مهندس دريانوردي است. به همين دليل استادان رشته مهندسي دريا معتقدند كه اين رشته را نبايد يكي از گرايشهاي مهندسي دريا به شمار آورد چرا كه يك مهندس دريا به عنوان كاپيتان كشتي مسؤوليت راهبري و مديريت كشتي را برعهده دارد و حرفهاش يك كار فني يا مهندسي نيست. دانشجويان دريانوردي با اين كه تاحدودي مسايل فني را ميخوانند ولي مقدار قابل توجهي از درسهايشان ارتباطي با مسايل فني ندارد. براي مثال مطالعه آب و هوا، جغرافيا و چگونگي يافتن مسيرها از جمله درسهاي اين گرايش است كه ارتباطي با دروس رشتههاي مهندسي ندارد.
تواناييهاي لازم :
يك مهندس كشتي يا دريانوردي به دليل سفرهاي دريايي گاه ماهها در كنار خانوادهاش نيست. همچنين يك مهندس كشتيسازي نيز بايد خود را براي محيطهاي ساحلي تطبيق بدهد. به همين دليل قبل از پذيرش نهايي در رشتههاي فوق از دانشجويان اين گرايش آزمايشات پزشكي كامل به عمل ميآيد كه در اين ميان سلامت دانشجويان دريانوردي بطور دقيق سنجيده ميشود چون اين دسته از دانشجويان نبايد ناتوانيهايي نظير كوررنگي داشته باشند. از نظر علمي نيز دانشجويان مهندسي دريا در هر سه گرايش بايد در دروس رياضي و فيزيك قوي بوده و به زبان انگليسي مسلط باشند. گفتني است داوطلبان دختر از ميان گرايشهاي مهندسي دريا تنها ميتوانند گرايش مهندس كشتيسازي را انتخاب نمايند.
موقعيت شغلي در ايران :
دانشجويان مهندسي كشتي بنا بر سفارش ارگانهاي خاصي همچون "شركت كشتيراني جمهوري اسلامي ايران" پذيرفته ميشوند و از همان ابتدا بورسيه نهادهاي دريايي ميباشند و در نتيجه آينده شغلي آنها تضمين است. در مورد موقعيت شغلي فارغالتحصيلان مهندسي كشتيسازي نيز بايد گفت تنها اگر كارخانه كشتيسازي "صدرا" در بوشهر با تمام ظرفيت خود راهاندازي شود، نياز به 300 الي 400 فارغالتحصيل مهندسي كشتيسازي دارد. كارخانه "نكا" در شمال و "اروندان" در خليجفارس نيز از ديگر كارخانههاي مهم كشتيسازي ايران هستند. علاوه بر كارخانههاي فوق مهندس كشتيساز ميتواند در سازمان بنادر و كشتيراني، وظيفه ساخت سكوهاي شناور را برعهده گرفته يا به عنوان مهندس ناظر بر حـُسن اجراي طرحهاي اجرايي نظارت كند و بالاخره در صنايع دريايي به كارهاي تحقيقاتي بپردازد. فارغالتحصيلان گرايش دريانوردي نيز بورسيه ارگانهاي دريايي كشور هستند و پس از آنكه بر روي آبهاي خارج از كشور دوره كارآموزي خود را گذراندند، در ناوگان ارگان بورسدهنده مثل "كشتيراني جمهوري اسلامي ايران" و "شركت ملي نفتكش" مشغول به كار ميشوند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:22 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي رباتيك:
ديباچه: امروزه كاربرد رباتيك و اتوماسيون دركارخانهها به عنوان يكي از محورهاي اساسي توسعه صنعتي است. رباتها به ويژه در محيطهاي خطرناك نظير فضا، عمق زمين، ته دريا، محيطهاي شيميايي و داراي راديواكتيو، نقش مؤثري در پيشبرد علم وتكنولوژي دارند. از همينرو رشته مهندسي رباتيك با بهرهگيري از امكانات و تواناييهاي مجموعههاي برق و مكانيك دانشگاهها تأسيس شده است.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس اصلي:
زبان تخصصي، الكترومغناطيس، رياضي مهندسي، كارگاه برق، كارگاه جوشكاري و ورقكاري، كارگاه ماشينابزار و ابزارسازي، نقشهكشي صنعتي، استاتيك، مقاومت مصالح، طراحي اجزاء، ديناميك، ديناميك ماشين، مكانيك سيالات، مدارهاي الكتريكي، ماشينهاي الكتريكي مستقيم و متناوب، مدارها منطقي، تجزيه و تحليل سيستمها، سيستمهاي كنترل خطي، پروژه كارشناسي، كارآموزي، رياضي، معادلات ديفرانسيل، برنامهسازي كامپيوتر، محاسبات عددي، فيزيك.
دروس تخصصي:
طراحي مكانيزمها، الكترونيك قدرت و محركهها، رباتيك، اصول ميكروكامپيوترها، ارتعاشات مكانيكي، آزمايشگاه ربات، سنسورهاي ربات، كنترل ربات، سيستمهاي محركه، مدارهاي وابسته، كنترل فازي، شبكههاي عصبي، طراحي ماشين به كمك كامپيوتر، اندازهگيري الكتريكي، ياتاقان و روغنكاري، آزمايشگاه ارتعاشات و ديناميك ماشين، علم مواد، كنترل مدرن. (بسياري از درسهاي اين رشته همراه با آزمايشگاه است)
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:24 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي سيستم:
ديباچه: 480سال قبل از ميلاد وقتي ارتش خشايارشاه با هزاران تيرانداز و كماندار بسيار ماهر به يونان حمله كرد، هيچكس فكر نميكرد ارتش ايران كه در جنگ ترموپيل بر يونانيها پيروز شده و مصريان و قوم آشور را شكست داده بود، در سالامين با شكست مواجه شود. دليل اين امر در آن زمان آن بود كه ارتش ايران با همه عظمت و قدرتش و در اختيار داشتن سربازان ماهر، از انضباط كافي برخوردار نبود و به خوبي ارتش كوچك يونان ساماندهي نشده بود.در واقع حتي 2500 سال پيش نيز سازماندهي و برنامهريزي حرف اول را در جنگ ميزد. اين مسأله امروزه كه جنگ پيچيدهتر و ابزارآلات جنگي پيشرفتهتر شده است، اهميت بيشتري دارد و بدون شك ارتش هيچ كشوري نميتواند بدون ساماندهي و برنامهريزي لازم، امنيت مرزهاي كشور را تضمين كند؛ كاري كه نيازبه اطلاعاتي جامع و دانش گسترده در زمينههاي مختلف دارد. رشته مهندسي سيستم كه در دانشگاه افسري امام علي(ع) وابسته به نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران ارائه ميشود براي تأمين نيروي انساني مورد نياز در همين زمينه ميباشد. متخصصاناين رشته مسائلي از قبيل برنامهريزي، سازماندهي، كنترل و هماهنگي فعاليتها را در راستاي استفاده بهينه و مؤثر از منابع انساني، تجهيزات و تكنولوژي فرا ميگيرند و در نهايت به عنوان فرمانده رستههاي مختلف به كار گمارده ميشوند؛ يعني فرمانده يا رئيس بخش كامپيوتر، بخش الكترونيك، بخش موشكي، بخش وسايل و تجهيزات پيشرفته پرنده ميشوند. چرا كه امروزه نحوه مبارزه با قديم تفاوت كرده است و مخابرات، الكترونيك، ليزر، ماهواره و كنترل سيستمها حرف اول را در مبارزه ميزنند و طبيعي است كه رهبران و فرماندهان ارتش ما نيز بايد به تكنولوژي روز مجهز شوند. رشته مهندسي سيستم در راستاي همين هدف طراحي شده است؛ يعني فارغالتحصيلان اين رشته در نهايت در رستههاي رزمي شامل رسته پياده، رسته توپخانه و موشكها، رسته زرهي و رسته مهندسي رزمي فرمانده ميشوند.
تواناييهاي لازم :
دانشجوي رشته مهندسي سيستم بايد در دروس رياضي و فيزيك قوي باشد تا بتواند فرماندهي رستههاي مختلف نظامي را بر عهده گرفته و به خوبي انجام وظيفه كند. براي مثال فرمانده توپخانه بايد از دانش رياضي خوبي بهرهمند باشد تا بتواند محاسبات پيچيده رياضي و معادلات بالستيكي را انجام دهد. گفتني است كه دانشجويان رشته مهندسي سيستم تنها از ميان داوطلبان مرد مسلمان (شيعه يا سني) گروه آموزشي علوم رياضي و فني و علوم تجربي انتخاب ميشوند. اين افراد بايد رشته مهندسي سيستم را در يكي از اولويتهاي 1 تا 30 فرم انتخاب رشته تحصيلي خود انتخاب كنند. در غير اينصورت كد رشته مذكور كه بعد از اولويت سيام انتخاب شده باشد، حذف خواهد شد. همچنين اين افراد علاوه بر موفقيت در آزمون سراسري بايد در معاينات پزشكي اين دانشگاه پذيرفته شوند؛ يعني قد آنها بايد حداقل 170 سانتيمتر و ديد آنها 8 از 10 باشد و ناراحتي قلبي، مغزي، ضايعه عضوي، كور رنگي و در كل آزردگيهاي جسمي و روحي نداشته باشند. و در نهايت بايد در مصاحبه عقيدتي و حفاظتي اين دانشگاه كه به صورت كتبي و حضوري برگزار ميشود و در آن از اطلاعات عمومي اسلامي، مسائل سياسي و اجتماعي، ميزان پايبندي به اسلام و علاقهمندي به شغل نظاميگري سؤال ميشود، پذيرفته شوند.
موقعيت شغلي در ايران :
يكي از مهمترين دغدغههاي هر جواني، پيدا كردن موقعيت شغلي مناسب است اين مسأله حتي براي قشر تحصيل كرده جامعه نيز مطرح ميباشد از همين رو ورود به رشتهاي كه آينده شغلي آن تضمين شده باشد، از اهميت بسياري برخوردار است. رشته مهندسي سيستم يكي از همين رشتهها است. زيرا دانشجويان آن با درجه ستوان دومي فارغالتحصيل ميشوند و به استخدام ارتش جمهوري اسلامي ايران درميآيند و با گذراندن دورههاي حين خدمت به ترتيب سلسله مراتب فرماندهي را طي ميكنند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
رياضي عمومي ، رياضي مهندسي، معادلات ديفرانسيل، فيزيك ، مباني رايانه و آشنايي با سيستم عامل ، شيمي عمومي، روانشناسي عمومي، مباني جامعهشناسي، اقتصاد عمومي.
دروس اصلي :
مباني مهندسي برق، استاتيك و مقاومت مصالح ، تحقيق در عمليات ، مهمات و شيمي مواد منفجره، مهندسي ماشين، آمار و احتمالات، اصول حسابداري و هزينهيابي، رايانه و برنامهنويسي، حقوق اساسي ، مديريت منابع انساني، اصول مديريت و سازمان، رفتار سازماني، روش تحقيق، تئوري و آناليز تصميمگيري.
دروس تخصصي :
مهندسي سلاح و بالستيك، سيستمهاي صف و ستاد، تجزيه و تحليل سيستمها، استحكامات و مهندسي رزمي، اصول نگهداري و تعميرات ، طرح سيستمهاي اطلاعاتي و كنترل مديريت ، نقشه خواني ، نقشهبرداري، اصول و قواعد اساسي رزم، جغرافياي نظامي ايران و كشورهاي همجوار، زبان تخصصي ، پروژه، كارآموزي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:25 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي شهرسازي:
ديباچه: در سال 1400 هجري شمسي، جمعيت كشور ما به 120 ميليون نفر خواهد رسيد كه 80 درصد اين 120 ميليون نفر در شهرها ساكن ميشوند. يعني كمتر از 20 سال ديگر كشور ايران حدود 96 ميليون شهرنشين خواهد داشت. حال سؤال اينجاست كه آيا براي اسكان و فراهم نمودن امكانات اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي اين 96 ميليون نفر برنامهريزي كردهايم؟ در حال حاضر چطور؟ آيا شهرهاي ما از حداقل استانداردهاي جهان برخوردارند؟ به راستي چه افرادي ميتوانند طرحي جامع براي شهرها و شهركها ارائه دهند و در آرامش روحي و جسمي شهرنشينان نقش مؤثري داشته باشند؟ بدون شك چنين كاري از عهده متخصصان يك رشته برنميآيد، بلكه براي ساماندهي يك شهر نياز به همكاري و همفكري اقتصاددانان، جامعهشناسان، معماران، مهندسين عمران، جغرافيدانان و كارشناسان رشتههاي متعدد ديگر است.در اين ميان متخصص شهرسازي به عنوان سياستگذار و مدير متخصص ، نقش بسيار مهمي را بر عهده دارد. متخصص شهرسازي فردي است كه ميتواند در زمنيه طراحي شهري يا برنامهريزي شهري فعاليت كرده و عامل توسعه شهري شود. دانش شهرسازي به بررسي كليه تحولات اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فيزيكي يك شهر ميپردازد و تلاش ميكند كه روابط موجود در يك شهر را در قالب يك نظام هماهنگ، مديريت و سازماندهي كند و متخصص شهرسازي نيز كسي است كه با مطالعه و بررسي روابط اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي حاكم در شهر، برنامهاي بسامان و مطبوع براي يك شهر ارائه ميدهد. برنامهاي كه تصويرگر سيماي شهر در آينده است.
در اين رشته حداقل 6 محور اصلي وجود دارد كه در برنامهريزي و طراحي شهر سرنوشت ساز است. اين 6 محور عبارتند از:0
ـ برنامهريزي شهري كه عمدتاً بر روي كاربري اراضي متمركز است؛ يعني بررسي ميكند كه ما چگونه فضا و پهنه شهر را به فعاليتهاي مختلف اعم از صنعتي، تجاري و مسكوني اختصاص دهيم. ـ برنامهريزي حمل و نقل ـ برنامهريزي اقتصادي و اجتماعي؛ چون در شهر تنها موضوع مورد بررسي فيزيك شهر نيست بلكه مسأله مهم، جامعه شهري و انسانهايي هستند كه در اين محيط زندگي ميكنند. به عبارت ديگر براي اقشار مختلف كه امكانات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي دارند يا براي اقوام مختلفي كه در مكانهاي مختلف يك شهر زندگي ميكنند، بايد برنامهريزي شود. ـ برنامهريزي شبكههاي زيرساختي مثل آب، برق و تلفن ـ برنامهريزي محيط زيست كه به بررسي خطرات محيط زيست مثل سيل و زلزله ميپردازد و براي مقابله با اين سوانح برنامهريزي ميكند و تأثيرات سوئي را كه انسان بر محيط زيست ميگذارد مطالعه ميكند. ـ طراحي شهري كه به طراحي سهبعدي شهر پرداخته و محور توجه آن مناسبات انسان با محيط فيزيكي خود است. در واقع در طراحي شهري انسان با تمام خصوصيات جسمي، روحي و معنويش مطرح است و هدف آن نيز ارتقاي كيفيت شهر ميباشد.
تواناييهاي لازم :
دانشجوي اين رشته بايد با طراحي و مفاهيم هنري مثل روانشناسي رنگها آشنا باشد و در عين حال به مفاهيم تكنيكي و اصول فني كار مثل نقشهبرداري، رسم فني، پرسپكتيو، هندسه فضايي، مدلسازي، رياضي و مسائل انساني و اجتماعي مثل مباني جامعهشناسي علاقهمندباشد. و بداند كه در طي تحصيل بايد كارهاي تحقيقاتي و عملي بسياري انجام دهد. در ضمن رشته شهرسازي نياز به مطالعه زياد، كارهاي فيزيكي گسترده و برداشتهاي ميداني بسياري دارد به همين دليل دانشجو بايد وقت زيادي را به آن اختصاص دهد. همچنين بايد قدرت تحليل بالايي داشته و در طراحي زبردست باشد.
موقعيت شغلي در ايران :
كشور ما براي توسعه شهري و منطقهاي نياز به 50 هزار برنامهريز شهري و منطقهاي دارد؛ يعني اگر ما بخواهيم به قافله توسعه جهاني نزديك شويم بايد بحث برنامهريزي را باور داشته و در اين زمينه سرمايهگذاري نماييم تا بتوانيم مثل كشور كره با استفاده از منابع برنامهريزي، عقبماندگي خود را جبران كنيم. اما متأسفانه در حال حاضر تواناييهاي متخصصان اين رشته در فرهنگ عمومي جامعه شناخته شده نيست و مسؤولان بين معماري و شهرسازي تمايزي قائل نميشوند. در حالي كه دانش معماران در حد بنا است و آنها در مقياس كلان مداخله نميكنند؛ يعني يك شهر يا يك منطقه را با تمامي ويژگيها و خصوصيات اجتماعي، انساني، اقتصادي، فرهنگي و فيزيكي آن مطالعه نميكنند و به همين دليل نميتوانند در برنامهريزي يا طراحي شهري موفق باشند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
درآمدي بر شهرشناسي، مباني جامعهشناسي، درك و بيان محيط شهري، مباني جغرافيا، مباني اقتصاد، بومشناسي طبيعي و انساني، كاربرد رياضيات در شهرسازي، كارگاه بيان تصويري، كاربرد هندسه در شهرسازي ، زبان تخصصي .
دروس اصلي :
كاربرد نقشهبرداري، كاربرد رايانه در شهرسازي، تاريخ و فرهنگ شهرنشيني جهان، تاريخ و فرهنگ شهرنشيني ايران، آشنايي با مباني معماري وساختمان، مباني مهندسي شبكه حمل و نقل، كارگاه مهندسي شبكه حمل و نقل، مباني مهندسي تأسيسات شهري، كارگاه مهندسي تأسيسات شهري، طراحي و كاربرد نظام اطلاعات ، آمار و روشهاي كمي در شهرسازي ، آشنايي با مصالح و ساخت ، جغرافياي شهري ، جامعهشناسي شهري ، اقتصاد شهري ، كارگاه مطالعات شهري، حقوق و قوانين شهري.
دروس تخصصي:
مباني و روشهاي برنامهريزي شهري ، مباني و روشهاي طراحي شهري ، كارگاه برنامهريزي شهري (كاربري زمين)، كارگاه طراحي شهري، مباني و روشهاي برنامهريزي مسكن ، كارگاه برنامهريزي مسكن، مديريت و سازمان اجرايي شهري ، كارگاه طرحهاي اجرايي ، شناخت فضاهاي شهري ايران ، روش تحقيق در شهرسازي ، كارگاه آماده سازي زمين، كارگاه برداشت كاربري ، طرح نهايي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:27 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي شيمي:
ديباچه: آيا تصور ميكنيد كه مهندسي شيمي؛ يعني حفظ فرمولهاي ريز و درشت و كار در آزمايشگاههاي شيمي؟ آيا فكر ميكنيد كه دانشجويان اين رشته بايد شيفته علم شيمي باشند؟ اصلاً هيچ فكر كردهايد كه چرا فقط داوطلبان گروه رياضي و فني ميتوانند وارد اين رشته شوند؟ آيا ميدانيد كه مهندسي شيمي زائيده ضرورت و نياز صنعت مكانيك، الكترونيك و عمران است؟ براي مثال به مرور زمان صنعت به مهندس مكانيكي احتياج پيدا كرد كه از تحولات و فرآيندهاي شيميايي اطلاع داشته باشد و بتواند دستگاههايي را طراحي كند كه در آنها فرآيندهاي شيميايي اتفاق ميافتد.در نتيجه شروع به تربيت مهندسين مكانيكي كرد كه بيش از معمول تحصيل كردگان اين رشته از علم شيمي مطلع باشند. و اين دسته از متخصصان، همان مهندسين شيمي هستند.اين رشته با 9 گرايش صنايع غذايي، صنايع شيميايي معدني، صنايع گاز، صنايع پتروشيمي، صنايع پليمر، صنايع پالايش، طراحي فرآيندهاي صنايع نفت، بهرهبرداري از منابع نفت و شيميايي سلولزي؛ يكي از رشتههاي گسترده دانشگاهي است. البته در دوره كارشناسي هر يك از گرايشهاي فوق، تنها 12 يا 13 واحد تخصصي دارند و بيشتر واحدهايشان مشترك است. گرايش صنايع شيميايي معدني اكتشاف و استخراج مواد معدني به رشته معدن باز ميگردد، اما فرآوردههاي مواد معدني در حيطه مهندسي شيمي گرايش شيميايي معدني قرار دارد. هر كارخانه توليد مواد غيرآلي مثل سيمان، گچ، شيشه نسوز و ديرگداز داراي يك فرآيند است؛ يعني از زماني كه مواد اوليه وارد كارخانه ميشود تا زماني كه محصول خارج ميگردد، فرآيندي روي آن انجام ميگيرد كه طراحي اين فرآيند برعهده مهندس شيمي صنايع شيميايي معدني است. همچنين توليد هر ماده معدني مثل كودهاي شيميايي معدني، حشرهكشها، نمكها، رنگهاي معدني و حتي لعاب روي كاشيها در حيطه كار مهندس شيمي اين گرايش قرار دارد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس مشترك در گرايشهاي مختلف مهندسي شيمي :
رياضيات عمومي، شيمي عمومي، فيزيك، معادلات ديفرانسيل، ترموديناميك، موازنه انرژي و مواد، رياضيات مهندسي، نقشهكشي صنعتي، برنامهنويسي و شناخت كامپيوتر، شيمي آلي، استاتيك و مقاومت مصالح، مكانيك سيالات، انتقال حرارت، شيمي تجزيه، شيمي فيزيك، انتقال جرم، عمليات واحد ، كنترل فرآيندها، طرح و اقتصاد مهندسي، كاربرد رياضيات در مهندسي شيمي، كارگاه، پروژه يا طراحي پروژه. (بسياري از دروس اين رشته همراه با آزمايشگاه است.)
دروس تخصصي گرايش صنايع شيميايي معدني :
مهندسي احتراق، صنايع شيميايي معدني، عمليات واحد صنعتي مكانيكي.
گرايش صنايع پتروشيمي :
وظيفه مهندسي پتروشيمي، طراحي دستگاهها و فرآيند توليد مواد مختلف از جمله كودهاي شيميايي، شويندهها، فرآوردههاي پليمري (مواد اوليه پلاستيكها، لاستيكها و الياف مصنوعي) و مواد شيميايي (اسيدها، حلالها) از نفت و برشهاي نفتي است. دروس تخصصي دانشجويان اين رشته بيشتر در مورد كاتاليزورهاي صنعتي است كه در رآكتورها به كار ميرود.
دروس تخصصي گرايش صنايع پتروشيمي :
فرآيندهاي پتروشيمي، مقدمات و پالايش، مباني و تكنولوژي پليمر
گرايش صنايع گاز :
عمق چاهي كه براي استخراج گاز زده ميشود، قطر لولهاي كه گاز را از چاه به پالايشگاه يا از پالايشگاه به شبكههاي شهري منتقل ميكند، نحوه انتقال گاز از چاه به پالايشگاه، نحوه گرفتن گازco2 از اين ماده (براي جلوگيري از خورده شدن لولهها)، نحوه شيرين كردن گاز ترش ( گاز اوليهاي كه از چاه استخراج ميشود و قابل مصارف شهري و ... نيست) همه در حيطه فعاليت يك مهندس شيمي گرايش گاز قرار دارد.
دروس تخصصي گرايش صنايع گاز :
انتقال و توزيع گاز، فرآيند گاز، مهندسي احتراق
گرايش صنايع پليمر:
اين گرايش تا سال 1362 يكي از گرايشهاي مهندسي شيمي بود، اما در حال حاضر به عنوان يك رشته مستقل با دو گرايش صنايع پليمري و تكنولوژي و علوم رنگ در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي ارائه ميشود. البته هنوز در تعداد محدودي از دانشگاههاي كشور، مهندسي پليمر يكي از گرايشهاي مهندسي شيمي است و دانشجويان اين گرايش نهايتاً در يكي از زمينههاي پليمر مثل فرايند شكلدهي پليمر يا طراحي واحدهاي صنعتي توليد پليمر تبحر پيدا ميكنند.
گرايش شيميايي سلولزي :
يك مهندس شيمي گرايش شيميايي سلولزي در زمينه تبديل چوب به كاغذ تخصص دارد. به همين دليل نيز محل تحصيل دانشجويان اين رشته در دانشكده فني پرديس 3 واقع در استان گيلان ـ رضوانشهر (چوكا) ميباشد. قسمت عمده چوب از سلولز تشكيل شده است. همچنين ضايعات كشاورزي مثل پوست برنج، سبوس برنج و ضايعات برگ درختان داراي مقادير قابل توجهي سلولز است كه اين ضايعات در بسياري از نقاط به عنوان يك عنصر مزاحم سوزانده شده و باعث آلودگي محيط زيست ميشود. اما امروزه در كشورهاي ديگر از همين ضايعات براي توليد يك نوع سوخت به نام "اتانول" كه در تركيب با بنزين، سوخت بسيار خوبي است؛ استفاده ميشود. و در اين فرآيند مهندسين شيميايي سلولزي نقش بسيار مهمي را برعهده دارند.
گرايش صنايع غذايي :
يكي از كاربردهاي مهندسي شيمي در توليد مواد غذايي و بخشهاي صنايع غذايي مانند ميكروبيولوژي غذا، شيمي غذا و كنترل كيفي صنايع غذايي است. براي مثال در سوپرماركتها و فروشگاهها، مواد غذايي بيشتر به حالت كنسرو وجود دارد كه تهيه اين كنسروها با حفظ اصول ايمني و بهداشتي نياز به يكسري محاسبات دارد كه اين محاسبات توسط يك مهندس شيمي صنايع غذايي انجام ميگيرد. همچنين طراحي دستگاههايي كه فرآيند خشك كردن را انجام ميدهند مثل غذاهاي بچه كه به صورت پودر تهيه ميشود و طراحي دستگاههاي استريليزه، پاستوريزه و منجمدكننده برعهده متخصصين همين رشته است.
دروس تخصصي گرايش صنايع غذايي :
ميكروبيولوژي عمومي، شيمي مواد غذايي، ميكروبيولوژي مواد غذايي، صنايع غذايي، بيوشيمي مواد غذايي، تغذيه وبهداشت
گرايش پالايش :
گرايش پالايش به طراحي پالايشگاهها باز ميگردد. يعني دانشجوي اين گرايش، شيوه طراحي دستگاههايي مثل برجهاي تقطير، دستگاههاي جداكننده مايعات از مايعات و گازها از مايعات را ميآموزد؛ دستگاههايي كه مشتقات ئيدروكربني مثل بنزين و گازوئيل و مواد سنگينتر مثل قير و شويندهها را از نفت خام جدا ساخته و به دست ميآورد.
دروس تخصصي گرايش پالايش :
مهندسي احتراق، مهندسي پالايش، فرآيندهاي پالايش
گرايش بهرهبرداري از منابع نفت :
مهندس بهرهبرداري از منابع نفت مهندسي است كه راهها و روشهاي بهرهبرداري بهينه از مخازن نفت را ارائه ميدهد. در واقع يك مهندس بهرهبرداري از نفت با توجه به نوع مخزن نفت تعيين ميكند كه به ياري كدام يك از روشهاي موجود؛ تزريق گاز، تزريق آب، تزريق مواد پليمري يا ازدياد حرارت ميتوان نفت را راحتتر و مقرون به صرفهتر بهرهبرداري كرد. امروزه اكثر مخازن نفت كشور ما دچار افت فشار شدهاند. به همين دليل نفت به صورت طبيعي به سطح زمين نميرسد و در نتيجه حضور مهندسين بهرهبرداري از منابع نفت، يك ضرورت اجتنابناپذير است.
دروس تخصصي گرايش بهرهبرداري از منابع نفت :
مهندسي مخازن هيدروكربوري، ازدياد برداشت، حفاري و توليد، شبيهسازي مخازن نفتي، خواص ترموديناميكي سيالات نفتي.
گرايش طراحي فرآيندهاي صنايع نفت:
فرآيند يعني عملكرد يا روش و طريقي كه بتوان به ياري آن مادهاي را از حالتي به حالت ديگر تغيير شكل داد و منظور از مهندس طراحي فرآيندهاي صنايع نفت يعني فردي كه روش اين تغيير و تحول را طراحي كند. چون براي تبديل يك ماده از حالت اوليه به حالتي خاص لازم است كه دستگاههايي طراحي شده و محاسباتي انجام بگيرد تا بتوان به نتيجه مطلوب دست يافت. طراحي صنايعي كه بطور مستقيم يا غير مستقيم وابسته به نفت خام يا فرآوردههاي پالايشگاه يا صنايع پتروشيمي است به مهندس شيمي گرايش طراحي فرآيندها مربوط ميشود. يك مهندس شيمي گرايش طراحي فرآيندهاي صنايع نفت، واكنشهاي خاصي را از شيميستها ميگيرد و با توجه به شرايط محيطي، اقتصادي و ... بهترين روش توليد مواد شيميايي و خالصسازي آنها را پيدا كرده و پياده ميكند.
دروس تخصصي گرايش طراحي فرآيندهاي نفت :
فرآيندهاي پالايش نفت و گاز، طراحي برج و مبدل، تعيين مشخصات دستگاهها، سيستمهاي اندازهگيري.
تواناييهاي لازم :
رشته مهندسي شيمي برخلاف تصور عامه مردم بيش از آن كه در ارتباط با علم شيمي باشد همچون رشتههاي مهندسي ديگر در ارتباط با علم رياضي است. به همين دليل يك دانشجوي مهندسي شيمي در درجه اول بايد در درس رياضي قوي باشد و دو درس فيزيك و شيمي در مراحل بعدي قرار دارد. شايد جالب باشد كه بدانيد، دانشجويان مهندسي شيمي نسبت به دانشجويان رشتههاي مهندسي ديگر، تنها 9 واحد بيشتر شيمي ميخوانند. در مقابل، رياضي در اين رشته بسيار اهميت دارد چون يك مهندس شيمي براي طراحي رآكتور، برج و مبدل نياز به دانش رياضي دارد.همچنين دانشجوي اين رشته بايد دقت نظر زيادي داشته باشد زيرا در مهندسي شيمي علاوه بر آزمايشهايي در مقياس بزرگ، آزمايشهايي در مقياس كوچك نيز وجود دارد. براي مثال در شيمي تجزيه، بعضي از آزمايشها در حد ميليونيم "p.p.m" است بدون شك در چنين آزمايشي اگر يك صدم گرم نيز اشتباه بشود، خطا افزايش پيدا كرده و آزمايش به هم ميريزد.
موقعيت شغلي در ايران :
هركارخانه توليدي اعم از كوچك يا بزرگ نياز به يك مهندس شيمي دارد. چون تقريباً تمام فرايندهاي نوين از مواد شيميايي استفاده ميكنند. كشور ما نيز به عنوان يك كشور نفتخيز براي استخراج، پالايش، انتقال نفت و همچنين براي تبديل نفت به فرآوردههاي شيميايي كه داراي ارزش افزوده بسيار زيادي هستند، نياز به مهندسين شيمي دارد. فعاليت در دو بخش مهم صنعت يعني طراحي رآكتورها و طراحي دستگاههايي كه به جداسازي مواد ميپردازند نيز تنها منحصر به مهندسين شيمي ميشود. علاوه بر صنايع نفت و گاز و پتروشيمي، همه كارخانهها از جمله كارخانههاي سيمان، سراميك، صنايع غذايي و حتي نيروگاهها به مهندس شيمي نياز دارند. فارغالتحصيل مهندسي شيمي گرايش صنايع غذايي نيز بطور اختصاصي ميتواند در كارخانههاي توليد مواد غذايي يا داروسازي فعاليت كند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:28 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي صنايع:
ديباچه: "آيا اين بهترين روش است؟" اين سؤالي است كه فكر يك مهندس صنايع را دائماً به خود مشغول ميكند تا به اين وسيله بهترين راه را براي توليد محصول و حل مسائل و مشكلات يك واحد صنعتي يا خدماتي پيدا كند. در واقع فارغالتحصيل اين رشته تلاش ميكند تا با يك نگرش سازمان يافته، مسائل و مشكلات كارخانه را تحليل كرده و به گونهاي عمل كند كه با حداقل ورودي مواد، حداكثر خروجي را داشته باشد. زيرا امكان دارد كه طراحان يك واحد صنعتي وقتي مشغول طراحي ميشوند به مسائل اقتصادي، افزايش بهرهوري و ساير مسائل توجه كافي نداشته باشند، اما يك مهندس صنايع هنگام برنامهريزي براي اداره كارخانهاي كه داراي كارگران زياد و ماشين آلات بسيار است براي مثال به اين مسأله توجه ميكند كه چگونه ميتوان بيكاري ماشينآلات را به حداقل رساند و از نيروي انساني نيز بهترين استفاده را كرد و در ضمن محصول كارخانه كمترين ضايعات را داشته و نگهداري و تعميرات ماشينآلات نيز به بهترين نحو انجام بگيرد. اين رشته در دوره كارشناسي داراي چهار گرايش توليد صنعتي ، تحليل سيستمها، تكنولوژي صنعتي و ايمني صنعتي است. گرايش توليد صنعتي گرايش توليد صنعتي فن بهكارگيري مهارتهاي تكنيكي ـ اقتصادي و استفاده مؤثر و نظاميافته از نيروي انساني، زمان، ماشينآلات، ساختمان و مواد به منظور توليد كالا با كيفيت مطلوب ميباشد. در واقع هدف اين گرايش تربيت مديران توليد واحدهاي صنعتي است.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
ش
دروس مشترك در گرايشهاي مختلف مهندسي صنايع:
رياضي، معادلاتديفرانسيل، برنامهنويسي كامپيوتر، محاسبات عددي، فيزيك ، شيمي عمومي ، مباني مهندسي برق ، اقتصاد مهندسي، نقشهكشي صنعتي ، استاتيك، مقاومت مصالح، علم مواد، اقتصاد عمومي ، اصول حسابداري و هزينهيابي، ارزيابي كار و زمان، طرحريزي واحدهاي صنعتي، برنامهريزي و كنترل توليد، موجوديها ، كنترل پروژه، كنترل كيفيت آماري، تحقيق در عمليات ، روشهاي توليد ، تئوري احتمالات و كاربردهاي آن، آمار مهندسي، آزمايشگاه اندازهگيري دقيق، كارگاه ماشينابزار ، كارگاه عمومي جوش، كارگاه ريختهگري.
دروس تخصصي گرايش توليد صنعتي :
زبان تخصصي، پروژه طراحي ايجاد صنايع، مهندسي فاكتورهاي انساني، برنامهريزي توليد، برنامهريزي و كنترل توليد و موجوديها ، كاربرد كامپيوتر در مهندسي صنايع، برنامهريزي نگهداري و تعميرات، اصول مديريت و تئوري سازمان، پروژه، كارآموزي.
گرايش برنامهريزي و تحليل سيستمها
گرايش برنامهريزي و تحليل سيستمها تا حدودي جنبه نرمافزاري دارد و بيشتر به ارائه راهكار سيستماتيك ميپردازد. در واقع هدف اين گرايش تربيت كارشناساني است كه بتوانند با بهرهگيري از روشهاي جديد و سيستماتيك و مدلهاي رياضي مسائل واحدهاي صنعتي بزرگ را تجزيه و تحليل نموده و بيشترين رهنمودها را براي استفاده از منابع موجود در عملكرد اجزاء تشكيل سيستم ارائه بدهند.
دروس تخصصي گرايش برنامهريزي و تحليل سيستمها:
زبان تخصصي، برنامهريزي حمل و نقل، اصول شبيهسازي، تحليل سيستمها، كاربرد كامپيوتر در مهندسي صنايع، پروژه پاياني، اصول مديريت و تئوري سازمان، كارآموزي، سيستمهاي اطلاعاتي و كنترل مديريت .
گرايش تكنولوژي صنعتي:
گرايش تكنولوژي صنعتي نسبت به گرايشهاي توليد صنعتي و تحليل سيستمها فنيتر بوده و به مهندسي مكانيك نزديكتر ميباشد. هدف اين گرايش تربيت تكنولوژيستهاي كارخانه است.
دروس تخصصي گرايش تكنولوژي صنعتي:
ماشينهاي افزار ، قيد و بندها (جيك و فيكسچر)، طراحي قالب ، كنترل عددي، مونتاژ مكانيكي، عمليات حرارتي، زبان تخصصي، پروژه.
گرايش ايمني:
صنعتي گرايش ايمني صنعتي به مسائل مشكلساز در صنعت از لحاظ ايمني ميپردازد؛ يعني تلاش ميكند تا با اجراي دستورالعملها از خطرات احتمالي جلوگيري كند و در صورت بروز مشكل يا خطري، راهي براي رفع آن پيدا نمايد. از جمله اين مسائل ميتوان به كورهها يا آلودگي هوا اشاره نمود.
دروس تخصصي گرايش ايمني:
ايمني در برق، اعلام و اطفاء حريق، ديگها و ظروف تحت فشار، عوامل شيميايي محيط كار، عوامل فيزيكي محيط كار، حفاظت صنعتي (ايمني صنعتي)، مهندسي احتراق، گازرساني.
تواناييهاي لازم :
اين رشته ارتباط نزديكي با مديريت دارد و دانشجوي آن بايد تواناييهاي مديريتي داشته و قدرت تحليل و درك بالايي داشته باشد. دانشجويان رشته مهندسي صنايع بايد در دو درس رياضي و فيزيك قوي باشند. بخصوص در درس رياضيات جديد كه آمار و احتمالات اين درس تا حدي به مهندسي صنايع مربوط ميشود. همچنين يك دانشجوي مهندسي صنايع بايد از خلاقيت و نوآوري برخوردار باشد.
موقعيت شغلي در ايران :
اين رشته در چند سال اخير جايگاه خود را يافته است و اكثر مسؤولان و متخصصان نيز به اين موضوع واقف شدهاند كه جامعه نياز بسياري به تخصص فارغالتحصيلان اين رشته دارد. چرا كه رشته مهندسي صنايع افراد را براي مديريت پرورش ميدهد و بهترين و نزديكترين رشته به كارهاي مديريتي و برنامهريزي و اداره امور است و اگر قرار باشد براي مديريت بخش توليد يك واحد صنعتي بين مهندس مكانيك، برق و صنايع كه داراي شرايط مساوي هستند، يك نفر را انتخاب كرد، مهندس صنايع اولويت اول را دارد. بنابراين اين رشته از نظر بازار كار مشكلي ندارد.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:29 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي ماشينهاي ريلي:
ديباچه: حدود 400 سال پيش وقتي در معادن زغالسنگ "هارتز" آلمان با تيرهاي چوبي، راهي به شكل ريل ساخته شد تا سگها از طريق اين ريلها مواد استخراج شده را به محل بارگيري حمل كنند، هيچ كس فكر نميكرد كه زماني ريلهاي فولادين تمامي كره زمين را در مينوردند و محل عبور قطارهايي ميشوند كه گاه بيش از 350 كيلومتر در ساعت سرعت دارند و با صرفهترين و ايمنترين روش براي رساندن مسافران و كالاها به مقصد هستند. اين به معناي آن است كه امروزه حمل و نقل ريلي با شكل آغازين و ابتدايي آن بسيار متفاوت است و هر كشوري براي استفاده و حفظ اين صنعت عظيم كه نقش مهمي در توسعه حمل و نقل و در نتيجه پيشرفت كشور دارد، بايد از متخصصان كارآمد در صنعت راهآهن بهره بگيرد.بر همين اساس در سال 76 براي اولينبار در خاورميانه، دانشكده مهندسي راهآهن در دانشگاه علم و صنعت ايران تأسيس شد و در سه رشته مهندسي ماشينهاي ريلي، مهندسي خط و سازههاي ريلي و مهندسي حمل و نقل ريلي دانشجو پذيرفت.در اين ميان مهندسي ماشينهاي ريلي به مطالعه و بررسي كليه فعاليتهاي بخش متحرك صنعت حمل و نقل ريلي ميپردازد. هدف اين رشته تربيت متخصصاني است كه بتوانند طراحي، انتخاب بهينه، بهبود سيستم نگهداري، تعمير، بازسازي و ساخت وسائط نقليه ريلي را بر عهده بگيرند. در واقع مهندس ماشينهاي ريلي يك مهندس خوب مكانيك است كه تخصص ويژه در زمينه راهآهن دارد و به همين دليل آمادگي حل مشكلات صنعت راهآهن مثل مشكلات طراحي و ساخت قطعات را دارد.
تواناييهاي لازم :
دروس رياضي و فيزيك در رشته مهندسي ماشينهاي ريلي مانند ساير رشتههاي مهندسي از اهميت بسياري برخوردار است. اما علاوه بر قوي بودن در دو درس رياضي و فيزيك، دانشجوي اين رشته بايد توانايي مديريت داشته و از روابط اجتماعي خوبي برخوردار باشد. زيرا يك مهندس ماشينهاي ريلي كه برخورد اجتماعي خوبي دارد، ميتواند در محيط كار خود باعث خلاقيت كارگران و كاركناني باشد كه زير نظر او فعاليت ميكنند.
موقعيت شغلي در ايران :
براساس برنامه 5 ساله سوم توسعه كه به تصويب مجلس شوراي اسلامي نيز رسيده است، قرار است كه فعاليتهاي اجرايي راهآهن به مرور به بخش خصوصي واگذار شود و اين به معناي آن است كه صنعت راهآهن به نيروي متخصص بيشتري براي نظارت، مديريت و كنترل پروژه نياز دارد تا راهآهن بتواند به صورت منسجم به كار شركتهاي خصوصي نظارت داشته باشد. بايد توجه داشت كه حيطه شغلي يك مهندس ماشينهاي ريلي به صنعت راهآهن محدود نميشود بلكه فارغالتحصيل اين رشته ميتواند در صنعت ذوبآهن، مترو، بنياد مستضعفان، واگنسازي پارس و كارخانجات مشابه نيز كار كند يا با توجه به شاخه تحصيلي خود به عنوان يك مهندس مكانيك فعاليت داشته باشد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه :
رياضي، فيزيك ، استاتيك، شيمي عمومي، معادلات ديفرانسيل، محاسبات عددي، رياضي مهندسي، برنامهسازي كامپيوتر.
دروس اصلي و تخصصي :
مقررات عمومي حركت، نقشهكشي صنعتي، كارگاه ماشينابزار و ابزارسازي، مقاومت مصالح ، مباني ارتباطات و علائم، مباني مهندسي برق و الكترونيك، ديناميك، ترموديناميك ، كارگاه جوشكاري و ورقكاري، مباني سير و حركت قطار، مباني زيرسازي و روسازي راهآهن، مباني ماشينهاي الكتريكي، مكانيك سيالات، طراحي اجزاء ، علم مواد و شناخت فلزات در راهآهن، انتقال حرارت، ديناميك حركت قطارها، كارگاه تخصصي واگن، راهآهن برقي، كنترل اتوماتيك، طراحي سازه واگن و لكوموتيو، تكنولوژي ساخت و تعمير وسايل نقليه ريلي، طراحي ترمزهاي قطار، كارگاه تخصصي لكوموتيو، طراحي لكوموتيو، طراحي بوژي، پروژه تخصصي، طراحي ماشينهاي ريلي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:30 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي معماري:
ديباچه: خاموش باش و آرام قدم بردار تا جذبه آسماني محراب، صلابت ستونها و منارهها و ظرافت كنگرهها تمامي وجودت را تسخير كند. به دقت نگاه كن و بگذار نوري كه از پس شيشههاي رنگين به داخل ميتابد همه رنگ و تلألؤ خود را ميهمان چشمهايت كند تا تو ببيني كه چگونه زمين و آسمان به هم پيوند ميخورند و سپس گلها و اسليميها در يك بهار هميشگي سر بر ميآورند.اينجا كجاست؟اينجا مسجد امام، هشت بهشت،گنبد قابوس، ارگ بم، سلطانيه يا هر بناي ديگري است كه شاهكار هنر معماري ايرانيان است. هنري كه پر از ابتكار، زيبايي، اصالت، الهام و احترام به طبيعت است و به گرمي موسيقي و به شيريني شعر فارسي است. نه! اشتباه نكن! معماري تنها هنر ساختن بناهاي آجري و گنبدهاي دوار نيست كه بگوئيم عمر آن در هزاره سوم ميلادي به پايان رسيده است بلكه براي ساخت آسمان خراشها، برجها و مجتمعهاي امروز، بيش از حياطهاي پر باغچه ديروز به معماران هنرمند و كارآمد نياز داريم و از همين رو رشته معماري يكي از رشتههاي مهم دانشگاهي است كه امروزه در دانشكدههاي فني يا هنري دنيا تدريس ميشود. اين رشته داراي دو جنبه هنري و فني است. در اين ميان درسهاي طراحي، زيباشناسي و نحوه زيباكردن حجمها، نماها وپلانها به هنر بر ميگردد و دروسي مثل سازههاي بتني و فلزي، مقاومت مصالح، ايستايي، تأسيسات مكانيكي و الكتريكي به جنبه فني اين رشته مربوط ميشود. در اين رشته دروس هنري اهميت بيشتري داشته و دروس علمي و فني در راستاي دروس هنري است. براي مثال يك معمار در طراحي خانه بايد فضاي آرامشبخشي را ايجاد كند تا باعث اضطراب، خستگي و دلتنگي نگردد. كاري كه بيش از رعايت اصول فيزيكي مثل نور و صوت، نياز به آشنايي با اصول زيباييشناسي دارد.
تواناييهاي لازم :
معماري بيش از آنكه علم و تكنيك باشد، ذوق و سليقه و استعداد است و معمار كسي است كه طرحهاي فردياش با نقاشي و مجسمهسازي رقابت كند و در واقع بتواند مجسمهاي كاربردي بسازد. دانشجوي اين رشته علاوه بر توانمندي در طراحي و قدرت تجسم و خلاقيت، لازم است كه در درس رياضي بخصوص در هندسه قوي باشد چون براي آموزش فن و تكنيك معماري بايد دروسي مثل هندسه كاربردي، هندسه مناظر و مرايا و رياضيات و آمار را مطالعه كرد.
موقعيت شغلي در ايران :
با توجه به اين كه در سطح كارشناسي به جنبههاي فني معماري توجه بيشتري ميشود، در نتيجه فارغالتحصيل اين رشته ميتواند به ساختمان سازي (طراحي فني ساختمانهاي مختلف) بپردازد اما فارغالتحصيل كارشناسي ارشد چون جنبههاي هنري معماري را آموزش ديده است ، بيشتر به هنر معماري ميپردازد. مهندس معمار علاوه بر طراحي بناها ميتواند به طراحي و ساخت ماكت و طراحي معماري داخلي بپردازد يا به عنوان ناظر ساخت فعاليت كند. در ضمن فارغالتحصيل معماري آمادگي كار در رشتههاي مرتبط با معماري مثل طراحي صحنه يا طراحي صنعتي را نيز دارد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
هندسه كاربردي، كارگاه مصالح و ساخت، درك و بيان محيط، بيان معماري، هندسه مناظر و مرايا، رياضيات و آمار، انسان، طبيعت، معماري، مقدمات طراحي معماري.
دروس اصلي :
مباني نظري معماري، آشنايي با معماري جهان، برداشت از بناهاي تاريخي، آشنايي با معماري معاصر، نقشهبرداري، تنظيم شرايط محيطي، تأسيسات الكتريكي (نور و صدا)، تأسيسات مكانيكي، مقاومت مصالح و سازههاي فلزي، سازههاي بتني، ايستايي، متره و برآورد، مديريت و تشكيلات كارگاه، مصالح ساختماني، ساختمان، روستا، طرح معماري.
دروس تخصصي:
آشنايي با مباني برنامهريزي كالبدي، تحليل فضاهاي شهري، آشنايي با مرمت ابنيه، طرح معماري، طراحي فني، طرح نهايي.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 07:31 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي مكانيك:
ديباچه: "مكانيك؛ يعني تعمير خودرو و مهندس مكانيك؛ يعني فردي با دستهاي آلوده به بنزين يا روغن ماشين! چنين ديدگاهي را ميتوانيد در بين تعداد قابل توجهي از عامه مردم و حتي داوطلبان آزمون سراسري بيابيد، در حالي كه رشته مهندسي مكانيك به جز يك درس تك واحدي، تقريباً هيچ ارتباطي با شغل مكانيكي ماشين ندارد. البته دانشجويان در اين رشته با اصول طراحي و طرز كار مكانيزمهاي مختلف به كار رفته در اتومبيل به طور اصولي و پايهاي آشنا ميشوند اما به تعمير خودرو نميپردازند. در حقيقت رشته مكانيك بخشي از علم فيزيك است كه با استفاده از مفاهيم پايه علم فيزيك و به تبع آن رياضي به بررسي حركت اجسام و نيروهاي وارد بر آنها ميپردازد و ميكوشد تا با توجه به نتايج بررسيهاي خود، طرحي نو در زمينه فن شناسي وضعيت ارائه دهد و در راه پيشرفت انسان گامي به جلو بردارد.اين رشته را شايد بتوان از نقطه نظر تنوع موضوعات تحت پوشش، جامعترين رشته مهندسي به شمار آورد. چون رشته مهندسي مكانيك در برگيرنده تمامي علوم و فنوني است كه با توليد، تبديل و استفاده از انرژي، ايجاد و تبديل حركت و انجام كار، توليد و ساخت قطعات و ماشينآلات و به كارگيري مواد مختلف درساخت آنها و همچنين طراحي و كنترل سيستمهاي مكانيكي، حرارتي و سيالاتي مرتبط ميباشد.به عبارت ديگر محاسبات فني، مدلسازي و شبيهسازي، طراحي و تهيه نقشهها، تدوين روش ساخت، توليد و آزمايش تمامي ماشين آلات و تأسيسات موجود در دنيا، با تكيه بر تواناييهاي مهندسين مكانيك انجام ميگيرد. مهندسي مكانيك داراي گرايشهاي "طراحي جامدات" ، "حرارت و سيالات" ، "ساخت و توليد" و "مهندسي دريا" است.
گرايش حرارت و سيالات:
در گرايش حرارت و سيالات، عوامل مؤثر بر خواص مختلف حركت سيال بخصوص سيال داغ مطالعه ميشود و اثر عبور سيال بر محيط، مانند نيروهايي كه در نتيجه عبور خود در محل ايجاد ميكند يا طولهاي ناشي از افزايش يا كاهش دما در اعضاي مختلف يك دستگاه، بررسي ميشود. به عبارت ديگر دانشجويان اين گرايش در زمينه تهويه مطبوع، دستگاههاي آب و فاضلاب و گرمكننده ساختمانها مطالعه ميكنند و درباره طراحي نيروگاهها، موتورهاي احتراق داخلي و طراحي انواع موتورهاي درونسوز اتومبيل آموزش ميبينند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس مشترك در گرايشهاي مختلف مهندسي مكانيك:
رياضيات، فيزيك عمومي، شيمي عمومي، برنامهنويسي كامپيوتر، محاسبات عددي، معادلات ديفرانسيل، رياضي مهندسي، مباني مهندسي برق، نقشهكشي صنعتي، استاتيك، ديناميك، مقاومت مصالح، علم مواد، ترموديناميك، مكانيك سيالات، طراحي اجزاء، انتقال حرارت، ديناميك ماشين، ارتعاشات مكانيكي، كنترل اتوماتيك.
دروس تخصصي گرايش حرارت و سيالات:
توربوماشين، توربين گاز و موتور جت، موتورهاي احتراق داخلي، سوخت و احتراق، نيروگاه، تهويه مطبوع، سيستمهاي تبريد و سردخانه، سيستمهاي انتقال سيال، كنترل آلودگي محيط زيست.( بسياري از درسهاي مهندسي مكانيك در گرايشهاي مختلف همراه با آزمايشگاه و كارگاه است.)
گرايش طراحي جامدات:
مهندس طراح جامدات بايد تمامي نيروها و گشتاورهايي را كه به هر عضو ماشين وارد ميشود بررسي كرده و بهترين حالت قطعه مورد نظر را براي تمامي آن نيروها و گشتاورها و همچنين براي داشتن بهترين كارايي به دست آورد و كارايي مناسب آن قطعه را در زمان طولاني تضمين كند. همچنين طراحي سيستم، طراحي ماشينهاي تراش، فرز، چاپ و قسمتهاي تعليق، سيستمهاي انتقال قدرت و ديناميك يك خودرو، توسط مهندسين اين گرايش طراحي ميشود. در ضمن در يك هواپيما قسمتهاي مربوط به فرود، پرواز، كنترل پرواز به نحوي مربوط به طراحي جامدات ميگردد.
دروس تخصصي گرايش طراحي جامدات:
روشهاي توليد و كارگاه، طراحي مكانيزمها، ياتاقان و روغنكاري، روشهاي طراحيمهندسي، طراحي ماشينهاي ابزار و توليد، طراحي بدنه و شاسي خودرو، طراحي ماشين به كمك كامپيوتر، ساخت به كمك كامپيوتر، رباتيك.
گرايش ساخت و توليد:
يك قطعه بايد به چه روشي ساخته شود تا داراي توليدي سريع، ارزان و همچنين كيفيت مناسب و كارايي مطلوب باشد؟ پاسخ به اين سؤال مهم بر عهده مهندسين گرايش ساخت و توليد است. گرايش ساخت و توليد به زمينههاي كاربردي مهندسي مكانيك ميپردازد و مهندس اين گرايش در زمينه شكل دادن فلزات، طراحي قالبها و ساخت قطعههاي گوناگون فعاليت ميكند.
دروس تخصصي مجموعه ساخت و توليد:
قالب و پرس، ماشينهاي كنترل عددي، اندازهگيري، توليد مخصوص، هيدروليك و پنوماتيك
گرايش مهندسي دريا:
دانشجوي مهندسي دريا گرايش كشتيسازي مسائلي از قبيل طراحي بدنه، استحكام بدنه، سيستمهاي پيشرانه، پايداري كشتي در مقابل امواج كناري و جانبي كشتي و طراحي سيستمهاي مربوط به ناوبري را مطالعه ميكند. به عبارت ديگر يك مهندس دريا، مهندس مكانيكي است كه در كاربردهاي دريايي مشغول به كار ميشود. گفتني است اين گرايش تنها در دانشگاه صنعتي شريف ارائه ميشود و در دانشگاههاي ديگر به عنوان يك رشته مجزا مطرح است.
تواناييهاي لازم :
دانشجوي مهندسي مكانيك بايد در دو درس رياضي و فيزيك قوي بوده و همچنين از هوش، استعداد و قدرت تجسم خوبي برخوردار باشد. فعاليت در رشته مهندسي مكانيك بسيار متنوع است و در نتيجه هم دانشجوي علاقهمند به كارهاي تئوريك ميتواند جذب اين رشته شود و در بخشهاي نظري و تئوري فعاليت كند و هم دانشجوي خلاق و علاقهمند به طراحي و ساخت وسايل و دستگاههاي مختلف ميتواند اين رشته را انتخاب نمايد.
موقعيت شغلي در ايران :
توسعه سخت افزاري و رشد مسايل مهندسي، گرايش به سمت توليد داخل و ايجاد تكنولوژي توليد تجهيزات و وسايل در داخل كشور و روي آوردن به خدمات مهندسي در داخل كشور به علت محدوديتهاي ارزي و كاهش درآمدهاي نفتي، باعث رشد چشمگير بازار كار مهندسين مكانيك در ايران شده است. يك مهندس مكانيك در حال حاضر در زمينههاي مختلفي فعاليت ميكند كه از جمله آنها ميتوان طراحي و ساخت ماشينآلات و قطعات آنها، طراحي و ساخت تجهيزات مكانيكي نيروگاهها، طراحي و ساخت تجهيزات و سيستمهاي انتقال و تصفيه آب، سيستمهاي مكانيكي وكنترلي پالايشگاهها و كارخانجات شيميايي، طراحي و ساخت تأسيسات حرارتي و برودتي ساختمانها ، ساخت ماشينآلات تغليظ و بازيافت مواد مثل كارخانجات قند، كاغذ سازي ، سيمان، نساجي، نمك و كنسانتره، طراحي و ساخت وسايل و تجهيزات حمل و نقل زميني، دريايي و هوايي، ساخت تجهيزات دفاعي و ساخت رباتها، بازوهاي مكانيكي و سيستمهاي توليد را نام برد. در ضمن يك مهندس مكانيك ميتواند به عنوان كارشناس و مشاور فني در بانكها، شركتهاي سرمايهگذاري و بيمه و شركتهاي بازرسي و نظارت امور بينالمللي فعاليت كند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 10:08 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي مواد:
ديباچه: رشته مهندسي مواد در مقطع كارشناسي داراي دو شاخه متالورژي و سراميك است.
شاخه متالورژي:
تصور كنيد كه در حال رانندگي در يكي از بزرگراهها هستيد كه ناگهان كاميوني با خودروي شما برخورد ميكند و خسارت سنگيني بر آن وارد ميسازد. چنين برخوردي در حال حاضر علاوه بر صرف هزينهاي قابل توجه و نياز به زماني نسبتاً طولاني براي تعمير، از ارزش خودروي شما خواهد كاست اما اگر بدنه خودرو به طور كامل از جنس آلياژ "Tini" ساخته شده باشد، حداقل براي صافكاري مشكلي نخواهيد داشت چون كافي است كه بدنه خودرو را تا حد معيني حرارت بدهيد تا بدنه تصادفي به سرعت تغيير شكل يابد و شكل اوليه خود را پيدا كند. البته در حال حاضر اين يك خيال پردازي علمي است، اما با پيشرفت روز افزون علم متالورژي به زودي موانع تكنولوژيكي در راه توليد و كاربرد اين آلياژها برطرف ميشود و مقدار زيادي از اين مواد در شكلهاي گوناگون توليد خواهد شد.متالورژي به عنوان يك علم، دانش نسبتاً جواني است كه تنها صد سال از عمر آن ميگذرد و با كشف روشهاي جديد استخراج و تصفيه فلزات، شناسايي مشخصات ساختاري و فيزيكي مواد، فنون جديد شكل دادن و توليد فلزات، متولد شده است. علمي كه به دو بخش كلي متالورژي استخراجي و صنعتي تقسيم ميشود كه البته هر دو بخش مذكور در دانشگاههاي كشور ما نيز به عنوان دو گرايش از رشته مهندس مواد شاخه متالورژي ارائه ميگردد.
گرايش متالورژي استخراجي:
متالورژي استخراجي شامل جداكردن فلزات از سنگ معدن و تصفيه آنها (توليد فلزات)، شناخت انواع كورهها، سوختها و فعل و انفعالات شيميايي ميشود. به عنوان مثال آنچه در كارخانه ذوبآهن اصفهان تا مرحله تهيه شمش آهن خام (چدن) انجام ميشود، عمدتاً مربوط به متالورژي استخراجي است.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس مشترك در شاخههاي مختلف مهندسي مواد:
رياضي، معادلات ديفرانسيل، رياضي مهندسي، محاسبات عددي، مباني و برنامهسازي كامپيوتر، فيزيك، شيمي عمومي، مباني مهندسي برق ، استاتيك، مقاومت مصالح، كريستالوگرافي ، پديدههاي انتقال، شيمي فيزيك مواد، ترموديناميك مواد ، خواص فيزيكي مواد، متالوگرافي، خواص مكانيكي مواد.
دروس تخصصي گرايش متالورژي استخراجي :
انتقال مطالب علمي و فني، ريختهگري، شكل دادن فلزات ، تغليظ مواد معدني ، اصول استخراج فلزات، سينتيك مواد، شيمي تجزيه ، عمليات حرارتي ، خوردگي و اكسيداسيون، انجماد فلزات، مواد ديرگداز. (بسياري از دروس اين رشته همراه با آزمايشگاه است.)
گرايش متالورژي صنعتي:
متالورژي صنعتي عبارت است از روشهاي مختلف توليد مصنوعات فلزي كه مهمترين اين روشها متالورژي پودري، شكل دادن، جوشكاري و ماشينكاري است. همچنين در متالورژي صنعتي خواص و مشخصات فيزيكي، ساختاري و مكانيكي مواد بررسي ميشود.
دروس تخصصي گرايش متالورژي صنعتي :
ريختهگري، انجماد فلزات ، شكل دادن فلزات، خواص مكانيكي مواد ، متالورژي جوشكاري ، متالورژي پودر، روشهاي نوين آناليز مواد، خوردگي و اكسيداسيون، عمليات حرارتي ، استخراج فلزات، انتقال مطالب علمي و فني.
شاخه سراميك:
امروزه سراميك را هنر ساخت ظروف سراميكي و سفالينهها نميدانيم بلكه آن را به صورت علمي وسيعتر از ساخت اينگونه وسايل تعريف ميكنيم. بر اين اساس ميتوان گفت كه سراميك بطور كلي هنر و علم ساختن و به كاربردن اشياء جامدي است كه اجزاء تشكيلدهنده اصلي و عمده آنها مواد غيرآلي و غيرفلزي است يعني علم سراميك علاوه بر سفالينهها شامل انواع چينيها، ديرگدازها، فرآوردههاي رُسي ساختماني، مواد ساينده، لعابهاي چيني، سيمان، شيشه، مواد مغناطيسي غيرفلزي، فروالكتريكها، تك بلورهاي مصنوعي و محصولات پيچيدهتر ديگر ميشود. دانشجويان مهندسي سراميك در طول دوره تحصيلي خود، پس از كسب پايههاي علمي و مهندسي لازم، كليه فرآيندهاي ساخت سراميكها را از مواد اوليه و آماده سازي آن گرفته تا كنترل كيفي محصولات ساخته شده و ارتباط بين ساختمان و خواص اين مواد فرا ميگيرند.
دروس تخصصي شاخه سراميك:
ساختار سراميكها، سينتيك مواد، روشهاي نوين آناليز مواد ، خواص الكتريكي و نوري سراميكها، مواد ديرگداز ، تئوري شيشه ، تئوري پرسلانها، آزمايشگاه چيني، فرآيند ساخت سراميك، انتقال مطالب علمي و فني.
تواناييهاي لازم :
در مهندسي مواد، دو علم شيمي و فيزيك اهميت ويژهاي پيدا ميكند. چرا كه بررسي خواص مواد بدون آشنايي با اين دو علم امكانپذير نيست. دانشجوي اين رشته علاوه بر فيزيك و شيمي بايد از دانش رياضي اطلاعات كافي داشته و قدرت تجزيه و تحليل خوبي داشته باشد. براي مثال با وجود آن كه يك مهندس متالورژي نبايد به فكر پشت ميزنشيني بوده و بايد آمادگي كار در شرايط سخت را داشته باشد، اما بدون شك مهندس اين رشته بيش از توان جسماني خوب نياز به ذهني خلاق و كنجكاو دارد. آشنايي با زبان انگليسي نيز در تمام رشتههاي مهندسي ضروري است. اما در مهندسي سراميك اين ضرورت بيشتر احساس ميشود چرا كه اين رشته نسبتاً جديد است و در نتيجه كتابهاي علمي آن كمتر به زبان فارسي ترجمه شده است.
موقعيت شغلي در ايران :
فارغالتحصيلان متالورژي استخراجي ميتوانند جذب مراكزي شوند كه به فرآيند استخراج و توليد مواد اوليه فلزي (آهني و غيرآهني) از كانههاي مربوط ميپردازند . براي مثال ميتوانند در صنايع نفت و پالايش و همچنين صنايع آهني و غيرآهني مانند ذوب آهن اصفهان، مجتمع مس سرچشمه و آلومينيم اراك فعاليت كنند. فارغالتحصيلان متالورژي صنعتي نيز ميتوانند در مراكزي كه با توليد قطعات فلزي سروكار دارند مانند صنايع ريختهگري، صنايع متالورژي پودر، صنايع فولادسازي، صنايع دفاع، هواپيماسازي، كشتيسازي، تراكتورسازي، خودروسازي و ساخت قطعات مختلف وسايل خانگي از جمله يخچال، كولر، ماشينلباسشويي، تلويزيون و ضبط صوت فعاليت نمايند. در مورد فرصتهاي شغلي مهندس سراميك نيز بايد گفت كه امروزه صنايع سراميك براي رشد اكثر صنايع اهميت بسياري دارند. براي مثال صنايع متالورژي و ساير صنايعي كه با درجه حرارت بالا سروكار دارند، مصرفكننده مواد ديرگداز هستند يا صنايع الكترونيك احتياج به قطعات مختلف سراميكي با خواص الكترونيكي و مغناطيسي مطلوب دارند. همچنين صنايع اتومبيلسازي، صنايع ساختماني، صنايع توليد نيرو، مخابرات و بالاخره هر خانه و خط توليد هر كارخانهاي نياز به فرآوردههاي سراميكي دارد. در حال حاضر كشور ما كارخانههاي عمده كاشيسازي، چينيسازي، توليدكننده مواد نسوز، توليدكننده سراميكهاي الكتريكي، شيشهسازي، آجرسازي و سيمان دارد كه فارغالتحصيلان رشته سراميك ميتوانند در آنها مشغول به كار گشته و به افزايش كارايي و راندمان كارخانه و همچنين بهبود كيفيت محصول آن كمك نمايند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 10:13 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي نفت:
ديباچه: حيات در كره زمين كه مدام در جنب و جوش و حركت است، بيشترين انرژي جنبشي، گرمايي و شيميايي خود را از نفت ميگيرد. در واقع به ياري اين ماده حياتي است كه كوچكترين موتور ماشين تا غولآساترين ناوگانهاي سنگين به حركت در ميآيد و هزاران نوع توليدات و مصنوعات صنايع سنگين و جديد پتروشيمي، كودهاي شيميايي، فرآوردههاي دارويي، پارچهها و الياف مصنوعي، پلاستيكها، چسبها، فرآوردههاي بهداشتي و آرايشي و پوششهاي استحفاظي ساخته ميشود. خوشبختانه كشور ما كه در دل خليج نفت خيز فارس آرميده است، به عنوان يكي از منابع و معادن بزرگ نفت و گاز جهان به شمار ميرود. از همين رو تربيت نيرو انساني متخصص و كارآمد براي بهرهبرداري درست و بهينه از اين سرمايه خداداد و جوابگويي افراد به نيازهاي آتي صنعت نفت كشور، بسيار ضروري است. به همين منظور مجموعه كارشناسي مهندسي نفت كه داراي چهار گرايش مهندسي اكتشاف نفت، مهندسي استخراج نفت ـ مخازن نفت، مهندسي استخراج نفت ـ حفاري و مهندسي استخراج نفت ـ بهرهبرداري از منابع نفت ميباشد، در دانشگاه صنعت نفت از سال 1378 داير شده است. اساس دروس اين رشته در همه گرايشها مبتني بر مكانيك سيالات، ديناميك گازها، ترموديناميك سيالات، انتقال جرم و اقتصاد مهندسي است و هدف آن تربيت مهندسين كارآمدي است كه بتوانند روشهاي بهينه بهرهبرداري از منابع نفت و گاز را طراحي و اجرا كنند.
گرايش مهندسي اكتشاف :
اولين مرحله براي بهرهبرداري يا برداشت نفت، كشف حوزههاي نفتي است كه اين كار توسط لرزه نگاري انجام ميگيرد. مهندسين اكتشاف، امواج صوتي را به اعماق زمين فرستاده و سپس امواج برگشتي را اندازهگيري و پردازش ميكنند تا به وجود يا عدم وجود نفت در درون زمين پي ببرند. اين گرايش ارتباط نزديكي با زمينشناسي دارد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس مشترك در گرايشهاي مختلف مهندسي نفت:
رياضي عمومي، معادلات ديفرانسيل، رياضيات مهندسي، شيمي عمومي، شيمي آلي، فيزيك، برنامهنويسي كامپيوتر، زمينشناسي عمومي، موازنه انرژي و مواد، استاتيك و مقاومت مصالح، ترموديناميك، مكانيك سيالات، انتقال حرارت، كنترل فرآيندها، زمينشناسي نفت ، مباني فرآيندهاي صنايع نفت، خواص سنگهاي مخزن، خواص سيالات مخزن، كارگاه عمومي ، كاربرد رياضيات در مهندسي شيمي، مباني چاه آزمايي، نمودارگيري چاه ، مهندسي مخازن، زمينشناسي ساختمان.
دروس تخصصي گرايش مهندسي اكتشاف :
ژئوفيزيك، ژئوشيمي آلي (نفت)، تخمين و ارزيابي ذخاير نفتي، زمينشناسي ايران و مناطق همجوار، روشهاي افزايش برداشت از مخازن، عمليات زمينشناسي ايران، مهندسي مخازن نفت، ميكروپالئونتولوژي، اصول حفاري، گل حفاري و سيمانكاري چاهها، زمينشناسي نفت، چاهنگاري، زمينشناسي مهندسي، زمين ساخت، مكانيك محيطهاي ناپيوسته سنگي، زمينشناسي مناطق دريايي، زمينشناسي عمومي، سنگشناسي (رسوبي ـ آذرين و دگرگوني)، كانيشناسي، برداشت زمينشناسي، زمينشناسي ساختماني، فتوژئولوژي و سنجش از راه دور، پتروفيزيك،مكانيك سيالات، فسيلشناسي(ديرينهشناسي )، رسوبشناسي، چينهشناسي، بررسي فني ـ اقتصادي، مباني مهندسي نفت، زمينشناسي زيرزميني.
گرايش مهندسي حفاري :
طراحي تجهيزات حفاري و انجام عمليات در مناسبترين شرايط و ارزيابي اثرات تكنولوژي حفاري و استخراج بر محيط زيست كشور و ارائه راههاي مناسب براي جلوگيري از تخريب آن، جزو فعاليتهاي اين گرايش است. يك مهندس حفار روشهايي را ارائه ميدهد كه هزينه حفاري را پايين و راندمان كار را بالا ميبرد.
دروس تخصصي گرايش مهندسي حفاري:
مباني مهندسي برق، ديناميك، مهندسي حفاري ، سيمان حفاري، گل حفاري، مهندسي حفاري پيشرفته ، اسيدكاري در عمليات.
گرايش مهندسي مخازن نفت :
دانش مهندسي مخازن به اين ميپردازد كه ما در يك حوزه نفتي در اعماق زمين مثلاً در عمق 2 يا 3 هزار متري چه مقدار نفت و گاز داريم و چه مقدار از آن قابل دسترسي ميباشد و با چه سرعتي ميتوان از مخزن مورد نظر برداشت كرد؟ مهندسي نفت گرايش مخازن، نوع مخزن نفت يا گاز و همچنين فشار، دما و عمق آن از سطح زمين را مشخص ميكند زيرا موارد فوق در نحوه برداشت و استخراج نفت از مخازن تأثير دارد.
دروس تخصصي گرايش مهندسي مخازن نفت:
مكانيك سيالات دو فازي، انتقال جرم، ترموديناميك، مهندسي مخازن، مطالعات مخازن، عمليات بهرهبرداري، روشهاي افزايش وبرداشت مخازن، مديريت و صيانت از مخازن. گرايش مهندسي بهرهبرداري از منابع نفت امروزه اكثر مخازن نفت كشور ما دچار افت فشار شدهاند به همين دليل نفت به صورت طبيعي به سطح زمين نميرسد و در نتيجه حضور مهندسين بهرهبرداري از منابع نفت، يك ضرورت اجتناب ناپذير است. افرادي كه با استفاده از روشهاي علمي بهتر و اصوليتر، از مخازن نفتي بهرهبرداري ميكنند.
دروس تخصصي گرايش مهندسي بهرهبرداري از منابع نفت:
مكانيك سيالات دوفازي، اصول ژئوفيزيك اكتشافي، مهندسي مخازن ، مهندسي حفاري، عمليات بهرهبرداري، روشهاي افزايش و برداشت از مخازن، تخمين مخازن در چاههاي اكتشافي، آزمايشگاه نفت.
تواناييهاي لازم :
علاوه بر دو درس رياضي و فيزيك كه دو درس پايه در تمامي رشتههاي مهندسي از جمله رشته مهندسي نفت است، درس زبان انگليسي نيز در اين رشته اهميت ويژهاي دارد. در ضمن به دليل اينكه نوع كار فارغالتحصيلان اين رشته سنگين است و محيط كارشان نيز خارج از شهر است، دانشجويان اين دانشگاه از بين داوطلبان مرد انتخاب ميشوند. براي مثال يك مهندس حفاري در وزارت نفت بايد 15 روز خارج از شهر و دور از خانواده باشد و سپس يك هفته مرخصي دارد.
موقعيت شغلي در ايران :
قطعاً اولين بازار كار موجود براي فارغالتحصيلان اين رشته وزارت نفت است اما دانشگاه صنعت نفت در حال حاضر دانشجويان اين رشته را بورسيه نميكند بلكه اگر سطح علمي دانشجويي خوب باشد، در نهايت جذب وزارت نفت ميشود. البته در حال حاضر بيش از 70 درصد از دانشجويان جذب وزارت نفت ميشوند و مابقي آنها نيز جذب صنايع شيمايي خصوصي ميشوند چرا كه بيشتر واحدهاي رشته مهندسي نفت با رشته مهندسي شيمي مشترك است.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 10:31 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي مهندسي هوا فضا:
ديباچه: بسياري از داوطلبان آزمون سراسري كه رشته مهندسي هوا فضا را انتخاب ميكنند، اطلاع صحيحي نسبت به اين رشته ندارند و آن را با خلباني يا نجوم اشتباه ميگيرند. در حالي كه هدف اين رشته آماده كردن مهندسي است كه بتواند در زمينه طراحي، ساخت و آزمايش هواپيما فعاليت كند. در واقع كار مهندس هوا فضا قبل از بيرون آمدن هواپيما از كارخانه است و او در مورد چگونگي به پرواز درآوردن يك هواپيما آموزش نميبيند. به عبارت ديگر مهندسي هوا فضا مجموعهاي از علوم و تواناييهاي علمي و عملي در زمينه تحليل، طراحي و ساخت وسايل پرنده نظير هواپيماها، بالگردها، گلايدرها، موشكها و ماهوارهها است. اين رشته بر چهار پايه آئروديناميك ، جلوبرندگي ، مكانيك پرواز و سازههاي هوافضايي استوار است.كه در اين ميان آئروديناميك به مطالعه و بررسي جريان هوا، محاسبه نيروها و گشتاورهاي ناشي از آن بر روي جسم پرنده ميپردازد و مهندس هوافضا با فراگيري اين علم به تحليل جريانهاي پيچيده در اطراف اجسام پرنده پرداخته و با به دست آوردن نيروهاي آئروديناميكي امكان بررسي پايداري و طراحي سازه را فراهم ميكند. "جلوبرندگي" به مطالعه و بررسي سيستمهاي جلوبرنده اعم از موتورهاي پيستوني، توربيني، راكتها و نحوه توليد نيروي رانش در آنها ميپردازد. "مكانيك پرواز" به مطالعه و بررسي رفتار و حركات جسم پرنده با استفاده از اطلاعات آئروديناميكي، هندسي و وزني ميپردازد در واقع علم مكانيك پرواز از "عملكرد" تشكيل ميشود و "عملكرد" به بررسي بُرد، مسافت نشست و برخاست، مداومت پروازي در سرعتهاي مختلف و پايداري و كنترل وسايل پرنده ميپردازد و در نهايت "سازههاي هوافضايي" به مطالعه و بررسي سازههاي هواپيما و ديگر وسايل پرنده ميپردازد و هدف آن طراحي سازههايي است كه علاوه بر استحكام كافي در برابر بارهاي آئروديناميكي و ساير بارهاي استاتيكي وارد بر وسايل پرنده ، حداقل وزن را نيز داشته باشند.
تواناييهاي لازم :
زيربناي اين رشته رياضيات است و همچنين فيزيك و شيمي تا حدودي لازم ميباشد و بيشتر دروس اين رشته به زبان انگليسي است. مهندسي هوا فضا يك رشته فني است و عموماً كساني كه وارد رشتههاي فني ميشوند، بايد آمادگي كار در كارخانجات را داشته باشند و همچنين بايد افرادي قوي و داراي پشتكار باشند.
موقعيت شغلي در ايران :
مهندسين هوا فضا ميتوانند در صنايع و مؤسسات تحقيقاتي هواپيمايي، موشكي و ماهواره فعاليت كنند. همچنين در كليه مؤسسات و سازمانهايي كه به نحوي از وسايل پرنده استفاده ميكنند، به عنوان كارشناس تحقيق در عمليات و تعمير و نگهداري فعاليت نمايند. از سوي ديگر چون سازه اتومبيل و كشتي مشتركات زيادي با سازه يك هواپيما دارد و توربينهاي گاز يك نيروگاه يا ايستگاه پمپگاز همانند يك موتور جت تحليل و طراحي ميگردد، يك مهندس هوا فضا علاوه بر شركتهاي هوايي در نيروگاهها، صنايع نفت و گاز و صنايع خوردوسازي فرصتهاي شغلي خوبي دارد. علاوه بر ساخت هواپيما فارغالتحصيلان اين رشته ميتوانند در فرودگاهها در قسمت تعمير و نگهداري هواپيما و همچنين در صنايع دفاع روي طراحي موشك و جنگافزارها فعاليت كنند يا ميتوانند روي آئروديناميك خودروها، سازههاي خودروسازي و توليد توربينهاي بخار براي توليد برق كار كنند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس اصلي:
نقشهكشي ، استاتيك، مقدمهاي بر مهندسي هوا فضا، مكانيك سيالات، رياضي مهندسي، ديناميك، ترموديناميك ، مباني برق ، ارتعاشات، مقاومت مصالح، كنترل اتوماتيك، علم مواد، انتقال حرارت، آزمايشگاه موتور انتقال.
دروس تخصصي:
آيروديناميك ، مكانيك پرواز ، آزمايشگاه آيروديناميك ، طراحي هواپيما ، تحليل سازهها، اصول جلوبرندگي، زبان تخصصي، طراحي سازههاي هوايي ، پروژه.(بسياري از درسهاي اين رشته همراه با آزمايشگاه است).
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 10:34 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي هوانوردي_خلباني:
ديباچه: رشته هوانوردي داراي سه شاخه خلباني، مراقبت پرواز و ناوبري هوايي است كه در اين ميان دو شاخه خلباني و مراقبت پرواز از بين داوطلبان گروههاي آزمايشي رياضي و فني و علوم تجربي دانشجو ميپذيرند كه ما در اينجا به معرفي اين دو شاخه ميپردازيم :
شاخه خلباني تنها شاخه خلباني كه از طريق آزمون سراسري دانشگاهها و مراكز آموزش عالي دانشجو ميپذيرد، شاخه خلباني نظامي است كه دانشجويان آن در دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري آموزش ميبينند. هدف از پذيرش دانشجوي هوانوردي (خلباني) در دانشگاه هوايي شهيد ستاري، تربيت خلبانهاي مورد نياز نيروي هوايي جمهوري اسلامي است. نيروي هوايي تعيين ميكند كه دانشجويان خلباني در كدام رشته تخصصي (خلبان جنگي ، آموزشي يا مسافربري) آموزش ببينند. آنچه مهم است اين است كه رشته هوانوردي (خلباني) دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري وابسته به نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي است و دانشجويان اين دانشگاه از بدو ورود به دانشگاه يك دانشجوي نظامي خواهند بود و در نهايت به عنوان يك افسر مهندس يا كارشناس فارغالتحصيل ميشوند.
تواناييهاي لازم :
يك خلبان به عنوان فرمانده هواپيمايي كه ميليونها دلار ارزش دارد، حرف اول را در هواپيما ميزند. به همين دليل بايد آمادگي كامل را براي احراز اين مسؤوليت داشته باشد كه اين آمادگي در سه مرحله سنجيده ميشود. در مرحله اول داوطلب شركت در آزمون سراسري آمادگي علمي خود را ثابت ميكند و همچنين لازم است كه رشته هوانوردي (خلباني) را جزو يكي از 9 انتخاب اول فرم انتخاب رشته خود درج كرده باشد. در مرحله بعد بايد از لحاظ جسمي در معاينات پذيرفته شود كه در اين مرحله يك داوطلب علاوه بر خصوصيات ظاهري كه عبارتند از:
حداكثر سن 20 سال تمام (حتي اگر خدمت سربازي را انجام داده باشد نبايد بيشتر از 20 سال داشته باشد)، حداقل قد 165 سانتيمتر، داشتن وزني متعارف بايد از سلامت جسماني كامل برخوردار باشد. مثلاً بايد ديد چشم او بوده و كوررنگي نداشته باشد به همين دليل چشم داوطلب در سه مرحله معاينه ميشود همچنين گوش و حلق و بيني و قلب يك داوطلب در سه مرحله معاينه شده و نهايتاً نوار مغزي او برداشته و دندانهايش معاينه ميشود. چون براي مثال اگر داوطلبي چند عدد از دندانهاي جلو را نداشته باشد در فشار جوّ بالا دچار حالت تهوع ميشود يا اگر بيش از 3 يا 4 دندانش ترميم شده باشد، در حين پرواز مشكل خواهد داشت در نهايت در صورت سلامت جسماني كامل، از داوطلب مصاحبه عقيدتي و حفاظتي ميشود. يك دانشجوي خلباني بايد جسور، نترس و شجاع باشد و همچنين لازم است كه عاشق اين رشته بوده و فردي منضبط و منظم باشد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
رياضي ، فيزيك پايه، آمار و احتمالات، معادلات ديفرانسيل.
دروس اصلي:
كامپيوتر و برنامهنويسي، ارتعاشات عمومي، استاتيك، مباني مهندسي برق، ديناميك عمومي، اصول ايمني پرواز، الكترونيك عمومي، آئروديناميك عمومي، اصول هوانوردي، موتورهاي هواپيما، سيستمهاي الكتريكي و الكترونيكي هواپيما، ناوبري هوائي ، هواشناسي، فيزيولوژي هوائي، قوانين و مقررات هوانوردي.
دروس تخصصي:
مقاومت مصالح، مباني مديريت و تحقيق در عمليات، ايروديناميك سيالات تراكمپذير، انتقال حرارت عمومي، مكانيك پرواز كاربردي، زبان تخصصي، پرواز اوليه، پرواز پايه ، پرواز پيشرفته نظامي ، پرواز تخصصي نظامي.
شاخه مراقبت پرواز :
آنگاه كه روي صندلي يك هواپيماي در حال پرواز بر فراز يكي از شهرهاي بزرگ و پرجمعيت جهان نشستهايد، آسمان را خالي و آرام و بيسر و صدا و به رنگ اقيانوس آبيرنگ ميبيند. اما اگر به صفحه رادار مراقبت پرواز فرودگاه آن شهر نگاه كنيد، آن را همانند بزرگراهي مملو از اتومبيل مشاهده ميكنيد كه با سرعتي بسيار در حال حركت هستند. اتاق عمليات (كنترل راداري فرودگاه هواپيما) در فرودگاه هر شهر، اداره آسمان پر ترافيك آن شهر را به عهده دارد. در اين اتاق، مسؤولان مراقبت پرواز با چشماني دقيق و مراقب، تغييرات لحظهاي و كامپيوتري صفحات سبزرنگ رادار را زير نظر دارند و با استفاده از رادار و راديو، هواپيماها را در آسمان هدايت ميكنند وبه خلبانها دستور ميدهند كه به كدام سمت گردش كنند، اوج بگيرند، فرود آيند و سرعتشان را زياد يا كم كنند تا تداخلي پيش نيايد و از ايمني كامل برخوردار گردند. شاخه مراقبت پرواز به آموزش و پرورش متخصصان برج مراقبت پرواز ميپردازد. افرادي كه در برج مراقبت، كنترل هواپيماهاي مسافربري و شكاري را برعهده دارند تا هنگام پرواز، بلند شدن و نشستن، تداخلي به وجود نيايد و هواپيما فرود يا پروازي ايمن داشته باشد. يك متخصص مراقبت پرواز اطلاعات لازم را در زمينه نحوه وزش باد، نوع هوا و سمت باند پروازي از برج مراقبت پرواز گرفته و براساس آن، هواپيما را هدايت ميكند. در ضمن كاركنان مراقبت پرواز، اولين كساني هستند كه از وقوع سانحه آگاه ميشوند بنابراين ضمن رعايت دستورالعمل مربوط، بايد با سريعترين وسيله ممكن براي نجات سرنشينان هواپيماي سانحه ديده و از بين نرفتن آثار و شواهد و مدارك مؤثر در بروز سانحه اقدام نمايند.
تواناييهاي لازم :
پاي ميكروفون صحبت كردن، يك توانايي است و مراقب پرواز بايد از اين توانايي برخوردار باشد؛ يعني بايد بتواند در هر شرايطي اطلاعات لازم را در اختيار خلبانها قرار دهد. براي مثال اگر هوا خراب باشد و خلبان هم دچار اضطراب و هيجان شده باشد، اين مسؤول مراقبت پرواز است كه ميتواند به خلبان آرامش دهد و باعث شود كه هواپيما ايمن بر زمين بنشيند. همچنين يك مراقب پرواز بايد به زبان انگليسي مسلط باشد. چون بايد با خلبانها انگليسي صحبت كند و خلبانها نيز به زبان انگليسي پاسخ بدهند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
رياضي عمومي، فيزيك، مباني و برنامهريزي كامپيوتر، معادلات ديفرانسيل.
دروس اصلي:
مباني مهندسي برق، مكانيك، نقشهكشي و نقشهخواني هوانوردي، الكترونيك عمومي، سيستمهاي كمك ناوبري، ناوبري، هواشناسي عمومي، سرويس هواشناسي، هوانوردي، مكانيك پرواز، زبان تخصصي، فرودگاهها، حقوق هواپيمايي، مباني مديريت، اصول مخابرات، اصول رادار، كاربرد كامپيوتر و اتوماسيون در مراقبت پرواز، آمار و احتمالات مهندسي.
دروس تخصصي:
مراقبت هوانوردي و طرح پرواز، سرويسهاي ترافيك هوايي، سرويسهاي اطلاعاتي هوانوردي، دستورالعملهاي ناوبري و مراقبت پرواز (كنترل منطقهاي، كنترل تقرب و ارتفاعسنجي، برج كنترل) ، دستورالعملهاي كنترل هواپيما به وسيله رادار، آموزش عملي رادار، تجسس و نجات، بررسي سوانح، طراحي دستورالعملهاي پرواز، عمليات هواپيمايي، صلاحيت پرواز، سيستم ناوبري، ارتباطات و نظارت ماهوارهاي، روش تدريس هواپيمايي، سيمولاتور برج كنترل، سيمولاتور كنترل منطقهاي، سيمولاتور تقرب پرواز.
موقعيت شغلي در ايران :
شاخه خلباني تنها در دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري ارائه ميشود و تمامي دانشجويان اين دانشگاه از بدو ورود بورسيه ميشوند و با درجه ستوان دومي فارغالتحصيل ميگردند و در طول خدمت در نيروي هوايي، مسكني مناسب و مطابق ضوابط نيروي هوايي دريافت ميكنند. شاخه مراقبت پرواز نيز در دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري و دانشكده صنعت هواپيمايي كشوري ارائه ميشود. گفتني است تعدادي از دانشجويان دانشكده صنعت هواپيمايي كشوري از ترم دوم تحصيلي ، در صورت احراز شرايط با توجه به نياز شركتهاي هواپيمايي بورسيه خواهند شد و در صورت سپردن تعهد خدمت از انجام خدمت وظيفه معاف ميشوند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 10:35 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي هوانوردي-مراقبت پرواز:
ديباچه: رشته هوانوردي داراي سه شاخه خلباني، مراقبت پرواز و ناوبري هوايي است كه در اين ميان دو شاخه خلباني و مراقبت پرواز از بين داوطلبان گروههاي آزمايشي رياضي و فني و علوم تجربي دانشجو ميپذيرند كه ما در اينجا به معرفي اين دو شاخه ميپردازيم :
شاخه خلباني تنها شاخه خلباني كه از طريق آزمون سراسري دانشگاهها و مراكز آموزش عالي دانشجو ميپذيرد، شاخه خلباني نظامي است كه دانشجويان آن در دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري آموزش ميبينند. هدف از پذيرش دانشجوي هوانوردي (خلباني) در دانشگاه هوايي شهيد ستاري، تربيت خلبانهاي مورد نياز نيروي هوايي جمهوري اسلامي است. نيروي هوايي تعيين ميكند كه دانشجويان خلباني در كدام رشته تخصصي (خلبان جنگي ، آموزشي يا مسافربري) آموزش ببينند. آنچه مهم است اين است كه رشته هوانوردي (خلباني) دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري وابسته به نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي است و دانشجويان اين دانشگاه از بدو ورود به دانشگاه يك دانشجوي نظامي خواهند بود و در نهايت به عنوان يك افسر مهندس يا كارشناس فارغالتحصيل ميشوند.
تواناييهاي لازم :
يك خلبان به عنوان فرمانده هواپيمايي كه ميليونها دلار ارزش دارد، حرف اول را در هواپيما ميزند. به همين دليل بايد آمادگي كامل را براي احراز اين مسؤوليت داشته باشد كه اين آمادگي در سه مرحله سنجيده ميشود. در مرحله اول داوطلب شركت در آزمون سراسري آمادگي علمي خود را ثابت ميكند و همچنين لازم است كه رشته هوانوردي (خلباني) را جزو يكي از 9 انتخاب اول فرم انتخاب رشته خود درج كرده باشد. در مرحله بعد بايد از لحاظ جسمي در معاينات پذيرفته شود كه در اين مرحله يك داوطلب علاوه بر خصوصيات ظاهري كه عبارتند از:
حداكثر سن 20 سال تمام (حتي اگر خدمت سربازي را انجام داده باشد نبايد بيشتر از 20 سال داشته باشد)، حداقل قد 165 سانتيمتر، داشتن وزني متعارف بايد از سلامت جسماني كامل برخوردار باشد. مثلاً بايد ديد چشم او بوده و كوررنگي نداشته باشد به همين دليل چشم داوطلب در سه مرحله معاينه ميشود همچنين گوش و حلق و بيني و قلب يك داوطلب در سه مرحله معاينه شده و نهايتاً نوار مغزي او برداشته و دندانهايش معاينه ميشود. چون براي مثال اگر داوطلبي چند عدد از دندانهاي جلو را نداشته باشد در فشار جوّ بالا دچار حالت تهوع ميشود يا اگر بيش از 3 يا 4 دندانش ترميم شده باشد، در حين پرواز مشكل خواهد داشت در نهايت در صورت سلامت جسماني كامل، از داوطلب مصاحبه عقيدتي و حفاظتي ميشود. يك دانشجوي خلباني بايد جسور، نترس و شجاع باشد و همچنين لازم است كه عاشق اين رشته بوده و فردي منضبط و منظم باشد.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
رياضي ، فيزيك پايه، آمار و احتمالات، معادلات ديفرانسيل.
دروس اصلي:
كامپيوتر و برنامهنويسي، ارتعاشات عمومي، استاتيك، مباني مهندسي برق، ديناميك عمومي، اصول ايمني پرواز، الكترونيك عمومي، آئروديناميك عمومي، اصول هوانوردي، موتورهاي هواپيما، سيستمهاي الكتريكي و الكترونيكي هواپيما، ناوبري هوائي ، هواشناسي، فيزيولوژي هوائي، قوانين و مقررات هوانوردي.
دروس تخصصي:
مقاومت مصالح، مباني مديريت و تحقيق در عمليات، ايروديناميك سيالات تراكمپذير، انتقال حرارت عمومي، مكانيك پرواز كاربردي، زبان تخصصي، پرواز اوليه، پرواز پايه ، پرواز پيشرفته نظامي ، پرواز تخصصي نظامي.
شاخه مراقبت پرواز :
آنگاه كه روي صندلي يك هواپيماي در حال پرواز بر فراز يكي از شهرهاي بزرگ و پرجمعيت جهان نشستهايد، آسمان را خالي و آرام و بيسر و صدا و به رنگ اقيانوس آبيرنگ ميبيند. اما اگر به صفحه رادار مراقبت پرواز فرودگاه آن شهر نگاه كنيد، آن را همانند بزرگراهي مملو از اتومبيل مشاهده ميكنيد كه با سرعتي بسيار در حال حركت هستند. اتاق عمليات (كنترل راداري فرودگاه هواپيما) در فرودگاه هر شهر، اداره آسمان پر ترافيك آن شهر را به عهده دارد. در اين اتاق، مسؤولان مراقبت پرواز با چشماني دقيق و مراقب، تغييرات لحظهاي و كامپيوتري صفحات سبزرنگ رادار را زير نظر دارند و با استفاده از رادار و راديو، هواپيماها را در آسمان هدايت ميكنند وبه خلبانها دستور ميدهند كه به كدام سمت گردش كنند، اوج بگيرند، فرود آيند و سرعتشان را زياد يا كم كنند تا تداخلي پيش نيايد و از ايمني كامل برخوردار گردند. شاخه مراقبت پرواز به آموزش و پرورش متخصصان برج مراقبت پرواز ميپردازد. افرادي كه در برج مراقبت، كنترل هواپيماهاي مسافربري و شكاري را برعهده دارند تا هنگام پرواز، بلند شدن و نشستن، تداخلي به وجود نيايد و هواپيما فرود يا پروازي ايمن داشته باشد. يك متخصص مراقبت پرواز اطلاعات لازم را در زمينه نحوه وزش باد، نوع هوا و سمت باند پروازي از برج مراقبت پرواز گرفته و براساس آن، هواپيما را هدايت ميكند. در ضمن كاركنان مراقبت پرواز، اولين كساني هستند كه از وقوع سانحه آگاه ميشوند بنابراين ضمن رعايت دستورالعمل مربوط، بايد با سريعترين وسيله ممكن براي نجات سرنشينان هواپيماي سانحه ديده و از بين نرفتن آثار و شواهد و مدارك مؤثر در بروز سانحه اقدام نمايند.
تواناييهاي لازم :
پاي ميكروفون صحبت كردن، يك توانايي است و مراقب پرواز بايد از اين توانايي برخوردار باشد؛ يعني بايد بتواند در هر شرايطي اطلاعات لازم را در اختيار خلبانها قرار دهد. براي مثال اگر هوا خراب باشد و خلبان هم دچار اضطراب و هيجان شده باشد، اين مسؤول مراقبت پرواز است كه ميتواند به خلبان آرامش دهد و باعث شود كه هواپيما ايمن بر زمين بنشيند. همچنين يك مراقب پرواز بايد به زبان انگليسي مسلط باشد. چون بايد با خلبانها انگليسي صحبت كند و خلبانها نيز به زبان انگليسي پاسخ بدهند.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه:
رياضي عمومي، فيزيك، مباني و برنامهريزي كامپيوتر، معادلات ديفرانسيل.
دروس اصلي:
مباني مهندسي برق، مكانيك، نقشهكشي و نقشهخواني هوانوردي، الكترونيك عمومي، سيستمهاي كمك ناوبري، ناوبري، هواشناسي عمومي، سرويس هواشناسي، هوانوردي، مكانيك پرواز، زبان تخصصي، فرودگاهها، حقوق هواپيمايي، مباني مديريت، اصول مخابرات، اصول رادار، كاربرد كامپيوتر و اتوماسيون در مراقبت پرواز، آمار و احتمالات مهندسي.
دروس تخصصي:
مراقبت هوانوردي و طرح پرواز، سرويسهاي ترافيك هوايي، سرويسهاي اطلاعاتي هوانوردي، دستورالعملهاي ناوبري و مراقبت پرواز (كنترل منطقهاي، كنترل تقرب و ارتفاعسنجي، برج كنترل) ، دستورالعملهاي كنترل هواپيما به وسيله رادار، آموزش عملي رادار، تجسس و نجات، بررسي سوانح، طراحي دستورالعملهاي پرواز، عمليات هواپيمايي، صلاحيت پرواز، سيستم ناوبري، ارتباطات و نظارت ماهوارهاي، روش تدريس هواپيمايي، سيمولاتور برج كنترل، سيمولاتور كنترل منطقهاي، سيمولاتور تقرب پرواز.
موقعيت شغلي در ايران :
شاخه خلباني تنها در دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري ارائه ميشود و تمامي دانشجويان اين دانشگاه از بدو ورود بورسيه ميشوند و با درجه ستوان دومي فارغالتحصيل ميگردند و در طول خدمت در نيروي هوايي، مسكني مناسب و مطابق ضوابط نيروي هوايي دريافت ميكنند. شاخه مراقبت پرواز نيز در دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري و دانشكده صنعت هواپيمايي كشوري ارائه ميشود. گفتني است تعدادي از دانشجويان دانشكده صنعت هواپيمايي كشوري از ترم دوم تحصيلي ، در صورت احراز شرايط با توجه به نياز شركتهاي هواپيمايي بورسيه خواهند شد و در صورت سپردن تعهد خدمت از انجام خدمت وظيفه معاف ميشوند.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 10:56 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي هوانوردي-ناوبري هوايي:
ديباچه: بدون شك ايمني اولين و مهمترين هدف هر پروازي است، زيرا ايمني نه تنها باعث جلوگيري از ضايعات ناشي از خسارت يا آسيب ميگردد بلكه همچنين ميتواند در اقناع اذهان عمومي و بهبود سوددهي شركتهاي هواپيمايي تجاري و مسافري مؤثر باشد. بنابراين شركتهاي حاضر در صنعت هواپيمايي دريافتهاند كه سرمايهگذاري بر روي ايمني در تمامي سطوح شركت، يك سياست اصولي و منطقي است.يكي از گامهايي كه در اين زمينه برداشته شده است، وجود متخصصين ناوبري هوايي در هواپيماهاي مسافربري، ترابري و شكاري ميباشد كه به عنوان ركن اصلي يك پرواز ايمن محسوب ميشوند. ناوبر هوايي را تقريباً ميتوان خلبان دوم ناميد؛ فردي كه قبل از پرواز مسؤوليت تهيه و طراحي نقشه مسير پرواز را برعهده دارد و تعيين ميكند كه هواپيما بايد در چه ارتفاعي، با چه سرعتي و در چه هوايي پرواز نمايد و اگر هواپيما رادار داشته باشد، ناوبر در پشت رادار مينشيند و ابرهاي مختلف را شناسايي ميكند. براي مثال اگر در صد مايلي هواپيما، ابرهاي بارانزا وجود داشته باشد، او مسير جديدي را به خلبان پيشنهاد ميكند تا با ابرهاي بارانزا برخورد نداشته باشد و در واقع مسير را دور ميزند تا با امنيت كامل هواپيما را به مقصد برساند. البته تمام هواپيماها ناوبر ندارند اما اگر هواپيمايي ناوبر داشته باشد، قدرت مانور بيشتري دارد. چون در هواي نامناسب نيز ميتواند پرواز كند. عدهاي از ناوبرها نيز براي هواپيماهاي شكاري آموزش ميبينند (دانشگاه هوايي شهيد ستاري بيشتر در اين زمينه آموزش ميدهد) كه اين افراد در نهايت كار پيچيدهتر و مهمتري را انجام ميدهند چون علاوه بر فعاليتهاي يك ناوبر هواپيماي مسافربري يا ترابري بايد دورههاي مختلفي از جمله دوره نجات خدمه از مرگ را بگذرانند و سلاحها و مهمات را نيز كنترل كنند. همچنين بايد رادار هواپيماهاي دشمن را شناسايي كرده و در صورت لزوم از اسلحه هواپيما بر ضد دشمن استفاده كنند.
تواناييهاي لازم :
دانشجوي ناوبري هوايي بايد در دروس رياضيات و زبان قوي بوده و از سرعت عمل، مهارت و قدرت تجزيه و تحليل خوبي برخوردار باشد تا بتواند در مواقع بحراني، وظيفه خود را به خوبي انجام دهد.
موقعيت شغلي در ايران :
فرصتهاي شغلي اين رشته مانند ساير رشتههاي دانشگاه علوم و فنون هوايي شهيد ستاري است.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل :
دروس پايه :
رياضي، فيزيك، آمار و احتمالات، معادلات ديفرانسيل.
دروس اصلي :
مباني كامپيوتر، آشنايي با ليزر، مباني برق، مباني الكترونيك، ديناميك عمومي، استاتيك، ارتعاشات عمومي.
دروس تخصصي :
فيزيولوژي هوايي، اصول پرواز، اصول ايمني پرواز، زبان تخصصي، موتور هواپيما، قوانين هوانوردي، سيستمالكترونيكي، هواپيما، هواشناسي، جنگ الكترونيك، پرواز مقدماتي، پرواز پايه، پرواز پيشرفته، رهگيري هوايي، سيمولاتور پرواز، سرويس هوانوردي، سيستم كمك ناوبري، سيستم كنترل.
BeHdAbRa
Thursday 16 October 2008-1, 10:57 PM
گروه تحصيلي:رياضي
رشته ي تحصيلي:مهندسي برق
ديباچه: يكي از بهترين تعريفهايي كه از مهندسي برق شده است، اين است كه محور اصلي فعاليتهاي مهندسي برق، تبديل يك سيگنال به سيگنال ديگر است. كه البته اين سيگنال ممكن است شكل موج ولتاژ يا شكل موج جريان و يا تركيب ديجيتالي يك بخش از اطلاعات باشد.براي مثال وقتي ما با تلفن صحبت ميكنيم در مرحله اول به دستگاهي به نام ميكروفون نياز داريم كه صحبتهاي ما را تبديل به سيگنالهاي الكتريكي كند تا اين سيگنال در خطوط تلفن منتقل گردد. سپس در طرف ديگر به دستگاهي نياز داريم كه سيگنالهاي رسيده را به سيگنالهاي صوتي تبديل كند تا فرد مقابل بتواند صداي ما را بشنود و مكالمه تلفني برقرار گردد.رشته مهندسي برق در مقطع كارشناسي داراي 4 گرايش الكترونيك، مخابرات، كنترل و قدرت است.
گرايش الكترونيك:
گرايش الكترونيك به دو زيربخش عمده تقسيم ميشود. بخش اول ميكروالكترونيك است كه شامل علم مواد، فيزيك الكترونيك، طراحي و ساخت قطعات از سادهترين تا پيچيدهترين آنها است و بخش دوم نيز مدار و سيستم ناميده ميشود و هدف آن طراحي و ساخت سيستمها و تجهيزات الكترونيكي با استفاده از قطعات ساخته شده توسط متخصصان ميكروالكترونيك ميباشد.براي مثال يك سيستم گيرنده راديو نمونهاي از كنار هم قرار دادن قطعات مختلف الكترونيكي براي دريافت موج ارسال شده از سوي فرستنده به گيرنده است؛ يعني يك سيستم فرستنده و گيرنده براي كار، هم به قطعات الكترونيكي و هم به سيستمهاي متشكل از قطعات الكترونيكي نياز دارد. و اين شامل بسياري از دستگاههاي الكتريكي از جمله سيستم پمپ مصنوعي تأمين كننده ضربان قلب، سيستم رله و حفاظت در يك نيروگاه برق و يا سيستم هدايت اتوماتيك يك هواپيما ميشود.
درسهاي اين رشته در طول تحصيل:
دروس مشترك در گرايشهاي مختلف مهندسي برق:
رياضي، معادلات ديفرانسيل، برنامهسازي كامپيوتر، محاسبات عددي، فيزيك، كارگاه عمومي، كارگاه برق، زبان تخصصي، نقشهكشي صنعتي، رياضي مهندسي، مدارهاي الكتريكي، اندازهگيري الكتريكي، الكترومغناطيس، الكترونيك، ماشينهاي الكتريكي، مدارهاي منطقي، تجزيه و تحليل سيستمها، سيستمهاي كنترل خطي، بررسي سيستمهاي قدرت، مخابرات، پروژه كارشناسي، كارآموزي.
دروس تخصصي گرايش الكترونيك:
فيزيك مدرن، فيزيك الكترونيك، الكترونيك صنعتي، تكنيك پالس، معماري كامپيوتر، ميكروپروسسور، مدارهاي مخابراتي، پروژه آزمايشگاه الكترونيك.(بسياري از درسهاي اين رشته همراه با آزمايشگاه است.)
گرايش مخابرات:
مخابرات از دو گرايش ميدان و سيستم تشكيل ميشود. كه در گرايش ميدان، دانشجويان با مفاهيم ميدانهاي مغناطيسي، امواج، ماكروويو، آنتن و ... آشنا ميشوند تا بتوانند مناسبترين وسيله را براي انتقال موجي از نقطهاي به نقطه ديگر پيدا كنند. براي مثال اگر بخواهيم سيگنالي را از يك ايستگاه تلويزيوني به گيرندگان تلويزيوني منتقل كنيم ابتدا بايد اين سيگنال را از طريق آنتنهاي خاص به صورت امواج منتشر ساخته و سپس در طرف گيرنده نيز آنتنهاي خانگي بايد بتوانند اين امواج را از فضا دريافت كنند تا از طريق دستگاه تلويزيون اين امواج به امواج صوت و تصوير تبديل شود. قابل ذكر است تمامي اين ارسال و انتقال امواج، در حوزه گرايش ميدان قرار ميگيرد. در گرايش سيستم نيز دانشجويان فرا ميگيرند كه چگونه سيگنالها را از شكلي به شكل ديگر تبديل كنند. براي مثال در همان سيستم تلويزيوني براي انتقال سيگنالي از اتاق توليد به آنتن، احتياج به دستگاه فرستنده است كه اين دستگاه تركيبي از قطعات الكترونيك بوده و به شيوهاي طراحي شده است كه ميتواند سيگنال توليد شده در آن محيط را به صورتي درآورد كه به وسيله آنتنهاي فرستنده قابل ارسال باشد. از سوي ديگر در منازل نيز دستگاه تلويزيون يا راديو شامل انواع سيستمهاي مخابراتي است كه اين سيستم سينگالهاي دريافتي از آنتن را تبديل به سينگال صوت و تصوير ميكند. همچنين يكي از فعاليتهاي عمده مهندسي مخابرات گرايش سيستم، طراحي فيلترهاي مختلفي است كه ميتوانند امواج مزاحم شامل نويز يا پارازيت را از امواج اصلي تشخيص دهند و آنها را حذف كنند و تنها امواج اصلي را از آنتن دريافت نمايند.
دروس تخصصي گرايش مخابرات:
الكترونيك (تخصصي)، مدارهاي مخابراتي، مخابرات ، فيلترها و سنتز مدارها، ميدانها و امواج، آنتن، مايكروويو، سيستمهاي انتقال ، اصول ميكروكامپيوتر. (بسياري از درسهاي اين رشته همراه با آزمايشگاه است.)
گرايش كنترل:
هدف اين علم، كنترل خروجيهاي يك سيستم بر مبناي وروديهاي آن و با توجه به شرايط ويژه و نكات مورد نظر طراحي آن سيستم است. علم كنترل فقط در مهندسي برق مورد استفاده قرار نميگيرد بلكه در شاخههاي ديگري از علوم مهندسي و حتي علوم انساني كاربرد دارد. براي مثال در يك كارخانه نورد براي آنكه بتوان قطعات آهني را به شكل مورد نظر درآورد، لازم است كه دو قطعه اصلي نورد كه توسط موتورهاي الكتريكي چرخانده ميشوند، داراي چرخش يكساني باشند واين يكساني در چرخش نياز به سيستم كنترل بسيار دقيقي دارد كه يك مهندس برق گرايش كنترل ميتواند اين كار را با طراحي يك مدار الكتريكي انجام دهد. در كل هدف مهندسي كنترل، طراحي سيستمي است كه بتواند عملكرد يك دستگاه را در حد مطلوب حفظ كند. خودكار كردن يا اتوماتيك كردن خط توليد، يكي ديگر از فعاليتهاي مهندسي كنترل است.
دروس تخصصي گرايش كنترل:
الكترونيك صنعتي، اصول ميكروكامپيوترها، ترموديناميك، سيستمهاي كنترل ديجيتال و غيرخطي، جبر خطي، سيستمهاي كنترل پيشرفته، مباني تحقيق در عمليات، مكانيك سيالات، ابزار دقيق. (بسياري از درسهاي اين رشته همراه با آزمايشگاه است).
گرايش قدرت:
هدف اصلي مهندسين اين گرايش، توليد برق در نيروگاهها، انتقال برق از طريق خطوط انتقال و توزيع آن در شبكههاي شهري و در نهايت توزيع آن براي مصارف خانگي و كارخانجات است. بنابراين يك مهندس قدرت بايد به روشهاي مختلف توليد برق، خطوط انتقال نيرو و سيستمهاي توزيع آشنا باشد. دانشجويان اين رشته در شاخه توليد با انواع نيروگاههاي آبي، گازي، سيكل ترك