ali-reza
Saturday 5 December 2009-1, 08:47 PM
به نظر می رسد پس از وبلاگ ها و پادکست، حالا نوبت وادکست ها باشد که تحول دیگری در دنیای سایبر ایجاد کنند. وادکست (Vodcast) که ویدکست (Vidcast) و ویدئو پادکست (Video Podcast) هم به آنها گفته می شود، پادکست های تصویری یا به عبارت ساده تر، فایل های تصویری ویدئویی هستند که با شرایطی خاص در شبکه جهانی اینترنت منتشر می شوند.
وادکست در واقع نوعی از ارائه محتوای ویدئویی در بستر وب است که از طریق فید آر.اس.اس (RSS) ارائه می شود. فرمول یک وادکست را می توان این چنین خلاصه کرد: اینترنت+فایل ویدئویی+فایل ایکس.ام.ال(XML) که خروجی RSS، نوعی از آن است. کلمه وادکست برگرفته از دو کلمه واد(VOD) و کست(Cast) است.
در اینکه کست مخفف کلمه برودکستینگ(BroadCasting) به معنای انتشار است، شکی وجود ندارد، اما در مورد جزء اول کلمه، یعنی (واد) در منابع مختلف توضیحات متفاوتی ارائه شده است. واد (VOD) در جایی کوتاه شده عبارت Video On Demand ذکر شده و در جایی دیگر گفته شده Video Podcast که در ابتدا به اختصار به Vidcast تبدیل شده و سپس به جهت هم آوایی با کلمه پادکست، به وادکست تبدیل شده است.
در تفاوت پادکست با رادیوی اینترنتی نیز گفته می شود پادکست ها علاوه بر اینکه همراه با خروجی RSS عرضه می شوند، قابلیت دانلود شدن به وسیله کاربران و انتقال به دستگاه های دیجیتالی همراه از قبیل Mp3 Player را دارند.
واژه پادکست با الهام از از عنوان دستگاه های پخش موسیقی شرکت اپل به نام آی پاد ساخته شده و در واقع امکان دانلود برنامه های صوتی و انتقال آنها به دستگاه های آی پاد بود که منشاء شکل گیری پادکست ها شد. با این تعریف اگر وادکست ها را پادکست های ویدئویی در نظر بگیریم، به نظر می رسد که وادکست ها هم باید فایل های ویدئویی قابل دانلود باشند که همراه با فیدهای خروجی عرضه می شوند. اما درباره این تعریف هم اختلاف نظر وجود دارد. برخی این تعریف را می پذیرند و وادکست را با قابلیت دانلود شدن فایل از دیگر گونه های عرضه ویدئو در بستر وب، جدا می کنند.
اما در برخی منابع، عرضه فایل های تصویری، هم به شکل فایل های قابل دانلود و هم به شکل فایل های پخش استریم(Stream)، تحت عنوان وادکست نامگذاری شده است. به عنوان نمونه در تعریفی که در دانشنامه آزاد ویکی پدیا به وسیله کاربران این سایت جمع بندی شده، هم ارائه به صورت فایل و هم به صورت استریم، تحت عنوان وادکست طبقه بندی شده و محاسن و معایب هر دو نوع ارائه، برشمرده شده است. در واقع اگر عرضه ویدئوها به صورت فایل های قابل دانلود باشد، کاربر می تواند پس از دریافت فایل، بارها آن را تماشا کند و تصویر را بنا بر نیازش راحت تر عقب و جلو کند، یا نگه دارد. مهمتر از آن فایل به صورت آفلاین و حتی در دستگاه های همراه دیجیتالی که به اینترنت متصل نیستند هم قابل مشاهده است، یعنی همان مزیتی که برای پادکست ها ذکر می شود.
از طرفی چون با یک بار دانلود قابلیت بارها مشاهده وجود دارد، به نوعی در مصرف پهنای باند هم صرفه جویی می شود. اما مدل ارائه به شکل استریم هم مزیت های خاص خودش را دارد و کاربر بدون اینکه احتیاج به دانلود کامل فایل داشته باشد، می تواند بخش مورد نظرش از فایل تصویری را ببیند.
همچنین همانطور که وبلاگ ها، پادکست ها، میکروبلاگ ها و سایر رسانه های جدید، در طیف گسترده ای از امور اعم از مسائل شخصی، آموزشی، تجاری، تبلیغات، روابط عمومی ها، و غیره به کار می روند، برای وادکست ها هم کاربردهای فراوانی قابل تعریف است.
از سوی دیگر، وادکست ها از آنجایی که بستری برای ارائه فایل های ویدئویی محسوب می شوند، ابزار مناسبی برای عرضه برنامه های شرکت های تولید فیلم و ویدئو و شبکه های تلویزیونی هستند. از این رو بخش وادکست در سایت تعدادی از شبکه های تلویزیونی دیده می شود که محلی برای باز انتشار بخشی از برنامه های تلویزیونی است. اما کارکرد آموزشی وادکست ها شاید یکی از اصلی ترین کاربردهای وادکست باشد.
بسیاری از موسسه های آموزشی و دانشگاه ها، دوره های آموزشی شان را به صورت وادکست برای دانشجویان عرضه می کنند. روابط عمومی های نهادها و سازمان ها هم از امکان وادکستینگ در وب سایت های سازمانی، به عنوان ابزاری برای نوع دیگری از ارائه محتوا و برقراری ارتباط با مخاطب استفاده می کنند. مثلا" سایت سازمان جهانی یونیسف در کنار بخش اخبار متنی و صوتی، فایل های ویدئویی را در بخش وادکست عرضه می کند. همینطور سایت وزارت اطلاعات، ارتباطات و هنر کشور سنگاپور، بخشی با عنوان وادکست دارد.
شرکت های تجاری هم گاهی برای معرفی بهتر محصولاتشان، فایل های ویدئویی تهیه می کنند و در قالب وادکست در اینترنت عرضه می کنند. از جمله اینها می توان به وادکست شرکت بی.ام.و (BMW) اشاره کرد.
کاربرد وادکست به این موارد محدود نمی شود و این تکنولوژی در سایر حوزه ها از جمله ورزشی، هنری، تفریحی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی هم وارد شده است. وادکست باشگاه آرسنال، وادکست راهنمای سفر به هاوایی و نمونه های دیگر، مثال هایی از این تکنولوژی جدید هستند. علاوه بر تمام این کاربردها، وادکست های شخصی هم دنیای گسترده ای دارند. این روزها دوربین های فیلمبرداری دیجیتال، وب کم ها و دوربین های تلفن همراه، با هزینه بسیار پایین در دسترس بخش قابل توجهی از شهروندان قرار دارند و ابزاری برای تولید فایل های تصویری آماتوری هستند. از این منظر نیز وادکست ها می توانند یکی از محل های انتشار و عرضه این فایل ها باشند.
منبع: ماهنامه دانش و کامپیوتر - شماره 83
وادکست در واقع نوعی از ارائه محتوای ویدئویی در بستر وب است که از طریق فید آر.اس.اس (RSS) ارائه می شود. فرمول یک وادکست را می توان این چنین خلاصه کرد: اینترنت+فایل ویدئویی+فایل ایکس.ام.ال(XML) که خروجی RSS، نوعی از آن است. کلمه وادکست برگرفته از دو کلمه واد(VOD) و کست(Cast) است.
در اینکه کست مخفف کلمه برودکستینگ(BroadCasting) به معنای انتشار است، شکی وجود ندارد، اما در مورد جزء اول کلمه، یعنی (واد) در منابع مختلف توضیحات متفاوتی ارائه شده است. واد (VOD) در جایی کوتاه شده عبارت Video On Demand ذکر شده و در جایی دیگر گفته شده Video Podcast که در ابتدا به اختصار به Vidcast تبدیل شده و سپس به جهت هم آوایی با کلمه پادکست، به وادکست تبدیل شده است.
در تفاوت پادکست با رادیوی اینترنتی نیز گفته می شود پادکست ها علاوه بر اینکه همراه با خروجی RSS عرضه می شوند، قابلیت دانلود شدن به وسیله کاربران و انتقال به دستگاه های دیجیتالی همراه از قبیل Mp3 Player را دارند.
واژه پادکست با الهام از از عنوان دستگاه های پخش موسیقی شرکت اپل به نام آی پاد ساخته شده و در واقع امکان دانلود برنامه های صوتی و انتقال آنها به دستگاه های آی پاد بود که منشاء شکل گیری پادکست ها شد. با این تعریف اگر وادکست ها را پادکست های ویدئویی در نظر بگیریم، به نظر می رسد که وادکست ها هم باید فایل های ویدئویی قابل دانلود باشند که همراه با فیدهای خروجی عرضه می شوند. اما درباره این تعریف هم اختلاف نظر وجود دارد. برخی این تعریف را می پذیرند و وادکست را با قابلیت دانلود شدن فایل از دیگر گونه های عرضه ویدئو در بستر وب، جدا می کنند.
اما در برخی منابع، عرضه فایل های تصویری، هم به شکل فایل های قابل دانلود و هم به شکل فایل های پخش استریم(Stream)، تحت عنوان وادکست نامگذاری شده است. به عنوان نمونه در تعریفی که در دانشنامه آزاد ویکی پدیا به وسیله کاربران این سایت جمع بندی شده، هم ارائه به صورت فایل و هم به صورت استریم، تحت عنوان وادکست طبقه بندی شده و محاسن و معایب هر دو نوع ارائه، برشمرده شده است. در واقع اگر عرضه ویدئوها به صورت فایل های قابل دانلود باشد، کاربر می تواند پس از دریافت فایل، بارها آن را تماشا کند و تصویر را بنا بر نیازش راحت تر عقب و جلو کند، یا نگه دارد. مهمتر از آن فایل به صورت آفلاین و حتی در دستگاه های همراه دیجیتالی که به اینترنت متصل نیستند هم قابل مشاهده است، یعنی همان مزیتی که برای پادکست ها ذکر می شود.
از طرفی چون با یک بار دانلود قابلیت بارها مشاهده وجود دارد، به نوعی در مصرف پهنای باند هم صرفه جویی می شود. اما مدل ارائه به شکل استریم هم مزیت های خاص خودش را دارد و کاربر بدون اینکه احتیاج به دانلود کامل فایل داشته باشد، می تواند بخش مورد نظرش از فایل تصویری را ببیند.
همچنین همانطور که وبلاگ ها، پادکست ها، میکروبلاگ ها و سایر رسانه های جدید، در طیف گسترده ای از امور اعم از مسائل شخصی، آموزشی، تجاری، تبلیغات، روابط عمومی ها، و غیره به کار می روند، برای وادکست ها هم کاربردهای فراوانی قابل تعریف است.
از سوی دیگر، وادکست ها از آنجایی که بستری برای ارائه فایل های ویدئویی محسوب می شوند، ابزار مناسبی برای عرضه برنامه های شرکت های تولید فیلم و ویدئو و شبکه های تلویزیونی هستند. از این رو بخش وادکست در سایت تعدادی از شبکه های تلویزیونی دیده می شود که محلی برای باز انتشار بخشی از برنامه های تلویزیونی است. اما کارکرد آموزشی وادکست ها شاید یکی از اصلی ترین کاربردهای وادکست باشد.
بسیاری از موسسه های آموزشی و دانشگاه ها، دوره های آموزشی شان را به صورت وادکست برای دانشجویان عرضه می کنند. روابط عمومی های نهادها و سازمان ها هم از امکان وادکستینگ در وب سایت های سازمانی، به عنوان ابزاری برای نوع دیگری از ارائه محتوا و برقراری ارتباط با مخاطب استفاده می کنند. مثلا" سایت سازمان جهانی یونیسف در کنار بخش اخبار متنی و صوتی، فایل های ویدئویی را در بخش وادکست عرضه می کند. همینطور سایت وزارت اطلاعات، ارتباطات و هنر کشور سنگاپور، بخشی با عنوان وادکست دارد.
شرکت های تجاری هم گاهی برای معرفی بهتر محصولاتشان، فایل های ویدئویی تهیه می کنند و در قالب وادکست در اینترنت عرضه می کنند. از جمله اینها می توان به وادکست شرکت بی.ام.و (BMW) اشاره کرد.
کاربرد وادکست به این موارد محدود نمی شود و این تکنولوژی در سایر حوزه ها از جمله ورزشی، هنری، تفریحی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی هم وارد شده است. وادکست باشگاه آرسنال، وادکست راهنمای سفر به هاوایی و نمونه های دیگر، مثال هایی از این تکنولوژی جدید هستند. علاوه بر تمام این کاربردها، وادکست های شخصی هم دنیای گسترده ای دارند. این روزها دوربین های فیلمبرداری دیجیتال، وب کم ها و دوربین های تلفن همراه، با هزینه بسیار پایین در دسترس بخش قابل توجهی از شهروندان قرار دارند و ابزاری برای تولید فایل های تصویری آماتوری هستند. از این منظر نیز وادکست ها می توانند یکی از محل های انتشار و عرضه این فایل ها باشند.
منبع: ماهنامه دانش و کامپیوتر - شماره 83