معرفی روستای پاشاکی

[sina]

گویشهای محلی پاشکی

آپچین= مشما

آغوزسیل = پوست گردو
اجار= ساقه باریک وخشکیده چوب
اقه agha= پدر
اوکنوس= ازگیل شورگذاشته شده،ازگیل تقریبارسیده وسفت رادرخم یا دبه ریخته وکمی نمک همراه باآب به آن اضافه کرده وباپارچه درخم رامی بندند.ازگیل یاکنوس سفت پس ازمدتی پخته وآبدارونمکین می شودوتاچندماه بعدآن راتروتازه باگلپرمی خورند
اوشته تر= آنطرف تر
الش alash= ازسرانگشت میانی تاآرنج رایک الش گویند
اشپل پا = ماهیچه پا
ابوشکه = پنجره
اجیک= حشره ای که درسطح اب به آسانی حرکت می کند(شیطونک)
ایوارده = خیلی وقته
او لاکو= لاک پشت
اربه = نوعی میوه همانند خرمالو اما خیلی ریز
اقوز= گردو
ابراق= آفتابه

ارسو = اشک چشم
اشکالو = نوعی هلو
بام دار= چوبهایی که در ساختن سقف خانه بکار می بردند
بوماسته = ورم کرده
بپوچ = بپز
بیچاسته = سرماخورده وسردش شده
بچین بچین = پابه ماه و وقت زایمان
بورگوده = خارزار،انبوه بوته های خار
بالش= تمشک و متکا
بل= شعله آتش
بالكش = نوعي شنا
بلته = در ورودی باغ یا حیاط
بیز= پاشنه پا
برار= برادر
بچسته = سرد شده
بیجار= شالیزار
براسون= پایین چهار چوب در
بلا رس = پاره شد
بکالس = ریختن چیزی
بکت = افتاد
ببیشت = سرخ شد
بیلی = اردک
بلته = دروازه چوبي
بوله = وسيله اي براي له كردن زمين شخم زده در باغ
پالفه = محل بستن اسب وگاو
پيله كوت = پر رو
پاپلوس= سیگار
پاچ = کوتاه قد
پاچیک = با پنجه پا زدن
پیتئه بو = تاب برداشت
پیته زن = کهنه ای را درسوراخی چپاندن
په بیزگیره ی = خرچنک
پلت ولگ = کنایه ازآدم دورنگ
پیل چیکال = دست ودل باز
پامه دور= گوجه فرنگی
پیچا کوته = گربه
پیتار= مورچه
پاتنگ= استفاده از تنه درخت برای کندن پوست جوبرنج
پورد= پل چوبی
پابیز گیره= نوعی مار آبی که پاشنه پا را در آب دندان می گیرد
پاپو تی تی= گل شیپوری سفید رنگ
پلا سنجه=سنجد
پنیرکوه= گیاهی که از برگهای آن
برای درمان بیماری بکار می برند
پاکوته = توپ
پو ليس = وي‍ژگون
پیل له = بزرگ
پابزار = کفش
پیشه = جز وسایل گهواره کودک بوده که یک سر آن به آلت کودک و سردیگر به ظرفی که گهواره داشته
و به آن کدیج می گفتند نصب می شده تا ادرار کودک را به ظرف انتقال دهد
تلار= بالکن خانه
تسه دار= درخت توسکا
تبیجه = ازتراشیدن درخت کهنسال درست می کردند وسیله ای که برنج را در آن قرارمی دادندو...
تام زدن = ساکت شدن
تونگ = النگو
تیج = برنده،تیز
تکس تکس takas takas= پاره پاره
تی تیل = پروانه کرم ابریشم
تته رچ = پشت سرهم
تک = پهلو
تلیف = آستین
تومون قوزه = لیقه ی تنبان
تمبیر = داروی نظافت
توی نین = داغ کردن شیر و...
تی تی= شکوفه زدن درخت
تيكال = گم شدن
تک= پهلوی بدن
ترف= ترب
توج= میوه به
تمن=بیجامه
تتلاس= سنجاقک
تشك = هسته
تاس=کاسه
تلاشه= برش های هیزم
توم بیجار=خزانه برنج
ته شه= جایی ازرودخانه که اصلا گود نیست
تی لینگ = ادای طرف را در آوردن
تولوس = شدت سرماي يخ وشفافيت آن
تس پلينگ = آفت
تم ثال = ضرب المثل
تکس تکس =تکه تکه
جوکول= برنجی که هنوز نرسیده درو می کنند وبعد از آماده کردن به آن
شکر اضافه نموده ودر مجلس عروسی استفاده می نمایند
جانه شیر = آب تنی
جوت = کسی که لکنت زبان دارد،الکن-گویندتخم کبوترولاک پشت برای درمان لکنت زبان نافع است
جغل مغل = بچه ها
جوکول کوی jookol koy = حشره ی سبزشبیه دانه ی برنج سبزکه هنگام خوشه بستن برنج شبها دورچراغ می گردد
جیجه = زخمی که پوستش کنده شده
جا کوه= وسیله ای برای جدا کردن جو برنج از چوب می باشد
جانسه= وسیله ای برای جدا کردن پوست جوکولُ از چوب می باشد
جلفه= جایی از رود خانه که خیلی گود باشد
جیف= جیب
چنگه = وسیله ای برای برداشتن کوزه ازچاه
چاکوتن = آرایش کردن
چونچو = وسیله ای برای حمل بارزبیل،دسته زبیل رابه دوسرچوب که چونچو گویندمی آویزندوتاچندسال پیش که وسیله حمل موتوری کم بود،درایام تشکیل بازارمحلی چون کش هابارهاراازیک منطقه به منطقه دیگرحمل می کردندودورداخل شهربهترین وسیله حمل خربزه وهندوانه وسایل دیگربود
چون کش ها = افرادی که باچونچوبارحمل می کردند
چاچول باز = آدم حقه باز
چوس نفس = پرچانه
چوچه = پستان
چل تاس = چله تاس
چیری زاک = جوجه ی مرغ
چیکال = پنجه
چاشت خو = خواب بعدازناهار
چاکون واکون = آرایش کردن
چکره شل آه بئو = اززانو به بالا بدنم بی حس شده
چئوری chori= زمین بایر
جغله = بچه
جینگیر مینگیر = دعوا
جي جي = زخم وپينه
چكله = وسيله اي كه با آن گل را جابجا مي كردند
چلیک= باک نفت
چاروق= نوعی کفش پلاستیکی
چمیش= کفش چرمی بوده که گاهی زیر آن را از چرم وگاهی از چوب می ساختند
چوچاق= گیاهی است وحشی که از برگهای آن برای درست کردن
ترشی و معطر کردن آب دوغ استفاده می کنند
چپر= نوعی دام برای گرفتن پرندگان در زمستان
چلارو= بیلی که برای شخم زدن زمین بکار می بردند
چچ= نوعی خزه روی تنه درخت
چوپور=دنده های سینه
چندر=چغندر
چیل= زمین گل آلود
چا شپره = تا جایی که سقف خانه را از ساقه برنج برای جلوگیری از باران وبرف پوشانده اند
چونكش = فردي بود كه چوبي روي كتف خودبا دو زبيل در دو طرف آن براي حمل بار استفاده مي كرد
چوکول = با شصت دست روی سر می زدند
چکچی = وسایل
چوچار = سوسمار
چرم گل = كود حيواني
چلوس = شدت سرماي يخ
چوله = واحد شمارش هيزم
چپرتو = ريختن چيزي به صورت نامنظم ، پخش كردن
چاربدار = كسي كه با اسب برنج حمل مي كرد ،از شاليزار به منزل مي آورد
چت = بي ارزش ،پوك
حاج حاجی= پرستو
خاخاشی = آشغال
خاش والیس = چاپلوس
خوکاره= ماهی تابه
خالی واش= نوعی سبزی که خورشت درست می کنند
خلاسینگ= قلاب سنگ
خول فه نون= نانی از آردبرنج که از دانه شنبه لیله هم استفاده می کردند
خرسه= زالو
خوج=نوعی گلابی
خنده دشكين = بلند خنده كردن
خرشه= اولین شیر ، بعد از زایمان گاو
خش= کیاهی برای درمان به صورت ضماد
خاش = استخوان
لالیم اوه = آب ولرم
لو = بوته خیاروهندوانه
لوچه زن = پشت چشم نازک کردن
لاگنئن = تکان دادن گهواره برای خواباندن کودک
لمسه خوردن = مثل فنرارتعاش پیداکردن
لمپه = تخته کوبی سقف خانه ها
لاک = ازتراشیدن درخت کهنسال درست می کردند برای بردن نشاازخزینه
لعشه = رعشه
لاچ کردن = نقش ونگارکردن
لوکوتن = ریسیدن تارهای گالی جهت حصیربافی
دیل = حفاظی برای نگهداری مرغ وخروس
دکوشتن = خاموش کردن
دمردن = خاموش شدن آتش یا غرق شدن درآب
دسک dasak= نرده چوبی دورایوان یا حیاط
دوروج = زبر
دوشو(انارپته)dosho = مربای درست شده ازانگور
دله daleh = داخل،میان
داز = داس
دخوس دخوس = دزدانه،مخفی
دکش واکش = دنگ وفنگ
دوارسن dava resan= راه راطی کردن،گذشتن
دکئتن dekatan= افتادن درآب و...
دکالس = فروریخت
دپرکسن = ازخواب پریدن
دزن واکون کوتن = بازوبسته کردن
دخوتن = پنهان شدن
دم بلاکسنی = پرنده ی خاکستری رنگ به اندازه گنجشک کوچک .گویندبه زمین بدهکاراست و وقتی که می نشیندبا دم به زمین می گویدحالامی دهم طلب توراوقتی که برمی خیزدمی گویدمی گوی ...
دس تیلیف = سرآستین
دامن ریشه بیر = کج وکولگی دامن رو بگیر
وه بیج = سرخ کن
دوجئین dojayen= جداکردن سنگ ازبرنج
دسکلا زن = دست زدن ،به هم زدن کف دست
دپرکسم depar kasam= بیدارشدم
دگردسن degar dsan= پیچیدن
دلاگئنین dala ganain= تکان دادن گهواره
دفراشتن = تکیه دادن برچیزی
دسکول زئن = تنه زدن ،هل دادن
دوجین کوتن = سوارکردن
داغوله گیتن = دبه درآوردن
دچ که نین dach ka nain= چسباندن
دچیک = چسبنده ،سمج
دیم کول = برجستگی صورت،محل سرخی گونه
دس وه کف = درحدبضاعت
ده وراز گوتن =- مرمت کردن
دمیج ، ومیج = جستجو (سرچ)
دنگ= جوکول برنج را در آن می کوبیدند از چوب بوده
ددا= مادر
در زن= سوزن خیاطی
دكوش = خاموش كن
دونه خوره dona khorey= مثل خربزه بود
دال= از گونه عقاب که مرغ وجوجه را شکار می کند
دیم= صورت
دستكول = هل دادن به صورت ناگهاني
دپي چار = جمع وجور كردن
دامن= جنگل
دشکیسه=چسبیده
دوخوند = صدا کرد
دكش = سفت كن
دو خاله = چوبی که از آن برای بالا آوردن سطل آب از چاه بکار میبرند
دلار = نمک سبز ،که از نعناع وچوشاق وسبزی های معطر دیگر درست می کنند
رزین= نوعی کفش
رخاب = رفیق
رچ ئیتن = جمع وجورکردن
رچ گیتئن = تعقیب کردن
رو خه نه کول = کنار رود خانه
رچ = محلي كه گاو و گوسفند عبور كرده
زیارم= نوعی سبزی خوردنی که به ترکی پلا قوتی گوین
زرد پی لی کی= سمور
زوفه = برگ تازه ،جوانه
زابیده کوتن = پنهان کردن
زنای مچه = حرکات مردشبیه به زنان
زن خازی = خواستگاری
زگال = باریکه چوب جهت خانه سازی
زاموسکا = بتونه
زنگ = زلال
زکنه او zakanh o= خونابه
زهله بترکس = ازترس مردم کنایه از ترکیدن کیسه صفرا
زردک= هویج
زاگ داری = بچه داری
زای = بچه
زرخ = تلخ
زواله = دم ظهر
ژگره = فریاد ،شیون

[sina]

ضرب المثلهای رایج درپاشاکی
جدید
اسب ، اسب گوی سه رینه

یعنی : پول ، پول می آورد.سرمایه ، سرمایه می آورد


هیچی! می سگ بومه تی کشه وه میشت

یعنی : به خاطر یک چیز بی ارزش باهم دعوا گرفتن


ییلاق مار، ت بزه ، توبومای گیلان کور روبه ره

یعنی : توجای دیگر ضربه خوردی ، حال آمدی من بدبخت را اذیت کنی؟


ای هفتصد نار ماورای ، اوچهارده شاهی

یعنی : کنایه ازضرر وزیان است


خاک وراشین ، خاک وراشینه خوسردکونه

یعنی : هرکسی هرکاربدی بکند درحقیقت به خودش بدی کرده است


مردای قیض بکوته ، خو،تمن دله بری

یعنی : کسی که عصبانی شود کنترلش راازدست داده وضربه به خودش می رساند

مه نه ، گوله ، یوب دکوتی

کنایه ازجایی که خیلی شلوغ می باشد

باتشکرازهمکاری پیمان-حمزه شرفی پاشاکی-پرویزنجات
سگ از سرماي مرده دبو،بوت اي واي مي جواني
سگ داشت از سرما مي مرد مي گفت اي واي جوانی من

از گل چه بديم تا از گلابش بي نيم
از گل چه خيري ديديم تا از گلالبش ببينيم

آدم خو دسته شال ------ ورجه گرمه نکنه
آدم براي گرم کردن خودش ،ازدم ... شغال استفاده نمي کنه
از نو کيسه توقع نداشته باش

ندونم او چه مرغانه اي بکوته
نمي دونم او چه کار بدي کرده

طرف آغوز دار سه شوماره
يعني او در شمردن خيلي دقيق است

آب سر جور شو دبو ،شکفته ابو اتا خونده بو
منظور کاري که انجام دادن آن محال است

مي سر ببو اسونه گميج
يعني سرم از سروصدا دارد خيلي درد مي کند

شو سياه وگو سياه
شب سیاه و گاو هم سياه
يعني دلت را به دريا بزن وبي خيال شو

خدا خشته به خشته زنه
يعني کنايه از کسي است که مثل خود را پيدا کرده است

پيچه ره خاش فوکونده سگ ره واش
جلوي گربه استخوان مي ريزند وجلوي سگ علف
کنا يه از کساني است که کارها را بر عکس انجام مي دهند واز روي ناداني

يه گوش دره يه گوش دروازه
کنايه از کسي که سخني را مي شنود ولي گوش نمي دهد که طرف چه گفته است

از اسب بکتيم ولي از نسل نکتيم
از اسب افتا ده ام ولي نه اينکه داراي نسل نيستم

اگر خو پيره ندي بو فکر کود ،که کي ايسه مه
اگر پدرش را نديده بود ادعاي پادشاهي مي کرد

آدم به گفه ، حیوان به لافند
آدم حرف سرش میشود ، حیوان فقط طناب و افسار

اینه گ... دمیته آدم ، هفت سال پاکی نداره
کسی که تنه اش به تنه او بخورد ، تا هفت سال پاک نمی شود

آدم خولیگه دینه واز کنه
کنایه ازبی گدار به آب زدن می باشد

هرکس بز بره دار سه خوره جیر اره
کنایه از خربزه خوردن وپایش نشستن است

معقول خو پیره به دی بو ، چاروق لیگه سگ برده بو
کسی که خیلی به ثروتش می نازد.و می گویند وضعیت پدرش را دیده بوده که آهی در بساط نداشته

کرک کونه داره غاز مرغونه کنه
کسی که پای خود را از بیشتر از گلیمش دراز کنه

هر چی ایسه بابا کنه یه زر نیمه قبا کنه
پسر از کردار ورفتار پدر الگو می گیرد وبکار می بندد

سگه ر مرگ ببو شاله ر عروسی
یکی مرد ودیگری به نوایی رسید

سگ توله بکوته،گرم گویه ننجه بگور ببرد
پدر ومادری که بچه زیاد داشته باشه ،غذا به خودشان زیاد نمی رسه

خودم ندارم بخورم ،ته ره می همره کوبرم
خودم که آهی در بساط ندارم ،تورو باخود کجاببرم

سگ،سگه ، سکوته زهکم،سگه
تو هم مثل پدرت هستی ، بتمرگ و بشین یه معنا داره

سگ، فه لو کو ،سه زور داره
هر کس تو محل خودش قدرت داره

پیچه بوشو لنگرود ،چیشته بیته همه روز
به کسی اطلاق می شود که به چیزی عادت کرده باشد

پیتار شکم و هویج خیه
جایی که جمعیت زیاد باشه و جا کم بیاد

سینگ ،جلفه ره چی کونه
تو شکمو هستی ،این غذای کم به درد تو چی می خورد

سگ پدر نداشتی ،گریه کوته ،عمو خومه
تو که چیزی نداری و مفلسی ،دنبال چیزهای بزرگ و باارزش می گردی

هر سر جیرکی یه سر جورکی ده ره
هر سر پایینی یک سربالایی دارد

ورزه گوز بکوته کرایه بسوت
کنایه از زیر کار در رفتن است

کولاکت نداری بازار شوی موقوف
پول نداری بازار رفتن وخرید کردن برای تو قدقن است

اوه ندی، تی تمن بکندی
وسیله وابزار انجام دادن کاری را نداری می خواهی آن کار را انجام بدهی

بشو تي كچ برس
برو كارتو انجام بده برو دنبال كارت

چوب دو سرنجسه
كسي كه نه راه پس دارد نه راه پيش

تي كلاه پشم نداره
حرف شما ارزش وخريدار ندارد

می گوش گویشار دئني بو
حرف من راست نبود؟

زي به زي خوشه
بچه دلش به بچه خوش است ،بچه دوست داره با هم سن وسالش بازی کنه

نه بيل بزه نه پايه انگور خوره سر سايه
نه چك زد و نه چونه عروس برد به خونه
بدون زحمت ورنج به مقصودش رسيد

زن نبر بچه کونه کلا پیشه رچه کونه
ازدواج نکن که دور و برت پر ازبچه می شود

[sina]

بقعه آقاسیدحاجی محمد واقع در روستای بالامحله پاشاکی


بقعه آقا سیدحاجی محمد واقع در روستای بالامحله پاشاکی می باشد.این بزرگوارفرزند امام موسی کاظم وبرادرامام رضا می باشدو شهیدان این دیار،شهید کامل منصورقناعی،شهید جانباز سیاوش کریمی ، برادران شهیدعلی بخشی پور وشهید ایرج بخشی پور،شهید حسین محسنی، شهید بهزاد منصور قناعی،شهید داورجهانگیری،شهید ابراهیم جهانگیری،شهید حسن نظری، شهیدقربانعلی باقری،شهیدعبدالرضاصدیقی، شهیدخیراله حیدری، شهید هوشنگ شریفی ،شهید جمشید قسمتی ،شهید جانباز احمد شبدینی و... در جوار این بزرگوار آرمیده اند. (درضمن یادی بکنم از دوستان شهیدم، شهید حمزه فرخی وشهید فرهاد رضایی که هیچوقت خاطراتشان از ذهنم بیرون نمی رود) .در روز عاشورا اهالی روستاها ی هم جوارازجمله روستای پایین محله پاشاکی ،بادان محله، پشتا سرا ،تازه آباد جنگاه،پناه بندان،باز قلعه دژ،شیخ علی بست،شیوا،نصرا...آباد،دسته جات عزاداری عاشقان حسین بن علی به صورت منسجم ویکپارچه برپاکرده واز صبح عاشورا به طرف این بقعه متبرکه حرکت ومقارن ظهر عاشورا به زیارتگاه فوق رسیده وساعاتی را با شور حسینی به مرثیه سرایی ومداحی وسینه زنی می پردازند ونهایت اخلاص خود را به خاندان عصمت وطهارت به عرصه ظهور می رسانندوبعد ازمراسم عزاداری مردم بزرگوار پاشاکی به نحواحسنت از مهمانان امام حسین(ع) پذیرایی میکنند.
ملاصفی زیارتگاهی در پاشاکی


بنام یگانه خالق هستی بخش .بعضی از بندگان خدا هستندکه از زندگی دنیوی دوری جسته و یگانه خالق جهان هستی را براستی ودرستی عبادت می کنند و ایشان نزدپروردگار یکتا دارای جایگاه ویژه ای هستند.در این دنیا اتفاقاتی به برکت وجود آن ها رخ می دهد که آقا شیخ ملا صفی از این نمونه می باشد. به گفته عده ای از اهالی پاشاکی چنین روایت شده که او در روستای پاشاکی می زیسته و در زمستانی به علت برف سنگین همه جا بسته و بدست آوردن نان و آذوقه مشکل وگرسنگی و مرارت سرتاسر پاشاکی را احاطه کرده بود .درختی در نزدیکی خانه ای که ملا صفی وجود داشت ، ثمره داده بود ومیوه های آن درخت سبب شد که اهالی از گرسنگی نجات پیدا کنند واین داستان از کسانی که نقل شده ، دلیش را بودن ملا صفی در آن مکان می دانستند.و خدا وند به برکت وجود این شخص مردم را از آن سختی رهانید که من این روایت را از خادم ریارتگاه ملا صفی شنیدم .
به نقل از : یوسف محمدی نژادپاشاکی
گویند:نام اصلی ملاصفی در اصل ملا شفی بوده است
بقعه آقاسیدحمزه وآقاسیدهارون در پایین محله پاشاکی



بقعه آقا سید حسن در روستای شیوا حوالی پاشاکی


بقعه امام زاده عباس در لیشک حوالی فشتال وپاشاکی


گوشه ای ازکرامات امامزاده عباس فرزند علی ابن ابی طالب در لیشک
نقل می کنند :دور بقعه ی لیشک درخت های آزاد زیاد بود و یکی دو نفر تصمیم می گیرند باچوب در ختها (گاجمه ) که وسیله ای است برای شخم زدن و کاشتن زمین زراعتی برنج ،درست کنند واقدام کردند وچندین بار خواب نما شده ولی ترتیب اثر نداده و ناچارا گاجمه را رها کرده و گاجمه همانجا مانده و هم اکنون پوسیده شده است و ان دو به غضب الهی گرفتار می شوند.
مكاني مقدس در روستای فشتال


بقعه ای در روستای سلش حوالی پاشاکی

[sina]

صنایع دستی درپاشاکی



شال در گن (پيراهن محلي ایریشمی) وشال گردن- پيله ی ابريشم را به صورت نخ در مي اورند(با وسيله اي به نام دوک مي ریسند) وبعد داخل ورطه وشانه مي كنند و در دستگاه فوق گذاشته و شروع به بافتن مي كنند .
چاشو- چا دشو ـ در قدیم خانمهای انگشت شماری بودند که چاد شو می بافتند.چادشو پارجه ای است ابریشمی راه راه با زمینه ای به رنگ قرمز به ابعاد ۳ در ۳ متر یا بالا تر .و به وسیله دستگاه چوبی که داشتند با استفاده از نخهای ابریشمی رنگ شده ی گیاهی این پارچه را می بافتند.از جمله کسانی که در این کار تبحر خاصی داشت مرحومه مرمرمحمدی نژادهمسر مرحوم حاجعلی دولتخواه ، مرحومه خورشید بیدل (مادر بزرگم)،مرحومه صدف رشیدی و... بود.این دستگاه بافنده چوبی چادشو شامل :شانه ،مکو،چل ،ماسوره بود.
حصیر بافی -خانمهای این منطقه با استفاده ازساقه های برنج به وسیله دستگاه چوبی که داشتند ساقه ها را با مشقت فراوان به کمک (ورطه) به ردیف می چیدند و سرانجام حصیر بافته می شد.که به جای موکت که آن موقع کم گیر می آمد اتاق خانه ها و ایوان را فرش می کردند.
سبه- سبو ـکه این وسیله نیز جزء کار دستی بوده که با استفاده ازشاخه های نرم درختان این وسیله را درست می کردند که به شکل کروی می باشد . و اما کاربرد آن : برای صید ماهی های بزرگ از آن استفاده می شده که طنابی را به آن وصل می کردند.بعد یکی دو عد نان بربری را در آن قرار داده و در داخل آب رود خانه و جایی که گود بوده قرار می دادند.و سر دیگر طناب را به جایی می بستند به طوریکه از دید افراد دیگر مخفی باشد.بعد از یک روز به آن سر می زدند سبو را از آب بیرون آورده ماهی های صید شده را که داخل آن گرفتار شده اند بیرون می کشند.لازم به ذکر است که دهنه سبو طوری ساخته شده که ماهی ها به هوای نان داخل سبو رفته و دیگر نمی توانند بیرون بیایند.
زنبیل بافی - زنان ومردان از کناره ها ی جنگل ودشت که با پاشاکی کمی فاصله داشت ، برگهای گیاهی به نام خیزران که به آن لی می گفتند را جمع آوری وبرداشت نموده وبه منزل آورده وخشکش می کردندوتوسط آن زنبیل می بافتند وحتی در حصیر بافی نیز خیلی کابرد داشت.واز زنبیل برای جو برتج وحمل ونقل آن استفاده می شد.

[sina]

روستای پاشاکی در شرق گیلان ، در بیست کیلومتری غرب شهرستان لاهیجان واقع شده است. نزدیکترین شهربه این روستا شهر سیاهکل،وفاصله اش تااین روستا حدود ده کیلومتر می باشدودارای مردمی خون گرم وبانشاط بوده وزنان قدیم این روستا هنوز هم از لباس محلی که بسیار زیبا است، استفاده می کنند وشغل اصلی آنها کشاورزی(شالیکاری)می باشد وبعضی از خانه ها دارای باغات کوچک چای نیز هستند.درختان معروف این دیاردرخت للکی فرنگی،که چوبی بسار محکم دارد وخشک شده آن به حدی محکم است که میخ نیز در آن کم اثر است،توی چوی، که از آن ذغال می گیرندواز شاخه های آن سبد درست می کنند،صنوبر،شل وی (بید مجنون)، بلوط ،درخت آزاد،درخت شمشاد( که در قدیم از شاخه های آن برای جاروکردن حیاط خانه هااستفاده می کردند)،چای چو که اگر به باغ چای رسیدگی نمی شدوجنگل می شد،شاخه های چای بزرگ شده وتوسط آنها برای بافتن سبو(تله ماهیگیری) و... استفاده می کردند. احتمالا تک درختی در وسط بازار وجود دارد به نام درخت کوپ ،که گویند از آن درخت کبریت می سازند . در شرق این روستا رودخانه ای به نام کیاجوب وجود دارد که در فصل تابستان محل مناسبی برای شنا و ماهی گیری است.
درکتاب فروانروایان گیلان آمده است. بعد از مرگ سیدعلی کیا که فرمانروای بیه پیش گیلان درسال 791هجری بوده امیره دوباج فومنی حکومت پاشیجا را(که گویند پاشاکی امروزی بوده) به امیره جلال الدین وحکومت کیسم را به امیره مسعودوگوکه را به فرعون ابن الملک واگذارکرد.
درسال 1319 شمسی هیئتی از کارشناسان خارجی برای تنظیم آب سفید رود وتامین منابع آبی به گیلان عزیمت کردند.سفید رود وتعدادی از رودهای گیلان مورد باز دید هیئت کارشناسان قرارگرفت.ولی وقایع شهریور 1320 مانع از به ثمر رسیدن مطالعات واقدامات آنان شد.در سال 1325 مجدا گروهی از متخصصین برای تنظیم آب سفیدرود عازم گیلان شدند .می توان گفت سالهای نیمه دوم دهه 1320 علی رغم پریشانی دولت مر کزی و آشفتگیهای اجتماعی تا حدودی با اطلاعات آبیاری مورد نظر همراه بوده است .سد های کوچک انحرافی قوام روی دیسام در محل پاشاکی و سد انحرافی کوچک رشت بروی زرچوب یا صیقلان در اواخر دهه 20 واوایل دهه 30 احداث شده است.
در وبلاگ fekreazad آمده است.در سرتاسر دیلمستان (زمین)لرزه مایه به راه افتادن سنگریزه هایی از کوه ها شد و حیوانات بسیاری تلف شدند. در سوی شمال باختر ناحیه، در دیلمان، ساختمانهای قدیمی بسیاری فرو ریخت اما اهالی آن و فرمانروای محلی، که در حال نماز بود، جان بدر بردند. بخشی از کاخی که در رانکوه بود فرو ریخت، اما در جاهایی که بیشتر به سوی شمال و شمال باختر جای دارند، در لاهیجان، گوکه، کیسم، پاشیجا (که گویند پاشاکی امروز بوده است)و لشت نشا آسیب ها اندک بود و کسی کشته نشد، هرچند (زمین)لرزه به شدت در این نواحی شد. پس لرزه ها به مدت شش هفته تا پایان ماه رمضان، یا اوایل اکتبر، دنباله داشت و بازماندگان را برآن داشت تا در چادرهای فضای باز بمانند. باری، پس لرزه نیرومند دیگری در دوشنبه 1 رجب 891/3 ژوئیه 1486 روی داد، اما به ویرانگری لرزه اصلی نبود.
در تاریخ گیلان آمده است راه شاه عباسی از لاهیجان به پردسر(خشت پل) واز پردسر وارد باغ شیح مرتضی می شودکه دهنه کیا جوب است.جاده دوباره به رودخانه لاهیجان می رسد.از رودخانه کناراز کیاجوب درمسیرراه فدیمی لاهیجان به شکاکم پیش می رود.در شکاکم از رود خشت پل موجود می گذرد.سپس به گلرودبار و از آنجا به سیاهکل میرسد.در سیاهکل راه شاه عباسی دو قسمت می شود یک شعبه آن به دیلمان می رودو و از تحتانی کاروانسرا و کاروانسرای سرداب که هر دو شاه عباسی است می گذرد وبه دیلمان میرسد.شعبه دیگر از سیاهکل به پاشاکی(پاس کیاده)واز آنجا به رشت می رود.
آقای داریوش جهانگیری در مورد پاشاکی می گوید:
اولین قوم در پاشاکی طبقه شیلاش از خانواده شفیعی بوده.
ابتدا مردم پاشاکی پراکنده زندگی می کردند و بعد به علت سرقت بخصوص سرقت های شبانه و وضعیت اقتصادی که دارای منابع درآمد جنگل،باغ،ابریشم،برنج،زغال ،دامداری از قبیل نگهداری اسب وگاو در حد عالی و همچنین دارای کار اولیه کوزه گری بودند همگی دست در دست هم داده سبب دسته جمعی زندگی کردن ساکنان پاشاکی شد.
و قبلا دارای وضعیت کشاورزی مطلوب (به دلیل داشتن دو آبرفت سفید رود وکیاجوب قبل از سد سازی ) بوده.
دارای دبستان شهریار بوده و جزو قدیمی ترین دبستانهای استان گیلان به شمار می رفت که الان به نام شهید گمنام تغییر نام یافته است.
اگر پاشاکی را از بالا بنگریم در مرکز محل خانه ها از طرف شرق و غرب در یک راستا قرار دارند ودرمرکزیت هیچ حصاری وجود ندارد.
ساختمان های قدیمی به صورت دو طبقه ای بوده و طوری ساخته شده که حداکثر چوب درآن بکار برده شده واولین آپارتمان نشینی در ایران وحتی جهان از روستای پاشاکی الگو گرفته شده که هم پایین وهم بالا قابل سکونت که ورودی آن از پله چوبی بود.
ساختمان ها طوری ساخته شده که حدود چهل سال پیش ژاپنی ها ،در مورد این ساختمانها تحقیقاتی به عمل درآورده که این خانه ها به علت بکار بردن چوب زیاد ونوع ساخت معماری و سربندی شده از کاه برنج وگالی پوش ، ضد زلزله بوده و در مقابل گرما وسرما محفوظ می باشد.
دانش آموزان پاشاکی از نظرسطح سواد در استان گیلان بی نظیر بوده و همیشه رقابت شدید علمی بین دانش آموزان وجود داشت ودارد ،ودرسخت ترین شرایط چه ااز نظر دوری مدرسه در زمان قدیم چه از لحاظ امکانات ، دانش آموختگان روستای ما توانستند مقامات علمی بالایی را کسب کنند که کا ملا مشهود است.
مردم پاشاکی در زمان کشاورزی از صبحگاه تا شامگاه به کشاورزی مشغول شده . اگر مزرعه ی افرادی در دور دست بود مجبور می شدند یک نفر را از بیرون استخدام کرده تا بتواند نوزاد یابچه را نگه دارد(زاگ داری) وکودکان بالای پنج سال در موقع کار کشاورزی در منزل برای رسیدگی به امور طیور وآشپزی که نسبت به جاهای دیگر بی نظیر بوده به خانواده کمک می کردند.
کوفه جای انبار شالی


کشت برنج دارای دو نوع بوده گرم وسرد،برنج گرم برنج های معمولی بوده که زود رس بودند وبرنج سرد شامل سفید دم ،سیاه دم ، زرد دم وسرخ دم که دیر رس بوده وبرداشت برنج سرد دیر انجام می شد .از 15 مهر که شروع بارش های گیلان بود وآن موقع نیز تازه برنج های سرد برداشت می شد وچون باران خورده و سرخ بود ، برای جلوگیری از کفک و نی یا بند زدن باید برنج سرد رادر جایی قرار می دادند که آن مکان از سطح زمین حدودا سه متر بالاتر قرار می گرفت یا ساخته می شد که به آن محل کوفه می گفتند وساخت کوفه از معماری خاص برخوردار بوده وروی چهار پایه استوار بوده که هوا به طور یکنواخت به داخل خزانه وانبار برنج وارد می شد .و آن موقع مردم با دست وبا وسیله ای به نام جاکو خرمن می کردند ودر کوفه به راحتی می توانستند این کار را انجام بدهند.
آقای حمزه شرفی پاشاکی در مورد کوتم خوسی
برای جلوگیری از حمله ی خوکها به مزارع برنج می گوید:
هر ساله پس از کشت برنج درمناطقی از پاشاکی پس از اینکه برنج خوشه می زند، خوک به مزارع کشاورزان حمله می کند و کشاورزان مجبورند جهت جلوگیری از خسارت فراوان،شب ها در مزارع خود در کلبه های که از قبل آماده کرده اند(کوتم) باروشن کردن فانوس یا آتش سر کنند {کوتم خوسی}
عکس زیر گویای این مطلب می باشد که پدر وفرزند در حال آماده سازی کوتم می باشند


عده ای ازاهالی نقل می کنند که رسم بوده :
در زمان قدیم اگر اسب سواری از جاده ی کنار بقعه آقا سید حاجی محمد رد می شد به جهت احترام،ازابتدای مغازه ها از اسب پیاده و در انتهای مغازه ها سوار بر اسب می شد و براه خود ادامه می داد.
وقوع سرقت-در قدیم وقتی در پاشاکی سرقتی صورت می گرفت ، مردم در محل جمع شده و شخص مال باخته به آقاسید حاجی محمد متوسل و زود معلوم می شد سارق کی بوده است.
زمان نشا-جده ی روحانی ، ابتدا خود تخم جوی برنج را برای نشا خیس می کرده ، بعد همسایه ها را خبرمی داده که آنها نیز اینکار را انجام دهند و اینکار دارای برکت زیادی بود. و موقع نشای برنج ابتدا خود نشا را انجام داده بعد به همه ی اهالی می گفت که الان ساعت خوب بوده وشما نیز نشای برنج را شروع کنید
اگر در حین نشای برنج عابری را می دیدند که در حال گذر از کنار مزرعه است ، اعتقاد داشتند که اگر پای او <سنگین> است به او گوشزد می کردند یا برود یا اینکه برگردد تا نشا تمام شود.
وزیدن باد شدید-موقعی که باد شدیدمی وزید بچه ای سیخ را بغل چاه آب در زمین فرو می کرد و اعتقاد داشتند که باد فروکش می کند.
نمک کوته – موقعی که برنج تازه برای خوردن آماده می شد یک کیلو را پیش مغازه داری برده و یک بسته نمک و بقیه را پول می گرفتند و به خانه می بردند.واگر کسی محتاج بود از آن پولی که در ازای فروش برنج گرفته بودند به فرد محتاج می دادند.
ا ت گلی مت گلی – موقع کشاورزی که بارندگی زیاد بود ،بجه های ابتدایی یک گروه تشکیل داده و حلب روغن نباتی را بر می داشتند و در کوچه های روستا براه می افتادندوروی آن می کوبیدند و می گفتند ات گلی مت گلی ، انشااله افتو بکنی ، افتو و متو بکنی ،مرداکون بیرون بخوسند ،زناکون دورین بخوسند ،مال گچه به پیسته.(یعنی انشااله هوا آفتابی بشه و شب مهتابی وستاره باران بشه ،مردها بیرون بخوابند وزنها در اتاق بخوابند وگاوها در طویله از بس که بخاطر باران مانده اند ،بیرون بیایند) و فردای آن روز هوا آفتابی می شد .
زنجیر زنی وسینه زنی در قدیم - یک گروه ده الی یازده نفری با سر گروه تشکیل داده وچوبهای (پایه) هم اندازه در دست داشته که سر آن به زنجیر وصل بود که به آن زنجیر پایه می گفتند،قسمتی از زمین را مشخص کرده و مرثیه سرایی سر داده و هر کدام به نوبت چوب یا پایه خود را به آن نقطه مشخص می زدند (به صورت هماهنگ هر چهاربیت که خوانده می شد یک نفر می زدند ) سر گروه اول روی آن نقطه مشخص زده بعد به نوبت ده نفر بعدی می زدند .
گامی



در زمان پیش ازسلنطنت احمد شاه " گامی" روی دیو دره ساخته شد.که الان در اثر بی توجهی در حال فرسایش است.گویند با خشت و ساروج واز سوزاندن پهن اسب و مخلوط کردن با آب گامی را درست کردند.و روز گاری محل تردد ومال رو بوده وطوری احداث شده که اگرزیر گامی (که پل مانند است) بایستیم صدای ما انعکاس پیدا می کند .وکاربردش در قدیم این بوده که آب را از سلش به کیسم و مالده و گوگه توسط نهری انتقال می داد.
سل کنار حمام واحداث حمام عمومی
سل کنار حمام که الان آبش خشک شده ولی در زمان قدیم آبش خیلی تمیز بوده وهمچنین عمیق نیز بود وآب در رو داشت.وچاربدارها هنگام غروب که از جاهای دور به خانه بر می گشتند ، سوار براسب به داخل (سل) حوض می رفتند وچرخی می زدند تا اسب تمیز شود وگل ولای چسبیده به آن از بین برود .لازم به ذکر است که آن حمام نیزکه الان مخروبه شده در سال 1324 توسط مرحوم رحمتعلی منصور قناعی که از خوانین پاشاکی بود احداث شده بود.
رود خانه دوست داشتنی روستای پاشاکی

این رودخانه که دارای مناظرزیباو محل شنا وماهیگیری بوده اما متاسفانه به علت آلودگی آب دیگر قابل استفاده نمی باشد و مهمترین و بالاترین سرگرمی وتفریح سالم اهالی این روستا به خصوص نوجوانان وجوانان نابود شده است.
روش های صیدماهی
با دیل : دو پرچین به فاصله کمی درآب رودخانه درست کرده ودر اولین پرچین دریچه ای گذاشته بعد از 12ساعت بعد از ورود ماهی ها در رابسته که بین دو پرچین گرفتار می شوند و سر آخرماهی ها را صید می کنند.
چپر گذاشتن روی بل : که روی بل رودخانه چپر گذاشته وآب که جریان داردماهی هاهنگام عبوراز روی بل روی چپر گرفتار می گردند یعنی لای شاخه هایی که چپر از آن درست شده است گیر می کنند.
با قلا ب ماهیگیری
با دام -سالی
با دارو ماهی: که از گیاهی بوده و آن را خرد وبا خمیر یا پلو مخلوط می کردند ودر جایی که آ ب راکد یا دلمه بود می ریختند بعد از مدتی ماهی ها بالا آمده و زود می گرفتند ،شکمش را پاره کرده تا دارو به آن اثر نکند. البته این صید کمتر رایج بوده است.
انواع بازی
هلینگ دولینگ – چلاق در گنی – هفت سینگ – چوچور بازی :شامل شش سنگ بود که یک سنگ به نام عروس بود وپنج سنگ دیگر بازیگر ، که پنج سنگ را با یک دست بالا انداخته ودر حال افتادن به زمین، هر پنج سنگ باضافه سنگ عروس را با همان دست می گرفتند و همین طور بازی ادامه پیدا می کرد– وسط وسطی – ویریس بازی– لپه کشی
مناطق بالا محله پاشاکی
سوت محله - بور محله - جهانگیری محله - منصوری محله- شبدینی محله - کرف کله - موخونی محله -ماد باقری محله دره - شیخ محله(ملالی محله) - میان محله - نجبکی محله
نقل می کننداصلیت:
نظری ها از فشتال و اصلیت از انبار لو ییلاق - روحانی ها از شوشتر- جهانگیری ها از ویه یکونم ییلاق - محمدی نژاد ها از رود بار زیتون- رشیدی ها از فشتال - شبدینی ها از خان جان کند (کرد محله )آن طرف کیا جوب و اصلیت از شفت -صدیقی ها از نجفیه آن طرف قزوین –شفیعی ها از سیاهکل – باقری ها از لیل مازندران -قاسمی ها از تاکستان قزوینبوده است.
نقل می کنند:بیش از یک قرن پیش آتش سوزی مهیبی در پاشاکی رخ می دهد،عده ای به کوه کونه(بالای سنگر) کوچ می کنند که زارع پور ها از آن دسته بودند.عده ای به محلی به نام شیوا که حق دوست و سلیمی ها بودند . بعضی به طرف آستارا و رضوانشهر که هنوز هم برخی دارای پسوند پاشاکی می باشند.عده ای هم به پناه بندان که که کریمی و قنبری وقسمتی و نجفی و شریفی ها از آن دسته اند ولازم به ذکر است که شریفی ها اکثرا به نام شبدینی بودند . عده ای نیز به لات محله رفته که به نام صدیقی بودند و بعد شفیعی نام گرفتند .
و درآن زمان پاشاکی از یک طرف تاگوکه و ازطرف دیگر تا کلامسر از لحاظ زمین کشاورزی وسعت داشت.
پشتا سرا ی پاشاکی
گویند:فردی به نام حسن آقا(ونزدیکان) از قصابه قصطنک شهریار(وحیدیه فعلی) به طرف محلی که اکنون مسجد و قبرستان پشتاسرا می باشد،مهاجرت نموده که بعد ها در اثرسیل وبالاآمدن آب رودخانه به آن طرف آب رفته و کم کم پشتا سرای پاشاکی را تشکیل دادند.و عده ای از پایین محله پاشاکی که نزدیک بقعه آقاسیدحمزه وآقاسیدهارون می نشستند که اصلیت آنها قاسمی بود ند جایگزین قبلی که از قصطنک شهریار آمده بودند شدند.
طرزدرست کردن تشت حلوه - شیرینی محلی در پاشاکی
آرد برنج را داخل تشت کمی تفت داده و بعدتعدادی برگ پرتقال به آن اضافه کرده باز آرد را تفت می دهیم و وقتی خوب تفت داده شده کمی رنگ آردوبرگ پرتقال عوض می شود. سپس تشت را ار روی چراغ برداشته وشیره ی خرما به آن اضافه نموده وبا دست آن را مخلوط وهم زده ( ورزمی آوریم). بعد باسنگ مخصوص، روی شیرینی داخل تشت می کوبیم تا سفت شود و برگ پرتقال سرخ شده راخردکرده همراه باادویه مثل زیره را روی آن می پاشیم.بعد در هوای سردگذاشته کمتر از نیم ساعت سفت شده وباچاقو برش می دهیم.تشت حلوه آماده است ،نوش جان
طرز درست کردن جوكول دكوي
دم كرده ی نيمدانه كه كاملا پخته شده باشد و هنوز گرم است ، در ديگي كه پخته شده ديگ را بر عكس کرده و در نمكار (کاسه گلی) مي ريزند و گردو چرخ شده و فلفل رانيزبه پلو اضافه نموده وهم می زنند، به این ترتیب جوکول دکوی آماده می شود.
نرخه زدن براي كره گرفتن از شير
شير را روي چراغ گذاشته تا به جوش آید (مي تونيم) بعداز روي چراغ برداشته وصبر مي كنيم تا ولرم شود وبه آن مايه ي ماست مي زنیم وبعد داخل نرخه مي ريزیم و انقدر با دو دست تكان مي دهیم كه حباب (كيخ) روي محتویات نرخه ظاهر شود وكمي آب ولرم (لاليم) به آن اضافه كرده كه كيخ از بين برود بعد دوباره همان لحظه اب سرد مي ريزيم تا كره(كره روغن ) روي ان جمع شود وروغن را برداشته وانچه باقي مي ماند دوغ است كه در داخل كيسه ي پارچه اي ريخته و جایی آویزان کرده كم كم آبش خارج شده وماست چكيده بدست مي ايد.
ماجرایی از رودخانه دیودره
بنده به ماهیگیری از ایام کودکی تا جوانی علا قه فراوانی داشتم ، هم با قلاب هم با داروی ماهی که از گیاهی بود ماهی وکولی صید می کردم. از دوستان گهگاهی می شنیدم که رود خانه دیودره به خصوص در نزدیکی های باغ آقای باقری خیلی (سنگین )بوده واز اطراف سنگ پرتاب می کنند .بنده این شنیده ها را باور نمی کردم ،تا اینکه خیلی سالها پیش بادوستی از انتهای دیودره که به رود خانه دیسام می ریزد ودر نزدیکی محله دره پاشاکی است ،شروع به ماهیگری با داروماهی کردیم وهرجایی که آب راکد(دلمه)بود دارو می ریختیم و بعدازمدتی صبر ،کم کم ماهی ها به روی آب می آمدند وآنها را گرفته فورا شکمش را پاره نموده (شکم کوت) و ومحتویات ماهی را درمی آوردیم که دارو ،ماهی را مسموم نکند. ودر جاهای دیگر رودخانه نیز اینکار را تکرار نموده ،جلوتر رفته تا بالاتر از پل گامی رسیدیم که ظهر شد ودوستم به علت گرسنه شدن سهم ماهی خود را گرفته وروانه منزل شد.وبنده به کار خود ادامه دادم و کم کم جلوتر رفتم تا به نزدیکی باغ آقای باقری که اگر از بالای آن باغ دیودره را نظاره می کردی خیلی خیلی پایین قرار داشت یعنی ته دره.وبنده اصلا یاد آن چیز هایی که از دوستانم شنیده بودم ،نبوده که ناگهان صدای افتادن سنگ را از همه طرف در آب شنیدم ودیدم،که باریدن سنگ شدت گرفت و با گفتن بسم الله الرحمن الرحیم به صورت پیاپی ، از آنجا عبور کردم وکم کم ترس ودلهره من فروکش کرد، وکار خود را ادامه داده وتا نزدیکی شرکت برج که نزدکی پل دیسام است پیش رفتم.
و آن ماجرا هرگز یادم نمی رود.
در ضمن اهالی معتقدند:هنگام غروب پای کسی به دیو دره برسد، آثار کبودی روی بد نش ظاهرمی شود.
مطالبی در رابطه با پاشاکی
فیلم گیلانه و پاشاکی
فاطمه معتمدآريا در سال 1382 در نقش مادر سالخورده و زن روستايي اهل يكي از روستاهاي اطراف سياهكل در گيلان در اثر چند قسمتي (اپيزوويك) "ننه گيلانه" ساخته رخشان بني‌اعتماد ظاهر شد و يكي از بهترين بازيهاي خود را ارائه كرد. اثري كه دو سال بعد در شكل بلند سينمايي از سوي همان كارگردان با نام "گيلانه" تهيه شد و پاييز سال گذشته به نمايش عمومي درآمد.
او به ويژه در اين اثر سينمايي، به زيبايي و به مانند ايفاي نقش‌هايش درباره زنان روستايي به زيبايي، رنجها و مفهوم حقيقت عشق مادري را تصوير شد.
"گيلانه" حكايت زني روستايي به همين نام است كه درگير مراقبت و پرستاري از تنها پسر جانبازش است،‌ جواني با بدني پر از تركشهاي به يادگار مانده دوران دفاع مقدس و ريه‌اي مسموم از گازهاي شيميايي كه بر اثر يك جراحي غلط در سالهاي پس از جنگ، قطع نخاعي نيز شده و به روستاي زادگاهش بازگشته است. گيلانه با جان و دل و عاشقانه از فرزندش پرستاري مي‌كند و به رغم از دست دادن نان‌آور زندگي و مجروح شدن تنها فرزندش كه پيش از اين با حضورش زندگي او را اداره مي‌كرده، كم نمي‌آورد و علاوه بر چرخاندن چرخ زندگي، پرستاري طاقت‌فرسا از پسرش را هم با عشق انجام مي‌دهد.
او در مورد "گيلانه" می گوید: ما تمام گويش‌هاي مختلف آن منطقه روستانشين در روستاي "پاشاكي" حوالي سياهكل گيلان را ضبط و سپس ديالوگ‌ها را تبديل كرديم. بعد من از صافي خودم عبور دادم و اين چيزي هست كه بيننده مي‌شنود و مي‌بيند.
راه شاه عباسی و پاشاکی
این راه از لاهیجان به پردسر(خشت پل) واز پردسر وارد باغ شیح مرتضی می شودکه دهنه کیا جوب است.جاده دوباره به رودخانه لاهیجان می رسد.از رودخانه کناراز کیاجوب درمسیرراه فدیمی لاهیجان به شکاکم پیش می رود.در شکاکم از رود خشت پل موجود می گذرد.سپس به گلرودبار و از آنجا به سیاهکل میرسد.در سیاهکل راه شاه عباسی دو قسمت می شود یک شعبه آن به دیلمان می رودو و از تحتانی کاروانسرا و کاروانسرای سرداب که هر دو شاه عباسی است می گذرد وبه دیلمان میرسد.شعبه دیگر از سیاهکل به پاشاکی(پاس کیاده)واز آنجا به رشت می رود.از کتاب (آستارا تا استارآباد )
قصه عزیز و نگار و پاشاکی
فريدون پوررضا، هنرمند و کارشناس موسيقي محلي گيلان در مورد( قصه ی معروف عزیز ونگار) می گوید:مناطقي که اين قصه بيشتر به جان اهالي آن نشسته بود، يکي از روستاهاي سياهکل به اسم پاشاکي بود که بعد کم کم اين قصه از «پاشاکي » به «حسن کيادي » يا «کياشهر»، رسيد و از «کياشهر» به «لشت نشائ» رفت و از آنجا به «صومعه سرا» و حتي «تالش » رسيد و بعد قصه «عزيز و نگار» در ميان مردم تبلور ويژه اي پيدا کرد.


سفیدرود و روستای پاشاکی
وسعت دلتاي سفيدرود که بيش از 1250 كيلومتر مربع است، از دشت گيلان آغاز مي ‌شود و نخستين شاخه آن كه خمام‌ رود نام دارد در همين منطقه از آن جدا مي شود. سفيد رود در دلتاي خود به سوي شمال جريان مي ‌يابد و در روستاي پاشاكي با ديسوم‌ رود مخلوط شده و به دهستان كوچصفهان وارد مي ‌شود. در همين محل شاخه ديگري كه نورود نام دارد از آن منشعب شده و به سوي آستانه اشرفيه روان مي ‌شود. در اين شهر تغيير جهت داده و با چند پيچ و تاب به سوي شمال رهسپار مي ‌شود و سرانجام در شمال منطقه كياشهر به درياي خزر مي ريزد. همجواري كناره هاي رودخانه قزل اوزن با جاده اصلي تهران - تبريز زمينه استفاده گردش‌گاهي از اين رودخانه را افزايش داده است و همچنين عبور اين رودخانه بزرگ و زيبا از چندين استان و ده ها شهر، بخش، دهستان و روستا سبب رونق و آباداني مناطق عبوري آن شده است و معمولا به عنوان گردش‌گاه اهالي از آن ها استفاده مي شود. رودخانه قزل اوزن نه تنها برکت و آباداني را به استان زنجان هديه کرده، بلکه كشتزارها و باغ هاي سرسبز كناره هاي آن جلوه بسيار زيبايي را در طول چهار فصل به نمايش مي گذارند و دوستداران طبيعت رابه سوي خود جذب مي كنند. همين امر بر ارزش هاي توريستي رودخانه قزل اوزن در کنار ارزش هاي اقتصادي آن تاكيد مي كند.


بقاع متبرکه در پاشاکی واطراف آن روستا
آقا سید نصراله در گوکه - دستخط در مالده - آقا سید عبدالرضا و آقا سید جلیل وآقا سید یوسف و آقاسید ناصرالدین هر چهار بزرگوار در محله های چهارده - آقا سید حسن در لفمجان -آقا سید حاجی محمد وآقا سید حمزه و آقاسید هارون درپاشاکی - بقعه آقا سيد احمد بن امام موسي جعفر در فشتال
مراسم عروسی در پاشاکی
از دوست گرامیم آقای عبدالله محمدی نژاد پاشاکی در گرد آوری این مطالب تشکر می کنم
مراسم نامزدی
1-قند پخش کنی
بعد از مراسم عقد کنان ،فردای آن روزخانواده داماد،قند وشیرینی را داخل مجمع (کاسه بزرگ مسی) گذاشته وبرای خانواده عروس می بردند
2-عیدی بری
در ایام عید خانواده داماد عیدی از قبیل قند وشیرینی ولباس عروس (رخت عروسی) داخل هفت مجمع گذاشته وبرای عروس می برند.
3-جوکول چینی
که عروس دوست های خود را دعوت کرده وآنها با وسیله ای با نام داره که مثل داس است،بر روی خوشه های برنج که هنوز نرسیده می کشند، و دانه های برنج را جدا می کنند. که این کار داخل مزرعه صورت می گیرد.بعد این دانه ها را هنگام شب داخل دنگ (از تنه درخت ساخته شده بوده که داخل آن تهی بوده)ریخته و با جانسه (وسیله چوبی) روی دانه ها می کوبیدند تا شلتوک را از دانه ها جدا کنند،که معمولا هر دو نفر مقابل هم می ایستادند و اینکار را انجام می دادند.حال به این دانه های برنج جدا شده از شلتوک جوکول می گفتند که به ان شکر اضافه نموده ومزین به برگ ریحان می کردندو بین خانوده داماد وفامیلها ودوستان پخش می کردند وبه ازای آن پول یا هدایایی مثل پیراهن و پارچه در یافت می نمودند که این در یافتیها برای عروس می بود.
مراسم عروسی
بعد از دوران نامزدی که حداکثر دو سال طول می کشید ،نوبت زمان عروسی فرا می رسید که هفته یا یک روز خوب برای عروسی را تعیین می کردند. وهفت شب وهفت روز خانواده داماد به جشن وسرور می پرداختند.ودر طول این هفته فامیلهای عروس کادوبه عنوان شادی (تحفه) به خانواده داماد می آوردند.ویک روز داماد وهمراهانش خروس (تله کوته) به خانه عروس می برد ومرغ (سره پیشه) می آورد.وفردای آن روز خانواده داماد بار خانه (وسایلی مانند گردو ،گوشت،سیب زمینی،پیاز،غاز،اردک وشال درگن که نوعی پیراهن ابریشمی قرمز رنگ بود) داخل مجمع می گذاشتند وبرای خانوده عروس میبردند .که این کار توسط بانوان ودخترانی که لباس قرمز که همان لباس شال درگن بود به تن داشتند انجام می شد. از طرفی فامیلهاودوستان عروس ،آنها نیز شال درگن پوشیده همسایه ها و فامیلها ودوستان اطراف را برای گیشه سری (حنا بندان) دعوت می کنند.که این مجلس در یکی از منازل همسایه یا فامیل عروس بر پا می شود.
مراسم روز عروسی
در روز عروسی خانواده داماد شاخه ای از درخت شمشاد تهیه نموده که به آن برم می گفتند.و تنه آن را رنگی کرده و تخم مرغهای رنگ شده پخته وهمچنین جارو(زمه رو) به ان اویزان کرده.و فانوس روشنی را داخل کاسه مسی که لگن می گفتند گذاشته وبه دست خانم مسنی می دادند که سرش بگذارد وآن خانم یک جفت کف گیر (کتره) که دور دسته کفگیر شمشاد پیچیده شده بود رادر دو دستش می گرفت و به هم می کوبید که به اصطلاح کتره کچه می گفتند. و یک عدد آیینه ویک عدد چراغ گرد سوز بچه های کوچک در دست می گرفتند.که پایان عروسی هم مژدگانی از مادر داماد دریافت می نمودند.و سرانجام داماد ودوستانش و دیگر اقوام رهسپار خانواده عروس می شدند..از طرفی خانواده عروس درخت گلی مثل گل محمدی را از زمین در آورده و آن را مزین نموده تا موقعی که داماد عروس را به طرف خانه خود می بردآن درخت گل را نیز با خود ببرند.سرانجام داماد عروس را از خانه پدر خانمش به خانه خود می آورد.ودر حیاط خانه پدر داماد جشن مفصلی بر گزار می شود.و پایان مراسم.پدر داماد دست عروسش را گرفته و دور چاه آب می گرداند وعروس با نیتی سکه ای را داخل چاه می اندازد یا ان سکه را پیش خود نگه می دارد.در ضمن در فاصله بین چاه و منزل هفت جا جو برنج را ریخته به نیت برکت وروزی و همچنین تخم مرغ به پای عروس می اندازند،که عروس پا روی تخم مرغ و فاصله بین جو برنج می گذارد.بعد پدر داماد ،عروس را به اتفاق همراهان به داخل خانه آورده ،بعد بچه ای که پسر باشد در بغل عروس گذاشته ، به این معنی که نوه پسری به این خانواده اضافه شود.صبح روز بعد عروس زود از خواب بیدار شده و به طرف لانه مرغها می رود ،در را باز کرده اگر مرغ اول آمد بیرون بچه دختر بوده و اگر خروس آمد بیرون پس بچه پسر می باشد.
روز سوم پایتختی - جهاز مال هده هی
در این مراسم عروس پیراهنی را برای ابراز محبت به مادر شوهر خود تقدیم می کند و یک جفت سکه ی قدیمی که از طلا یا نقره یا اشرفی بوده به پیراهن مادر شوهر خود می دوزد که مثل دگمه برای بستن یقه پیراهن استفاده می شد . وسایلی دیگری را که عروس به صورت جهاز از خانه پدری آورده بود به کسانی که شادی یا کادو آورده بودند تقدیم می کند
روستای سر سبز پاشاکی
یکی از شناخته ترین روستاهای استان گیلان با استعدادهای بالقوه طبیعی و انسانی است که در نزدیکی شهرستان جنگلی سیاهکل واقع شده است.این روستا از نظر اداری در حوزه استحفاظی شهرستان لاهیجان می باشد؛ پاشاکی به علت شرایط اقلیمی وآبرفتی، کانون اصلی فعالیتهای کشاورزی بوده و از محصولات آن می توان به برنج ،چای،آلوچه، سیب ، گلابی جنگلی و... اشاره کرد ، همچنبن پرورش کرم ابریشم در کنار باغات زیبای توت ،صنوبر ،توسکا ، بید به زیباییهای این منطقه افزوده است. پرورش طیور و احشام از قبیل اردک ،مرغ ،غاز، گاو و اسب نیز در این روستا متداول است . از لحاظ نژادی مردمان این دیار دارای هوشی سرشار بوده بطوریکه دانش پژوهان این خطه همواره نقش حیا تی را در مدیریتهای اقتصادی و اجتماعی استان گیلان ایفا کرده اند . از تفریحات سالم مردم این روستا می توان به شنا ،کشتی گیله مردی و صید ماهی به وسیله تور ماهیگیری و سبد و قلاب اشاره کرد.آب و هوای پاشاکی به علت مجاورت دریای زیبای شمال و کوه دلفک ،معتدل و مرطوب بوده و گویش مردم این روستا گیلکی می باشد .صنایع دستی این روستای کهن حصیر بافی ،شال بافی ،زنبیل بافی و بافت پیراهن ابریشمی می باشد و خوراک اصلی مردم این روستا برنج به صورت کته با خورشتهایی مثل ترش فسنجان ،میرزا قاسمی،ترش تره،سیروابیج ،ماهی شورودودی ،باقالا قاتوق ،شیرینی قاتوق ،مرغانه قاتوق ،مرغ ترش ،زیتون پرورده و... می باشد .از لحاظ موقیت اداری پاشاکی دارای امکانات مخابراتی ،آب و برق،امکانات آموزشی از قبیل دبستان ،مدرسه راهنمایی و دبیرستان و چندین بانک،درمانگاه و خانه بهداشت و جاده آسفالته می باشد . از جلوه های ویژه و دیدنی این روستا می توان به وجود چندین امامزاده از قبیل بقعه متبرکه آقا سید حاجی محمد و ملا صفی در کنارآبشار زیبای رود دیسام و جاری بودن سه رودخانه فصلی و صنعتی دشت وسیع شالیزارها و بازارهای محلی مثل شنبه و سه شنبه بازار،اشاره کرد .
محمد کریمی پاشاکی در تاریخ 6/4/1343 در روستای پاشاکی دیده به جهان گشود .او تحصیلات ابتدایی و راهنمائی را به ترتیب در دبستان جدیدالتاسیس و پرورش روستای پاشاکی گذراند و سپس تحصیلات دبیرستان خود را در مدارس" مشیر" سیاهکل و "کامل منصور قناعی" به اتمام رساند . او بعد از پایان تحصیلات متوسطه هیچگاه از مطالعه غیر اکادمیک در علوم، خصوصا تحقیق در حوزه علوم اجتماعی غافل نبوده ،تا اینکه سیطره عظیم و دنباله دار و گسترده علوم اجتماعی او را مجاب کرد تا شغل کاری خود را در سازمان تامین اجتماعی انتخاب کند . مراوده دایم و تنگاتنگ سازمان با گروههای مختلف اجتماعی تاثیر زیادی در تولید و رشد و اصلاح و باز پروری استعداد درونی و شخصیتی او گذاشت به طوری که خود،از کار در تامین اجتماعی به عنوان بهترین تجربه و تحقیق میدانی و غیر آکادمیک زندگی اش یاد کرده و معتقد است بودن در جمع اقشار مختلف مردم خصوصا اقشار و طبقات ضعیف اجتماع درسی به انسان می دهد که کسی نمی تواند آن را در معتبر ترین دانشگاها و مراکز علمی جهان کسب کند ؛ با این وجود امر اشتغال و نیاز معیشتی هیچگاه او را ازتحصیل غافل نکرد، تا اینکه پس از قبول شدن در رشته های مختلف دانشگاهی از قبیل علوم قضا ئی ،جغرافیا ،برنامه ریزی اجتماعی و ... سر انجام در سال 80 در رشته تعاون و رفاه اجتماعی وارد دانشگاه شده و در بهمن ماه سال 83با اخذ مدرک کارشناسی از دانشگاه فارغ التحصیل شد .ایشان در حال حاضر علی رغم داشتن مسئو لیت در یکی از واحدهای اجرائی تامین اجتماعی بطورمداوم تحقیقات خود را در زمینه های مختلف اجتماعی ،اقتصادی و ورزشی ادامه می دهند ،تا در صورت فراهم شدن بستر مناسب مجدداً تحصیلات خود را بصورت آکادمیک،خصوصاً در رشته جامعه شناسی یا حقوق ادامه دهند.

[sina]

داروهای گیاهی در روستای پاشاکی


گرزنه- گزنه- اگر این گیاه را لمس کنیم،محتویات سوز آور غده ریز آن در پوست بدن وارد می گرددو ایجاد سوزش و ناراحتی می کند.این گیاه در اماکن مخروبه و باغها ونقاط مرطوب به حالت خودرو می روید.خواص دارویی:از برگهای تازه آن واز ریشه و شیره حاصل از آن وهمچنین از دانه آن کم وبیش به مصارف در مانی می رسد.باعث تقویت اعمال هضم، ازدیاد ادرار،بند آوردن خون،علاج بیماری قند،ازدیاد ترشح شیر، باز کردن قاعدگی،رفع بیماریهای جلدی و از بین بردن انگل می گردد.جوشانده آن در رشد مو،مانع ریزش مو ورفع شوره سر موثر است.ازبرگهای گزنه کوچک یا پا کوتاه برای درست کردن خورشتی که تره نام دارد بکار می برند.
خاش کوی وخونه مار کوی وسفید کوی- کدو-دانه های کدو یعنی تخم کدو را جمع آوری کرده خشک نموده در زمستان استفاده می کنند.خواص دارویی:از بین برنده انگلهای روده،عصاره تازه آن برای ناراحتیهای کلیوی توصیه شده.پوست تخم کدو را جدانموده با روغن کر چک مخلوط می کنند وجوشانده آن را برای رفع بعضی ناراحتی ها بکار می برند
باقلی-برای التیام زخم معده و رفع اسهال و زکام مفید است .آب باقلای پخته رد کننده گیر های معده می باشد.از باقلای پخته ضماد تهیه نموده و مقداری از آن را در محل گزیدگی سگ هار می گذارند که سم گزیدگی را به خودش می کشد.ضماد پوست و برگ باقلی جهت رفع سوختگی آتش مفید است.همچنین برای رفع عفونتهای کلیه مثمر ثمر می باشد.طبق اعلام محققین از جمله پرو فسور جان کلام در لندن مصرف با قلا برای جلوگیری از بروز سرطان روده مفید می باشد. امام صادق (ع) فرموده است:باقلی ساق را محکم می کند و خون تازه در بدن تولید می نماید.
مازی- درخت بلوط- برگ و ریشه ومیوه ودانه آن به عنوان آرام کننده ، ضد تشنج ، درمان آسم، سیاه سرفه ،صرع، بی اختیاری دفع ادرار، رفع درد های آپاندیس و بواسیر استفاده می شود.
توت سفید ـ برگهای تازه آن برای مصرف تغذیه کرم ابریشم بکار می رود.
خواص دارویی :اثرملین داردو برای بیماریهای سینه مفید است و برای کسانی که دارای بیماری قند خون هستند قند موجود در توت سفید برای این بیماران مفید است.
بنفشه - که اطراف ما در (حیدرلات و لات باغ به وفور یافت می شود) گل بنفشه نرم کننده و خلط آور ضعیف می با شد. و دم کرده آن برای رفع گلو درد ،برو نشیت های حاد و رفع گریپ بسیار نافع است.
ترف- ترب ـ اشتها آور،اثر معالج در درمان یرقان،رفع نرمی استخوان و در دفع رسوبات صفراوی موثراست.شیره تازه ترب سیاه برای رفع سیاه سرفه،بیماریهای کلیه ومثانه ورماتیسم )که بیماری شایع در گیلان است)ودرد مفاصل بسیار نافع می باشد.
گزر- زردک-هویج ـ پو ست ثانوی ریشه وساقه آن تصویه کننده خون وضد عفونی کننده می باشد.مصرف ریشه هویج در کمبود ویتامین 3،بی میلی جنسی،کم خونی زمان بلوغ و مقاوم نمودن در برابر بیماریهای عفونی موثر است .برای تمیز کردن ریشه هویج باید آن را زیر شیر آب قرار داده وقسمت خارجی را با ملا یمت تراشید
پنج انگشتی ـ از برگهای آن در قرمه سبزی استفاده می شود و گویند دارای خواص دارویی نیز می باشد.
گل گاوزبان - مقوی قلب ،نرم کننده
تمشک- ازبرگهای آن برای رفع اسهالهای ساده ،خونریزی رحیمی ،خلط های خونی ،وجود خون در ادرار ،درمان بیماریهای قند ،کم خونی،گرفتگی صدا ،بیماریهای پوست استفاده می شود.از جوشانده برگ به صورت غرغره برای رفع درد گلو،ورم لوزتین و ورم لثه ها ،ورم حلق وحنجره ،له شده تازه آن پرای آبسه های گرم ،زخم های کهنه ودیر علاج کاربرد دارد.میوه آن در درمان مرض قند ورماتیسم موثر است.
ریحان- بوی ریحان جهت دفع حشرات موثر است .مصرف دم کرده آن برای سردرد های عصبی ،تقویت دستگاه عمل هضم ،از بین بردن نفخ ،سرگیجه ،دل پیچه ،سرفه وآنژین وسیاه سرفه توصیه شده .کلیه قسمتهای آن یک داروی موثر رفع التهاب دستگاه مجاری ادرار می باشد.دم کرده ریحان زیاد کننده ترشحات شیر است .دانه ریحان لعاب فراوان دارد و چون نرم کننده است در رفع ورم کلیه وترشحات زنانگی مورد مصرف قرار می گیرد .برگ ریحان برای معطر ساختن اغذیه (به خصوص برای جوکول موثر است).امام صادق (ع) فرموده :ریحان سبزی پیغمبران است ،غذا را گوارا می کند ،منفذ ها را باز می کند،دهان و آروغ را خوشبو می کند.مانع بیماری جذام است.
سیر- اثرضدعفونی کننده،ضدباکتری،هضم کننده غذا ،اشتها آور،صفرابر ومسهل صفرا،خلط آور،نیرو دهنده،دفع کرم ،کم کننده فشار خون می باشد.ودر درمان بیماریهای ریه وسل روده ودارای اثر مفید در بروز پیشگیری از سرطان است.مصرف آن درتسکین نا راحتیهای ناشی از اثر نیکوتین در عروق و اختلالات قلبی و کسانی که آسم دارند موثراست.بهترین مقوی پیاز مغز می باشد.برای رفع میخچه و زگیل سیر را بپزید وروی محل بگذارید وببندید وهر روز ضماد را عوض کنید.برای ساکت شدن درد دندان کرم خورده سیر له شده را با کره مخلوط کرده در داخل دندان بگذارید تا درد ساکت شود..بوی بد سیر را با مصرف این مواد می توان از بین برد.با چند قطره اسانس آنژلیک.یانیم ساعت بعد از مصرف سیر یک عدد سیب رنده شده یا یک قاشق عسل یا چند عدد برگ جعفری بجوید وبخورید یا چند عدد قهوه بو داده بخورید یا یک عدد کپسول کلروفیل یا مقدار کلروفیل مایع با شربت میل شود.
گل پامچال - در طب سینوان کرم کش ،ضد تشنج می باشد ودر بیماریهای عصبی ،تشنجات اطفال،دم کرده گل پامچال تقویت کننده است. وتب بر ودردرمان میگرن ، سرفه های مزمن، مجاری ادرار، سیاه سرفه ،سینه پهلووبیماری مجاری تنفسی مفید می باشد.
گل قاصدک- نارس آن سبز است وپس از رسیدن وخشک شدن به رنگ زرد وخرمایی در می آید.خیس کرده یا جوشانده آن که با مخلوط با داروهای دیگر برای نرم کردن سینه وروده ها به کار می رود.
ترش انار- انار وحشی –( پوست ریشه اناربهترین دفع کرم کدو می باشد،دم کرده گل درخت اناربرای رفع اسهالهای ساده وخونرویهای ساده مواد مخاطی ودر استعمال خارجی به صورت غرغره برای رفع ورم لوزه به کار می رود.برگ درخت انار به حالت تازه یا خشک شده در رفع ضعف اعمال معده وکمی اشتها وحالت تهوع ،کم خونی ،کم خونی دختران جوان ،رفع حالت خستگی عمومی پس از پایان بیماری وتسکین میگرن موثر است.

[sina]

گویشهای محلی پاشاکی قسمت دوم

سره= حیاط منزل
ساس خوریsas quray= دراکولا ،حشره شبیه به ساس

سپرز= طحال
سیاناک= کسی که بدنفرین است
سیابهار = درفصل بهارموقعی که ابرهای سیاه باران زاآسمان را می پوشاند
سرفترک = بی خبر، سرزده
سس او = آب دهان که ازلب ولوچ خارج شود
سیکل سیکلی = تمیزوشسته وروفته
سونت = ختنه
سکوی = چنبره ی بافته شده ازگالی (کولش)
سرنده لاکو = دختربالغ وتنها
سای دیمه = سایبان
سرجور=سربالایی
سه لینگه= سه پایه ای که روی آتش گذاشته ودیگ غذا را بر آن نهند
سگ سينه او = نوعي شنا
سا کوته = سگ
سرجیر= سرپایینی
سیمه سه بو= بوی ماهی
سی بیج= شپش
سوموسو= لفت دادن
سر د ود= روسری
سواسه = صبح
ساروق = بغچه
شی لین= مشما
شال= روباه
شوکول= موش بزرگ درختی
شو كي نه = آرنج دست
شان سری= غروب
شرف= پارچ
شکفته=قورباغه
شی= شبنم
شل وی = بیدمجنون
شوچره = تنقلات شبانه
شال تس محمد = آدم ترسو
شکت = تراشه چوب
شورته پورتی = درهم برهم
شال ککچی= نوعی سبزی برای تهیه ترش تره
شال کلاه= گیاهی برای درمان به صورت ضماد
شکاتم = تراشه های چوب
شو ته زنای = جن
شندره = پاره ،پوره
شلونی = زردآلو
صیقل دکان = مغازه آهنگرها
غوزه= جای کش بیجامه
غوز قون= دیگ غذا پزی
فکال اوه = پس مانده آب برنج زارها
فکال اوه خور = برنج زاری که ازگذرگاه آب رودخانه دورباشد وازپس مانده آب برنجزاردیگران بهره گیرد
فشکل اوه = آب برنج،درکوهستانهافشکل اوه رابه سگ وگاوتازه زا وگوساله می دادندودرجلگه هابرای درمان کچلی بکارمی بردند
فشکسن = گیرکردن آب وغذادرگلو
فیلی = آب دهان
فاکون = اطاقک کنارخانه های روستایی
فودوشتن = مکیدن
فتوسئن = تابیدن نور خورشید به جایی
فچالسن = چلاندن ودرآوردن آب لباس شسته شده
فل سوت = چوب سوخته شده وشلتوک سوزانده شده
فل = شلتوک برنج
فوقوتن = حمله کردن به کسی
فچیمسن = خم شدن ودولاشدن
فرازکوتن = تیزکردن داس
فودوتن = دوختن
فارسین = رسین به کسی
فوکوتن = ریختن
ففه = ریه
فی لوزن = آویزان
فشكل او = آب حاصل از شسته شدن برنج
فدق = بخور
فی تیر = زبر وزرنگ و شلوغ
فیچین = جمع کن
فیچین فیچین = خانه تکانی کردن
فوخوس=بختک
فگردس = برگشتن وافتادن چیزی
فوچورده = غمگین وناراحت
فترکس = تنه زد
فکالس = ریخت
قیل نهار= صبحانه
قادره= کاسه
قوراب زن = لافزن،چاخان
قند لک= جای شکستن قند
قورميش = غنچه
کالسن = ریختن
کش ئیتن = درآغوش گرفتن
کارامیج = کارآموز،گاونرجوان راکه اولین سال در مزرعه برای کارکشاورزی به کارگیرند
------ پائی کوتن = استراق سمع کردن
کل انگشت = انگشت سبابه
کونه مونه کوتن = فیس فیس کردن
کول = برجستگی،تپه
کرف = گیاه سرخس
کله خوسی کوتن = بزک کردن ولباس قشنگ درمراسم عروسی پوشیدن
------ ترک = پرخوری
کیچاق = طاقچه
کول سر = روی تپه
کش آ شوئن = درگیرشدن
کوگه = دودمان
کول پیله = بادکردن پشت چشم
کتل کونئه = چهارپایه وجای نشستن
کولهند = خرفت،کودن
کوره خو بوبوم = سیرنخوابیدم وزا به را شدم
کش پره = دامن پیراهن رابه شکل کیسه ساختن
کله سرخوری = دلگی کردن درخوراک
کلاچ ملاچی = دورنگ بودن ورنگ های دیگر
کیله = کشاله ران
کتره= وسیله ای برای برداشتن پلو از دیس
کیشخال= شاخه های درخت شمشاد بوده که برای جارو کرده حیاط استفاده می کردند
کشکرت= زاغ
کاپیش=آب دزدک
ک کج= سبزی شاهی
كچ = پيله ي ابريشم
کراتی= خمیری از آرد برنج که در آب می پختند برای تهیه نان
کفک=کپک زدن
کش بند=زیر بغل
کلان= نانی که زیر خاکستر می پختند
کور بی=جغد
کلاکوت=اجاق گلی که دارای برجستگی بوده برای خروج دود
کوری کو نی=وسیله ای برای بازی از چوب
کونوس=ازگیل
کول کافیس=از تیره گنجشک که قابل خوردن نیست
کوتی= آلبالو وحشی
کولش= ساقه برنج
کتله= روی آن همانند صندلی می نشینند از چوب می باشد
کرک= مرغ
کولشکن=مرغی که تازه مادر شده
کولی بیج= ماهی تابه
کوروج= محل انباربرنج
کیچاق= طاقچه
کوه کنار=نوعی سبزی خوردنی
کرچ= برشته
کرچینگ= خشک شده
کله خوسی = پوشیدن لباس نورا گویند
کل گو= صحبت کردن
کاتیک = مرغ یک ساله که اولین بار نیز تخم می گذارد و قابل خوردن نیز است
کدیج = ظرفی که زیر گهواره کودک می گذاشتد جهت ادرار کردن کودک
کتیر بکوته= ناراحت شده
کوره واکته = کنایه از انجام دادن کاری است که هنوز تمام نشده و کماکان ادامه دارد
گنسن = بیزارشدن
گوله نئن = کوزه گذاشتن
گالی = دربافتن حصیروزنبیل وسبدودرپوشش بام خانه هابه کارمیرودودرغرب گیلان نی می گویند
گف به سرکوتن = بحث راعوض کردن
گدابهار = آن زمان که روستایی اندوخته خودرابرای مخارج کشاورزی درفصل بهارصرف می کند
گاچ = کسی که پاهایش پرانتزی است
گوراگور = پیاپی
گورشئبو = سوخته است
گرکه = حلقه ای بافته شده ازساقه برج برای گذاشتن زیرقابلمه غذا
گاگوی فال = نام حشره ای است وبه آدم های حریص نیزگویند
گیجک = ریشک روسری ودستمال
گنه = خسیس
گرش = دفعه
گازواچه = خنده رو
گلف = فاصله
گوزقوطی = فسقلی
گرباز=نوعی بیل
گرمالد=فلفل
گامی= پل عابر قدیمی در پاشاکی که در قدیم آب رودخانه در آن جریان داشته
گاز= دندان
گرزه=موش
گل مه لی نی= کرم خاکی
گور خانه= رعد وبرق
گاچه= محل نگهداری گاو
گبر پی ری= گنجشک خیلی کوچک که بسیار زرنگ است
گرکه= دیگ غذا را روی آن می گذاشتند ، برای نسوختن حصیر
گوسفند چله= نوعی سبزی برای تهیه ترش تره
گی جی= نوعی سبزی برای تهیه ترش تره
گند گال= لباس شستنی
گره گری = تلو تلو خوردن
گورا گور = دسته دسته ،فوج فوج
گورا گيتن= تحويل گرفتن
لابه دان=عنکبوت
ليسك = جايي كه سري مي باشد
لاکو=دختر
لاك = وسيله اي براي خشك كردن چاي
لاسو = خميري
لیگ = پا
لچر = كسي كه ظاهر كثيف داشته باشد
نانجه = آرزو
نیم تنه = کت
مازی= میوه درخت بلوط
موقوف ببو = از دنیا رفت
میش= قارچ
منده= گوساله
مه لین= مار
مندل اوه = آب برکه وآبگیر
موجما = سینی
مچه = لب
مه توی ره = پوزه
متازی آمئن = به تنگ آمدن
مچول = خرفت،ابله
مرگ خو = خواب عمیق وسنگین
میل میلی = راه راه ،خط خطی
مچه= لب
ماشه= گیره ای برای جابجا کردن ذغال کباب
میل= سیخ کباب
می می جی= می گردی
موسترا= جای=اوریز=دستشویی
مه شل= خواهر پدر بزرگ یا مادر بزرگ
موشورفه= آفتابه مسی
ملجه= گنجشک
ما میش = عضوی از بدن که پهن شده باشد
مری فیه = بحث
نم کار= کاسه گلی
نجق زدن = سو قول دمه
نمیرا = ولی اما
ناک دال = چانه
ناسوس = تلمبه
ن = شپشک برنج
نرخه = كوزه اي كه در آن از ماست كره مي گيرند
وینه زیک = آب دماغ
واستن = اشتهاداشتن
واخوب = هوشیار،نه خواب نه بیدار
وئوج = بباف
ویریسئن = برخاستن
وبیجکه = گوشت ریزشده رادرتابه سرخ کردن ،نوعی خورشت
وئبین = بریدن
ورجین = قطعه قطعه کردن چوب
وسه = اگر زنی چنددخترپشت سرهم می آورد اسم پنجمی یاششمی را وسه می گذاشتند
وراشین = به هم زدن مایعات
وی we= درخت بید
ووشتن = بیرون آمدن چشم ازحدقه،پریدن زبانه تله
واتوره گوتن = هذیان گفتن
واپیته = کچ،پیچیده
واشکنئن = پیچاندن دست وپای کسی
واسازکردن = تبانی کردن
وترکنئن = تکه پاره کردن
وئمیتن = گشتن
ووئی voy= زن داداش
واشون = ستون های سقف ایوان
واکتن vakatan= خسته شدن
ورزآمئن = خوشه بستن برنج
واجورداشتن = خوش پخت شدن برنج
ووئشتن = دررفتن
وینه گوشه کرده = خوروپف کردن
واچستن = سردشدن
وارش= باران
واشون = ستون چوبي منازل قديم كه روي چوب ديگر كه نال مي گفتند استوار بود
ویریس= طنابی که با ساقه برنج درست می کنند
ور وره= گشاد
ور وند = طناب مخصوص بستن نوزاد در گهواره كه با كاموا بافته شده بود
وو زن= نوعی دام برای شکار کردن
ور سس= پاره شد،باز شد
والیشت = لیس زد
والی والی سه= آب نبات چوبی
وا وی لاسکس= شل و ول
ووتن= دوختن
واز = پرش
وو روت = جمع کرد
وامیج = بگرد ، پیدا کن
وابیجکا = جغور بغور ،نوعی خورشت می باشد
واتیره = پرت و پلا
ولگ = برگ
واویشه = سوت زدن
وه چی = بازکرد
وير = مسير گذر در عرض رود خانه
ویر جلفه = اوضاع خرابه
هه لوچین= تاب بازی
هه لی دشکی نی= با آلوچه درست می کنند
هه لی وش=کوت کوته
هیتن= گرفتن ، خریدن
هوا دپیته = هوا دم کرده
هفته بیجار =ترشی مخلوط
هریال = چلوار،پارچه سفید
هه لوله= با طناب و دو عدد چوب جایی برای خواباندن نوزاد درست می کردند
هی ته = اینطور
هه لو شور = شستن لباس
هیشته = کنه،نوعی حشره
ی ورک = کج

[sina]

ترانه های کهن پاشاکی
عجب ماهی بلند،ماه پاره ای شیر/// خبربردند،می یاره می خوره شیر
تفنگه پرکنم بادانه ی هیل /// پرسان پرسان،شوم سرمنزل شیر
***********
عجب ماهی بلندی،آسمانی /// نکن غمزه ،تومی یاره نمونی
نه قد داری نه قامت نه جوانی /// نه به مثل یارمن،شیرین زبانی
***********
پس پاچال نشستم حالت بد/// بدیدم نازنین آمدورفت
سلام گفتم حواس اوشدوپرت /// به مثل ابر وباران آمدورفت
***********
اناره دار واره،موچی نتونم //// عزیزجون باغ داره ،مو دی نتونم
صدوپنجاه تومن اوباغه هینم /// اوباغه کت کنم ،می یاره دینم
***********
انگشترطلایی نقره ای گوه /// مراچه وعده دادی ای دروغگو
تی وعده سه روز وسه ماه، بمونس /// تی یاره بی وفا بو،موندونس
***********
پسر:
نیار ونازنین ،می ریزدندان /// زعشق تومرابردندبه زندان
دختر:
تن پیرهن فروشم ،گوش گوشوار/// نمی زارم بمانی بندزندان
پسر:
عاشق شوق،بندزندانه نترسد /// عاشوق چه یه ماند؟گرگ گرسنه
هیاهویی که چوپانه نترسد
***********
صبح سحرکه رفتم درلب جو/// بدیدم دختری دست می شورد رو
که گفتم دختری!سوغات من کو؟/// دودست تعارف کندیک جفت لمبو
***********
سحر راهان دوتاشد،وای برمن/// نگارازمن جداشدوای برمن
نگارازمن جداشدرفت به غربت/// به غربت آشناشدوای برمن

***********


مسلمانان سرانجام گم بکوتم/// صدف دندانان راگم بکوتم
صدف دندانان قفل کلیده /// کلیدباغ شاهان گم بکوتم
***********
اتاق خالی کردم توبیایی /// نمدپرقالی کردم توبیایی
دو دست دارم دوفنجان طلایی /// شب وروزانتظارم توبیایی
***********
مسلمانان غریبم درولایت /// ستم برمو، بوما بی نهایت
الهی دارم ستم گران بمیرند /// مراروبت کشد،برم ولایت
***********
شویاره بگوگذشتم ازتو /// هزاران حرف خلوت داشتم ازتو
نقل بادام،بوبوم،بغل یار /// توقابل خری،خرقابل تو
***********
دس درازکونم اغوزخونی /// دل وسیاه کنم یاره،تی خونی
کاردشمشیر،ده وستم ترکمانی /// جنگ کافربشوم،یاره توخونی
***********
تونارنجی ترنجی،دلبرمن /// توآقادختری تاج سرمن
بشویته یاره ببرازبهترمن /// تورو، تی یار،به قربان سرمن
***********
پسر:
گلی خال وگلی خال و گلی خال /// بیابوسه بدم یابوکنم بار
دختر:
الهی توببی نه تی یابو /// می جداد نکوته همچنین کار
***********
منه کارت طلام پیازنگیرم /// موهرقلم نیم جوهربگیرم
دختربچه رامن یاربگیرم /// به هرسگ بچه رامن یارنگیرم
***********
انگشتری طلایی،تنگ چرایی /// نزدیک همساده ای،قهرم چرایی
آخه،قهری بیاآشتی بکنیم /// میان رختخواب کشتی بکونیم
***********
امروزچهارشنبه بو،چهارده هوموما /// نیت کردم بنشینم سرراه
نیت نکن،ننشینی سر راه /// تی خدمت رسم امروزتافردا
***********
مسلمانان مرایارطالع دینه /// روزگارخدا راچاره دینه
دام برکوه بتیم ،سالی به دریا ///یقین دونم دامه مرغ طالع دینه
***********
سواسره بشوم مالون رچچه /// یته دختربدیم حسن گاچه
حسن حسن بیه شره کوتاه کن /// که دخترحلیمه همراه ما کن
***********
سفیدپیراهن وازم،درازه باله /// تی دنبال بنی،می آخ وناله
مگه می آخ وناله تونترسی؟ /// چرابادیگران دوستی ده وستی!
***********
می دل دره،زمزه مه ای دربارم /// هیته معطل ببوم،سننر درآرم
روغن تهیه کنم،آردی درآرم
***********
بومم تاشیمی بلته سر،باپای خسته /// منه صلاح نزه موخیلی خسته
موکه بی قراربوم،تو به بدونی /// موکه آشفته حال بوم،تو به بدونی
***********
گل وسرخ وسفید،می ارغوانی /// فراموشه کوتی تامی توانی
اول غنچه بزه ی عطری ندابی /// الان عطری بزه ی بادیگرانی
***********
آب مونم به هرکوچه روانم /// گل مونم،به دست ناکسانم
گل باشم،لبانم دارچینی /// حیف حیف گل،ناکس بچینی

باتشکرازخانم شفیعی ،خانم منصوری وخانم رشیدی

منبع: