لطفا قبل از ايجاد تاپيک در انجمن پارسیان ، با استفاده از کادر رو به رو جست و جو نماييد
فاکس فان دی ال دیتا
صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 8 , از مجموع 9

موضوع: موسیقی مقامی شهرستان تربت جام (شمال شرق خراسان)

  1. Top | #1
    پارسیان (شاپرزفا)
    sina آنلاین نیست.
    ورود به پروفایل ایشان

    عنوان کاربر
    ناظـر ســایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2007
    شماره عضویت
    78
    نوشته ها
    125,905
    میانگین پست در روز
    47.95
    حالت من : Khejalati
    تشکر ها
    13,655
    از این کاربر 39,997 بار در 29,566 ارسال تشکر شده است.

    موضوع پیش فرض موسیقی مقامی شهرستان تربت جام (شمال شرق خراسان)

    موسیقی مقامی خراسان
    ::موسقی تربت جام

    موضوعات مرتبط با این صفحه :
    1-موسیقی مقامی تربت جام
    2-موسیقی گرمانجی شمال خراسان
    3-رقصهای آیینی تربت جام
    4- سازهاي شمال خراسان
    5-سازهای موسیقی پیش از اسلام
    6-دوتار نوازی تربت جام
    تربت جام دارای یک نوع موسیقی مقامی میباشد که از شهرتی جهانی برخوردار میباشد.
    ساز دهل تربت جام و رقصهای موزون و بسیار زیبا و عرفانی که نوعی سماع محسوب میشود مانند حتن و پلتان در جشنواره های مختلف جهانی مقام اول را کسب نموده است که معروفترین نوازنده سازوهل تربت جام معروف به برات قربانعلی شیرمحمد و برادرش میباشد که در جشنواره های توکیو ژاپن و دوسلدورف المان و یونان مقام اول را به دست اورده بودند.
    معروف است که در توکیو ژاپن هنگامی که استاد برات ساز میزد در میان برنامه ناگهان ساز را از دهان استاد دراورد و به دقت به سوراخهای تعبیه شده در ان نگریست و با ناباوری گفت این محال است تا شخصی از این چند سوراخ بتواند این چنین نغمه هایی در بیاورد.
    در جشنواره ای در کانادا و دوسلدورف آلمان که بزرگان موسیقی دنیا جمع شده بودند هنگام اجرای رقص چوب بازی دهانشان از تعجب بازمانده بوده و از روی صندلیها بلند شده و ایستاده و متحیرانه مبحوت اینچنین موسیقی نابی شده بودند و از اینکه اینچنین نواهای گمنامی در دنیا وجود دارد و دیگر مردم دنیا از دیدن و شنیدن آن محرومند حسرت میخوردند از توانایی مجریان رقص چوب بازی انگشت در دهان بودند .
    آری ما این رقص و سماع صوفیانه عرفانی را صدها سال است که داریم اما همیشه مهجور مانده است و این جشنواره ها بیشتر مسکنی برای آن میباشند .
    وقتی که آخرین هنرمندان این رشته به علت پیری و ناتوانی و مرگ از این رقص جدا شوند آیا دیگر یادی از این همه هنر واقعی خواهد کرد آیا دیگر کسی خواهد توانست مانند استاد فاروق کیانی با چوب خود سماع صوفی صاف را به نمایش بگذارد ؟ مسلما" خیر
    در بین مردم تربت جام دوبیتی ها و اوازهای زیادی رواج دارد که بیشتر انها با دوتار و به صورت همنوازی و همخوانی برگزار میگردد.
    دوتار از جمله سازهای معروف تربت جام است که از اعتبار و جایگاه ویژه ای برخوردار است و از افتادن ان در دست مطربان همیشه صحبتها بوده چیزی که اکنون اتفاق افتاده و متاسفانه ان لطافتی که این هنر داشته امروز در دست عده ای مطرب میباشد که از دوتار وسیله ای برای عیاشی و شب نشینیهای گناه الود همراه با دود و دم استفاده میکنند .
    انها را که هنرمند میگویند این ساز را برای هنر و برای عرفان و ذکر مناقب حضرت ختمی مرتبت و اولیاءالله میخواهند
    هنرمندان تربت جامی چون طبله عطارند خاموش و هنر نمای نه پر آوازه و میان تهی
    هنگامی که هنرمند تربت جامی پنجه در پرده تار میافکند تو گویی که پرده قیامت را دریده است . انگار این آواز عرشی پرده پندار را میدرد و تو را در خلسه ای بس ناگفتنی و نشنودنی میبرد .
    ( دکتر محمد تقی مسعودیه که عمری را صرف تحقیق در باره موسیقی مختلف کرده است و کتابهای زیادی در باره موسیقی جنوب ایران موسیقی بلوچی لری و سنتی کرده است به موسیقی تربت جام که میرسد میگوید زبان و افکارم از تحسین این موسیقی عاجز است.
    در کتاب موسیقی تربت جام اثر دکتر محمد تقی مسعودیه که از کتابهای مرجع موسیقی هم میباشد در نگارش نتها آن را شبیه به موسیقی دشتی میداند و شباهت بسیاری بین نتها در نوشتن وجود دارد اما هنگام اجرای نتها معنی آن تغییر میکند . ایشان همچنین از شباهت بسیار نتهای موسیقی تربت جام و موسیقی دشتی به علت بعد مسافت و جدایی دو قوم و عدم رابطه فرهنگی از تعجب خود سخن میگفت)
    از انواع مقامها ی دوتار :
    نوایی - الله مدد - مقام جل - مقام الله - جمشیدی - سرحدی - اشتر خجوی - کوچه باغی - آواز گل محمد -آواز غلام الدین -هزارگی و....که بیش از هفتاد مقام را در بر میگیرد.
    مقام های ساز و دهل :
    چوب بازی - حتن - پلتان - لپر - حنایی - قاسم ابادی - سه چکه
    سازهای مورد استفاده شامل :
    دوتار - فلوت - نی - ساز و دهل -تنبک - دایره
    از معرو فترین استادان چوب بازی و رقص :
    استاد فاروق کیانی و احمد معطر جامی - ناصر نیک پی حسین جوهریان - برات دلپذیر -گل محمد اذرخشی - الله داد ضربی - محمد دلپذیر - و صدرالدین و.........
    معروفترین نوازندگان دوتار :
    استاد نظر محمد سلیمانی - استاد اسفندیار - استاد عبدالله سروراحمدی - استاد حبیب طالب - استاد سمندری - حسین دامن پاک -و........
    معروفترینخوانندگان آوازهای محلی تربت جام:
    استاد محمد درپور = غلامعلی پورعطایی -شیخ رسول حسینی - جمشید پورعطایی -غلامحسین غفاری -کریم کریمی و...............
    (هنری که برای مشتی اسکناس اجرا گردد دیگر به آن نمیتوان هنر گفت بلکه نام آن هرزگی و مطربی میباشد که متاسفانه تعدادی از دوتار نوازان و خوانندگان ما به آن دچار گردیده و زنگ سقوط موسیقی تربت جام را به صدا دراورده اند)
    گروه رقص محلی (رقصهای آئینی و صوفیانه تربت جام)
    هیچ رقصی در دنیا معنی و مفهوم و صلابت و دلانگیزی و بیخودگری و اثرپذیری مانند هنر صوفیانه تربت جامی نداشته و نخواهد داشت و این افتخار بزرگی برای همه مردم ایران است .


    گروههای رقص تربت جام با توجه به کارهایی که در سطح بین المللی به انجام رسانده‌اند، معروفیت بیشتری داشته‌اند .
    البته مردانی در تربت جام پا به عرصه وجود گذاشتند که الحق و الانصاف منتهای هنر تربت جام را در مقابل چشمان جهانیان به نمایش گذاشتند.
    به حق می‌توان گفت که تربت جام بایستی وجه‌ی جهانی معرفی هنر خود را مدیون و وام‌دار این افراد باشد. معروف‌ترین و زبده‌ترین افراد در این زمینه عبارتند از: احمد معطر جامی، عثمان محرمی، فاروق کیانی، الله داد ضربی، عباس ندایی، نبی‌الله احمدی بنکدار و … .
    یادآوری می‌شود که شیوه‌ی کار استاد فاروق کیانی در بسیاری از کشورهای هم‌جوار مثل ترکمنستان، تاجیکستان، ازبکستان، آذربایجان. پاکستان، افغانستان و … در دانشگاه‌های هنر و مراکز فرهنگی آسیا تدریس می‌شود.
    علاوه بر ایشان در سال‌های اخیر گروه‌های رقص آواز دیگری در منطقه تشکیل شده و یا از گروه‌های اولیه منشعب شده‌اند که با توجه به موفقیت‌هایی که در این زمینه به دست آورده‌اند، از شهرت و اعتبار قابل ملاحظه‌ای برخوردار شده‌اند که معرفی آنها را به فرصتی دیگر وامی‌گذاریم .
    بایستی توجه داشت که آن چه از آن تحت عنوان رقص نامبرده می‌شود، حرکات مبتذل و هرزی که برخی از آن برای مجلس آرایی استفاده می‌کنند، نیست. این حرکات نوعی آیین و رسوم دینی و عرفانی و فرهنگی منطقه است که به منظورهای خاص دینی و اجتماعی و فرهنگی به مرحله ی اجرا در می‌آید. به عبارت دیگر بازی‌های نیایشی، آیینی و حماسی معرف چگونگی انجام کاره‌های روزانه، شکرگزاری و آموزش جوان‌مردی و گذشت و ایثار و… است.
    آموزش و تعلیم ساکنین منطقه و معرفی آنها به سایر ایرانیان و جهانیان ایفای نقش نموده‌اند. این بازی‌ها بر اصول و معیارهایی استوار است که در عرض سالیانی طولانی همچنان بر مبنای خود مانده است. آنچه که امروزه درباله به صورت تفسیری بیان می‌شود در این بازی به حد اعلاء جلوه‌گر می‌شود.


    به هرحال رقص محلی تربت جام یکی از پرمعنی‌ترین رقص‌های محلی موجود در سطح ایران است که حرکات موزون، هدایت رقص توسط یک نفر اول، یکنواختی و هماهنگی کامل، آغاز آرام و اوج گیری پایانی آن هر کدام معنی و مفهوم خاصی را به تماشاچیان تفهیم می‌کند و جلوه خاصی از فرهنگ این منطقه می‌باشد.

    در کل موسیقی تربت جام بر دوبخش کلی استوار است:
    1-دوتار نوازی و همصدایی خوانندگان با صدای دوتار {کلیک کنید)
    2- ساز و دهل همراه با رقصهای صوفیانه و بسیار شورانگیز که هر کدام از آنها در جای خود بحث دارد.
    کاربر انجمن خوش اومدی پارسیان (شاپرزفا)راستی چرا ثبت نام نمی کنی تا بتونی از تمام امکانات سایت استفاده کنی ؟ و حتی راجبه به ارسالها نظرتو بدی یا از پستها تشکر کنی. بفرما داخل انجمن پارسیان و تو جمع ما شرکت کنپارسیان (شاپرزفا)


    [فقط کاربران انجمن قادر به دیدن لینک هستند . برای ثبت نام کلیک کنید..]
    ***************************************
    حسین
    بیشتر از آب تشنه لبیک بود.....افسوس که به جای افکارش زخم هایش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی جلوه دادند. (دکتر شریعتی)

    ****************************************
    جیرجیرک به خرس گفت دوستت دارم .خرس جواب داد: الان می خواهم بخوابم.خرس به خواب زمستانی رفت و هرگز نفهمید عمر جیرجیرک فقط سه روز است.

    پارسیان (شاپرزفا)


  2. Top | #2
    پارسیان (شاپرزفا)
    sina آنلاین نیست.
    ورود به پروفایل ایشان

    عنوان کاربر
    ناظـر ســایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2007
    شماره عضویت
    78
    نوشته ها
    125,905
    میانگین پست در روز
    47.95
    حالت من : Khejalati
    تشکر ها
    13,655
    از این کاربر 39,997 بار در 29,566 ارسال تشکر شده است.

    موضوع پیش فرض موسیقی مقامی خراسان-موسیقی شمال خراسان

    موسیقی مقامی خراسان این قسمت موسیقی گرمانجی شمال خراسان
    شمال خراسان كه دربرگيرنده شهرهاي بجنورد، اسٿراين ، درگز، قوچان، و شيروان است، از جمله مناطقي است كه موسيقي در آن از انواع واقسام مختلٿ حضوري قابل تامل دارد.

    بخش عمده اي از ساكنين شمال خراسان را مهاجرين كرد و ترك تشكيل مي دهند . قسمتي از موسيقي شمال خراسان ، موسيقي كوهپايه اي است. كوهپايه هاي هزار مسجد ، الله اكبر ، دامنه هاي اترك ومنطقه لايين. موسيقي كوهپايه توام با ٿرياد است و در مقايسه با موسيقي جلگه ، قويتر ، رساتر وگاه تندتر است. دركنار موسيقي كوهپايه ، موسيقي جلگه و دشت وجود دارد: جلگه قوچان ، موسيقي جلگه معمولا ملايمتر و درونيتر است. اگر به پايين و مركز نزديك شويم به جلگه نيشابور و سبزوار مي رسيم كه تقريبا حاشيه كويرند و موسيقي شان نيز ملايمتر شده ، از نرمش بيشتري برخوردار است.

    در منطقه لايين ، بين كلات و درگز و نيز دامنه هاي هزار مسجد ، حضور نٿوذ عرٿان قوي بوده است.

    جعٿرقلي ، هروخان تيرگاني و هي محمد درگزي از عرٿا و شعراي بزرگ عرٿاني هستند.

    شعرا وعرٿاي اين منطقه گاه زبانهاي ٿارسي ، كردي ، تركي وعربي را براي انتقال مقاصد و احساسات خويش به كار مي گرٿتند. جعٿرقلي شايد آخرين عارٿ و شاعر كرد شمال خراسان است كه هنوز اشعاري همسنگ شعرهاي او سروده نشده است. يازده آهنگ به جعٿر قلي منسوب است كه خود جعٿر قلي اصل آنها را ازكسان ديگري درياٿته ، اما به شيوه خود درآورده است.

    از آنجا كه كردهاي شمال خراسان همواره از مرزبانان غيور ايران زمين بوده اند، پاسداري از مرز و بوم در مقابل اقوام مهاجر ، كشتارها ، غارتها ، اسارتها و آوارگيها از ويژگيهاي اين گونه زندگي بوده است و اين ويژگيها ، تاثير مستقيمي بر موسيقي اين خطه گذاشته است.

    الله مزار
    آهنگي است كه پس از غارت و كشتار و اسارت بر ٿراز مزار عزيزان از دست رٿته خوانده مي شده : الله مزاره ، اي چي روزگاره¦؟

    دوقرسه پس از قتل عام و كشتار ، مرده ها را در وسط جمع مي كردند ودور اجساد دورمي زدند و مشغول ذكر مي شدند و اين مبدا رقص و آهنگ دوقرسه بود.

    اناركي

    مربوط به لحظات پس از هجوم بيگانگان و كشتار وانباشت اجساد است. زنان دور اجساد جمع مي شدند و نار مي زدند و گريه مي كردند.

    هراي
    ٿرياد كوهستان است و گوياي زندگي پرحادثه و پرسوز و گداز و آوارگي مردم كرد است . به طور كلي ، بسياري از آهنگهايي كه در شمال خراسان زماني براي سوگ اجرا مي شد، پس از گذشت ساليان دراز، آرام آرام تغيير شخصيت داده ، از آنها گاه به عنوان آهنگهاي رقص نيز استٿاده مي شود. مثلا هاي هاي رشيدخان كه ابتدا براي سوگ بوده ، امروزه يك موسيقي شاد و براي رقص است.

    موسيقي كردي شمال خراسان را موسيقي كرمانجي نامند. در مجموع ، كرمانج شمالي شامل كردهاي خراسان ، آذربايجان غربي و تركيه و شمال عراق و سوريه است و كرمانج جنوبي به كردهاي جنوب درياچه اروميه و مهاباد وكردستان و كرمانشاهان و سليمانيه عراق گٿته مي شود كه از نظر گويش با هم متٿاوتند. تٿاوت ميان كرمانج شمالي و جنوبي در زمينه موسيقي نيز مشهود است.به عنوان مثال مي توان به آهنگ «لو» اشاره كرد كه از اصليترين و باستاني ترين نغمات ايراني است و وجه تمايز كرمانج شمالي و جنوبي نيز هست.بدين معني ، كسي كه بتواند لو بخواند ، مي تواند از كرمانج شمالي باشد.

    موسيقي كرمانج شمالي همچنين در جمهوري تركمنستان كه سابق به سرزمين خوارزم معروٿ بود و تا قبل از قرارداد 1299 ش جزء ايران محسوب مي شد نيز وجود دارد (در دوران صٿويه ، بخشي از اكراد را در خوارزم استقرار دادند). اشعار كردي اغلب به شكل هجايي است كه تعداد هجاها مي تواند از هشت هجا تا شانزده هجا باشد. ترانه هاي عاشقانه بيشتر در قالبهاي هشت هجايي است. آهنگ«لو» اغلب در برگيردنده قابلهاي يازده تا شانزده هجايي است. نوازندگان شمال خراسان را مي توان به سه گروه اصلي تقسيم كرد كه عبارتند از «عاشق» ها، «بخشي »ها و «لوطي» ها . به اين سه گروه مي توان دو دسته ديگر را نيز اٿزود كه عبارتند از : ني نوازان و ((لولوچي ها)).

    1 عاشق ها
    «عاشق »ها قديميترين و اصليترين هنرمندان اين منطقه اند. عاشق ها نوازندگان سازهايي چون سورنا، دهل ، قشمه ، كمانچه و دياره اند و همچنين از رقصندگان بزرگ شمال خراسانند. تنها هنرمندان در قديم از پرداختن ماليات معاٿ بوده اند. چه عاشق ، بخشي يا لوطي . اما تنها گروههايي كه حق انتقاد داشته و مجازات نمي شده اند، عاشق ها و لوطي ها بوده اند. عاشق ها مجري توره هستند و توره به معني تئاتر و نمايشنامه است.

    در توره از خان انتقاد مي شده . توره ، نمايشهاي طنزآلود و انتقادي بوده ، همراه با موسيقي . متن نمايش به شكل محاوره اي اجرا مي شده. نوازندگان در كناري مي نشستند و موسيقي نقش ٿضاسازي را در طول نمايش به عهده داشته است. گاه ممكن بود در توره برحسب نياز آواز نيز خوانده شود. گرچه خواندن آْواز از وظايٿ عاشق ها نيست و از جمله هنرهاي بخشي ها به شمار مي رود.

    2 بخشي ها
    بخشي ها نوازندگان دوتار ، آوازخوان و داستانسرا بوده اند. شهرهاي بجنورد ، شيروان و قوچان ، مراكز عمده بخشي هاي شمال خراسان بوده است(شهرهاي اصلي و مراكز قدرت در شمال خراسان قديم) . روايات عاميانه در تعريٿ عنوان بخشي بر اين باور است كه بخشي كسي است كه خداوند به او بخششي يا موهبتي عطا ٿرموده و او را ٿردي استثنايي كرده است. بر طبق همين روايات، بخشي بايد بتواند بخواند ، بنوازد، شعر بگويد، داستان بسرايد و ساز خويش را نيز بسازد.

    بدين ترتيب هر نوازنده دوتاري ، بخشي نيست و جداي از تسلط بر ساز، شخص بايد از نظر دانش و شرايط دروني به مرحله اي برسد كه عنوان بخشي را زيبنده خود گرداند.

    البته در اين زمينه استثنا نيز بوده است. مثلا استاد رحيم خان بخشي، گرچه داراي صدايي نارسا بوده ، اما به خاطر تسلط زياد در ساز و نيز دانش او ، باز از طرٿ مردم به عنوان بخشي معروٿ بوده است. رحيم خان بخشي در نقل داستانها به جاي آواز از بيان محاوره اي استٿاده مي كرده است.

    انتخاب آهنگ و شعر از طرٿ بخشي ، بستگي به تشخيص او از موقعيت مجلس دارد. بخشي ها معمولا در عروسيها و به طور كلي مجالس شاد مي نواختند ودر مراسم سوگواري ، رسم بر اجراي موسيقي توسط بخشي ها نبوده است. در قديم هر خان «بخشي » خاص خود را داشت.

    يكي از هنرهاي بخشي ها داستانسرايي است. همراه با موسيقي دوتار، آواز، دكلمه آواز و بيان محاوره اي و نقلي. بخشي مي توانسته آهنگهاي رقص را تا جايي كه سازش اجازه مي داده ، بنوازد. منتهي در اندروني و در جمعي محترمانه و بسيار خودماني.

    3 لوطي ها
    لوطي ها در حكم روابط عمومي يا پيام رسانان جامعه خود بوده اند. وسيله آنها يك دايره بوده است. آنها نيز مانند عاشق ها حق انتقاد داشتند. لوطي ها دائما در حال سٿر بودندو ناقلان اخبار و وقايع كه در دست آنان به شعر در مي آمد، آهنگين مي شد و در همه جا اجرا مي شد. بسته به محتواي شعر ، لوطي ها يكي از قالبهاي موسيقي كردي را انتخاب مي كردند. لوطي ها نيز ممكن بود آهنگهاي رقص را بخوانند يا بنوازند ، اما كارشان طبعا به زيبايي كار عاشق ها نبوده است. هم اكنون در شمال خراسان نسل لوطي ها منقرض شده است و تنها ياد آنها زنده مانده است.

    4 - رقص
    رقص در شمال خراسان شامل : يك قرسه ، دوقرسه ، شش قرسه ، اناركي و …. است كه معمولا موسيقي آن توسط عاشق ها با سورنا و دهل و قشمه و دايره و نيز كمانچه اجرا مي شود.

    رقصها در شمال خراسان معمولا داراي حالاتي از رزمند. چوب بازي جاي نيزه بازي قديم را گرٿته است. همچنين در مراسم كشتي از شاخه هاي كوراغلي استٿاده مي شود كه بسيار رزمي است و توسط سورنا و دهل نواخته مي شود..
    کاربر انجمن خوش اومدی پارسیان (شاپرزفا)راستی چرا ثبت نام نمی کنی تا بتونی از تمام امکانات سایت استفاده کنی ؟ و حتی راجبه به ارسالها نظرتو بدی یا از پستها تشکر کنی. بفرما داخل انجمن پارسیان و تو جمع ما شرکت کنپارسیان (شاپرزفا)


    [فقط کاربران انجمن قادر به دیدن لینک هستند . برای ثبت نام کلیک کنید..]
    ***************************************
    حسین
    بیشتر از آب تشنه لبیک بود.....افسوس که به جای افکارش زخم هایش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی جلوه دادند. (دکتر شریعتی)

    ****************************************
    جیرجیرک به خرس گفت دوستت دارم .خرس جواب داد: الان می خواهم بخوابم.خرس به خواب زمستانی رفت و هرگز نفهمید عمر جیرجیرک فقط سه روز است.

    پارسیان (شاپرزفا)


  3. Top | #3
    پارسیان (شاپرزفا)
    sina آنلاین نیست.
    ورود به پروفایل ایشان

    عنوان کاربر
    ناظـر ســایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2007
    شماره عضویت
    78
    نوشته ها
    125,905
    میانگین پست در روز
    47.95
    حالت من : Khejalati
    تشکر ها
    13,655
    از این کاربر 39,997 بار در 29,566 ارسال تشکر شده است.

    موضوع پیش فرض دوتار نوازی تربت جام و خراسان

    دوتار
    دوتار تربت جام و شمال خراسان
    دوتار یکی از سازهای مضرابی موسیقی ایرانی است که همان‌گونه که از نام آن برمی‌آید، دارای ۲ سیم تار است. این ساز را معمولاً با مضراب نمی‌نوازند و با ناخن، زخمه می‌زنند.


    دوتار پیشینه‌ای چند هزار ساله دارد و می‌توان آن را مادر تنبور و سه‌تار محسوب کرد.در ایران، نواختن این ساز در شمال، شرق و جنوب خراسان، در نواحی سکونت ترکمن‌ها در استان گلستان و همچنین در جنوب شرق ایران متداول است.
    پارسیان (شاپرزفا)
    داستان دوتار از زبان لقمان حکیم
    روزی پسر لقمان از پدرش سوال کرد که چرا دوتار دو زه دارد و جواب شنید که خداوند همه چیز را جغت جفت خلق کرده و این ساز هم از این قائده جدا نمی باشد یک زه آن نر و یک زه آن ماده است و تا تا دو زه نداشته باشد صدایش گوش خراش و با دو زه دلنشین میگردد
    کاربر انجمن خوش اومدی پارسیان (شاپرزفا)راستی چرا ثبت نام نمی کنی تا بتونی از تمام امکانات سایت استفاده کنی ؟ و حتی راجبه به ارسالها نظرتو بدی یا از پستها تشکر کنی. بفرما داخل انجمن پارسیان و تو جمع ما شرکت کنپارسیان (شاپرزفا)


    [فقط کاربران انجمن قادر به دیدن لینک هستند . برای ثبت نام کلیک کنید..]
    ***************************************
    حسین
    بیشتر از آب تشنه لبیک بود.....افسوس که به جای افکارش زخم هایش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی جلوه دادند. (دکتر شریعتی)

    ****************************************
    جیرجیرک به خرس گفت دوستت دارم .خرس جواب داد: الان می خواهم بخوابم.خرس به خواب زمستانی رفت و هرگز نفهمید عمر جیرجیرک فقط سه روز است.

    پارسیان (شاپرزفا)


  4. Top | #4
    پارسیان (شاپرزفا)
    sina آنلاین نیست.
    ورود به پروفایل ایشان

    عنوان کاربر
    ناظـر ســایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2007
    شماره عضویت
    78
    نوشته ها
    125,905
    میانگین پست در روز
    47.95
    حالت من : Khejalati
    تشکر ها
    13,655
    از این کاربر 39,997 بار در 29,566 ارسال تشکر شده است.

    موضوع پیش فرض نوایی آوایی آسمانی فراتر از هر مرزی

    نوایی فراتر از مرزها
    نوایی ، شاهکاری در موسیقی سنتی
    غمت در نهانخانه دل نشیند به نازی که لیلی به محمل نشیند
    نوایی یکی از زیباترین آهنگ های محلی تربت جام و کشور ماست که به جرات می توان گفت هیچ وقت فراموش نخواهد شد.
    این آهنگ توسط افراد مختلفی اجرا شده است. با اینکه اصل این اثر در دستگاه نوا است اما بعضی آن را در ماهور هم خوانده اند
    آهنگ نوايي را علاوه بر خوانندگان محلي تربت جام (تقريبا" كليه خوانندگان) کسان دیگری مانند بیژن بیزنی و خانم شکیلا و تعداد دیگری از هنرمندان هم هم اجرا نموده اند.

    نوایی در کشور همسایه افقانستان هم بارها اجرا گردیده است
    امروزه نوایی در آواهای گرمانجی شمال خراسان هم وارد شده و چندین بار توسط استادان مختلفی چون مرحوم استاد یگانه هم اجرا گردیده است.

    پارسیان (شاپرزفا)
    استاد مسلم دوتار تربت جام و خراسان عبدالله سروراحمدی


    نوایی نوایی نوایی نوایی
    جوانی بگذرد ، تو قدرش ندانی ..... جوانی بگذرد ، تو قدرش ندانی

    غمت در نهان خانه ی دل نشیند ..... غمت در نهان خانه ی دل نشیند
    بنازی که لیلی به محمل نشیند ..... بنازی که لیلی به محمل نشیند
    مرنجان دلم را که این مرغ وحشی
    مرنجان دلم را که این مرغ وحشی

    ز بامی که برخاست و مشکل نشیند
    ز بامی که برخاست و مشکل نشیند

    نوایی نوایی نوایی نوایی
    جوانی بگذرد ، تو قدرش ندانی ..... جوانی بگذرد ، تو قدرش ندانی

    ******
    بنازم به بزم محبت که آنجا ..... بنازم به بزم محبت که آنجا
    گدایـــی به شاهی مقابل نشیند ..... گدایی به شاهی مقابل نشیند
    به دنبال محمل چنان زار گریم
    به دنبال محمل چنان زار گریم

    که از گریه ام ناقه در گِل نشیند
    که از گریه ام ناقه در گِل نشیند

    نوایی نوایی نوایی نوایی
    جوانی بگذرد ، تو قدرش ندانی ..... جوانی بگذرد ، تو قدرش ندانی
    کاربر انجمن خوش اومدی پارسیان (شاپرزفا)راستی چرا ثبت نام نمی کنی تا بتونی از تمام امکانات سایت استفاده کنی ؟ و حتی راجبه به ارسالها نظرتو بدی یا از پستها تشکر کنی. بفرما داخل انجمن پارسیان و تو جمع ما شرکت کنپارسیان (شاپرزفا)


    [فقط کاربران انجمن قادر به دیدن لینک هستند . برای ثبت نام کلیک کنید..]
    ***************************************
    حسین
    بیشتر از آب تشنه لبیک بود.....افسوس که به جای افکارش زخم هایش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی جلوه دادند. (دکتر شریعتی)

    ****************************************
    جیرجیرک به خرس گفت دوستت دارم .خرس جواب داد: الان می خواهم بخوابم.خرس به خواب زمستانی رفت و هرگز نفهمید عمر جیرجیرک فقط سه روز است.

    پارسیان (شاپرزفا)


  5. Top | #5
    پارسیان (شاپرزفا)
    sina آنلاین نیست.
    ورود به پروفایل ایشان

    عنوان کاربر
    ناظـر ســایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2007
    شماره عضویت
    78
    نوشته ها
    125,905
    میانگین پست در روز
    47.95
    حالت من : Khejalati
    تشکر ها
    13,655
    از این کاربر 39,997 بار در 29,566 ارسال تشکر شده است.

    موضوع پیش فرض کوچه باغی آوازی استثنایی هنری تربت جامی

    تربت جام - موسیقی مقامی
    پارسیان (شاپرزفا)
    استاد مسلم دوتار عبداالله سروراحمدی
    کوچه باغی
    کوچه باغی یکی از مرسومترین آوازهای تربت جام و کل منطقه جامات(تربت جام تایباد باخرز صالح آباد سرخس و خواف) میباشد.
    این آوا با دوتار اجرا میگردد که با کوک الله مدد یا کوک چهارم دوتار اجرا میشود .
    بیشتر با این آهنگ خواننده از دوبیتی و یا چهار بیتی (رباعی) استفاده میکند و عموم خوانندگان ترانه های عاشقانه و شاد را میخوانند.
    گاهی از غزلیات همه بهره میبرند.
    از نظر نوازندگان این یکی از مشکلترین آهنگها و بالطبه از متداولترین آنها میباشد
    سروده های شاعر گرزانقدر تربت جامی حضرت دادعی و همچنین قاضی جلال الدین در این گونه آواز کاربرد بسیاری دارد .
    گاهی به آن فراقی هم میگویند به معنی دوری که معمولا" هنگامی که معشوق از عشق خود دور است در فراق او فراقی خوانده میشود و نوازنده دوتار هم با او هم صدا میگردد .
    کاربر انجمن خوش اومدی پارسیان (شاپرزفا)راستی چرا ثبت نام نمی کنی تا بتونی از تمام امکانات سایت استفاده کنی ؟ و حتی راجبه به ارسالها نظرتو بدی یا از پستها تشکر کنی. بفرما داخل انجمن پارسیان و تو جمع ما شرکت کنپارسیان (شاپرزفا)


    [فقط کاربران انجمن قادر به دیدن لینک هستند . برای ثبت نام کلیک کنید..]
    ***************************************
    حسین
    بیشتر از آب تشنه لبیک بود.....افسوس که به جای افکارش زخم هایش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی جلوه دادند. (دکتر شریعتی)

    ****************************************
    جیرجیرک به خرس گفت دوستت دارم .خرس جواب داد: الان می خواهم بخوابم.خرس به خواب زمستانی رفت و هرگز نفهمید عمر جیرجیرک فقط سه روز است.

    پارسیان (شاپرزفا)


  6. Top | #6
    پارسیان (شاپرزفا)
    sina آنلاین نیست.
    ورود به پروفایل ایشان

    عنوان کاربر
    ناظـر ســایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2007
    شماره عضویت
    78
    نوشته ها
    125,905
    میانگین پست در روز
    47.95
    حالت من : Khejalati
    تشکر ها
    13,655
    از این کاربر 39,997 بار در 29,566 ارسال تشکر شده است.

    موضوع پیش فرض اشتر خجو- سرحدی -جمشیدی -مشق پلتان -مقام الله-مقام جل

    مقامهای رایج موسیقی تربت جام
    اشتر خجو- سرحدی -جمشیدی -مشق پلتان -مقام الله-مقام جل
    اشتر خجو
    اشتر خجو از آهنگهای محبوب و معروف تربت جام است که بسیار شیرین و جذاب میباشد و شنوده با شنیدن این آهنگ به حال دیگری میرود.
    این آهنگ با کوک پنجم دوتار اجرا میگردد و بی کلام است
    داستان اشتر خجو بر میگردد به دو خواهر و برادر که هردو با نی مینواختند و در حقیقت با نی با هم صحبت میکردند .
    این خواهر و برادر به نوبت گوسفندان را برای چرا بیرون از روستا میبردند و هنگامی که از هم دور میشدند با نواختن نی با همدیگر گفتگو میکردند .
    از قضا یک روز که گمار از خواهر بود و او گوسفندان را برای چرا با خود به صحرا برده بود دزدان برای سرقت احشام به گله او یورش میبرند و چند تا گوسفند چاق و چله را جدا میکنند تا با خود ببرند .
    در این هنگام یکی از دزدان که متوجه نی دختر شده بود از او تقاضا میکند تا آهنگی برایشان بنوازد.
    دخترک هم از فرصت استفاده کرده و جریان سرقت و دزدی را برای برادرش با زبان نی تعریف نمود .
    براد با شنیدن صدای نی خواهر خود متوجه جریان شده و با کمک اهالی خود به دزدان حمله نموده و اینطور بود تا هم دخترک و هم گوسفندان او از دست دزدان در امان ماندند.
    صحت این ماجرا هر چقدر که باشد اما این که این آهنگ واقعا" دلربا است و بر جان مینشیند واقعی میباشد.
    سرحدی
    سرحدی از مقامهای دوتار محسوب میگردد که بیشتر در آن از قصاید و غزلیات توسط خواننده استفاده میگردد.
    این نوع موسیقی در نواحی مرزی تربت جام و همچنین در هرات افقانستان هم نواخته میشود و بسیار شیرین و دلکش است .
    در این موسیقی خواننده و نوازنده همگام قصایدی در مدح حضرت ختمی مرتبت اجرا میکنند .
    از داستانهای کوتاه و شیرین و عبرت آموز گرفته تا داستانهای غمگین همگی در این مقام جای میگیرند.
    علت گذاشتن نام سرحدی بر این آهنگ بیشتر به خاطر نواختن آن توسط مرزنشینان غیور تربت جامی میباشد.
    جمشیدی
    جمشیدی از آهنگهای پر کاربرد تربت جام میباشد که بیشتر توسط طایفه جمشیدی (از ایل تیموری) نواخته میشدند و نوازنده آهنگ با خواننده همراه بوده و در این موسیقی از غزلیات حافظ مولانا سعدی و عطار زیاد استفاده میگردد.
    مضمون اشعاری که با این اهنگ خوانده میشود کاملا" عرفانی و مذهبی بوده .
    این آهنگ در میان افقانها هم محبوبیت فوق العاده ای دارد
    مشق پلتان
    مشق پلتان همانند رقص پلتان است و دارای مضامین مشترکی میباشد.
    این آهنگ بدون آواز توسط نوازنده اجرا میگردد و از نظر نوازنده های تربت جامی جزو آهنگهای بسیار مشکل از نظر نوازندگی میباشد .
    در تربت جام نوازنده هنگامی ماهر شناخته میشود که بتواند آهنگ مشق پلتان و نوایی و الله مدد را بدون اشتباه همانند پنجه مرحوم نظر محمد سلیمانی بنوازد و هر چه شباهت این نواختن بیشتر باشد درجه مهارت او بیشتر شمرده میشود .
    این آهنگ با کوک چهارم نواخته میشود .
    کلا" آهنگهای منطقه تربت جام بجز اشتر خجو که با کوک پنجم اجرا میگردد بقیه همگی با کوک چهارم اجرا میگردند.
    کاربر انجمن خوش اومدی پارسیان (شاپرزفا)راستی چرا ثبت نام نمی کنی تا بتونی از تمام امکانات سایت استفاده کنی ؟ و حتی راجبه به ارسالها نظرتو بدی یا از پستها تشکر کنی. بفرما داخل انجمن پارسیان و تو جمع ما شرکت کنپارسیان (شاپرزفا)


    [فقط کاربران انجمن قادر به دیدن لینک هستند . برای ثبت نام کلیک کنید..]
    ***************************************
    حسین
    بیشتر از آب تشنه لبیک بود.....افسوس که به جای افکارش زخم هایش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی جلوه دادند. (دکتر شریعتی)

    ****************************************
    جیرجیرک به خرس گفت دوستت دارم .خرس جواب داد: الان می خواهم بخوابم.خرس به خواب زمستانی رفت و هرگز نفهمید عمر جیرجیرک فقط سه روز است.

    پارسیان (شاپرزفا)


  7. Top | #7
    پارسیان (شاپرزفا)
    sina آنلاین نیست.
    ورود به پروفایل ایشان

    عنوان کاربر
    ناظـر ســایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2007
    شماره عضویت
    78
    نوشته ها
    125,905
    میانگین پست در روز
    47.95
    حالت من : Khejalati
    تشکر ها
    13,655
    از این کاربر 39,997 بار در 29,566 ارسال تشکر شده است.

    موضوع پیش فرض رقصهای محلی تربت جام

    ساز و دهل تربت جام به چندین روایت تربت جام از لحاظ فرهنگ موسیقایی یکی از غنی‌ترین مناطق ایران است. این مهم به دو صورت نمود پیدا می‌کند؛ نخست موسیقی مقامی تربت جام که شامل مقام‌های آوازی و‌ سازی است که به وسیله دوتار (که ساز غالب در منطقه است) و سرنا اجرا می‌شود. دوم بازی‌های آیینی و رقص‌های محلی و فولکلوریک که هر یک بیانگر نکات ارزشمند تاریخی، اجتماعی و فرهنگی است. هدف این مقاله این است تا ضمن معرفی یکی از مشهور‌ترین چهره‌های رقص آیینی تربت جام، موسیقی سرنا و دهل و همچنین بازیها و لباس‌های محلی این منطقه را نیز به خوبی معرفی کند.
    رقص چیست ؟
    رقص یا فَرخه (واژه پارسی آن) معمولاً به حرکت‌های انسان که برای بیان یک حالت انجام می‌گیرد گفته می‌شود. رقص می‌تواند در یک محیط اجرایی، روحانی یا اجتماعی اجرا شود. واژه رقص همچنین برای نشان دادن جنبش‌های موزون و ترازمند جانداران و اشیاء دیگر بکار می‌رود مانند رقص برگ‌ها، رقص جفت گیری در جانوران یا رقص باد.

    رقص به عنوان هنر پنجم از هنرهای هفتگانه به شمار میآید .


    رقصنده

    به افرادی که به انجام رقص می‌پردازند «رقاص» يا«رقاصه» می‌گویند و به خود کنش رقص، رقصیدن یا رقص گفته می‌شود. در زبان پارسی واژه‌های دیگری از جمله پای بازی، فرخه، وَشت، پایکوبی و دست افشانی نیز رقص گفته می‌شود. به هنر ترتیب دادن یک مجموعه از رقصها، رقص‌پردازی یا رامشگری می‌گویند.

    از رقص‌های مدرن و فولکوریک می‌توان به لورینگ دنس اشاره نمود که با آهنگ پاپ و حرکاتی سنتی ابشاری زیبا را تصویر می‌کند که در نوع خود در بیشتر مجالس در حال پاگرفتن است.یکی از رقصهای سنتی ایران بابا کرم است که مخصوص مردان بوده.

    در میان اهل تصوف رقصیدن از جایگاه و مقام بالایی برخوردار بوده و هست البته رقص اهل تصوف را سماع مینامند که در اوج سماع؛ صوفی به حالتی روحانی و سیر و سلوک عرفانی مي رسد در ایران با توجه به گوناگونی فرهنگ های بومی انواع مختلفی از رقص های بومی در هر منطقه وجود درد که با توجه به شرایط فرهنگی و تاریخ آن منطقه از درجات اهمیت خاصی برخوردار است.از این گونه رقص ها می توان به رقص کردی آذری مازندرانی ترکمن گیلکی و... اشاره کرد.نکته جالب این است که رقص کردی در میان دیگر اقوام نیز طرفداران زیادی دارد.

    خراسان داراى یکی از غنى‌ترين و قديمى‌ترين فرهنگ موسيقى در مناطق ايران است. ابونصر فارابى فيلسوف و موسيقى‌دان بزرگ مسلمان، پايه تحقيقات موسيقى خود را بر تنبور خراسان استوار کرده است و در کتاب معروف و عظيم خود موسيقى الکبير، باب مستقلى را به تشريح عليمى اين ساز کهن اختصاص داده است.

    بازی‌های آیینی
    حرکات و بازیهای آیینی هر منطقه ریشه در تاریخ و گذشته آن قوم دارد. این حرکات می‌تواند بزمی، رزمی، عرفانی و... باشد. به هر صورت یکی از صور معرفی فرهنگ اقوام مطالعه در حرکات آیینی آنهاست.
    در تربت جام نیز اجرای حرکات آیینی که نام بازی به خود گرفته است تنوع زیادی دارد. برخی از این بازی‌ها منسوخ و فراموش شده و برخی دیگر نیز متأسفانه رو به فراموشی است. «دوروغه» و «هی همبه» از بازی‌هایی هستند که از بین رفته اند. «گل پتی خان » نیز از بازی‌هایی است که رو به فراموشی و نابودی است. برخی بازی‌ها نیز اکنون به جز عدّه‌ای اندک راوی و بازیگر ندارند مانند پلتان.

    فاروق کیانی

    استاد محمد فاروق کیانی‌پور
    معروف به «فاروق کیانی»، چهره نام‌آشنای بازی‌های آیینی در ایران و جهان، متولد۱۳۳۰ تربت جام است. تحصیلات ابتدایی را در دبستان مِرآت و متوسطه را در تنها دبیرستان شهر به نام «دبیرستان سینا» به پایان رساند. در سال ۱۳۴۵ با تنی چند از یاران بنا به توصیه پدر و ذوق و استعداد خدادادیشان اقدام به تشکیل گروه بازی‌های آیینی کرد و در همان سال اولین برنامه را در تهران اجرا کـرد و با تشویق کارشناسان روبرو شد.
    در سال ۱۳۵۲ به استخدام آموزش و پرورش درآمد و به کسوت شریف معلمی نایل آمد. خدمت در روستاها سبب شد تا بیشتر درباره ایـــن هنر تحقیق کرد.
    استاد فاروق کیانی در داخل کشور برنامه‌های متعددی داشته که از آن جمله‌اند؛
    تئاتر شیخ صنعان، هفت خوان رستم، روایتی از کربلا، سریال غبار نور، کلیپ نهانخانه دل، کلیپ شبهای سفید، کلیپ خورشید خاور، کلیپ از ماست این دیار و... غیره
    برنامه های خارج از کشور فاروق کیانی
    » اجرای برنامه در کشور کانادا در فستیوال مرد و دنیای پیرامون او
    » شرکت در سی و سومین جشنواره لفگادای یونان و کسب مقام اول در بین ۱۵ گروه شرکت‌کننده به دعوت دکتر رابرت چولی
    »اجرای برنامه در مانهایم آلمان در فستیوال جاده ابریشم
    » شرکت در فستیوال موسیقی خراسان در کشور هلند
    » اجراهای متعدد در کشورهای فرانسه، انگلستان، بلژیک، پرتغال، آلمان، اتریش، تاجیکستان، امارات، قطر و....
    که حاصل این برنامه‌ها کسب چندین لوح و دیپلم افتخار، مدال طلا، قاب و قدح طلایی و... بوده است


    • سرنا

    سرنا ساز شادمانی است. پیش از آن که جنینی به وجود آید، می نوازد و خبر تشکیل آن را به سور و خوشی می پراکند. وقتی جنین به دنیا آمد، باز می نوازد و اعلام وجود یک نورسیده را با افتخار به گردن می گیرد. اگر نورسیده پسر باشد، چند سال بعد در آیین ختنه سورانش باز می گردد و همان می کند که پیشتر کرده بود. بار دیگر چند سال بعد به حضور طلبیده می شود تا پیوندی دیگر را به سور بنوازد و سال های بعد، حتی در مرگ آن زوج حاضر می شود تا لحظاتی ناله های جانکاه سر دهد.
    کاربر انجمن خوش اومدی پارسیان (شاپرزفا)راستی چرا ثبت نام نمی کنی تا بتونی از تمام امکانات سایت استفاده کنی ؟ و حتی راجبه به ارسالها نظرتو بدی یا از پستها تشکر کنی. بفرما داخل انجمن پارسیان و تو جمع ما شرکت کنپارسیان (شاپرزفا)


    [فقط کاربران انجمن قادر به دیدن لینک هستند . برای ثبت نام کلیک کنید..]
    ***************************************
    حسین
    بیشتر از آب تشنه لبیک بود.....افسوس که به جای افکارش زخم هایش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی جلوه دادند. (دکتر شریعتی)

    ****************************************
    جیرجیرک به خرس گفت دوستت دارم .خرس جواب داد: الان می خواهم بخوابم.خرس به خواب زمستانی رفت و هرگز نفهمید عمر جیرجیرک فقط سه روز است.

    پارسیان (شاپرزفا)


  8. Top | #8
    پارسیان (شاپرزفا)
    sina آنلاین نیست.
    ورود به پروفایل ایشان

    عنوان کاربر
    ناظـر ســایت
    تاریخ عضویت
    Sep 2007
    شماره عضویت
    78
    نوشته ها
    125,905
    میانگین پست در روز
    47.95
    حالت من : Khejalati
    تشکر ها
    13,655
    از این کاربر 39,997 بار در 29,566 ارسال تشکر شده است.

    موضوع پیش فرض انواع رقصهای محلی تربت جام-آفر -حتن-چوب بازی-حنایی-پلتان

    رقصهای محلی جام
    ج) چوب بازی:
    که شاید نمونه أی از شمشیر بازیهای قدیم ایرانیان باشد (نمایشی حماسی و تمرین جهت رویارویی با دشمن بدین صرت که همان دایره را تشکیل می دهند و هر یک از افراد دو چوب در دست دارند ودر حالیکه به آهنگ نوازندگان می رقصند چوب های دست خود را گاهی به چوب های حریف دست راست و گاهی به دست چپی می زنند و هر کس که چوبش شکسته شد از دایره بیرون می رود کسیکه باقی بماند برنده این رقص است.
    پارسیان (شاپرزفا)
    انجام حرکات چوب بازی که خود یادآور یک نوع جنگ تن به تن است، کلیه حرکات سنبلیک جنگ تن به تن را در خود دارد. اغلب رقص‌های محلی این منطقه به طور دسته‌جمعی انجام می‌شود. پوشیدن لباسهای ثابت و یک دست، شال مخصوص و شلوارهای گشادو سفید از ویژگی‌های رقص محلی تربت جام می‌باشد. یکنواختی و انجام حرکات سنبلیک در رقص آن هم به طور دسته جمعی برای این رقص اعتبار جهانی کسب کرده به طوری که در قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در مسابقاتی که در سطح جهانی در همین زمینه در کشور کانادا بر گزار شد، مقام اول جهانی را کسب کرده است.
    الف) هتن:
    در این نوع رقص افراد دایره أی درست می کنند و همانطور که به آهستگی به دور آن دایره می چرخند در فواصل معینی و به آهنگ ساز و دهل پاهای راست خود را یکمرتبه به زمین می کوبند . این نوع رقص به تدریج سریعتر شده ودر حالیکه می چرخند و دست می زنند با الا تفاق به عقب می روند و باز به جلو می آیند، به طوریکهدایره بزرگ و کوچک می شود .

    ۱) حتن:

    به فتح الف و ت و سکون ن و بر وزن چمن در زبان پهلوی به معنی شیر بیشه و کرانه‌های کوهستان آمده است. حتن به صورت هتن هم استفاده میگردد. عدّه‌ای نیز در توجیه لزوم تمرین آماده‌سازی بدن آن را حتماً می‌گفته‌اند. این بازی یکی از معمولترین انواع رقص‌های محلی منطقه خراسان است. حرکات حتن سراسر حرکات رزمی و پهلوانی بوده و در پادگان‌های نظامی برای آمادگی جسمانی و روحی سربازان اجرا می‌شده است. حتن با حرکاتی موزون شامل چرخ‌ها (چپ و راست و چرخ سینه) و پرش‌ها شامل یکسری حالات حمله و دفاع است که به وسیله ۱۰۰-۱۲ بازیگر انجام می‌شود(تعداد بازیگران معمولا" به اندازه تعداد مدعوین است). بازیگران با هماهنگی بسیار دیدنی دو دست را به نشانه تشکر از مام زمین به خاطر باروری و رویش بر زمین می‌گذارند که این حرکت خود معرّف یگانگی و وحدت است. حتن امروزه انواع مختلفی دارد که براساس منطقه بازی و حتی نام برخی نوازندگان سرنا به علت تبحری که در اجرای آن مقام داشته نامگذاری می‌شوند.

    حتن عشایری
    (اوشاری) این بازی مخصوص منطقه جام بوده است،
    حتن جامی
    (ملی)،
    حتن افغانی
    (اگرچه نامی مأنوس برای مردم منطقه است ولی اصل آن متعلق به افغان‌هاست)، حتن موسیقی ملی و میهنی افقانستان هم هست که به هتن ملی مشهور میباشد.
    حتن باخرزی
    این بازی را مخصوص بانوان می‌دانند، (اگرچه در جشن‌های فامیلی مردهای فامیل نیز در کنار زنان طایفه به اجرای حتن باخرزی می‌پردازند) و حتن استاد رسول (یکی از نوازندگان بنام سرنا) از آن جمله‌اند.
    حتن حسن‌آبادی
    حتن حسن‌آبادی که ریتم کندتری دارد و معمولاً برای بازیگران مسن و پیر اجرا می‌شود
    تفاوت این مقام‌ها از دو جهت قابل بررسی است؛ یکی اینکه از لحاظ نوازندگی تفاوت‌هایی درتحریر‌ها و فسیل‌هایی (بالا‌ترین نت مقام) است که در آن اجرا می‌شود. دوم از لحاظ ریتم بازی؛ مثلاً حتن حسن‌آبادی که ریتم کندتری دارد
    حنایی
    مراسم خاص مجالس عروسی است. آیینی بزمی است که مرد و زن با هم انجام می‌داده‌اند. در آخرین شبی که دختر در خانه پدر است و فردای آن روز به خانه شوهر می‌رود دست‌های عروس را حنا می‌کنند. نزدیکان عروس و داماد نیز در این مراسم شرکت کرده و آنها نیز به نشانه شادمانی دست‌هایشان را حنا می‌کنند و هدایایی به عروس می‌بخشند. حرکات آیینی که زن و مرد دست‌جمعی انجام می‌دهند این بازی در ابتدا با حرکات بسیار سنگین شروع شده و در آخر با چرخ‌هایی که نشان‌دهنده حنابندان است ختم می‌شود. حنایی دارای ۱۸ حرکت بوده که هم اکنون به جز چند حرکت آن به جا نمانده است. رقص حنایی نیز بیانگر همین رسم و رسومات است.
    بازی‌های آیینی
    حرکات و بازیهای آیینی هر منطقه ریشه در تاریخ و گذشته آن قوم دارد. این حرکات می‌تواند بزمی، رزمی، عرفانی و... باشد. به هر صورت یکی از صور معرفی فرهنگ اقوام مطالعه در حرکات آیینی آنهاست.
    در تربت جام نیز اجرای حرکات آیینی که نام بازی به خود گرفته است تنوع زیادی دارد. برخی از این بازی‌ها منسوخ و فراموش شده و برخی دیگر نیز متأسفانه رو به فراموشی است. «دوروغه» و «هی همبه» از بازی‌هایی هستند که از بین رفته اند. «گل پتی خان » نیز از بازی‌هایی است که رو به فراموشی و نابودی است. برخی بازی‌ها نیز اکنون به جز عدّه‌ای اندک راوی و بازیگر ندارند مانند پلتان.

    آفر
    از مصدر آفریدن است و در منطقه به آن اَپر ، اَفر و لَپَر نیز می‌گویند. در دو شکل اجرا می‌شود که یکی مراسم کاشت، داشت و برداشت گندم که دومی آخر قالی بافی است.
    آفر کاشت گندم دارای حرکات خاصی است که عبارتند از ۱۸ حرکت، بدین ترتیب:


    در بازي سنتي " آفر " که مخفف آفرينش است ، هنرمندان با اجراي حرکاتي موزون مراحل کشت ، داشت و برداشت پربرکت ترين نعمت پروردگار يکتا يعني گندم را به نمايش مي گذارند و در پايان آن نيز با اجراي بازي " حتن " به معناي شادي و نشاط ، مراتب سپاس و قدرداني خود را از خالق بي همتا با شادي و سرور فراوان به نمايش مي گذارند .
    الف) انتخاب مرغوبترین زمین توسط سالار کشتمندان. در حالیکه دست چپ را بر گُرده کمر استوار کرده و دست راست را به نشانه قدرت گرفتن از عالم بالا در بالای سر نگه می‌دارد.
    ب) مرحله کاشت بذر. ۱۲ هنرمند با لباس‌های متحدالشکل به کاشتن بذر در دل زمین می‌پردازند.
    ج)شخم زدن.
    د)پوشاندن بذر در دل زمین برای جلوگیری از خورده شدن و اتلاف آنها توسط پرندگان.
    ه) پَل بندی . این کار به منظور تقسیم یکسان و مساوی آب به زمین است.
    و) دعا برای رشد سریع و به هنگام محصول
    ز) پاسبانی و نگهبانی از کشت.
    ح) درو کردن محصول.
    ط)حمل محصول برای خرمن کردن.
    ی) کوبیدن محصول برای جداسازی کاه از دان.
    ک)غربال کردن.
    ل) آسیاب کردن گندم برای تهیه آرد.
    م) ساختن چونه و پختن نان.
    ن)نشان دادن سال بد و کم حاصل با زدن یک دست بر سر.
    س) نشان دادن سال قحطی با زدن دو دست بر سر.
    ع) عبادت به درگاه خداوندگار عالم. این حرکت با نگه داشتن دو دست در جلو صورت و پیشانی نمایش داده می‌شود.
    ف) نهادن دست راست بر زمین به نشانه تشکر و قدردانی از مادر زمین به خاطر آنچه برای زندگی رویانیده است
    ص) شادی و دست‌افشانی. در این حرکت که آخرین حرکت آفر است به صورت حلقه‌وار جمع می‌شوند و اذکاری را بر زبان می‌رانند
    پلتان
    مشق = رژه، پلتان = پیل تنان
    در زمان هخامنشیان و اشکانیان در پادگان‌های نظامی برای آمادگی جسمی به سربازان آموخته می‌شده است. افراد در این بازی همراه با سرنا ( سورنا = نای شادمانی که جای شیپور جنگ را گرفته است) بازیگران این بازی اکنون از تعداد انگشتان دست تجاوز نمی‌کند.

    در این رقص هنرمندان با چرخشهای زیبا همراه با ضربه دهل برعکس هم میرقصن و میچرخند و با حرکات منظم دست و رقص پا منظرهای بی بدیل میسازند.
    نوای آهنگی با دوتار هم نواخته میشود بنام مشق پلتان که از نظر ساختاری شباهت زیادی با هم دارند

    دیگر رقصهای تربت جام
    سه چکه:
    این آیین نیز از آیین‌های فراموش شده است که در اصل دور شدن دو قبیله از هم و وداع کردن آنها با یکدیگر را نشان می‌دهد.

    گل پتی خان:
    بیانگر داستان عاشقی چوپانی پاکدل به دختر خان است. به خاطر اختلاف فاحش طبقاتی برادران دختر چوپان را از بین می‌برند. گل پتی خان مانند رقص خنجر ترکمن توأم با اصواتی است که از گلوی بازیگران خارج می‌شود. این آیین نیز به فراموشی سپرده شده است
    کاربر انجمن خوش اومدی پارسیان (شاپرزفا)راستی چرا ثبت نام نمی کنی تا بتونی از تمام امکانات سایت استفاده کنی ؟ و حتی راجبه به ارسالها نظرتو بدی یا از پستها تشکر کنی. بفرما داخل انجمن پارسیان و تو جمع ما شرکت کنپارسیان (شاپرزفا)


    [فقط کاربران انجمن قادر به دیدن لینک هستند . برای ثبت نام کلیک کنید..]
    ***************************************
    حسین
    بیشتر از آب تشنه لبیک بود.....افسوس که به جای افکارش زخم هایش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی جلوه دادند. (دکتر شریعتی)

    ****************************************
    جیرجیرک به خرس گفت دوستت دارم .خرس جواب داد: الان می خواهم بخوابم.خرس به خواب زمستانی رفت و هرگز نفهمید عمر جیرجیرک فقط سه روز است.

    پارسیان (شاپرزفا)


صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

کلمات کلیدی این موضوع

پارسیان (شاپرزفا) مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •