دفاع:
دفاع یک مفهوم یک پارچه است که شامل دوبخش عمده
(دفاع عامل)و(دفاع غیرعامل)می باشد.
دفاع عامل:
شامل تمامی طرح ریزی ها واقدامات دفاعی است که مستلزم به کارگیری سلاح وتجهیزات جنگی بوده که براساس قانون وظیفه ذاتی نیروهای مسلح می باشد.
دفاع غیرعامل:
شامل تمامی طرح ریزی ها واقداماتی است که موجب کاهش آسیب پذیری ها وافزایش پایداری وتداوم فعالیت ها ی دستگاهها وسیستم های نظام درمقابل تهدیدات خارجی گردیده؛
ومستلزم به کارگیری سلاح نیست (دفاع غیرمسلحانه)
دفاع غیرعامل درحوزه فرهنگ:
تمام طرح ها واقداماتی که نحوه اداره مردم درشرایط جنگ ارتقاءآستانه تحمل ملی دربرابرتهدیدات(فرهنگی ودفاعی)وآماده سازی مردم وکشور را برای دفاع شامل می شوند.
دفاع غیرعامل:
*کاهش آسیب پذیری های فرهنگی دربرابرتهدیدات عملیات روانی دشمن
*پایدارسازی سیستمهای فرهنگی ملی
*ارتقاءآستانه تحمل ملی ازبعدفرهنگی
*مدیریت بحران دفاعی عملیات فرهنگی وروانی
*فرهنگ سازی ملی درمورد پدافند غیرعامل
نمونه های عملی دفاع غیرعامل:
*دفاع غیرعامل درطبیعت
*دفاع غیرعامل درحیوانات
*دفاع غیرعامل درجنگ های صدراسلام
*دفاع غیرعامل درجنگ جهانی دوم وغرب
*دفاع غیرعامل درایران
ویل دورانت می گوید:سگی که استخوان نیم خورده خودرازیرخاک پنهان می کند سنجابی که فندق خودرابرای روزدیگرنگاه می دارد زنبوری که عسل خودرادرکندوی خودذخیره می کندومورچه ای که ازترس روزهای برفی وبارانی توشه خودراپنهان می سازد؛
همه ی این ها نخستین (کارگران تمدن) بوده اند.
وسایل دفاعی غیرعامل نزدحیوانات به نحوی است که ازپنج وسیله شناخته شده دفاعی که خداوند حکیم دراختیارجانوران قرارداده چهاروسیله آن دفاعی(غیرعامل)وتنها یک وسیله ی آن(عامل)می باشد.
*پنهان سازی واستتار
*خودرامرده جلوه دادن
*پوشش حفاظتی
*تحرک وفرار
*جنگ ومبارزه
الهام ازطبیعت:
ازهمان هنگام آفرینش حضرت آدم(ع)خداوند زاغی رافرستاد تاروش حفاری وکاوش درزمین واستتاروتدفین مرده رابه قابیل بیاموزد.
امام حسین(ع)درآغازدعای عرفه آورده است:
تمام ستایش ها ازآن خداوندی است که هیچ کس نتواندازفرمان قضایش برپیچدوصنعت هیچ صنعت گری به پای اونرسد.بدایع خلقت رابرای اولین باراحداث کردوصنایع گوناگون راباحکمت خویش استوارساخت.