خرم آباد لرستان


خرم‌آباد
خرم آباد مرکز شهرستان خرم آباد و نیز مرکز استان لرستان است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۷ مرکز آمار ایران برابر با ۵۲۱٫۹۶۸ نفر بوده‌است. . شهر در ارتفاع ۸/۱۱۴۷ متری از سطح دریا و در میان دره‌های زاگرس قرار دارد. فاصله خرم آباد تا بروجرد ۱۱۰ کیلومتر، تا تهران ۴۹۰ کیلومتر و تا اهواز ۳۹۰ کیلومتر است. خرم آباد بر سر شاهراه تهران-خوزستان قرار گرفته و دارای اهمیت ارتباطی و راهبردی است.
پارسیان (شاپرزفا)

آثار تاریخی
فلک الافلاک
این قلعه اززمان قاجار به بعد به این نام خوانده می‌شود ودرفرازتپه‌ای دربلندترین نقطه شهر خرم آباد واقع شده‌است.نام قدیم آن دژ شاپورخاست بوده وبنای وبنای آن به دورهٔ ساسانیان می‌رسد این قلعه اکنون دارای ۶ برج برج است ولی درگذشته دارای ۱۲ برج بوده‌است وبه همین سبب به دوازده برجی نیزمعروف است.درقسمت شمالی زیر قلعه چشمه‌ای بنام گلستان جاری است ولی آب موردنیازخود قلعه ازچاهی به عمق ۴۰ مترکه درمیان قلعه وجودداردتامین می‌شود.قلعه فلک الافلاک برشهرخرم آباد کاملامشرف است ومساحت آن درحدود ۵۳۰۰مترمربع است.فضای داخل آن به چهارتالار نسبتا بزرگ حول دوحیاط وتعدادی تالار واتاق تقسیم شده‌است.این بنا در عهد فتحعلیشاه قاجار مرمت گردیده و برج مرتفعی بدان افزوده شده و از آن پس فلک الافلاک خوانده شده‌است.

مناره آجری
این مناره در جنوب شهرواقع شده که از ۹۹ پله به صورت دایره‌ای ساخته شده‌است که درآن سازمان جهت اعلام فرامین به رعایا ونگهبانی استفاده می‌شده‌است.

سنگ نبشته
این سنگ نبشته که خط کوفی بر روی آن حک شده‌است در قسمت شرقی شهر خرم آباد قرار دارد این سنگ بصورت یک مربع تراشیده است و در روی آن راجع به سند مالکیت چرای دامهای موجود در آن زمان حک شده‌است. این سنگ نبشته به گونه‌ای ساخته شده‌است که چهار وجه آن به سوی آثار باستانی :۱- پل شکسته ۲- مناره آجری ۳- قلعه فلک الافلاک ۴- حوض موسی نشانه رفته‌است.این سنگ ریشه در کوه دارد و در چند سال اخیر به علت توسعه جاده برش داده و جابجا شده‌است.

پل شکسته(پل شاپوری)
پلی است به یادگارمانده ازدوران ساسانیان این پل هم اکنون ویرانه‌ای بیش نیست که درجنوب غربی خرم آباد قراردارد ودرگذشته قسمت‌های غربی لرستان را به خرم آباد وازآنجا به خوزستان متصل می‌کرده‌است این پل درزمان خود ازشاهکارهای معماری به حساب می‌آمده ودارای ۲۸ طاق یا دهانه بود ه‌است اما امروز تنها ۶طاق آن به جای ماند ه‌است.پل شاپوری درراستای غربی -شرقی باارتفاع ۱۶ متر ساخته شده‌است ودردهانه پرطاق موج شکنهایی لوزی شکل برای کاهش تخریب سیل تعبیه شده‌است.

گرداب سنگی
بنایی مدور متشکل از یک دیواره عظیم سنگی که بصورت مدور دور تا دو چشمه‌ای فصلی احداث گردیده‌است. قطر این بنا ۱۸ متر با محیط ۲۵۶ متر مربع با پنهای ۳ متر و بلندی آن تا کف چشمه ۱۸ متر است. این بنا دارای دریچه‌ای به ابعاد ۹۰×۱۶۰ برای هدایت آب آشامیدنی و توزیع آن در سطح شهرشاپورخواست، مشروب نمودن اراضی و بهره برداری از آسیابهای آبی بوده‌است. مواد و مصالح آن از سنگهای لاشه همراه ملات ساروج (آهک و گچ و...) می‌باشد که در ساختمان پل شاپوری وخرابه‌های شهر شاپورخواست مشاهده شده‌است.

آبشارهای شهرستان
آبشار نوژیان
آبشار نوژیان در ۳۰ کیلومتری جنوب خاوری خرم آباد (بخش پاپی) و در ناحیه‌ای جنگلی به همین نام واقع شده‌است. این آبشار یکی از زیبایی‌های طبیعی استان لرستان است که هر ساله، بسیاری از مردم را به سوی خود جلب می‌کند. گردش گاه جنگلی نوژیان بالای کوه تاف قرار دارد. در کوه «تاف» انواع گیاهان دارویی می‌رویند و طبیعت و آبشار زیبای آن شگفت انگیز و دیدنی است. همواره بسیاری از مردم برای تماشای این آبشار زیبا و هم چنین برای جمع آوری گیاهان دارویی، به این ناحیه می‌آیند و اوقات فراغت خود را در آن جا می‌گذرانند.

آبشار وارک
این آبشار درغرب گردنه نوژیان، بخش پاپی در جنوب شرقی خرم آباد قرار دارد ویکی از زیباترین آبشارهای کشور است. فاصله آن تا شهر خرم آباد حدود ۶۰ کیلومتر می‌باشد. سرچشمه آبشار یک صخره سنگی است و پس از طی حدود ۱۵ متر از صخره دوم فرو ریخته و آبشار دوم را به وجود می‌آورد. آبشار وارک در نزدیکی آبشار نوژیان قرار دارد.در فصل کم آبی ارتفاع قسمت اول ۷ متر با عرض حدود ۱۲ متر و قسمت دوم ۱۵/۵ متر با عرض ۵/۵۶ متر یکی از زیباترین منظره‌ها را در این منطقه می‌توان دید. حداکثر ارتفاع آن به ۵۷ متر می‌رسد و عرضی معادل ۵۰ متر را در بر می‌گیرد. اطراف این آبشار پوشیده از درختان، بلوط، گلابی، زالزالک و.... وجود دارد.

آبشار گریت
آبشار گریت در شمال شرقی شهرستان خرم‌آباد در یک منطقه کوهستانی و در کنار روستایی بنام ترس یا گریت یا سرکانه عباس آباد در دره‌ای خوش آب و هوا و پوشیده از درختان انبوه بلوط واقع شده‌است. منطقه گریت دارای زمستانهای برفی و سرد و بهار، تابستان خنک، معتدل و بسیار سرسبز و چشم‌نواز می‌باشد. وضعیت مالکیت اراضی: مالکیت اراضی منطقه در اختیار منابع طبیعی و بخشی نیز در اختیار روستائیان ساکن منطقه‌است.جمعیت ساکن در منطقه: جمعیت ساکن در منطقه عمومی آبشار گریت بالغ بر ۱۲۰۰ نفر است. شغل ساکنین منطقه بیشتر کشاورزی و دامپروری است. خدمات موجود و مورد نیاز: منطقه تنها دارای جاده آسفالته بوده و هیچ‌ گونه خدمات دیگری در محل موجود نیست. تنها در فصول پر تردد گردشگران (بهار و تابستان) روستائیان با برپایی یک چادر اقدام به فروش انواع تنقلات و چای و نوشابه می‌کنند. راههای دسترسی: راه دسترسی به آبشار گریت از طریق جاده آسفالته خرم‌آباد – سپیددشت و سپیددشت به سمت (ایستگاه راه‌آهن تهران – جنوب) خرم‌آباد از راه جاده آسفالته از شهر سپیددشت به سمت خرم‌آباد می‌باشد.سازمانهای متولی جاذبه: اداره کل منابع طبیعی استان و میراث فرهنگی و گردشگری متولی آبشار هستند.
ویژگی‌های جاذبه: آبشار زیبا و پله‌ای گریت یا سرکانه عباس‌آباد در فاصله ۵۰ کیلومتری شهرستان خرم‌آباد – سپید دشت و در ۳۰ کیلومتری ایستگاه راه‌آهن سپید دشت واقع در این شهر بصورت سه آبشار عمده و زیبا پله‌ای وجود دارد. این آبشارها در مسیر عبور رودخانه ترس گریت به طرف رودخانه سزار بر اثر عبور از ناهمواریها منطقه و مسیر عبور رودخانه ترس بوجود آمده‌اند. در فصل بهار و ابتدای تابستان در اطراف آبشار و دامنهٔ ارتفاعات منطقه گل‌های فراوان و زیبا به همراه پوشش گیاهی و جنگل انبوه درختان بلوط، زیبایی خاصی به منطقه می‌دهد و چشم‌انداز بدیع و زیبایی را در برابر چشم بینندگان قرار می‌دهد. امکان برقراری ارتباط در این مسیر از طریق ایستگاه راه آهن سپیددشت واقع در مسیر راه آهن سراسری تهران – جنوب و مسیر دیگر آن از طریق محور خرم‌آباد – بروجرد و کیلومتر ۱۵ این جاده از خرم‌آباد به سمت بروجرد از راه محور خرم‌آباد – سپیددشت می‌باشد. ارتفاع متوسط این آبشارهای سه‌گانه ۱۵ متر است.میزان اراضی قابل استفاده برای طرح: میزان اراضی قابل استفاده برای اجرای طرحهای گردشگری حدود ۱۰ هکتار است. در حومه خرم آباد نیز چند آبشار وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به آبشار تاف (در زبان محلی تاف به معنای آبشار نیز به کار می‌رود) و آبشار نوژیان اشاره کرد. وجود سفره‌های آب زیرزمینی و بطور کلی منابع آب فراوان و همچنین وفور منابع و معادن، این شهر را در زمره شهرهای غنی از لحاظ منابع طبیعی قرار داده‌است. علاوه بر آن آب و هوای مناسب خرم آباد از این شهر مکان مناسبی برای کشاورزی و دامپروری ساخته‌است.

مکان‌های گردشگری شهرستان خرم آباد
عمده‌ترین جاذبه‌های طبیعی و تاریخی خرم‌آباد عبارتند از:
قلعه فلک‌الافلاک: مرکز شهر خرم‌آباد، دوره ساسانی
موزه مردم‌شناسی: قلعه فلک‌الافلاک
مناره آجری: جنوب شهر خرم‌آباد، قرن چهارم هجری قمری
سنگ نبشته: شرق شهر خرم‌آباد، قرن ششم هجری قمری
گرداب سنگی: شمال غرب شهر خرم‌آباد، دوره ساسانی
پل شکسته: جنوب شهر خرم‌آباد، دوره ساسانی
مقبره زید بن علی: مرکز شهر خرم‌آباد
دریاچه و پارک کیو: شمال غربی شهر خرم‌آباد
آبشار نوژیان: ۵۱ کیلومتری جنوب شرقی شهر خرم‌آباد
بقعه شجاع‌الدین خورشید: جنوب شهر خرم‌آباد، کیلومتر ۱۵
سراب چنگایی: غرب شهر خرم‌آباد
کاروانسرای میرزا سید رضا (بازار طلا فروشان): غرب قلعه فلک‌الافلاک، مرکز شهر خرم‌آباد
پارک صخره‌ای: میدان عدالت
پارک شریعتی (مالگه بهاری): بزرگراه دکتر شریعتی
پارک جنگلی مخمل‌کوه: کیلومتر ۱۵ جاده الشتر
پارک جنگلی شوراب: کیلومتر ۲۵ جاده خوزستان
پل کشکان: ۵۱ کیلومتری غرب خرم‌آباد، جاده کوهدشت
موزه خرم آبادی: بالاتر از میدان تختی,به سمت فرمانداری
غار دوشه: ۴۵ کیلومتری جنوب غربی خرم‌آباد، منطقه چگنی